I SA/Wr 204/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2004-08-18
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkutermin zwrotuzapłata fakturyprzyspieszony zwrotrozliczenie księgoweOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu VAT w przyspieszonym terminie, uznając, że zapłata faktury nie nastąpiła w całości bezpośrednio na rachunek kontrahenta, a jedynie poprzez księgowe rozliczenie wzajemnych należności.

Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za maj 2002 r. w przyspieszonym terminie 25 dni. Spółka argumentowała, że zapłata faktury nastąpiła z depozytu na rachunku udziałowca. Sąd administracyjny uznał jednak, że warunek pełnej zapłaty bezpośrednio na rachunek kontrahenta, określony w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, nie został spełniony, ponieważ nastąpiło jedynie księgowe rozliczenie wzajemnych zobowiązań. W związku z tym skargę oddalono.

Przedmiotem skargi była decyzja Izby Skarbowej w Opolu, utrzymująca w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego, odmawiającą spółce A sp. z o.o. zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za maj 2002 r. w przyspieszonym terminie 25 dni od złożenia rozliczenia. Spółka złożyła wniosek o zwrot VAT, jednak urząd skarbowy po kontroli stwierdził, że spółka dokonała jedynie częściowego przelewu należności wynikającej z faktury VAT, a pozostała kwota została przeksięgowana dowodami wewnętrznymi. Spółka zarzucała nadinterpretację przepisów i niezgodną ze stanem faktycznym ocenę dokumentów, twierdząc, że zapłata nastąpiła z depozytu na rachunku udziałowca. Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko urzędu, wskazując na niespełnienie warunków z art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, który wymagał pełnej zapłaty bezpośrednio na rachunek kontrahenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych, uznał zarzuty skarżącej za nietrafne. Sąd podkreślił, że przepis art. 21 ust. 6a ustawy o VAT uzależnia prawo do wcześniejszego zwrotu VAT od faktycznego przepływu pieniężnego, a księgowe rozliczenie wzajemnych wierzytelności nie jest równoznaczne z zapłatą. Ponieważ spółka nie spełniła warunków określonych w tym przepisie, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że ma zastosowanie standardowy termin zwrotu VAT w ciągu 60 dni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, księgowe rozliczenie wzajemnych wierzytelności i zobowiązań nie jest równoznaczne z "całkowitą zapłatą" należności w rozumieniu art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, który wymaga faktycznego przepływu pieniężnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, określający warunki przyśpieszonego zwrotu VAT, wymaga faktycznego przepływu pieniężnego. Samo potrącenie (kompensata) lub księgowe rozliczenie wzajemnych należności i zobowiązań nie spełnia tego warunku, ponieważ nie następuje bezpośrednia zapłata na rachunek kontrahenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

ustawa o VAT art. 21 § ust. 6a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Warunkiem przyśpieszonego zwrotu VAT jest całkowita zapłata należności wynikającej z faktury bezpośrednio na rachunek wystawcy, z uwzględnieniem przepisów Prawa działalności gospodarczej. "Zapłata" oznacza przepływ pieniężny, a nie potrącenie czy kompensatę.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 21 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa standardowy termin zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w ciągu 60 dni od złożenia rozliczenia.

ustawa o VAT art. 21 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy nadpłaty podlegającej oprocentowaniu.

Prawo działalności gospodarczej art. 13 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo działalności gospodarczej

Reguluje obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego dla transakcji przekraczających określone progi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.c. art. 509 § § 1

Kodeks cywilny

Przelew wierzytelności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że zapłata faktury nastąpiła z depozytu na rachunku udziałowca, co powinno być traktowane jako spełnienie warunku zapłaty. Spółka podnosiła zarzut nadinterpretacji przepisów i niezgodnej ze stanem faktycznym oceny dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

"Zapłata" w regulacji zawartej w cyt. art. 21 ust. 6a oznacza, iż warunek uprawniający do przyśpieszonego zwrotu zostanie spełniony jeśli nastąpi "przepływ pieniężny". Zapłatą nie jest zatem potrącenie /kompensata wzajemnych wierzytelności/, zwolnienie się z długu poprzez nowację czy też zapłata z pominięciem rachunku bankowego.

Skład orzekający

Gerard Czech

przewodniczący

Joanna Kuczyńska

sprawozdawca

Marzena Łozowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zapłaty\" w kontekście warunków przyśpieszonego zwrotu VAT, rozróżnienie między faktycznym przepływem pieniężnym a księgowym rozliczeniem wierzytelności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, a także specyficznej sytuacji faktycznej związanej z rozliczeniami w organizacji spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku VAT – warunków przyśpieszonego zwrotu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Rozstrzygnięcie jasno definiuje, co nie jest uznawane za zapłatę.

Księgowe rozliczenie to nie zapłata! Kiedy można liczyć na szybki zwrot VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 204/03 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2004-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Gerard Czech /przewodniczący/
Joanna Kuczyńska /sprawozdawca/
Marzena Łozowska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 2374/04 - Postanowienie NSA z 2005-05-25
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2002r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2002 r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia.
W dniu 20.06.2002 r. A Sp. z o.o. w O. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu wniosek o zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia za m-c maj 2002 r.
Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli oraz postępowania podatkowego stwierdził, że Spółka dokonała tylko częściowego przelewu całej należności wynikającej z faktury VAT nr 108/XII/2001/U z dnia 31.12.2001 r. na rachunek bankowy kontrahenta, tj. B w wysokości 30.981,77 zł., co potwierdza wyciąg bankowy nr 76 natomiast pozostała należność została przeksięgowana dowodami wewnętrznymi na kartotekę firmy B. Ponieważ Spółka nie spełniła warunków określonych w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT. Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił zwrotu podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2002 r w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuca nadinterpretację przepisów na niekorzyść podatnika oraz niezgodną ze stanem faktycznym oceną przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów.
Odwołująca podnosi, iż zapłata faktury i noty nastąpiła z depozytu znajdującego się na rachunku udziałowca w formie przeksięgowania.
Nie znajduje uzasadnienia pojęcie "kompensaty" będące głównym zarzutem w uzasadnieniu decyzji, gdyż kompensować można wzajemnie wierzytelności, natomiast spółka dokonała zapłaty ze środków na rachunku bankowym udziałowca, stanowiącym depozyt przekazany na ten rachunek w formie przelewu.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w Opolu nie znalazła podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników urzędu skarbowego stwierdzono, że Spółka nie spełniła warunków określonych w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT, z uwzględnieniem art. 13 ust. l pkt l ustawy Prawo działalności gospodarczej, ponieważ do dnia przeprowadzenia kontroli dokonała tylko częściowego przelewu należności wynikającej z faktury VAT z dnia 31.12.2001 r. Nr 1087X11/200l/U na rachunek bankowy kontrahenta w wysokości 30.981,77 zł. tj. B (wyciąg bankowy nr 76 - data księgowania 07.06.2002 r.). Natomiast pozostała należność wynikająca z ww. faktury nie została zapłacona przelewem na konto bankowe kontrahenta a jedynie przeksięgowana dowodami wewnętrznymi (PK) na kartotekę firmy B, pomniejszając zobowiązania Spółki wobec tej firmy z równoczesnym pomniejszeniem należności od tej firmy zaksięgowanym na koncie o nazwie "rachunek służbowy Pana A. B.". Z dokumentów wynika, iż zgodnie z porozumieniem z dnia 26.08.2001 r. zawartym między B w O., A Spółka z o.o. w O. w organizacji i C z D. do chwili prawnie skutecznego utworzenia spółki (wpisana do rejestru) na potrzeby transakcji pieniężnych między Spółką z o.o. w organizacji B a C wykorzystywane będzie konto B.
W związku z tym C z D. przekazała kwotę 9.630 tys. PLN stanowiącą równowartość udziałów w tworzonej Spółce na konto drugiego udziałowca A. B., który miał zarządzać powierniczo funduszami dla A Sp. z o.o. w organizacji do czasu wpisu tej Spółki do rejestru.
Zgodnie z art. 21 ust. 6a ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) - który stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT- na wniosek podatnika Urząd Skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. l pkt l ustawy z dnia 19.11.1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.).
Zdaniem Izby, przepis ten zobowiązuje przedsiębiorcę do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem swojego rachunku bankowego w każdym przypadku, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza równowartość 3000 euro albo równowartość 1000 euro, gdy suma wartości tych należności i zobowiązań powstałych w miesiącu poprzednim przekracza równowartość 10.000 euro, przeliczanych na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonywane są operacje finansowe.
Zdaniem Izby nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, ponieważ zapewniono stronie czynny udział w toczącym się na jej wniosek postępowaniu.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że miała prawo do zwrotu podatku VAT w terminie 25 dni. Zwrot podatku w ciągu 60 dni stworzył nadpłatę podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a to zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszym przypadku, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu jest sądem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów.
Sąd uznał zarzuty skarżącej w kwestii spornej za nietrafne.
Przepis art. 21 ust. 6 o podatku od towarów i usług, w wersji sprzed 21.3.2002 r., przewidywał, że zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jednakże na wniosek podatnika urząd skarbowy był zobowiązany do zwrotu różnicy podatku w ciągu 15 dni od dnia złożenia rozliczenia, jeżeli podatnik w ciągu 12 miesięcy przed datą złożenia deklaracji podatkowej terminowo regulował zobowiązania podatkowe.
Ustawa z 15.2.2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym... (Dz. U. Nr 19, poz. 185) wprowadziła inne terminy i warunki zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zwrot podatku podatnik może otrzymać w dwóch terminach a mianowicie w ciągu 60 dni od złożenia deklaracji VAT-7 lub na swój wniosek w ciągu 25 dni.
W drugiej z opisanych wyżej sytuacji, będącej przedmiotem niniejszej skargi - urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należne, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19.11.1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, a także z dokumentów celnych oraz decyzji, o których mowa w art. 11c i zostały przez podatnika zapłacone.
Zatem nie ulega wątpliwości, że przepis art. 21 ust. 6a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług uzależnia prawo do wcześniejszego zwrotu podatku od tego, czy kwoty podatku naliczonego wynikające z deklaracji wynikały z faktur dokumentujących należności, które zostały:
- zapłacone w całości,
- zapłacone bezpośrednio na rzecz wystawcy faktury,
- zapłacone z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej.
Prawo podatkowe nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń, co do formy "zapłaty w całości". ale użycie przez ustawodawcę zwrotu "zapłata" w regulacji zawartej w cyt. art. 21 ust. 6a oznacza, iż warunek uprawniający do przyśpieszonego zwrotu zostanie spełniony jeśli nastąpi "przepływ pieniężny". Zapłatą nie jest zatem potrącenie /kompensata wzajemnych wierzytelności/, zwolnienie się z długu poprzez nowację czy też zapłata z pominięciem rachunku bankowego. Stanowisko takie znalazło się w Leksykonie VAT rok 2003 wydanym przez UNIMEX autorstwa Janusza Zubrzyckiego na str. 549 i ze stanowiskiem tym zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie.
W przedstawionej w sprawie będącej przedmiotem sporu nie nastąpiła zapłata części należności wynikającej z faktury z dnia 31.12.2001 r. Nr 1087X11/200l/U lecz nastąpiło księgowe rozliczenie wzajemnych należności i zobowiązań pomiędzy Spółką a firmą B.
Skoro norma prawna zawarta w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT w sposób wyraźny stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT to podatnik aby móc ubiegać się o przyśpieszony zwrot musi spełnić żądane przez ustawodawcę warunki.
Jak wykazano w zebranym w sprawie materiale dowodowym, skarżąca nie spełniała warunków określonych w ww. przepisie a zatem nie może skorzystać z prawa przyspieszonego zwrotu różnicy podatku naliczonego w terminie 25 dni od daty złożenia deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2002 r.
W przypadku Spółki ma zastosowanie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT określający termin zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez jednostkę.
Zatem nie uprawnione jest również żądanie stwierdzenia nadpłaty podlegającej oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z zapisem art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Przywołany w uzasadnieniu odwołania a następnie w skardze przepis art. 509 § 1 kodeksu cywilnego z treści którego wynika, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania nie ma w sprawie zastosowania, bowiem zmiana wierzyciela w sprawie przyśpieszonego zwrotu VAT nie wchodzi w rachubę.
Nie dopatrzył się Sąd również naruszenia przepisów proceduralnych, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe skargę należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.