I FSK 109/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-08
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATskarżącyskarżący kasacyjnybrak organu reprezentacjizdolność procesowaodrzucenie skargiterminy sądoweuzupełnienie braków formalnychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, która nie uzupełniła braków w składzie organu reprezentującego, mimo wielokrotnego przedłużania terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki z powodu braku organu uprawnionego do jej reprezentacji, co nie zostało uzupełnione mimo wyznaczonych i przedłużanych terminów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółka nie wykazała ważnych przyczyn uzasadniających dalsze przedłużanie terminu, a jej wnioski miały na celu przewlekanie postępowania. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej spółki H. sp. z o.o. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. WSA odrzucił skargę, ponieważ na dzień jej wniesienia spółka nie posiadała organów uprawnionych do reprezentacji, co wynikało z odpisu KRS. Mimo wezwania do uzupełnienia tego braku i wielokrotnego przedłużania terminu (łącznie o 3 miesiące), spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających powołanie zarządu lub likwidatora. WSA uznał, że dalsze przedłużanie terminu byłoby nadużyciem prawa do sądu i prowadziłoby do przewlekłości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że spółka nie wykazała ważnych przyczyn uzasadniających dalsze przedłużanie terminu. Argumenty o „ważnej przeszkodzie”, okresie wakacyjnym czy potrzebie odnalezienia dokumentów z poprzednich lat były ogólnikowe i niepoparte dowodami. NSA podkreślił, że celem postępowania jest jego szybkie zakończenie, a strona ma obowiązek dbać o terminowe uzupełnianie braków. Wobec braku uzasadnionych podstaw do dalszego przedłużania terminu, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny zasadnie odrzucił skargę, ponieważ spółka nie wykazała ważnych przyczyn uzasadniających dalsze przedłużanie terminu na uzupełnienie braków, a jej wnioski miały na celu przewlekanie postępowania.

Uzasadnienie

Spółka nie przedstawiła konkretnych, udokumentowanych przyczyn uzasadniających wielokrotne wnioski o przedłużenie terminu na uzupełnienie braku w składzie organu reprezentującego. Ogólnikowe argumenty, takie jak okres wakacyjny czy potrzeba odnalezienia dokumentów, nie były wystarczające, zwłaszcza w kontekście zasady ekonomiki postępowania i obowiązku strony do terminowego działania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, przy czym na tej podstawie sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.).

p.p.s.a. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie, gdy stwierdzi braki w składzie organu uprawnionego do reprezentacji strony, uniemożliwiające jej działanie w postępowaniu, ale tylko jeśli braki te powstały w toku postępowania, a nie istniały od początku.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 84

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin sądowy może być przez przewodniczącego z ważnej przyczyny przedłużony z urzędu lub na wniosek strony, a także skrócony na wniosek strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała ważnych przyczyn uzasadniających dalsze przedłużanie terminu na uzupełnienie braków formalnych. Wnioski spółki o przedłużenie terminu miały na celu nieuzasadnione przedłużanie postępowania. Braki w składzie organu istniały od momentu wniesienia skargi, co uzasadniało jej odrzucenie, a nie zawieszenie postępowania.

Odrzucone argumenty

WSA naruszył art. 7 i 31 § 1 p.p.s.a. odmawiając dalszego przedłużenia terminu. WSA naruszył art. 28 § 1 i 31 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowo przyjmując brak obsadzenia zarządu. WSA naruszył art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zawieszając postępowania. WSA naruszył art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. odrzucając skargę z powodu braku zdolności sądowej.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie strony Skarżącej w niniejszym postępowaniu nie zmierzało do bezzwłocznego uzupełnienia stwierdzonych braków, a miało na celu jedynie nieuzasadnione przedłużanie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd pierwszej instancji słusznie odmówił Skarżącej dalszego przedłużenia terminu na uzupełnienie przedmiotowych braków.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia skargi z powodu braku organu reprezentującego spółkę, wymogów formalnych wniosków o przedłużenie terminu oraz zasady ekonomiki postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organu reprezentującego spółkę i wielokrotnych wniosków o przedłużenie terminu. Nie dotyczy merytorycznej oceny sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminowości i formalnych wymogów w postępowaniu sądowym, szczególnie dla spółek. Pokazuje, jak zaniedbania proceduralne mogą prowadzić do odrzucenia skargi, nawet jeśli sprawa mogłaby mieć merytoryczne podstawy.

Spółka straciła szansę na sądową ochronę przez błędy formalne. Kluczowe znaczenie terminów w postępowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 109/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2631/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-10-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 § 1 pkt 5, art. 31 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2631/21 odrzucające skargę w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 września 2021 r. nr 1401-IOV-2.4103.40.2021.18.MI w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z 14 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2631/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako: Organ drugiej instancji lub DIAS) z dnia 29 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r.
1.2. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, następujący stan faktyczny.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego stwierdzono, na podstawie nadesłanego wraz ze skargą wyciągu KRS skarżącej spółki, że na dzień złożenia skargi Strona pozbawiona była organów uprawnionych do jej reprezentowania.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 20 czerwca 2022 r., pismem z dnia 20 czerwca 2022 r., wezwano Skarżącą, za pośrednictwem jej pełnomocnika profesjonalnego do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej Spółki - w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez powołanie jej zarządu lub ustanowienie jej likwidatora.
Pismem z dnia 12 lipca 2022 r., pełnomocnik Strony złożył do WSA w Warszawie wniosek o wydłużenie terminu wskazanego przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi do 30 dni od odebrania wezwania, tj. do dnia 28 lipca 2022 r. Sąd pierwszej instancji, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2022 r., przedłużył termin na uzupełnienie braku formalnego, wskazanego w zarządzeniu z dnia 20 czerwca 2022 r., o wnioskowany okres, tj. do dnia 28 lipca 2022 r.
Pismem z dnia 28 lipca 2022 r., pełnomocnik Strony złożył do WSA w Warszawie kolejny wniosek o wydłużenie terminu wskazanego przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi do 3 miesięcy od odebrania wezwania, tj. do dnia 28 września 2022 r. Tutejszy Sąd, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2022 r., przedłużył termin na uzupełnienie braku formalnego, wskazanego w zarządzeniu z dnia 20 czerwca 2022 r., o wnioskowany okres, tj. do dnia 28 września 2022 r.
Pismem z dnia 28 września 2022 r., pełnomocnik Strony złożył do WSA w Warszawie wniosek o wydłużenie terminu wskazanego przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi do dnia 28 listopada 2022 r.
1.3. Zaskarżonym postanowieniem z 14 października 2022 r. WSA w Warszawie odrzucił wniesioną skargę na podst. art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że okolicznością bezsporną jest to, że w chwili wnoszenia skargi zarząd skarżącej Spółki był nieobsadzony. Do usunięcia tego braku strona Skarżąca została wezwana pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. W piśmie tym wyraźnie wskazano jaki brak ma być usunięty, zakreślono w nim także 14 dniowy termin na jego uzupełnienie oraz określono rygor niezachowania tego terminu. Termin ten był kolejno dwukrotnie przedłużany na wniosek Strony – finalnie do dnia 28 września 2022 r. Do tego czasu brak formalny nie został uzupełniony.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, wyznaczony termin, tj. do 28 września 2022 r. był terminem realnym, aby przeprowadzić procedurę mającą na celu wyłonienie zarządu skarżącej Spółki, powołanie jej likwidatora, czy chociażby do przedłożenia dokumentów dowodzących skutecznego przeprowadzenie tejże procedury. WSA powołał się dodatkowo na art. 7 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, a zdaniem Sądu, Skarżąca wyczerpała już swoje procesowe prawa i kolejne wnioski stanowią nadużycie prawa do sądu, zmierzając do przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego.
1.4. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę udzielenia Skarżącej odpowiedniego, dodatkowego terminu na przedłożenie dokumentów wykazujących posiadanie przez Skarżącą należycie powołanego organu do reprezentacji w postępowaniu sądowo-administracyjnym, pomimo powołania się przez Skarżącą we wniosku z dnia 28 września 2022 r. na wystąpienie ważnej przyczyny uzasadniającej udzielenie jej dodatkowego terminu na zadośćuczynienie wezwaniu Sądu i braku jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla postępowania, a w rezultacie odrzucenie Skargi i pozbawienie Skarżącej możliwości dochodzenia jej praw w postępowaniu sądowo-administracyjnym;
2) art. 28 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że na jakimkolwiek etapie postępowania sądowo-administracyjnego wywołanego Skargą zarząd Skarżącej pozostawał nieobsadzony, a także oparcie ustaleń w tym zakresie wyłącznie na danych zawartych w odpisie pełnym Skarżącej z Krajowego Rejestru Sadowego, podczas gdy wpisy zawarte w rejestrze mają charakter domniemań wzruszalnych i mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego składu organu reprezentacji Skarżącej;
3) art. 124 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i niewydanie z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania wobec stwierdzenia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji Skarżącej, a uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu;
4) art. 58 § 1 pkt. 5 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie Skargi z uwagi na brak zdolności sądowej Skarżącej w postępowaniu.
1.5. Organ drugiej instancji nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego wobec dyspozycji art. 181 § 2 w zw. z art. 182 § 3 p.p.s.a.
2.2. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. art. 58 § 2 p.p.s.a. wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego w postaci nadesłania dokumentu potwierdzającego uzupełnienie braku w składzie właściwego organu spółki.
2.3. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, przy czym na tej podstawie sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 31 § 1 p.p.s.a. in principio jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin, zaś z art. 31 § 2 p.p.s.a. wynika, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę.
W orzecznictwie sądowym zwrócono przy tym uwagę, że art. 31 § 2 p.p.s.a., dotyczący dających się uzupełnić braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów, nie może być stosowany jako następstwo zaniechania przedłożenia dokumentu, o którym mowa w art. 29 tej ustawy (wyrok NSA z 9.02.2005 r., GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005/5, poz. 91, za: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 31).
2.4. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu 3) dotyczącego kwestii niezastosowania art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc nie zawieszenia postępowania przez WSA wobec stwierdzonych braków w organach spółki wskazać należy, że przesłanka zawieszenia postępowania wskazana w tym przepisie zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy braki w składzie organów nie mają pierwotnego charakteru, co oznacza, że muszą powstać w toku prowadzonego przez sąd postępowania, a nie istnieć ab initio już w czasie wniesienia skargi. Oznacza to, że przepis ten będzie miał zastosowanie wtedy, gdy skargę wnosił podmiot, który miał zdolność procesową w momencie dokonywania tej czynności, którą następnie utracił. (zob. postanowienie NSA z 30.09.2014 r., I FZ 315/14, LEX nr 1509794, za: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 124).
W niniejszej sprawie pomimo gołosłownego, niepopartego żadną argumentacją ani dokumentacją stwierdzenia Strony, że "nieprawidłowo przyjęto, że na jakimkolwiek etapie postępowania sądowo-administracyjnego wywołanego skargą zarząd Skarżącej pozostawał nieobsadzony" nie zachodzą w sprawie wątpliwości, że w momencie wnoszenia skargi do WSA zarząd spółki Skarżącej był nieobsadzony, co wynika wprost z załączonego przez pełnomocnika wydruku z KRS, w braku jakichkolwiek przesłanek mogących świadczyć o innym stanie rzeczy (na próżno szukać na tamtejszym etapie postępowania choćby oświadczenia pełnomocnika Skarżącej w tym zakresie czy tym bardzie załączenia uchwały wspólników mogącej świadczyć o nieujawnionym w rejestrze powołaniu nowych członków organu).
W związku z tym, instytucja zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w realiach niniejszej sprawy nie miała zastosowania.
2.5. Istotna część argumentacji skargi kasacyjnej ogniskuje wobec upatrywania motywów zaskarżonego postanowienia w błędnym uznaniu, że nieujawnienie powołania członka zarządu w rejestrze stanowi o "bezskuteczności lub nieważności" dokonanego powołania. Otóż takie stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w ogóle nie padają; Sąd pierwszej instancji nie przesądził o tym, czy i kiedy miało lub nie miało miejsca ewentualne powołanie nowego członka zarządu Skarżącej. WSA poprzestaje jedynie na uzasadnionej konkluzji, że uzupełnienie składu osobowego organów spółki nie zostało wbrew skutecznemu wezwaniu przedstawione Sądowi, ani też nie zostało ujawnione we właściwym rejestrze. Wobec tego Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw ku kwestionowaniu domniemania poprawności danych w rejestrze. Trwanie w tym "domniemaniu" było dodatkowo o tyle uzasadnione, że zgodnie z wyciągiem z KRS dot. Spółki od 25 czerwca 2021 r. do 10 października 2022 r. na potrzeby szeregu postępowań sądowych Skarżącej byli wyznaczani kuratorzy (w liczbie 18), a większość z nich - zgodnie z rejestrem - reprezentuje spółkę do tej pory. Wśród tych "aktywnych" kuratorów w dalszym ciągu figuruje K. P., wyznaczony "w celu niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania organów w spółce, a w razie potrzeby celem postarania się o likwidację, w tym wystąpienia do sądu rejestrowego o rozwiązanie spółki i reprezentowanie jej w tym postępowaniu". Na marginesie wbrew stwierdzeniu, że "przykładem nieujawnienia w rejestrze spółki zmian jest powołanie i odwołanie członka zarządu M. K." zmiana ta w istocie była ujawniona w rejestrze.
Do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżącej nie złożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby ustanowienie nowego członka zarządu w spółce, w konsekwencji czego Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do kwestionowania prawdziwości danych ujawnionych w rejestrze.
2.6. W tym miejscu należy przejść do ostatniej kwestii podnoszonej w skardze kasacyjnej, tj. kwestii naruszenia art. 7 w zw. z art. 31 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę udzielenia Skarżącej odpowiedniego, dodatkowego terminu na przedłożenie dokumentów wykazujących posiadanie przez Skarżącą należycie powołanego organu.
Przywołując raz jeszcze okoliczności faktyczne sprawy, zarządzeniem z 20 czerwca 2022 r. poprzez wezwanie doręczone 28 czerwca 2022 r. Skarżąca została wezwana za pośrednictwem pełnomocnika procesowego do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej spółki – w terminie 14 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Termin ten był następnie dwukrotnie przedłużany zgodnie z wnioskami pełnomocnika Spółki – co należy podkreślić, uzasadnianymi dość tożsamo i ogólne. W pierwszym wniosku z 12 lipca 2022 r. (tj. ostatniego dnia terminu) wskazano, że "występują ważne przyczyny po stronie spółki i wspólnika niezależnie od tych podmiotów", występuje potrzeba odnalezienia niesprecyzowanych dokumentów, co jest utrudnione "z uwagi na okres wakacyjny".
W drugim wniosku z 28 lipca 2022 r. (tj. ponownie z ostatniego dnia terminu) wskazano, że " pomimo podjęcia stosownych działań [...] nadal zachodzi ważna przyczyna zewnętrzna uniemożliwiająca przedłożenie dokumentów", oraz, że "możliwości organizacyjne spółki są mocno ograniczone z uwagi na okres wakacyjny – jedyny członek zarządu spółki pełni swoją funkcję od maja 2022 r. i nie uzyskał jeszcze pełnej wiedzy co do wszystkich dokumentów spółki z poprzednich lat". Po przedłużeniu terminu o kolejne dwa miesiące, pismem z 28 września 2022 r. (ponownie ostatniego dnia terminu) wniesiono o przedłużenie terminu o kolejne dwa miesiące, ponownie argumentując, że zachodzi "ważna przyczyna zewnętrzna uniemożliwiająca przedłożenie dokumentów", możliwości organizacyjne spółki są ograniczone (w tym z uwagi na nieobecność po stronie Spółki i wspólnika. Ponownie wskazano, że "jedyny członek zarządu spółki pełni swoją funkcję od maja 2022 r. i nie uzyskał jeszcze pełnej wiedzy co do wszystkich dokumentów spółki z poprzednich lat".
W zakresie wykładni art. 31 § 1 p.p.s.a., wskazać należy, że przy wyznaczaniu terminu należy uwzględniać charakter braków i realny czas niezbędny do ich uzupełnienia (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 31).
Termin sądowy może być przez przewodniczącego z ważnej przyczyny przedłużony z urzędu lub na wniosek strony, a także skrócony na wniosek strony (art. 84 p.p.s.a.). We wniosku o przedłużenie terminu należy podać przyczynę uzasadniającą zmianę długości terminu. Przyczyna ta musi być ważna, tzn. taka, która w konkretnej sytuacji związanej zarówno z tokiem sprawy, jak i okolicznościami zewnętrznymi utrudnia lub uniemożliwia dokonanie określonej czynności w wyznaczonym terminie.
2.7. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, we wnioskach o przedłużenie terminu nie wskazała ona żadnej konkretnej okoliczności faktycznej uzasadniającej przedłużenie terminu. Pełnomocnik Strony przez łącznie 3 miesiące biegu kolejno przedłużanego terminu i 3 kolejne pisma w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków nie wskazał ani na to jakie czynności Strona podjęła czy chociaż planuje podjąć celem zadośćuczynienia zobowiązaniu Sądu. W kolejnych pismach wskazywano na "ważną przeszkodę" – nie precyzując nawet o jakiego rodzaju okoliczności może chodzić, poprzestając jedynie na wskazaniu nieobecności po stronie Spółki i wspólnika z uwagi na okres wakacyjny (przy czym w piśmie z 28 września 2022 r. z oczywistych względów pominięto stwierdzenie o okresie wakacyjnym). Co więcej, pełnomocnik w drugi i trzecim wniosku o przedłużenie terminu wskazywał (bez poparcia tego właściwymi dokumentami), że w spółce działa członek zarządu od maja 2022 r. – podczas gdy inicjalne wezwanie do uzupełnienia braków wystosowane było w czerwcu 2022 r. W konsekwencji więc, pomimo rzekomego powołania nowego członka zarządu w maju (z którym potocznie mówiąc "jest kontakt", co zdaje się pośrednio wynikać z treści wnoszonych pism), pełnomocnik spółki z końcem września wnosił o przedłużanie terminu o kolejne dwa miesiące, zasłaniając się enigmatycznymi ważnymi powodami i rzekomą potrzebą dostępu do bliżej niesprecyzowanych "dokumentów z poprzednich lat" – co jest zagadkowe w obliczu stwierdzenia o niedawnym powołaniu nowego członka zarządu.
Akt powołania wskazywanego członka zarządu został dołączony dopiero do rozpoznawanej skargi kasacyjnej (wniesionej 22 listopada 2022 r.), jednak jedynie na okoliczność argumentu (co wynika wprost uzasadnienia skargi kasacyjnej), że "mogą zaistnieć zmiany osobowe w organie bez ujawnienia ich w rejestrze". Z tego też względu nie sposób uznać – tym bardziej w braku chociażby oświadczenia pełnomocnika – że ów członek zarządu dalej pełni funkcję w zarządzie, czy też jaki jest obecnie skład osobowy zarządu spółki (w braku aktualizacji danych w KRS).
W tej sytuacji trudno jest uznać, że za dalszym przedłużeniem terminu na uzupełnienie braków przemawiały obiektywne przesłanki. Rzekoma wielomiesięczna nieusprawiedliwiona i niepotwierdzona niedostępność jedynego wspólnika (który nota bene jest osobą prawną, a nie fizyczną) nie może zostać uznana za wystarczający argument ku dalszemu przedłużaniu już trzymiesięcznego terminu, w sytuacji, gdy skarga do WSA została wniesiona w listopadzie 2021 r., spółka od lat nie ujawnia w KRS zmian osobowych w jej organach, wyznaczono spółce licznych kuratorów (w tym jednego do powołania zarządu lub złożenia wniosku o likwidację – który działa od października 2021 r.) oraz ogólnikową i wymijającą argumentację wniosków pełnomocnika. Również niezrozumiała dla sądu w kontekście wykazania powołania członka zarządu jest potrzeba poszukiwania archiwalnych dokumentów spółki z ubiegłych lat – w sytuacji gdy jak wynika z załączonej dokumentacji członek zarządu został powołany w niedługim czasie przed otrzymaniem wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowanie strony Skarżącej w niniejszym postępowaniu nie zmierzało do bezzwłocznego uzupełnienia stwierdzonych braków, a miało na celu jedynie nieuzasadnione przedłużanie postępowania sądowo-administracyjnego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że celem i funkcją postępowania przed sądem administracyjnym jest rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony (por. postanowienie składu trzech sędziów NSA z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14, LEX nr 1975884). Pomimo – jak wskazuje strona, ostateczności i wykonalności decyzji organu – postępowanie przed WSA nie jest celem samym w sobie, a powinno ono zmierzać do zakończenia postępowania zgodnie z zasadą ekonomiki postępowania w rozsądnym terminie. To w interesie strony jest takie zorganizowanie swoich działań, aby uczynić zadość wymaganiom formalnym w wyznaczonym do tego terminie. Sąd, jako prowadzący postępowanie jest władny w zakresie zakreślania terminów sądowych i wnoszący skargę nie może w sposób nieuzasadniony wnosić o ich przedłużenie stając na stanowisku, że to w jego interesie toczy się postępowanie. Prowadziłoby to do nieuprawnionego utrzymywania stanu sporu co do zaskarżonego aktu i utrzymywałoby niepewność stosunków prawnych. Z tych względu argumentacja strony zasadzająca się na stwierdzeniu, że "dodatkowe miesiące postępowania nie będą miałyby znaczenia" nie zasługuje na uwzględnienie.
Na marginesie w kwestii analizy motywacji działań Skarżącej nie sposób również pominąć okoliczności, że spółka uiściła od wniesionej skargi wpis w znacznej wysokości, który w związku z odrzuceniem skargi podlegać będzie zwrotowi, a więc stanowić będzie potencjalne źródło zaspokojenia wierzycieli spółki.
Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji słusznie odmówił Skarżącej dalszego przedłużenia terminu na uzupełnienie przedmiotowych braków. W konsekwencji również ostatni analizowany zarzut skargi kasacyjnej jawi się jako nieuzasadniony.
2.7. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi kasacyjnej opierającej się na rzekomej zasadności merytorycznej wniesionej skargi (poprzez powoływanie się na wyroki dot. m.in. kontrahentów spółki) wskazać należy, że tego rodzaju argumentacja leży oczywiście poza zakresem przedmiotowej sprawy. W niniejszym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny nie może prowadzić merytorycznej analizy skargi, gdyż przedmiotem postanowienia WSA jest jej odrzucenie z przyczyn formalnych.
2.8. W niniejszym postępowaniu Sąd dwukrotnie przedłużał termin do uzupełnienia braków w organach spółki w odpowiedzi na ogólnikowo uzasadnione wnioski pełnomocnika Skarżącej. Po upływie łącznie trzymiesięcznego terminu i braku przedstawienia żadnych obiektywnych okoliczności uzasadniających dalsze przedłużenie terminu, WSA słusznie uznał na podstawie ogółu okoliczności sprawy, a także dodatkowo weryfikując dane w rejestrze przedsiębiorców, że Skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie wskazanych braków. W konsekwencji wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podst. art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
2.9. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 181 § 2 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI