I SA/Wr 2209/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące VAT, uznając, że nie wykazano wystarczająco związku wydatków inwestycyjnych ze sprzedażą zwolnioną od podatku.
Spółka A zaskarżyła decyzje organów podatkowych dotyczące podatku VAT za czerwiec 2001 r., które określiły zwrot różnicy podatku, zaległość podatkową i odsetki. Organy uznały, że spółka nie wykazała sprzedaży zwolnionej od podatku z tytułu skupu walut oraz nieprawidłowo odliczyła podatek naliczony od zakupów inwestycyjnych związanych zarówno ze sprzedażą opodatkowaną, jak i zwolnioną. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy, które nie wykazały wystarczająco związku wydatków inwestycyjnych ze sprzedażą zwolnioną.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. przez Spółkę A. Organy podatkowe zakwestionowały sposób rozliczenia podatku naliczonego, uznając, że spółka nie wykazała sprzedaży zwolnionej od podatku z tytułu skupu walut obcych i ich odsprzedaży bankowi, a także nieprawidłowo odliczyła podatek naliczony od zakupów inwestycyjnych. Organy argumentowały, że wydatki inwestycyjne dotyczyły obiektów, w których prowadzono zarówno sprzedaż opodatkowaną, jak i zwolnioną, co wymagało proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o VAT. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że wydatki inwestycyjne dotyczyły wyłącznie sprzedaży opodatkowanej, a działalność kas walutowych nie stanowiła usługi w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 120, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wystarczających ustaleń co do związku wydatków inwestycyjnych ze sprzedażą zwolnioną. Sąd podkreślił, że samo dokonywanie nakładów modernizacyjnych na obiekt, w którym prowadzona jest sprzedaż opodatkowana i zwolniona, nie przesądza o konieczności proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego, jeśli nie wykazano, w jaki sposób te nakłady przyczyniają się do realizacji sprzedaży zwolnionej. Sąd uznał natomiast za nieuzasadnione zarzuty dotyczące działalności kas walutowych, kwalifikując ją jako usługę pomocniczą w stosunku do pośrednictwa finansowego, zwolnioną od VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, proporcjonalne rozliczenie podatku naliczonego (art. 20 ust. 3 ustawy o VAT) stosuje się dopiero, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Samo dokonywanie nakładów na obiekt, w którym prowadzona jest sprzedaż opodatkowana i zwolniona, nie przesądza o konieczności proporcjonalnego rozliczenia, jeśli nie wykazano, w jaki sposób te nakłady przyczyniają się do realizacji sprzedaży zwolnionej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały wystarczająco związku wydatków inwestycyjnych ze sprzedażą zwolnioną. Kryterium 'służyć' w kontekście prawa do odliczenia VAT jest szerokie, ale wymaga wykazania, czy i jak nabyte towary lub usługi są wykorzystywane do realizacji sprzedaży zwolnionej. Organy nie udowodniły, że zakupione materiały budowlane czy usługi projektowe przyczyniają się do sprzedaży zwolnionej, a jedynie że dotyczą obiektów, w których taka sprzedaż również występuje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.t.u. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej zobowiązany jest do odrębnego określania kwot podatku naliczonego związanego z tymi sprzedażami.
u.p.t.u. art. 20 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną.
u.p.t.u. art. 20 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie kwot podatku naliczonego, podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę proporcjonalną do udziału sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży ogółem.
u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obniżenie podatku należnego nie przysługuje przy nabyciu towarów lub usług służących do wytworzenia lub odprzedaży towarów bądź świadczenia usług zwolnionych od podatku.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Świadczenie usług pośrednictwa finansowego jest zwolnione od podatku VAT.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 20
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 25 § ust. 1 pkt 1
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 20 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przy nabyciu towarów z art. 21 ust. 3, proporcjonalny udział oblicza się na podstawie sprzedaży z ostatnich sześciu miesięcy.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały wystarczająco związku wydatków inwestycyjnych ze sprzedażą zwolnioną od podatku VAT, co uzasadniało uchylenie decyzji. Kryterium 'służyć' w kontekście prawa do odliczenia VAT wymaga wykazania faktycznego wykorzystania nabytych towarów lub usług do realizacji sprzedaży zwolnionej, a nie tylko ich przynależności do obiektu, w którym taka sprzedaż występuje.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące kwalifikacji działalności kas walutowych jako niebędącej usługą w rozumieniu ustawy o VAT zostały odrzucone.
Godne uwagi sformułowania
Związek zakupu ze sprzedażą opodatkowaną stanowi przesłankę odliczenia podatku naliczonego, podczas gdy związek ze sprzedażą zwolnioną taką możliwość wyklucza. Nie każde nakłady muszą przyczyniać się do wykonywania czynności zwolnionych od podatku.
Skład orzekający
Halina Betta
przewodniczący
Jadwiga Danuta Mróz
członek
Zbigniew Łoboda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związku wydatków z sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną w VAT, a także stosowanie proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów ustawy o VAT obowiązujących w 2001 r., choć zasady interpretacji mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odliczania VAT od wydatków inwestycyjnych w sytuacji sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej, co jest częstym problemem podatników. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do dowodzenia związku wydatków ze sprzedażą.
“VAT od inwestycji: Kiedy wydatki na hotel służą też sprzedaży zwolnionej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 2209/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2004-08-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Betta /przewodniczący/ Jadwiga Danuta Mróz Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 20, 25 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A Spółka z o. o. w L. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.215,80 (tysiąc dwieście piętnaście i 80/100) zł, III. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...], Izba Skarbowa we W., Ośrodek Zamiejscowy w L., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...], którą określono Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w L. w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r., kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości [...], zaległość podatkową w kwocie [...] oraz odsetki, a także ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji podał, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Spółka nie wykazała w rozliczeniu podatkowym sprzedaży zwolnionej od podatku w wysokości [...]. Stwierdzono bowiem, że stosownie do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...], nr [...], Podatnik upoważniony został do dokonywania czynności obrotu dewizowego w recepcjach hoteli: B w L., D w G. oraz C w Z. i na tej podstawie prowadził skup walut obcych, które następnie sprzedawał do Banku E S.A. w L., Oddział w L., co z kolei odbywało się na mocy zawartej z bankiem umowy z dnia [...]. Z jej treści wynikało m.in., że Spółka zobowiązała się do odsprzedaży na zasadzie wyłączności Bankowi walut obcych co najmniej raz w miesiącu; kwotą odsprzedawanej waluty Bank uznawać miał rachunek złotowy stosując obowiązujące w Banku kursy walut; z tytułu świadczonych usług skupu walut Bank pobierać będzie prowizję według obowiązującej taryfy, natomiast skupu walut Spółka dokonuje na własne ryzyko. Organ podatkowy ustalił dalej, że skup walut w kasach jest ogólnodostępny - waluta pochodzi od różnych bezimiennych sprzedawców i nie jest możliwe powiązanie tych czynności z zapłatą za świadczone przez A usługi hotelowe. Stwierdził organ, że osoby korzystające z usług hoteli dokonują wpłaty w recepcji hotelu w złotych, natomiast kontrahenci zagraniczni, korzystający z usług na podstawie zawartych umów w ramach eksportu usług, dokonują imiennych wpłat na rachunek dewizowy Spółki. Zdaniem Urzędu Skarbowego wartość sprzedanej Bankowi waluty winna być wykazana w deklaracji VAT-7 jako sprzedaż zwolniona od podatku z tytułu świadczonych usług pośrednictwa finansowego, tymczasem w następstwie prowadzenia skupu i sprzedaży Bankowi walut, Podatnik dla potrzeb ustalenia wyniku finansowego wykazał jedynie dodatnie różnice kursowe w wysokości [...]. Obok tego ustalono, iż Spółka z naruszeniem art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), obniżyła podatek należny o podatek naliczony, który dotyczył zarówno sprzedaży opodatkowanej jak i zwolnionej. Stwierdzono bowiem, że w przedmiotowym okresie rozliczeniowym Spółka dokonała zakupów związanych z prowadzonymi inwestycjami w następujących obiektach: Hotel B w L., H C w Z., Hotel D w G. oraz E w L. Zakupy te kwalifikowane były jako związane wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną, podczas gdy w wymienionych obiektach, poza wskazanym na ostatnim miejscu, Podatnik dokonywał również czynności zwolnionych od podatku, a polegających na: sprzedaży posiłków dla pracowników, świadczeniu usług pośrednictwa finansowego (sprzedaży walut w kantorach), usług sauny, przekazania i zużycia towarów oraz świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, a także sprzedaży towarów używanych. Organ podatkowy, stosownie do opisów zamieszczonych na fakturach dokumentujących wydatki inwestycyjne, przyporządkowujących je do poszczególnych obiektów ustalił, że tych w których wykonywano czynności zwolnione od podatku, dotyczyły faktury potwierdzające zakup na kwotę [...] i podatek VAT [...]. Z zestawienia, stanowiącego załącznik do protokołu kontroli wynikało, iż były to faktury dotyczące m.in. zakupu płytek ceramicznych i baterii (G., Z.), usług nadzoru budowlanego (G., Z.), opracowania dokumentacji projektowej (G., L., Z.), robót budowlanych, sanitarnych i elektrycznych (G., Z.), zakupu lady, szafek, regałów, a także nabycia aparatów telefonicznych. W ocenie Urzędu Skarbowego wymieniona przed chwilą kwota podatku winna być rozliczona stosownie do art. 20 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług, tzn. w proporcji, w jakiej pozostawała sprzedaż opodatkowana do sprzedaży ogółem w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Przedstawionym ustaleniom i wnioskom Urząd Skarbowy w L. dał wyraz w przywołanej już powyżej decyzji z dnia [...]. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Spółka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 20 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Strona podniosła, że organ I instancji wadliwie zakwalifikował działalność kas walutowych jako usługi świadczonej na rzecz banku, albowiem obowiązek zawarcia z bankiem umowy wynikał z decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Czynności wykonywane przez Spółkę sprowadzały się wyłącznie do odprowadzania otrzymanych zagranicznych środków płatniczych, które po przewalutowaniu wpływały na konto Spółki. W istocie to bank świadczył usługę, dokonując rozliczenia środków po obowiązującym kursie. Spółka zarzuciła dalej, że Urząd Skarbowy wadliwie utożsamia działalność kasy walutowej z działalnością kantoru wymiany walut, co znalazło odzwierciedlenie w niewłaściwym sformułowaniu zapytania do Urzędu Statystycznego. Tymczasem istotą kasy walutowej nie jest wymiana gotówki, ale umożliwienie klientowi zapłaty w walucie obcej i jest formą zapłaty np. za świadczone usługi hotelowe. W przypadku kas walutowych Spółki, przyjmowały one należność za usługi w walucie obcej, a dowód skupu waluty uzgadniany był następnie z fakturą za usługi świadczone przez hotel. Równowartość waluty zarachowywana była na poczet należności gościa, zaś ewentualne różnice rozliczane były poprzez wydawanie nadpłaty w złotych. W odniesieniu do modernizacji hoteli Spółka podniosła, że poniesione przez nią wydatki inwestycyjne w całości dotyczyły sprzedaży opodatkowanej, a zatem nie było podstaw do proporcjonalnego wyliczenia kwoty podatku podlegającej odliczeniu. Powołała się-przy tym na składane w toku kontroli wyjaśnienia. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. przywołaną powyżej decyzją utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, iż na mocy art. 20 ust. 2 ustawy, podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej zobowiązany jest do odrębnego określania kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, natomiast wobec braku takiej możliwości, może dokonać zmniejszenia podatku należnego o kwotę ustaloną proporcjonalnie według reguły z art. 20 ust. 3 ustawy. Ponieważ w modernizowanych obiektach, poza E, Spółka poza sprzedażą opodatkowaną dokonywała również sprzedaży zwolnionej, zobowiązana była do określania kwot podatku związanego ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, co odnosiło się do zakupów inwestycyjnych stanowiących nakłady na modernizację tych obiektów. Dotyczyło to między innymi zakupów: dokumentacji projektowej, robót budowlanych, instalacyjnych, elektrycznych i pożarowych, nadzoru technicznego, materiałów, wykonania sieci komputerowej, a zatem nakładów, w stosunku do których niemożliwe było wyodrębnienie związku, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, to jest określenie jaka ich część dotyczy sprzedaży opodatkowanej, a jaka zwolnionej. Odnośnie zarzutu, iż Spółka wykazała zasadność przyporządkowania ponoszonych wydatków do sprzedaży opodatkowanej, Izba Skarbowa stwierdziła, że z opisów faktur wynikało jedynie jakich obiektów dotyczyły, a nie z jakimi czynnościami były związane. W zakresie skupu i sprzedaży walut organ odwoławczy wskazał, że zawartej z bankiem umowy wynikało, iż Spółka dokonywała skupu i sprzedaży walut na własne ryzyko, a nadto Urząd Statystyczny zakwalifikował wykonywanie na zlecenie banku usług w zakresie obrotu dewizowego w recepcji hoteli polegających na skupie walut i dewiz, które odsprzedawane są następnie wyłącznie do banku - do grupowania KWiU 67.13.10 oraz PKWiU 67.13.10-00, jako - odpowiednio - "Usługi pomocnicze w stosunku do pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane" i "Usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym". Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy (poz. 13 załącznika nr 2 do ustawy), świadczenie usług pośrednictwa finansowego jest zwolnione od podatku VAT. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka ponowiła sformułowane na etapie postępowania administracyjnego zarzuty. Wskazała strona, że według art. art. 20 ust. 3 proporcjonalne zmniejszenie podatku należnego stosuje się dopiero, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie kwot podatku naliczonego związanego z poszczególnymi rodzajami sprzedaży. Tymczasem w rozliczeniu podatkowym Skarżąca dokonała wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanych ze sprzedażą opodatkowaną oraz opodatkowaną i zwolnioną, spełniając tym samym przesłankę z art. 20 ust. 1 ustawy. Zakupy dokonane w związku z rozpoczętą inwestycją zostały w całości zaliczone przez Spółkę do nakładów służących sprzedaży opodatkowanej, gdyż celem całej inwestycji jest modernizacja tych gałęzi działalności Skarżącej, w których jest i będzie prowadzona wyłącznie sprzedaż opodatkowana, tj. sprzedaż usług gastronomicznych i usług hotelowych. Gdy idzie o kwestię kas walutowych Spółka podniosła, że nawet gdyby przyjąć treść udzielonej przez organ statystyczny opinii, mimo wadliwego sformułowania zapytania, to pod pozycją 67.13.10-00 PKWiU występuje działalność doradztwa finansowego i maklerów, kantory wymiany walut, pośrednictwo kredytowe i inne - jednakże brak w nich kasy walutowej. Żadna bowiem z obowiązujących na gruncie polskiego prawa klasyfikacji usług nie obejmuje kas walutowych, gdyż ich działalność nie jest usługą. W tym zakresie dochodzi jedynie do jednostronnego rozporządzenia środkami pieniężnymi przez klienta w celu zapłaty jego zobowiązania względem hotelu, np. za nocleg. Jeżeli by przyjąć, że zapłata za usługi hotelowe i gastronomiczne, z których obrót podlega opodatkowaniu, również kreuje obrót z tyłu jej realizacji, to doszłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wskazał organ, że w stosunku do spornych zakupów, Spółka nie wykazała z jaką sprzedażą opodatkowaną są one związane, uznając bezpodstawnie, że dotyczą one jedynie tej części prowadzonej w ramach hotelu działalności, która podlega opodatkowaniu. W treści art. 20 ust. 3 ustawy chodzi o "sprzedaż ogółem" podatnika, a nie jego wyodrębnionej części organizacyjnej czy majątkowej. W sprawie podatnikiem jest Spółka a nie jej część hotelowo-gastronomiczna. Organ nie podzielił również zarzutu dotyczącego funkcjonowania kas walutowych, wskazując na jednoznaczność wydanej w sprawie opinii statystycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą m. in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Skarga była uzasadniona w części. Stosownie do art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku oraz wykonujący czynności nie wymienione w art. 2 obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, zwolnioną i niepodlegającą opodatkowaniu (ust. 1). Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną (ust. 2). Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może także zmniejszyć podatek należny o taką część podatku naliczonego, która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem w wartości sprzedaży ogółem. Przy ustalaniu wartości sprzedaży nie uwzględnia się kwot podatku (ust. 3). W przypadku nabycia towarów, o których mowa w art. 21 ust. 3, procentowy udział wartości sprzedaży towarów opodatkowanych w wartości sprzedaży ogółem oblicza się na podstawie sprzedaży z ostatnich sześciu miesięcy. Przepis ust. 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio (ust. 4). Powołany przepis stanowi szczególne uregulowanie względem art. 19 ustawy, przewidującego zasadę potrącalności podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług z podatkiem należnym od sprzedaży. Dotyczy mianowicie sytuacji, w których podatnik dokonuje jednocześnie sprzedaży opodatkowanej, zwolnionej od podatku oraz niepodlegającej opodatkowaniu. Wówczas to powstaje po jego stronie obowiązek odrębnego określania kwot podatku naliczonego związanych z wymienionymi rodzajami sprzedaży, albowiem może pomniejszyć podatek należny jedynie o te kwoty podatku naliczonego, które związane są ze sprzedażą opodatkowaną. Jeżeli natomiast podatnik nie jest w stanie dokonać rozdziału kwot podatku naliczonego w sposób przed chwilą przedstawiony, wówczas może od podatku należnego potrącić część podatku naliczonego proporcjonalnie do udziału wartości sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży ogółem. Owo proporcjonalne rozliczenie znajduje zastosowanie dopiero przy braku możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanego albo ze sprzedażą opodatkowaną albo zwolnioną (także niepodlegającą opodatkowaniu). Dotyczyć zatem będzie przypadków, w których podatek naliczony związany będzie z tymi rodzajami sprzedaży. Organy podatkowe przyjęły, iż Spółka A nieprawidłowo dokonała rozliczenia podatkowego, albowiem pomniejszyła podatek należny o pełną wysokość kwoty podatku naliczonego, która powinna zostać uwzględniona według proporcjonalnego udziału, gdyż związana była jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Podstawą wyprowadzenia owego wniosku było ustalenie, że ponoszone przez Skarżącą wydatki inwestycyjne, dokumentowane fakturami VAT z wykazanymi kwotami podatku naliczonego dotyczyły obiektów, w których prowadzona była zarówno sprzedaż opodatkowana jak i zwolniona od podatku. Można zatem przyjąć, że w ocenie organów związek podatku naliczonego ze sprzedażą wyrażał się poprzez realizowanie obu rodzajów sprzedaży (opodatkowanej i zwolnionej) w tym samym obiekcie. Przede wszystkim trzeba wskazać, iż ustawodawca podatkowy nakazując w art. 20 ust. 1 odrębnie określać kwoty podatku naliczonego związane z danymi rodzajami sprzedaży nie scharakteryzował bliżej owego związku. Tymczasem ma on decydujące znaczenie w zakresie potrącalności podatku naliczonego w poprzedniej fazie obrotu, jako elementu konstrukcji podatku od towarów i usług, a jego znaczenie wykracza poza zakres stosowania art. 20 ustawy (czyli wyznaczony wystąpieniem jednocześnie sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej), gdyż odnosi się do prawa pomniejszania podatku należnego w ogóle. Generalizując stwierdzić bowiem można, iż związek zakupu ze sprzedażą opodatkowaną stanowi przesłankę odliczenia podatku naliczonego, podczas gdy związek ze sprzedażą zwolnioną taką możliwość wyklucza. W tym kontekście odwołać się należy do treści art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którą obniżenie podatku należnego nie przysługuje przy nabyciu towarów lub usług służących do wytworzenia lub odprzedaży towarów bądź świadczenia usług zwolnionych od podatku. Według potocznego znaczenia "służyć" to być przeznaczonym, używanym, przydatnym do czegoś (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1981 r., tom III). Znaczenie językowe owego sformułowania jest zatem szerokie i odnosi się do różnych form bezpośredniego jak i pośredniego wykorzystania nabytych towarów i usług dla potrzeb realizacji określonej sprzedaży (opodatkowanej bądź zwolnionej). Tak wyrażony związek nie musi się realizować w danym okresie rozliczeniowym. Jak bowiem zwrócono uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.06.1998 r. (sygn. akt I SA/Wr 1235/97, J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2002, Wrocław 2002 r., s. 514 i nast.), "w sytuacji gdy ustawodawca w art. 20 ust. 2 ustawy o VAT nie zawęził związku ze sprzedażą opodatkowaną jedynie do sprzedaży obecnie wykonywanej pojęcie tego związku, podobnie jak w przypadku podatników wykonujących jedynie czynności opodatkowane, musi być rozumiane szeroko, z uwzględnieniem sprzedaży opodatkowanej teraźniejszej, jak i planowanej, tym bardziej, że ustawodawca w żadnym z przepisów nie rozróżnia sprzedaży opodatkowanej bieżącej i przyszłej". Uznać trzeba, że sformułowane tu spostrzeżenia na temat związku ze sprzedażą opodatkowaną odnieść można również do rozumienia związku zakupu ze sprzedażą zwolnioną. Trudno bowiem uznać, że w tym drugim przypadku zależność między nabyciem towarów (usług) a sprzedażą miałaby inny wymiar, w tym także gdy chodzi o powiązanie zakupów i sprzedaży w czasie. Nie sposób uznać, że związek ze sprzedażą opodatkowaną jako pozytywna przesłanka obniżenia podatku należnego ma być inny niż związek zakupu ze sprzedażą zwolnioną jako przesłanka negatywna takiego obniżenia. Z poczynionych uwag wynika, iż kwestionowanie określonego przez podatnika związku zakupów wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną wymaga szczegółowych i wnikliwych ustaleń, w wyniku których stwierdzić będzie można, iż nabyte towary (usługi) są obecnie bądź będą w przyszłości wykorzystywane również do realizacji sprzedaży zwolnionej od podatku. Wtedy tylko bowiem uzasadnione może być rozliczenie podatku naliczonego według procentowego udziału sprzedaży (art. 20 ust. 3 i 4). Z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy kryterium temu nie odpowiada ustalenie jedynie dokonywania nakładów modernizacyjnych na obiekt, w którym realizowana jest sprzedaż opodatkowana i zwolniona, albowiem nie każde nakłady muszą przyczyniać się do wykonywania czynności zwolnionych od podatku. Zaniechania obowiązku dokonania w tym zakresie niezbędnych ustaleń nie mogło usprawiedliwić, iż Strona na fakturach dokumentujących sporne wydatki zamieszczała adnotacje dotyczące jedynie obiektu, którego dotyczyło nabycie towarów (usług). Organy nie wykazały czy i jakiego rodzaju związek zachodzi pomiędzy zakupem płytek ceramicznych, baterii, szafek, regałów, aparatów telefonicznych, robót budowlanych, sanitarnych i pozostałymi nakładami, a świadczeniem przez Skarżącą sprzedaży zwolnionej. W jaki sposób nabycie owych usług (towarów) przyczynia się, jest wykorzystywane, bądź będzie - do realizowania tej sprzedaży. Jest to o tyle istotne, iż Skarżąca w toku postępowania podatkowego podnosiła, iż prace modernizacyjne dotyczyły części obiektu, w której świadczone są i będą usługi hotelowo-gastronomiczne. Pomijając dokonanie w przedstawionym zakresie niezbędnych ustaleń mających, jak wyżej wskazano, przesądzające znaczenie dla prawa do obniżenia podatku należnego, organy naruszyły przepisy postępowania podatkowego, to jest art. art. 120, 122 i 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast nieuzasadnione były zarzuty skargi w zakresie, w jakim skierowane były przeciwko uznaniu za czynności podlegające opodatkowaniu, działalności Skarżącej polegającej na skupie walut obcych i ich odsprzedaży bankowi. Spółka twierdziła, że tego rodzaju czynności nie stanowiły świadczenia usług w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Trzeba zatem wskazać, że powszechność podatku od towarów i usług, wyraża się między innymi szerokim zakresem przedmiotowym podatku, co odnieść należy również do pojęcia usługi. Według art. 4 pkt 2 ustawy, "usługami" są usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Natomiast według art. 54. ust. 1 towary i usługi nie wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej podlegają opodatkowaniu stawką określoną w art. 18 ust. 1. Na potrzebę szerokiego rozumienia "usługi" zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2001 r., K 32/99 (OTK 2001/3/53), w którym przytaczając między innymi stanowisko doktryny w tym zakresie podkreślił, iż usługa musi wprawdzie posiadać określoną podstawę prawną, to jednak warunkiem opodatkowania jest samo faktyczne zachowanie podatnika wykonywanie czynności, czy udostępnienie własnej rzeczy do korzystania innej osobie, jeśli stanowi źródło stałej korzyści. Okolicznością bezsporną w sprawie było, iż organ statystyczny zakwalifikował dokonywane przez Skarżącą czynności do "Usług pomocniczych w stosunku do pośrednictwa finansowego - pozostałych gdzie indziej nie sklasyfikowanych" (KWiU 67.13.10). Usługi te zaliczone do grupowania KWiU 67 zostały zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z poz. 13 załącznika nr 2 do ustawy. Wbrew podnoszonym zarzutom, Urząd Skarbowy w L., występując o wydanie opinii statystycznej rzetelnie określił zakres świadczenia Spółki, zdeterminowany z jednej strony decyzją Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 26 marca 2001 r., z drugiej - umową zawartą z Bankiem F S.A. Oddział w L. Należy podnieść, iż z treści decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego (nr 55328/19/2001 z dnia 26.03.2001 r.) wynikało upoważnienie do dokonywania czynności obrotu dewizowego polegających na skupie walut obcych i dewiz. Skupione waluty były następnie przedmiotem odsprzedaży bankowi w oparciu o zawartą umowę. Zresztą umowne określenie z bankiem zasad odprowadzania i rozliczania zagranicznych środków płatniczych stanowił jeden z warunków udzielonego upoważnienia dewizowego. Z kolei z poczynionych w sprawie ustaleń wynikało, iż skarżąca Spółka na okoliczność skupu wystawiała "dowody kupna - sprzedaży na okaziciela", zawierające dane dot. Spółki, kasy walutowej, kasjera, datę, ilość i rodzaj waluty, kurs dnia oraz wartość w złotych. W przedstawionych okolicznościach nie można było przyjąć, iż czynności Spółki w tym zakresie dotyczyły jedynie przyjmowania zapłaty w walucie obcej za usługi hotelowe, jakkolwiek jest bardzo prawdopodobne, że inspiracją dla starań o uzyskanie upoważnienia dewizowego w zakresie skupu walut, było stworzenie możliwości gościom hotelowym wymiany na miejscu walut na złote polskie, którymi mogli zapłacić za nabyte usługi. Jeżeli nawet - jak twierdziła Skarżąca - równowartość złotowa skupionych walut nie była wydawana gościom hotelowym, lecz zarachowywana na ich dług względem hotelu, czego nawiasem mówiąc Strona nie wykazała, to należałoby uznać, że w zakresie tym dochodziło do potrącenia wzajemnych wierzytelności, tzn. wierzytelności Spółki z tytułu wykonanych usług i zbywcy waluty z tytułu jej sprzedaży. Uznać zatem należało, iż zaskarżone decyzje w zakresie, w jakim bez należytego wyjaśnienia związku zakupów ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną, pozbawiły stronę Skarżącą prawa do odliczenia podatku naliczonego, naruszyły wskazane powyżej przepisy, co powodowało konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania postanowiono w oparciu o art. 200 ustawy. Nadto, stosownie do treści jej art. 152, Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI