I SA/Wr 2207/03

I SA/Wr 2207/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Józef Kremis /sprawozdawca/
Marta Semiczek
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 230 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Sygnatura akt I SA/Wr 2207/03 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie Asesor WSA Marta Semiczek NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi K.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. postanowił: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Sygnatura akt I SA/Wr 2207/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Prezydent Miasta W. ustalił K. K. i J.K. podatek od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...].
Już po wydaniu tej decyzji podatniczki dołączyły informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 i złożyły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
W odwołaniu pełnomocnik stron zarzucił naruszenie prawa poprzez zastosowanie wadliwej stawki podatkowej. Według podatniczek, rozstrzygnięcie tej sprawy zależne jest od rozpoznania złożonej przez nie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a dotyczącej decyzji podatkowych za lata poprzednie.
Dołączona informacja podatkowa wiązała się z ujawnieniem przez podatniczki powierzchni strychu i piwnic o wysokości [...]-[...] m ([...] m2), co - zdaniem pełnomocnika stron - powinno być uwzględnione przy określaniu podatku od nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - powołując się na art. 230 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "op") - zwróciło sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji.
W związku ze złożoną przez podatniczki informacją podatkową, organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe określone w decyzji nie obejmuje - zasygnalizowanej przez odwołujące się strony - powierzchni piwnic i strychu. Z tego też względu organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 230 § 1 op, zwrócił organowi pierwszej instancji akta sprawy w celu zmiany decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 215 § 1 w związku z art. 219 op - sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę w swojej decyzji nr [...] z dnia [...], polegającą na wydaniu decyzji, zamiast postanowienia (co wynika z art. 230 § 1 zdanie drugie op).
Zgodnie z pouczeniem, podatniczki złożyły zażalenie na to postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze - powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221, art. 239 oraz art. 215 § ł i § 3 op - postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ ten podkreślił, że w zażaleniu pełnomocnik podatniczek nie odniósł się do treści kwestionowanego postanowienia lecz przedstawił sprawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku położonego w W. przy ul. G. [...]
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczki wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie ustalenia podatku na rok 2003 od nieruchomości przy ul. G. [...] w W.' oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] (Nr [...]), określającej wymiar podatku na 2003 r., i "ponowne określenie wymiaru podatku z przyjęciem stawek podatkowych dotyczących budynku mieszkalnego".
Skarżące zarzuciły, że decyzja SKO nie rozstrzyga całej sprawy wymiaru podatku od nieruchomości, lecz odnosi się jedynie do kwestionowanej przez podatniczki wielkości powierzchni nieruchomości. Tymczasem organy podatkowe powinny podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia całego stanu faktycznego. Organy zaniechały ustalenia, że podatniczki nie prowadzą działalności gospodarczej na nieruchomości, która została zakupiona na cele mieszkalne.
Dotychczas nie zostały zakończone roboty remontowo-adaptacyjne budynku z powodu przeszkód stawianych przez Gminę W. i Prezydenta Miasta (nie wyraził on Sygnatura akt I SA/Wr 2207/03 zgody na wykonanie przyłącza wodociągowego), co uniemożliwia podatniczkom korzystanie z nieruchomości. Zarzucono ponadto, że organy podatkowe nie wykorzystały odnoszących się do nieruchomości dokumentów z lat poprzednich, a ponadto, że organ odwoławczy uchybił terminowi do wydania decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, podnosząc, że na postanowienie wydane w trybie art. 230 § 1 op skarga nie przysługuje.
Organ ten wyjaśnił, że wskutek ujawnienia w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r. powierzchni strychu i piwnic, postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy art. 230 § 1 op zwróciło sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji.
W postanowieniu omyłkowo zawarto pouczenie o przysługującym prawię do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 236 § 1 op, na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Postanowienie wydane w trybie art. 230 § 1 op nie kończy postępowania w sprawie i nie przysługuje na nie zażalenie. Zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w sprawie i nie rozstrzyga o istocie sprawy, co wynika z treści art. 230 § 3 i 4 op.
Z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) wynika, że kontrolą przed sądem administracyjnym objęte są orzeczenia w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Ponieważ na zaskarżone postanowienie nie przysługuje skarga, wniosek o jej odrzucenie jest, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2).
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Skarga nie może być rozpoznana.
Należy przede wszystkim zauważyć, że postanowienie organu odwoławczego o zwrocie sprawy organowi pierwszej instancji w celu dokonania tzw. wymiaru uzupełniającego jest niezaskarżalne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., FSK 38/04, Monitor Podatkowy 2004, nr 8). Wniosek taki wynika z wykładni art. 236 § 1 w związku z art. 230 op. Pierwszy z przepisów stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. W treści zaś art. 230 op nie ma unormowania, które by wprost wskazywało, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 230 § 1 op może być kwestionowane w trybie zażaleniowym. To zaś oznacza, że na orzeczenie wydane przez organ podatkowy drugiej instancji w trybie art. 230 § 1 op zażalenie nie przysługuje. Uregulowanie takie staje się zrozumiałe, jeżeli weźmie się pod uwagę okoliczność, że strona będzie mogła bronić się, składając od nowej, uzupełnionej decyzji stosowne odwołanie (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "UNTMEX", Wrocław 2004, s. 771).
Konsekwencje niezaskarżalności postanowienia wydanego w trybie art. 230 § 1 op znajdują wyraz także w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten, określając zakres kontroli działalności administracji sprawowanej przez sądy administracyjne, stanowi, że kognicji tych sądów poddane są również postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Orzeczenie wydane na podstawie art. 230 § 1 op nie należy do żadnej z trzech grup postanowień, które są przedmiotem kontroli sądów administracyjnych. Postanowienie takie nie kończy bowiem postępowania podatkowego, nie rozstrzyga sprawy podatkowej co do istoty, a przy tym nie służy na nie zażalenie.
Materiał dokumentacyjny zgromadzony w aktach wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewadliwie zastosowało w rozpoznawanej sprawie art. 230 § 1 op. Powziąwszy wiadomość z pisma pełnomocnika stron o nieuwzględnieniu przy określaniu podatku od nieruchomości całej powierzchni użytkowej budynku, organ odwoławczy zwrócił sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji, gdyż bez uwzględnienia części powierzchni zobowiązanie podatkowe zostało określone w wysokości niższej aniżeli wynikało to z uprzednio zebranych dowodów.
Skoro w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził zaniżenie podatku od nieruchomości, a więc zaistniała przesłanka ujęta w art. 230 § 1 op, był on zobowiązany do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego, gdyż wspomniany przepis nie daje organowi odwoławczemu uprawnienia do wyboru jednego ze sposobów postępowania, tj. samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy albo też przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do dokonania wymiaru uzupełniającego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 1999 r., I SA/Wr 1482/99, niepubl.).
Prawidłowego zastosowania dyspozycji art. 230 § 1 op przez organ odwoławczy nie niweczy fakt, że w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie nazwało podjęte rozstrzygnięcie "decyzją", zamiast "postanowieniem". Istotna jest bowiem treść orzeczenia i podstawa prawna, na której oparto rozstrzygnięcie, nie zaś nazwa przypisana indywidualnemu aktowi administracyjnemu. Nazwanie postanowienia decyzją nie stanowi więc takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zwłaszcza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze -działając z urzędu - sprostowało swoją oczywistą omyłkę w trybie przewidzianym w art. 215 § 1 w związku z art. 219 op.
Aktu Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie dyskwalifikuje także zawarte w nim nieprawidłowe pouczenie o skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na "decyzję" będącą w swej istocie postanowieniem. Trzeba przy tym podkreślić, że wadliwe pouczenie strony o środkach odwoławczych lub o skardze do sądu administracyjnego, w wypadku, gdy taki środek nie wynika z ustawy, nie może stwarzać po stronie adresata rozstrzygnięcia uprawnienia do zaskarżenia aktu. Odmienny pogląd prowadziłby bowiem do niedopuszczalnego kreowania przez organy administracyjne uprawnień nie przewidzianych w ustawie.
Skoro strony wniosły skargę na postanowienie, które nie stanowi jednego z trzech rodzajów aktów ujętych w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeto - stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało ją odrzucić z przyczyn wywiedzionych w rozważaniach.