I SA/Wr 2293/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga A. B. na decyzję Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2000 r. Spółka cywilna A, prowadzona przez A. B. i jego teściową Z. K., świadczyła usługi budowlane opodatkowane ryczałtem 5,5%. Organy podatkowe ustaliły, że spółka ta nie posiadała środków trwałych, sprzętu ani pracowników, a prace zlecała podwykonawcom lub wykonywał je osobiście A. B. w ramach swojej jednoosobowej działalności gospodarczej (firma A). Stwierdzono powiązania rodzinne i gospodarcze między spółką cywilną a innymi firmami należącymi do rodziny A. B. Urząd Skarbowy zakwestionował ujęcie w przychodach spółki należności z faktur wystawionych dla firmy A, uznając, że prace zostały faktycznie wykonane przez firmę A dla firmy B sp. z o.o. i spółka" Spółka Komandytowa. Organy podatkowe uznały, że działania spółki cywilnej miały na celu obejście przepisów podatkowych (art. 24b Ordynacji podatkowej) poprzez przerzucenie dochodów na spółkę cywilną opodatkowaną niższym ryczałtem. Sąd administracyjny, choć zauważył, że organy błędnie powołały art. 24b Ordynacji podatkowej (nieobowiązujący w 2000 r.), uznał, że miały prawo ocenić skuteczność czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia prawa podatkowego. Sąd stwierdził, że transakcje między spółką cywilną a firmą A były pozorne, a prace faktycznie wykonywał A. B. przy użyciu sprzętu swojej firmy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów podatkowych za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa organów podatkowych do badania pozorności transakcji i wyciągania skutków podatkowych, nawet w przypadku błędnego powołania przepisów, o ile rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i zasadami postępowania.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych i gospodarczych oraz braku zasobów spółki cywilnej. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe mają prawo oceniać skuteczność czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia prawa podatkowego, w szczególności w kontekście pozorności transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mają prawo oceniać skuteczność czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia prawa podatkowego, nawet jeśli przepisy materialnoprawne (jak art. 24b Ordynacji podatkowej) nie obowiązywały w okresie, którego dotyczy postępowanie, opierając się na zasadach ogólnych postępowania podatkowego i wcześniejszym orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umowy cywilnoprawne nie mogą zmieniać obowiązków wynikających z prawa podatkowego, a organy podatkowe są władne ocenić skuteczność tych czynności z punktu widzenia prawa daninowego. Decyduje obiektywny stan rzeczy, a nie subiektywne zamiary podatnika.
Czy transakcje między spółką cywilną a jednoosobową działalnością gospodarczą prowadzoną przez tego samego wspólnika, przy braku środków trwałych, pracowników i sprzętu po stronie spółki, mogą zostać uznane za pozorne i mające na celu obejście prawa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ustalony stan faktyczny (brak zasobów spółki, powiązania rodzinne i gospodarcze, wykonywanie prac przez wspólnika z użyciem sprzętu jego firmy) wskazuje, że transakcje te były pozorne i miały na celu zaniżenie dochodów lub zawyżenie kosztów, organy podatkowe mogą wywieść z nich skutki podatkowe odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności faktyczne, takie jak brak własnych zasobów spółki cywilnej, korzystanie ze sprzętu firmy wspólnika, powiązania rodzinne i gospodarcze, a także sposób wystawiania faktur i rozliczeń, dowodzą pozorności transakcji i zamiaru obejścia prawa podatkowego.
Czy błędne powołanie przez organ podatkowy konkretnego przepisu prawa materialnego (art. 24b Ordynacji podatkowej), który nie obowiązywał w okresie objętym postępowaniem, stanowi naruszenie mające wpływ na wynik sprawy, jeśli skutki podatkowe zostały wywiedzione prawidłowo na podstawie innych przepisów i zasad ogólnych?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i wywiódł skutki podatkowe zgodnie z przepisami prawa i zasadami postępowania, to niewłaściwe powołanie konkretnego przepisu, który nie miał zastosowania, nie stanowi naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo błędnego powołania art. 24b Ordynacji podatkowej, organy podatkowe wykazały pozorność transakcji i prawidłowo wywiodły skutki podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i zasad ogólnych postępowania podatkowego.
Przepisy (15)
Główne
Ord.pod. art. 24a
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 24b
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ord.pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 923
Ordynacja podatkowa
PPSA art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 3 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1271
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw
Ord.pod. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 125 § § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe mają prawo oceniać skuteczność czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia prawa podatkowego. • Ustalony stan faktyczny (brak zasobów spółki cywilnej, powiązania rodzinne i gospodarcze, wykonywanie prac przez wspólnika z użyciem sprzętu jego firmy) wskazuje na pozorność transakcji i zamiar obejścia prawa podatkowego. • Niewłaściwe powołanie przepisu nie mającego zastosowania nie wpływa na wynik sprawy, jeśli rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 24b Ordynacji podatkowej, który nie obowiązywał w 2000 r. • Spółka cywilna prowadziła odrębną działalność gospodarczą, a jej działania nie miały na celu obejścia przepisów prawa podatkowego. • Organy podatkowe nie przeprowadziły wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i prawnych. • Postępowanie podatkowe było przewlekłe.
Godne uwagi sformułowania
umowy cywilnoprawne nie mogą zmieniać obowiązków, jakie wynikają z prawa podatkowego • organy podatkowe – w ramach przysługujących im uprawnień – są władne ocenić skuteczność czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia prawa daninowego • o powstaniu obowiązku podatkowego decyduje obiektywny stan rzeczy tj. zrealizowanie opisanego w normie podatkowej stanu faktycznego, a nie subiektywne zamiary i intencje podatnika • istniała pozorność transakcji
Skład orzekający
Dagmara Dominik
sprawozdawca
Ludmiła Jajkiewicz
przewodniczący
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa organów podatkowych do badania pozorności transakcji i wyciągania skutków podatkowych, nawet w przypadku błędnego powołania przepisów, o ile rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i zasadami postępowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych i gospodarczych oraz braku zasobów spółki cywilnej. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą kwestionować transakcje między powiązanymi podmiotami, nawet jeśli formalnie są one zgodne z prawem cywilnym, jeśli mają one na celu obejście prawa podatkowego. Jest to ważny przykład dla przedsiębiorców.
“Pozorne transakcje spółki cywilnej: jak organy podatkowe mogą zakwestionować Twoje rozliczenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.