I SA/Wr 228/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego ze względu na ochronę interesu publicznego związanego z postępowaniem karnym.
Spółka J. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę wydania kopii 35 dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego. Dokumenty te, pozyskane z prokuratury, zostały wyłączone ze względu na ochronę interesu publicznego, jakim jest dobro postępowania karnego i tajemnica śledztwa. Sąd administracyjny uznał, że odmowa wydania kopii była zasadna, podzielając stanowisko organów podatkowych i podkreślając prymat tajemnicy śledztwa nad jawnością postępowania podatkowego w tym zakresie.
Przedmiotem skargi spółki J. Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego (NDUCS) odmawiającą wydania kopii 35 dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego. Dokumenty te, pozyskane z Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu, zostały wyłączone z jawności na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) ze względu na ochronę interesu publicznego, którym było dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa. Spółka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących jawności postępowania, czynnego udziału strony oraz zasady zaufania do organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd uznał, że zasada jawności akt sprawy nie jest bezwzględna i może być ograniczona ze względu na interes publiczny, w tym dobro postępowania karnego. Podkreślono, że w przypadku kolizji tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego, prymat należy przyznać stanowisku organu prowadzącego postępowanie karne, a brak zgody prokuratora na udostępnienie materiałów ma charakter wiążący dla organów podatkowych. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji co do odmowy przekazania spółce kopii dokumentów pozyskanych z postępowania karnego, uznając, że ochrona tajemnicy śledztwa jest nadrzędna. Wątpliwości co do nieudostępnienia zarządzeń prokuratora zostały rozwiane przez fakt, że ich treść została podana do wiadomości strony, a same zarządzenia nie stanowiły dowodów w sprawie podatkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy ma prawo odmówić wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego ze względu na ochronę interesu publicznego, którym jest dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że zasada jawności akt nie jest bezwzględna i może być ograniczona w celu ochrony interesu publicznego. W przypadku kolizji tajemnicy śledztwa z jawnością postępowania podatkowego, prymat należy przyznać stanowisku organu prowadzącego postępowanie karne, a brak zgody prokuratora na udostępnienie materiałów ma charakter wiążący dla organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis stanowi podstawę do wyłączenia z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny, co ogranicza prawo strony do wglądu i uzyskania kopii.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
O.p. art. 178 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada jawności akt sprawy dla strony postępowania podatkowego, obejmująca prawo do wglądu, sporządzania notatek, odpisów i kopii.
O.p. art. 237
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.k.s. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.k.s. art. 114 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 156 § 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 159
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona interesu publicznego, w tym dobra postępowania karnego i tajemnicy śledztwa, uzasadnia odmowę wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego. W przypadku kolizji tajemnicy śledztwa z jawnością postępowania podatkowego, prymat należy przyznać stanowisku organu prowadzącego postępowanie karne. Brak zgody prokuratora na udostępnienie materiałów z postępowania karnego organom podatkowym ma charakter wiążący.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p., art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. art. 219 O.p., art. 235 O.p. i art. 239 O.p. poprzez fragmentaryczne i niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia okoliczności, jakimi kierował się organ podatkowy, odmawiając wydania kopii dokumentów z akt sprawy. Naruszenie art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p. w zw. art. 123 § 1 O.p. poprzez uniemożliwienie Stronie czynnego udziału w sprawie, a w rezultacie uniemożliwienie należytej obrony i zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych. Naruszenie art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p. oraz art. 129 O.p. poprzez naruszenie zasady jawności postępowania dla Stron. Naruszenie art. 178 § 1 i 3 O.p. art. 179 § 1 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
ochrona interesu publicznego, jakim jest dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa w przypadku kolizji tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego prymat należy przyznać stanowisku organu prowadzącego postępowanie karne brak zgody prokuratora na udostępnienie stronie materiałów prowadzonego postępowania ma dla organów podatkowych charakter wiążący
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
członek
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentów z postępowania karnego organom podatkowym ze względu na ochronę tajemnicy śledztwa i interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dokumenty są pozyskiwane z postępowania karnego i prokurator zastrzega ich nieujawnianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem strony do dostępu do akt a ochroną tajemnicy śledztwa, co jest istotnym zagadnieniem proceduralnym w postępowaniach podatkowych powiązanych z postępowaniami karnymi.
“Czy tajemnica śledztwa może zablokować dostęp do dokumentów w sprawie podatkowej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 228/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-09-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Stankiewicz-Rajchman Marta Semiczek /przewodniczący/ Tomasz Trybuszewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Inne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 179 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2025 r. nr 0201-IOV-13.4103.3.2025 w przedmiocie odmowy wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca, Podatnik, Strona, Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 31.01.2025 r. nr 0201-IOV-13.4103.3.2025 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno - Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, organ I instancji, organ podatkowy) z dnia 22.11.2024 r. nr 458000-CKK-52[1].4103.5.2024.38 w przedmiocie odmowy wydania kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego. Postępowanie przed organami podatkowymi. W toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług (dalej: VAT) od stycznia do grudnia 2011 r., NDUCS wydał w dniu 12.06.2024 r. postanowienie nr 458000-CKK-42.4103.18.2020.20, którym dokonał włączenia do akt sprawy dowodów w postaci następujących dokumentów: 1) Karta informacyjna dotycząca Spółki, 2) Wniosek o wszczęcie postępowania przygotowawczego i dokonanie czynności przeszukania - pismo z dnia 18.03.2016 r. nr [...], 3) Adnotację sporządzoną w dniu 13.04.2016 r. przez inspektora kontroli skarbowej na okoliczność analizy sprawozdań finansowych za lata 2013-2014 Spółki, 4) Postanowienie inspektora kontroli skarbowej z dnia 17.05.2016 r. sygn. akt [...] o wszczęciu śledztwa, 5) Wniosek o wydanie postanowienia o żądaniu wydania rzeczy, przeszukaniu - pismo z dnia 17.05.2016 r. nr [...] skierowany do Prokuratora Rejonowego w J., 6) Postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. z dnia 23.05.2016 r. sygn. akt [...] o żądaniu wydania rzeczy, o przeszukaniu, 7) Postanowienie o zasięgnięciu opinii — powołaniu biegłego z dnia 23.05.2016 r. nr [...], 8) Protokół przeszukania sporządzony w dniu 24.05.2016 r. w K., ul. [...], 9) Protokół zatrzymania rzeczy sporządzony w dniu 24.05.2016 r., w K., ul. [...], 10) Postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. z dnia 23.05.2016 r. sygn. akt [...] o żądaniu wydania rzeczy, o przeszukaniu, 11) Postanowienie o zasięgnięciu opinii - powołaniu biegłego z dnia 23.05.2016 r. nr [...], 12) Protokół przeszukania sporządzony w dniu 24.05.2016 r. w K.(1), ul. [...], 13) Protokół zatrzymania rzeczy sporządzony w dniu 24.05.2016 r. w K.(1), ul. [...], 14) Postanowienie Sądu Rejonowego w J. II Wydział Karny z dnia 29.06.2016 r. sygn. akt [...], 15) Protokół zabezpieczenia rzeczy i oględzin nr [...] z dnia 29.06.2016 r., 16) Protokół zabezpieczenia rzeczy i oględzin nr [...] z dnia 30.06.2016 r., 17) Opinia biegłego sądowego z dnia 20.07.2016 r., 18) Pismo inspektora kontroli skarbowej z dnia 2.08.2016 r. nr [...] przekazujące wnioski o wszczęcie postępowań kontrolnych wobec Spółki za lata 2010, 2011, 2013, 2014 i 2015 (bez załączników), 19) Adnotacja sporządzona w dniu 15.09.2016 r. przez inspektora kontroli skarbowej na okoliczność analizy sprawozdań finansowych za lata 2013-2014 Spółki, 20) Postanowienie inspektora kontroli skarbowej z dnia 15.09.2016 r. sygn. akt UKS 02W5M.510.45.2016.ES o wszczęciu śledztwa, 21) Postanowienie inspektora kontroli skarbowej z dnia 21.09.2016 r. sygn. akt [...] o połączeniu postępowań, 22) Protokół przesłuchania świadka z dnia 13.10.2016 r. nr [...], 23) Protokół przesłuchania świadka z dnia 14.10.2016 r. nr [...], 24) Protokół przesłuchania świadka z dnia 14.10.2016 r. nr [...], 25) Protokół przesłuchania świadka z dnia 18.10.2016 r. nr [...], 26) Protokół przesłuchania świadka z dnia 18.10.2016 r. nr [...], 27) Protokół przesłuchania świadka z dnia 18.10.2016 r. nr [...], 28) Postanowienie inspektora kontroli skarbowej z dnia 4.11.2016 r. UKS 02W5M.510.25.2016.ES o zawieszeniu śledztwa, 29) Protokół przesłuchania świadka z dnia 17.09.2018 r. nr [...], 30) Protokół przesłuchania świadka z dnia 18.10.2018 r. nr [...], 31) Protokół przesłuchania świadka z dnia 20.09.2018 r. nr [...], 32) Protokół przesłuchania świadka z dnia 21.09.2018 r. nr [...], 33) Pismo Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 30.08.2019 r. sygn. akt [...], 34) Zarządzenie Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 10.04.2024 r. sygn. akt [...] o udostępnieniu akt, 35) Zarządzenie Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 25.04.2024 r. sygn. akt [...] o sprostowaniu zarządzenia w przedmiocie udostępnienia akt sprawy. Następnie, NDUCS postanowieniem z dnia 12.06.2024 r. nr 458000-CKK 42.4103.18.2020.21, wydanym na podstawie art. 179 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.), wyłączył z jawności ww. 35 dokumentów z akt postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony. Organ I instancji wskazał w nim, że pozyskane dowody zostały udostępnione na mocy zarządzenia Prokuratura Prokuratury Okręgowej we W. z 10.04.2024 r. o udostępnieniu akt, oraz z dnia 25.04.2024 r. o sprostowaniu zarządzenia w przedmiocie udostępnienia akt sprawy, który zastrzegł, że udostępniane dokumenty są wyłączone od ujawnienia stronie postępowania – Spółce, z uwagi na ochronę interesu publicznego jakim jest dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa. Pismem z dnia 11.11.2024 r. Spółka, złożyła wniosek o wydanie kopii dokumentów z akt postępowania kontrolnego nr [...]), wyłączonych z akt tego postępowania. Postanowieniem z dnia 22.11.2024 r. nr 458000-CKK-52[1].4103.5.2024.38 organ I instancji odmówił wydania kopii elektronicznych (skanów) żądanych dokumentów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podatkowy podał art. 179 § 1 O.p. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że ww. dokumenty zostały wyłączone z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Organ podatkowy podniósł, że dokumenty te zostały uzyskane z Prokuratury Okręgowej we W., na podstawie zarządzenia o udostępnieniu akt sygn. akt [...] z dnia 10.04.2024 r., a w zarządzeniu Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. o sprostowaniu zarządzenia w przedmiocie udostępnienia akt sprawy sygn. akt [...] z dnia 25.04.2024 r., zostało zawarte zastrzeżenie, że udostępnione dokumenty są wyłączone od ujawnienia Stronie z uwagi na ochronę interesu publicznego, jakim jest dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa. NDUCS podkreślił, że wyłączył przedmiotowe dokumenty z akt sprawy realizując zastrzeżenie Prokuratora, a zatem nie jest możliwe przekazanie Stronie skanów tych dokumentów (dowodów). Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie. DIAS, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 30.01.2025 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż na przeszkodzie uwzględnienia żądania Spółki o udostępnienie ww. 35 dokumentów stoi interes publiczny. Wskazane dokumenty, w oparciu o art. 179 § 1 O.p. zostały wyłączone z akt sprawy postanowieniem organu I instancji z dnia 12.06.2024 r. DIAS podkreślił, że NDUCS prawidłowo odmówił udostępnienia dokumentów, których jawność została ograniczona z uwagi na interes publiczny, którym, w rozumieniu art. 179 O.p., było w tym przypadku dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa. W sprostowaniu zarządzenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 25.04.2024 r. wskazano, że ww. akta postępowania udostępnia się także do postępowań podatkowych w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2010-2012 i 2015 i do podatku od towarów i usług za lata 2011-2015 oraz zastrzeżono, że udostępnione dokumenty są wyłączone od ujawnienia Stronie z uwagi na ochronę interesu publicznego, jakim jest dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa. DIAS wyjaśnił także, że zarządzenie Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 10.04.2024 r. ma w sprawie zasadnicze znaczenie albowiem dysponentem dokumentacji objętej wnioskiem Strony jest Prokuratura Okręgowa we W., której wola ma dla organów podatkowych charakter wiążący. Oznacza to, że organy podatkowe nie mają kompetencji do decydowania we własnym zakresie o udostępnieniu dokumentów, bez narażenia się na odpowiedzialność karną. Postępowanie przed Sądem. W skardze do Sądu Podatnik zaskarżył postanowienie organu II instancji w całości, zarzucając naruszenie: 1. art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p., art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. art. 219 O.p., art. 235 O.p. i art. 239 O.p. poprzez fragmentaryczne i niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia okoliczności, jakimi kierował się organ podatkowy, odmawiając wydania kopii dokumentów z akt sprawy; 2. art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p. w zw. art. 123 § 1 O.p. poprzez uniemożliwienie Stronie czynnego udziału w sprawie, a w rezultacie uniemożliwienie należytej obrony i zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych; 3. art. 178 § 1 i 3 O.p., art. 179 §1 O.p. oraz art. 129 O.p. poprzez naruszenie zasady jawności postępowania dla Stron; 4. art. 178 § 1 i 3 O.p. art. 179 § 1 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia DIAS i NDUS oraz zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego stosownie do norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm. dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W przepisie art. 178 O.p. zawarta jest zasada jawności akt sprawy dla strony postępowania podatkowego (prawo do wglądu w akta, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń, żądanie wydania kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy). Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego - podlega ograniczeniu i w szczególności nie stosuje się jej do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny (art. 179 § 1 O.p.). Tym samym albo z mocy samego prawa strona jest pozbawiona możliwości zapoznania się ze znajdującymi się w aktach dokumentami zawierającymi informacje niejawne, albo organ wyłączy z akt sprawy dokumenty, mając na uwadze interes publiczny. Zastosowanie tej drugiej regulacji wobec Spółki jest przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej. Regulacja z art. 179 O.p. stanowi podstawę do wydania dwóch odrębnych postanowień. Pierwszym, w oparciu o art. 179 § 1 O.p., w zw. z art. 216 § 1 O.p., wyłącza się określone dokumenty ze względu na interes publiczny. Postanowienie to nie może zostać zakwestionowane zażaleniem, albowiem brak jest podstaw do wniesienia takiego środka zaskarżenia – podlega natomiast weryfikacji przez organ wyższej instancji w przypadku złożenia odwołania od decyzji (art. 237 O.p.). W rozpoznawanej sprawie stosowne postanowienie o wyłączeniu z akt dokumentów, których wydania kopii żądała Spółka, zostało wydane 12.06.2024 r. Spółka dążąc, do realizacji swojego prawa wynikającego z art. 178 O.p. wniosła o wydanie kopii elektronicznych (skanów) wszystkich ww. 35 dokumentów objętych postanowieniem z dnia 12.06.2024 r. Wobec takiego wniosku NDUCS odmówił żądaniu Spółki z powołaniem się na interes publiczny, rozumiany jako dobro postępowania karnego i chroniona prawnie tajemnica śledztwa, wskazując również na bezpośrednie zastrzeżenie braku możliwości ujawnienia pozyskanych dokumentów poczynione przez Prokuratora w zarządzeniu dotyczącym umożliwienia pozyskania dokumentów z prowadzonego postępowania karnego, a DIAS podzielił stanowisko organu I instancji. Sąd wskazuje, że pojęcie "interesu publicznego" o którym mowa w art. 179 § 1 O.p. ma charakter nieostry i jest interpretowane szeroko, a jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze - obejmuje ono "korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej" (wyrok WSA w Lublinie z 16 listopada 2007 r., I SA/Lu 506/07; WSA w Opolu z 28 marca 2008 r., I SA/Op 311/07; WSA w Szczecinie z 17 czerwca 2009 r., I SA/Sz 260/09 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). Sąd podziela pogląd, iż w zakresie interesu publicznego mieści się dobro prowadzonego postępowania karnego (dochodzenia/śledztwa), albowiem ujawnianie przestępstw oraz ściganie sprawców tychże niewątpliwie wpisuje się w wartości ogólne jak sprawiedliwość i bezpieczeństwo. Zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 859 ze zm.) – dalej jako k.k.s., w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. W przepisie art. 2 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.) – w skrócie k.p.k. wskazano, iż przepisy tego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby: 1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności; 2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa, osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego; 3) zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności; 4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie. Przepis art. 114 § 1 k.k.s. z kolei stanowi, że przepisy tego kodeksu mają ponadto na celu takie ukształtowanie postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, aby osiągnięte zostały cele tego postępowania w zakresie wyrównania uszczerbku finansowego Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innego uprawnionego podmiotu, spowodowanego takim czynem zabronionym. W konsekwencji tut. Sąd uznaje, że słusznym było wskazanie przez organy obu instancji, w odpowiedzi na wniosek Spółki o udostępnienie kopii elektronicznej dokumentów pozyskanych z postępowania karnego prowadzonego przez prokuraturę, iż w zakresie interesu publicznego mieści się dobro prowadzonego postępowania karnego (śledztwa/dochodzenia). Ponadto mając na uwadze wskazane wyżej cele postępowania karnego/karnoskarbowego Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2025 r. o sygn. akt III FSK 1376/23 (LEX/el nr 3847214), zgodnie z którym w przypadku kolizji tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego prymat należy przyznać stanowisku organu prowadzącego postępowanie karne (śledztwo/dochodzenie). Jak wskazano w przytoczonym orzeczeniu o sygn. akt III FSK 1376/23: "... brak zgody prokuratora na udostępnienie stronie materiałów prowadzonego postępowania ma dla organów podatkowych charakter wiążący przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie dokumentów z akt sprawy (zob. wyrok NSA z 28 października 2020 r., II FSK 939/19). Organ korzysta z materiałów prowadzonego przez prokuraturę postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że bez zgody organów prokuratury, dokumenty te nie zostałyby udostępnione organom podatkowym, w konsekwencji również od woli organów prokuratury uzależnione jest ich udostępnienie stronie postępowania podatkowego. W istocie zatem to prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze decyduje o możliwości lub braku możliwości udostępnienia skarżącej dokumentów pochodzących ze śledztwa. Wola dysponenta materiałów czyli prokuratora ma w takim przypadku charakter wiążący (por. wyrok NSA z 3 lipca 2018 r., I FSK 1700/16)." Takie stanowisko zabezpiecza również organ postępowania karnego przed obchodzeniem odmowy udostępnienia akt postępowania przygotowawczego, z uwagi na konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa (por. art. 156 § 5 k.p.k.). Udostępnianie takich akt/odmowa ich udostępnienia, następuje w oparciu o stosowne zarządzenie prowadzącego takie postępowanie przygotowawcze, na które wyłącznie stronom (art. 159 k.p.k.) służy zażalenie. Należy bowiem podnieść, że w toku postępowania przygotowawczego może zaistnieć konieczność nie ujawniania pewnych faktów i dowodów przedwcześnie, by nie zniweczyć wskazanych wyżej celów postępowania karnego. Tym samym Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, co do odmowy przekazania Spółce kopii elektronicznej dokumentów pozyskanych dokumentów (dowodów) z postępowania karnego. Wątpliwości może wzbudzić nieudostępnienie Skarżącej jedynie dwóch dokumentów, które wspomnianymi dowodami nie są: Zarządzenia prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z 10.04.2024 r. sygn. [...] o udostępnieniu akt oraz Zarządzenia prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z 25.04.2024 r. o sygn. akt [...] o sprostowaniu zarządzenia z dnia 10.04.2024 r., w przedmiocie udostępnienia akt sprawy, skoro nie stanowią one dowodów pozyskanych (udostępnianych) z akt postępowania karnego lecz zgody prokuratora na udostępnienie ich organowi i braku zgody na udostępnienie Skarżącej. Jednakże, mając na uwadze, że treść owych zarządzeń została podana przez organy obu instancji do wiadomości Strony, Sąd uznał, iż dokumenty te zostały Spółce ujawnione, a ponadto nie mają charakteru dowodów dla kwestii merytorycznych postępowania podatkowego (wymiaru). W konsekwencji brak ich formalnego ujawnienia – sporządzenia elektronicznej kopii dla Skarżącej nie narusza prawa Spółki do czynnego udziału w postępowaniu, ani prawa od obrony. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. W niniejszym uzasadnieniu wyroku Sąd posłużył się argumentacją przedstawioną w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21.05.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 841/24 wydanym w sprawie Spółki, w zbliżonym stanie faktycznym. Zdaniem składu orzekającego, w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym je postanowieniu NDUCS, w sposób prawidłowy wyjaśniono pojęcie interesu publicznego w kontekście art. 179 § 1 O.p. Stanowisko organów obu instancji zostało zaprezentowane w postanowieniach NDUCS i DIAS zgodnie z wymogami stawianymi uzasadnieniu faktycznemu i prawnemu postanowień od których przysługuje zażalenie (art. 219 o.p.). Sąd nie stwierdził również naruszeń przez DIAS i NDUCS przepisów, innych niż wskazanych w skardze.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI