I SA/Wr 2256/02

I SA/Wr 2256/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta /przewodniczący sprawozdawca/
Jadwiga Danuta Mróz
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta /sprawozdawca/, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Paulina Biernat, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu A sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 1977,50 /słownie: jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy/ kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu.
Uzasadnienie
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. w decyzji z dnia [...]nr [...]określił stronie skarżącej Zakładowi A spółki z o.o. w G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. w kwocie [...], zaległość w tymże podatku na kwotę [...]oraz odsetki za zwłokę od wymienionej zaległości w kwocie [...]. Organ ten zakwestionował jako koszt uzyskania przychodu wydatki w łącznej kwocie [...]w tym:
| 1. |[...] |- wydatki nie związane z przychodami 2000r.; |
| 2. |[...] |- wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń udziałowca |
| | |spółki będącego jej prezesem; |
| 3. |[...] |- koszty delegacji prezesa spółki. |
Izba Skarbowa we W. O/Z w W. decyzją z dnia [...]Nr [...]utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe wynika, że w dacie zawierania umowy spółki skarżącej jedynym jej udziałowcem był R. Ł., a kapitał spółki wynosił [...] /40 udziałów po [...]/. W dniu [...]na mocy umowy zbycia udziałów drugim udziałowcem został P. Ł., który nabył [...] udziały po 100 zł każdy. W spółce nie funkcjonowała rada nadzorcza, a władzami spółki są: zarząd i zgromadzenie wspólników.
W dniu [...] odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki w którym uczestniczył jedyny wspólnik zarazem prezes jednoosobowego zarządu R. Ł. Nadzwyczajne Zgromadzenie podjęło uchwałę zgodnie z którą powołano B. R. na pełnomocnika do zawierania w imieniu spółki umów, w tym umów o pracę z członkiem zarządu R. Ł. W dniu [...] pełnomocnik zawarł umowę o pracę z R. Ł. jako dyrektorem naczelnym w spółce. W związku z w/w umową o pracę w dniach [...] i [...] zostały podjęte przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwały dotyczące zmiany wynagrodzenia R. Ł.
Przy tak poczynionych ustaleniach podważyły organy podatkowe zarówno I jak i II instancji skuteczność zawartej z prezesem spółki umowy o pracę jako zawartej sprzecznie z art. 203 kodeksu handlowego - /Dz.U. nr 57 z 1934r. poz. 502 z późn. zm./. W przedmiotowej sprawie bowiem umowa o pracę z prezesem spółki została zawarta [...]przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą Zgromadzenia Wspólników w którym brał udział jedynie R. Ł. będący jedynym udziałowcem spółki. Zatem zdaniem organów podatkowych prezes spółki jako reprezentant spółki udzielił pełnomocnictwa do zawarcia umowy z samym sobą, zaś bez znaczenia w sprawie jest fakt zmiany statusu spółki w zakresie składu udziałowców, bowiem zbycie udziałów nastąpiło dopiero w dniu [...]. Skoro zatem umowa o pracę zawarta została z naruszeniem art. 203 k.h. to nie sposób uznać iż członek zarządu spółki jest jej pracownikiem.
Konkludując organy podatkowe uznały, iż uznanie umowy o pracę za nieważną stanowi podstawę wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty [...]w myśl art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992r. /tj. Dz.U. z 2000r. nr 54 poz. 654 z późn. zm./.
Decyzję organu odwoławczego podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze ponowił zarzuty podniesione w postępowaniu odwoławczym a to naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 203 k.h. i w zw. z art. 58 § 1 k.c. przez przyjęcie, że umowa o pracę zawarta z R. Ł. jest nieważna. Zdaniem skarżącej to, że umowa o pracę z członkiem zarządu została zawarta i podpisana przez pełnomocnika powołanego przez zgromadzenie wspólników przesądza o skuteczności i ważności tej umowy.
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że spółka przy zawieraniu umowy o pracę z jej udziałowcem nie była należycie reprezentowana, a zatem organ ten nie może twierdzić, że naruszono art. 203 k.h., art. 58 § 1 k.c. i art. 22 kodeksu pracy.
Skarżąca zarzuca również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie, że wypłacone prezesowi zarządu wynagrodzenie i pochodne, jako nie mające związku z zatrudnieniem, są jednostronnymi świadczeniami na rzecz udziałowca nie będącego pracownikiem.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem zarówno materialnym jak i formalnym.
Zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm./ w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z regulacji powyższej wynika obowiązek organu podatkowego wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności. Prawidłowe bowiem ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie odwołuje się do wyroku z dnia 12 kwietnia 2000r. /I SA/Lu 1608/98/ w którym Sąd podkreślił: "Organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi w postępowaniu do naruszenia prawa. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów."
W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu organy podatkowe nie ustaliły w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy.
Po pierwsze zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie z jaką datą strona skarżąca z jednoosobowej spółki przekształciła się w spółkę z udziałem 2 udziałowców. W dacie zawarcia umowy spółki tj. [...]jedynym udziałowcem spółki był R. Ł., który posiadał [...] udziałów po 100 zł przy kapitale spółki wynoszącym [...]. Z ustaleń organów podatkowych wynika, iż w dniu [...]na mocy zbycia udziałów, drugim udziałowcem spółki został P. Ł. Takie ustalenia poczyniły organy podatkowe nie przeprowadzając dowodu z umowy zbycia udziałów na którą się powołują. Ustalenie powyższe rodzi wątpliwości co do trafności gdy zważy się brak w aktach sprawy umowy zbycia udziałów oraz biorąc pod uwagę treść protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników strony skarżącej z dnia [...] i dołączonej do niego listy obecności wspólników spółki na tymże zgromadzeniu. Z dokumentów tych wynika, iż obecnym był na zgromadzeniu jedynie R. Ł. posiadający [...] udziałów, jako jednoosobowy wspólnik. Informacje wynikające z powołanych wyżej dowodów są sprzeczne z ustaleniami poczynionymi przez organy podatkowe, iż w dniu [...] nastąpiło przez jedynego wówczas udziałowca właśnie R. Ł. zbycie części udziałów. Kwestionując jako koszt uzyskania przychodu wynagrodzenie wypłacone przez stronę skarżącą prezesowi spółki organy odniosły się do umowy z dnia [...]- uznając ją jako zawartą niezgodnie z przepisami prawa. W aktach sprawy zaś znajduje się pismo strony skarżącej z dnia [...]. skierowane do Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS we W. informujące, iż zawarte zostały z prezesem zarządu spółki dwie umowy o pracę, jedna błędna druga prawidłowa. Strona skarżąca w piśmie tym podaje: "wyjmując z teczki umowę nie zwróciłem uwagi na to, że są dwie umowy, przekazałem osobie kontrolującej nieświadomie egzemplarz niewłaściwy. Obecnie przedkładam kopię egzemplarza prawidłowego, podpisanego przez pana K. K. będącego w tym czasie pełnomocnikiem." W aktach sprawy brak tej umowy o pracę o której strona skarżąca wspomina w powołanym wyżej piśmie procesowym. Umowa ta nie została przez organy podatkowe oceniona pod kątem zawarcia jej zgodnie z prawem a w szczególności pod kątem wynikających z niej skutków podatkowych.
W tej sytuacji wobec przywołanych wyżej niejasności w stanie faktycznym sprawy nie sposób Sądowi ocenić trafności stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji co skutkować musiało wyeliminowaniem obu decyzji z obrotu prawnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, natomiast o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy.