I SA/Po 976/22

I SA/Po 976/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /przewodniczący/
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 33 § 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 11 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 11 października 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "DIAS" lub "organ
II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania J. S.
i E. S., reprezentowanych przez adw. A. A., utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako "NUS") z 23 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia
i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.
Zaskarżona decyzja DIAS, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła
w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Organ I instancji postanowieniem z 27 kwietnia 2022 r. nr [...] wszczął wobec małżonków J. i E. S., postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. W trakcie postępowania podatkowego ustalono, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w badanym okresie skarżący był opodatkowany na zasadach ogólnych, określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 z późn. zm., w skrócie "u.p.d.o.f."). Dokumentacja podatkowa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzona była na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów i skarżący był czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT.
Organ I instancji wskazał, że od 21 lipca 2014 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie pozostałej sprzedaży detalicznej prowadzonej poza siecią sklepową, straganami i targowiskami (PKD [...]), pod nazwą J. S. [...]. Miejsce wykonywania działalności gospodarczej znajdowało się pod adresem: ul. [...], [...]. Działalność gospodarcza została zawieszona od 1 października 2021 r.
Dnia 27 kwietnia 2017 r. małżonkowie J. i E. S. złożyli zeznanie podatkowe na druku PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016. Korektę powyższego zeznania podatkowego złożyli 10 września 2017 r.. Następnie 26 kwietnia 2018 r. złożyli kolejną korektę zeznania podatkowego.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, że
w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za rok 2016 skarżący zaewidencjonował w kosztach uzyskania przychodów faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych od firm:
1. [...] Ł. M., NIP [...],
2. R. S. Sp. z o.o., NIP [...],
3. R. Sp. z o.o., NIP [...]
Postanowieniem z 26 maja 2022 r. nr [...] włączono do akt postępowania podatkowego materiał dowodowy, który zgromadził Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], w toku kontroli podatkowej prowadzonej w firmie [...] Ł. M. za okres od stycznia 2016 r. do marca 2018 r. Na podstawie ustaleń dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] decyzją z 25 marca 2021 r. nr [...] określono Ł. M. kwotę podatku do zapłaty, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 931 z późn. zm., w skrócie "u.p.t.u."), z tytułu wystawienia faktur VAT za okres od stycznia 2016 r. do marca 2018 r. w łącznej wysokości [...] zł. Ł. M. nie wniósł odwołania od powyższej decyzji. W toku prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał między innymi ustaleń dotyczących spółek R. Sp. z o.o. oraz R. Sp. z o.o.
NUS decyzją z 18 października 2021 r. nr [...] określił
i zabezpieczył na majątku skarżącego przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w łącznej wysokości należności głównej [...] zł. DIAS decyzją z 18 lutego 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji.
Na podstawie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT ustalono, że wartość sprzedaży z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wyniosła:
- 2020 r. - [...] zł (od stycznia do września),
- 2021 r. - [...] zł (od stycznia do września - do dnia zawieszenia działalności gospodarczej),
- 2022 r. - zawieszenie działalności gospodarczej.
Zatem nastąpił znaczny spadek dochodu osiągniętego w roku 2021 (wg [...] dochód za rok 2020 wyniósł [...] zł, natomiast za 2021 rok dochód wyniósł [...] zł).
Organ I instancji wskazał, że przybliżona kwota zobowiązania podatkowego wyliczonego w toku prowadzonego postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych podlegająca zabezpieczeniu wynosi [...] zł należności głównej.
W opinii organu I instancji w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący nie uregulują ww. przyszłego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Zdaniem organu I instancji, świadczą o tym następujące okoliczności:
1) prowadząc działalność gospodarczą, skarżący nie prowadził rzetelnie, tj. zgodnie ze stanem rzeczywistym wymaganych przepisami podatkowymi urządzeń księgowych. W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za rok 2016 skarżący zaewidencjonował
w kosztach uzyskania przychodów faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych od [...] Ł. M., , R. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o.
2) poprzez zaewidencjonowanie faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za rok 2016, skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]zł
i doprowadził do uszczuplenia należnych Skarbowi Państwa wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. na kwotę [...]zł należności głównej;
3) w wyniku weryfikacji danych dostępnych z systemów CEPiK, KWMS oraz CRCM stwierdzono, że skarżący nie posiada majątku ruchomego ani majątku nieruchomego;
4) skarżący wraz z małżonką dokonali czynności polegających na zbywaniu majątku, ponieważ 26 listopada 2021 r. darowali synowi D. S. majątek nieruchomy zapisany w księdze wieczystej nr [...] i to pomimo otrzymania decyzji zabezpieczającej z dnia 18 października 2021 r. nr [...];
5) 01 października 2021 r. skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, zatem nastąpiła utrata jednego ze źródeł dochodu skarżących, wg posiadanych danych, obecnie jedynym źródłem dochodu gospodarstwa domowego skarżących jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez E. S.;
6) wobec skarżącego prowadzone było przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
[...] postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji 30 maja 2022 r. nr [...] określającej w podatku od towarów
i usług za okres od stycznia do grudnia 2016 r., od stycznia do grudnia 2017 r. oraz od stycznia do marca 2018 r., zobowiązanie podatkowe w łącznej wysokości należności głównej. [...] zł;
7) weryfikacja stanów na rachunkach bankowych wykazała, że stany środków pieniężnych na rachunkach bankowych nie wykazują na posiadanie przez skarżących znacznych środków pieniężnych;
8) skarżący i jego żona nie złożyli oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego na druku ORD-HZ, o które organ podatkowy wzywał pismem nr [...], [...] z dnia 6 czerwca 2022 r.
Z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości, w zestawieniu z Państwa sytuacją majątkową, NUS decyzją 28 czerwca 2022 r. nr [...]
w pkt I
określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości [...] zł oraz należne od tego zobowiązania odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu w wysokości
[...] zł;
w pkt II
zabezpieczył wykonanie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości [...] zł oraz należne od tego zobowiązania odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu
w wysokości [...] zł.
Od powyższej decyzji NUS z 28 czerwca 2022 r. odwołanie wnieśli J. S. i E. S.. Zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych, ich zdaniem nie ma dowodów wskazujących na nierzetelność transakcji zawieranych przez odwołującego z [...] Ł. M., R. sp. z o.o., R. sp. z o.o., K. sp. z o.o., D. sp. z o.o., a w konsekwencji nieuprawnione jest ustalenie przybliżonego zobowiązania podatkowego w kwocie wskazanej w decyzji i dokonanie zabezpieczenia na majątku odwołującego.
DIAS, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu stwierdził, że dotychczas ustalony stan faktyczny wskazuje, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2016 r. skarżący zaewidencjonował 79 faktur wystawionych przez [...] Ł. M. na wartość netto [...] zł,
22 faktury wystawione przez R. Sp. z o.o. na wartość netto [...] zł, 138 faktur wystawionych przez R. Sp. z o.o. na wartość netto [...] zł. W. netto powyższych faktur, jako koszty uzyskania przychodów, znalazły swoje odzwierciedlenie w zaznaniu rocznym [...], obniżając podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem organów faktury wystawione przez [...] Ł. M., R. Sp. z o.o., R. Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazują, że poprzez uwzględnienie w podatkowej księdze przychodów zakwestionowanych faktur, skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]zł, co spowodowało nieuprawnione zaniżenie podstawy opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych Zdaniem organu II instancji ustalone okoliczności faktyczne uprawdopodobniają powstanie przyszłego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r., podważają bowiem wysokość wykazanych w rozliczeniu podatkowym kosztów uzyskania przychodów. Wyjaśnienie i udowodnienie, czy faktury, którymi dysponuje skarżący dokumentują zdarzenia gospodarczego, a więc mogą stanowić dowód poniesienia kosztu w rozliczeniu podatkowym, czy też nie dokumentując rzeczywistej operacji gospodarczego, nie mogą stanowić dowodu w rozliczeniu podatkowym, dokona się ostatecznie w postępowaniu podatkowym.
Poczynione ustalenia wobec bezpośrednich wystawców faktur na rzecz skarżącego w 2016 r. ([...] Ł. M., R. Sp. z o.o., R. Sp. z o.o.) wskazują na nierzeczywisty charakter transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami VAT, a także uprawdopodabnia, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje.
W ocenie DIAS, wbrew twierdzeniom odwołania, organ I instancji nie uznał za nierzeczywiste wszystkich transakcji skarżącego, lecz transakcje udokumentowanie fakturami VAT, co do których powstały uzasadnione wątpliwości kwestionujące ich rzetelność, a których wystawcami byli w 2016 r. [...] Ł. M., R. Sp. z o.o., R. Sp. z o.o.
DIAS stwierdził, iż organ I instancji wykazał wystąpienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań w podatku od towarów i usług, które zostaną określone
w przyszłości stosowną decyzją, zaś ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz uzasadnieniu decyzji.
Jak zauważa organ II instancji, wskazówką istnienia "uzasadnionej obawy" jest sytuacja finansowo-majątkowa skarżących, świadcząca o tym, że nie dysponują odpowiednimi aktywami dla uiszczenia prognozowanego zobowiązania podatkowego
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok, a którego definitywna wysokość zostanie określona w decyzji kończącej postępowanie podatkowe.
Z akt sprawy wynika, że 28 grudnia 2020 r. na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 09 grudnia 2020 r. nr [...] wszczęte zostało wobec skarżącego postępowanie podatkowe
w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2016 r. do marca 2018 r. Zgodnie z informacją z Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości dla Ministerstwa Finansów datowaną na 07 czerwca 2022 r. skarżący nie są właścicielami jakiejkolwiek nieruchomości. Ustalono, że 26 listopada 2021 r. skarżący dokonali czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Nadto według stanu na 08 czerwca 2022 r. w organie I instancji odnotowano prowadzone względem skarżącego sądowe postępowania egzekucyjne przez komorników sądowych (KM [...], KM [...], GKM [...], KM [...], GKM [...], KM [...], KM [...], KM [...] na łączną kwotę [...]zł).
W ocenie DIAS fakt nieuregulowania tych zobowiązań, bez wątpienia uprawdopodabnia obawę, że zobowiązania podatkowe, które zostaną określone
w przyszłości, a których już przybliżona wysokość wraz z odsetkami za zwłokę jest znacznie wyższa, nie zostaną wykonane.
Również posiadany majątek ruchomy nie pozwala sądzić, że wykonane zostaną przyszłe zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
W ocenie organu II instancji nie należy tracić z pola wiedzenia okoliczności, iż wobec skarżącego prowadzone było przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
[...] postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji
z 30 maja 2022 r. [...] określającej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2016 r., od stycznia do grudnia 2017 r. oraz od stycznia do marca 2018 r., zobowiązanie podatkowe w łącznej wysokości należności głównej. [...] zł. Natomiast okoliczność, że decyzja ta w konsekwencji wniesionego odwołania pozostaje nieostateczna, nie czyni jej co do zasady wadliwą
i nieistniejącą w obrocie prawnym.
Powyższe oznacza, że w istocie wartość majątku skarżących jest zbyt niska
w stosunku do określonej sporną decyzją organu podatkowego I instancji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2016 wraz z odsetkami za zwłokę, a taki stan rzeczy bez wątpienia urealnia zagrożenie, że należności podatkowe, które zostaną określone stosowną decyzją
w przyszłości, nie zostaną wykonane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję DIAS wniósł J. S.. Zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego - art. 33 § 1 i 4 o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy skarżący nie podejmuje czynności zmierzających do utrudnienia lub udaremnienia egzekucji oraz nie zachodzi okoliczność trwałego nieuiszczania przez skarżącego wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, a nadto poprzez wydanie decyzji o zabezpieczeniu
i określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego pomimo braku dowodów uzasadniających wysokość przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 191 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego nakierowaną na dokonanie niekorzystnych dla skarżącego ustaleń, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że zgromadzone przez organy dane uprawdopodabniają istnienie zobowiązania określonego w sposób przybliżony
w decyzji organu I instancji, a w konsekwencji uzasadnione jest dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącego we wskazanej w decyzji wysokości,
w sytuacji gdy brak jest dowodów wskazujących na nierzetelność transakcji zawieranych przez skarżącego ze wskazanymi w decyzji podmiotami, brak jest możliwości przyjęcia, że nabywane przez skarżącego usługi nie miały miejsca,
a w konsekwencji nieuprawnione jest ustalenie przybliżonego zobowiązania podatkowego w kwocie wskazanej w decyzji i dokonanie zabezpieczenia na majątku odwołującego w tej kwocie.
Wniósł o:
i) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji w całości i umorzenie postępowania,
ii) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i umotywował podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259
z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji DIAS z 11 października 2022 r. [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 23 czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających
w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis
art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio.
Na mocy art. 33 § 2 o.p. zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji: ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (pkt 1); określającej wysokość zobowiązania podatkowego (pkt 2); określającej wysokość zwrotu podatku (pkt 3).
Zgodnie z art. 33 § 3 o.p. w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego służy ochronie interesów wierzyciela podatkowego. Celem tego zabezpieczenia jest zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie nie jest formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane. Celem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zabezpieczeniu jest ustalenie, czy istnieją przesłanki zabezpieczenia, a w przypadku zabezpieczenia dokonywanego w trybie art. 33 § 2 o.p., także określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, które ma być zabezpieczone.
W kontekście brzmienia art. 33 § 1 o.p. należy podkreślić, że przesłanką zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Wymienione w powołanym przepisie zdarzenia w postaci trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku są tylko przykładami zachowań wskazujących na zaistnienie powyższej przesłanki. Oznacza to, że organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich okoliczności i dowodów wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości, przy czym uzasadniona obawa musi istnieć w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia (por. wyrok NSA z 25.06.2019 r. I FSK 1261/17, CBOSA).
Brzmienie art. 33 § 1 o.p. świadczy o tym, że warunkiem wydania decyzji
o zabezpieczeniu jest wykazanie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, nie zaś udowodnienie powyższej okoliczności. W orzecznictwie wprost stwierdza się, że w przypadku orzekania w sprawie zabezpieczenia nie można mówić o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach (por. wyrok NSA z 10.11.2015 r. II FSK 2725/13, CBOSA). Uprawdopodobnienie nie prowadzi do pewności, lecz jedynie daje lub wskazuje na prawdopodobieństwo istnienia lub nieistnienia faktu. Uprawdopodobnienie nie wymaga odnoszenia się do wszystkich dowodów znanych organowi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Ocena wszystkich dowodów w ich wzajemnych powiązaniu musi nastąpić w ramach postępowania wymiarowego lub kontroli podatkowej, gdzie zastosowanie znajdują wszystkie rygory postępowania dowodowego. Na etapie postępowania zabezpieczającego organy oceniają sytuację skarżącej jedynie pod kątem uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. To postępowanie ma charakter szczególny, jest bowiem prowadzone w toku już wszczętego i prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a wydana w tym odformalizowanym postępowaniu decyzja służyć ma wyłącznie zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, których prawidłowa wysokość nie została jeszcze określona lub ustalona.
W realiach niniejszej sprawy, kierując się zasadami logicznego rozumowania, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, prawidłowo wywiedziono istnienie uzasadnionej obawy niewykonania przez skarżącego zobowiązania podatkowego w przewidywanej przez organy kwocie. W konsekwencji za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów o.p.
W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy stwierdziły, że ustalony stan faktyczny wskazuje, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2016 r. skarżący zaewidencjonował 79 faktur wystawionych przez [...] Ł. M. na kwotę netto [...] zł, 22 faktury wystawione przez R. S. Sp. z o.o. na kwotę netto [...] zł, 138 faktur wystawionych przez R. Sp. z o.o. na kwotę netto [...] zł, które w ocenie organów podatkowych są nierzetelne. Posługiwanie się fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji jest okolicznością istotną przy badaniu przesłanek do zabezpieczenia w przyszłości określonego zobowiązania podatkowego.
Nadto organy ustaliły sytuację majątkową skarżącego, która zdaniem Sądu, potwierdza istnienie przesłanki do wydania decyzji zabezpieczającej. Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia podatku od towarów i usług za 2016 r., małżonkowie E. i J. S. darowali synowi D. S. nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Zatem organ prawidłowo stwierdzi, że skarżący dokonał czynności polegającej na zbywaniu majątku.
Obecnie małżonkowie (jak również sam skarżący) nie posiadają żadnych nieruchomości.
Z danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że skarżący jest właścicielem pojazdów, ale o niskiej wartości, w związku z tym nie moją one większego wpływu na zaspokojenie należności podatkowych we wskazanych przez organ wysokościach.
Wartość sprzedaży w prowadzonej działalności gospodarczej od 2020 r. malała, a od 1 października działalność została zawieszona. Obecnie podstawowym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę małżonki skarżącego. Tym samym należy przyjąć, że sytuacja finansowa rodziny nie pozwala uznać, że dochody są wystarczające do zaspokojenia ewentualnych należności z tytułu podatku dochodowego.
Prowadzone jest również wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne.
Nadto należy również wskazać, że wyrokiem z 16 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Po 283/22 WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję DIAS [...] która utrzymała w mocy decyzję NUS [...] w sprawie określenia i zabezpieczenia na majątku skarżącego przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2016 r., 2017 r. oraz trzy miesiące 2018 r. Sąd w powołanym wyroku uznał, że przesłanki do zabezpieczenia wykonania przybliżonej kwoty zobowiązania wystąpiły.
Należy nadmienić, że zakończyło się postępowanie w przedmiocie podatku VAT 30 maja 2022 r. wydaniem decyzji wymiarowej wobec skarżącego w łącznej wysokości należności głównej [...] zł Fakt, że jest to nieostateczna decyzja, nie ma znaczenia w sytuacji, gdy organ ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić okoliczności obawy, że zobowiązanie podatkowe określone decyzją, nie zostanie wykonane. Wysokość określonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz wskazanej w zaskarżonej decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do ustalonego majątku skarżącego bez wątpienia uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.