I SA/WR 199/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zaliczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. (205,00 zł) na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. (1 246,40 zł). Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymywały w mocy swoje postanowienia, argumentując, że zaległość nie uległa przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, ponieważ została zabezpieczona hipoteką przymusową. Podatnik zarzucił naruszenie prawa i pozbawienie środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienia organów obu instancji. Sąd uznał, że przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który wyłącza przedawnienie zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, jest niezgodny z Konstytucją RP, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach. W związku z tym, mimo ustanowienia hipoteki, zaległość z 2001 r. uległa przedawnieniu. Sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych w 2005 r. i 2008 r., a następnie zobowiązanie przedawniło się z upływem 9 grudnia 2013 r. W konsekwencji, zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości było niezgodne z prawem. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście niekonstytucyjności przepisów wyłączających przedawnienie na podstawie zabezpieczenia hipotecznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może mieć zastosowanie do innych spraw, gdzie organy podatkowe powołują się na podobne przepisy dotyczące przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega przedawnieniu, mimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega przedawnieniu, ponieważ przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, wyłączający przedawnienie w takich przypadkach, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które wskazały na niekonstytucyjność przepisu wyłączającego przedawnienie zobowiązań podatkowych jedynie na podstawie formy zabezpieczenia (hipoteka). Stwierdzono, że norma prawna zawarta w art. 70 § 8 o.p. jest tożsama z normą z art. 70 § 6 o.p., która została uznana za niekonstytucyjną.
Czy zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości podatkowej jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, która uległa przedawnieniu, jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Skoro zaległość podatkowa z 2001 r. uległa przedawnieniu, organ podatkowy nie mógł skutecznie dokonać zaliczenia na jej poczet nadpłaty z 2022 r. Zastosowanie art. 70 § 8 o.p. jako podstawy do uznania zaległości za niewygasłą zostało odrzucone z powodu jego niekonstytucyjności.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 59 § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa m.in. w wyniku przedawnienia.
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis uznany za niekonstytucyjny, który stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym.
o.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, wyłączający przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, jest niezgodny z Konstytucją RP. • Zaległość podatkowa z 2001 r. uległa przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany, a następnie minął kolejny 5-letni okres bez skutecznego przerwania.
Odrzucone argumenty
Zaległość podatkowa z 2001 r. nie uległa przedawnieniu, ponieważ została zabezpieczona hipoteką przymusową, co wyłącza przedawnienie zgodnie z art. 70 § 8 o.p.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 70 § 8 o.p. wyłączający przedawnienie zobowiązań podatkowych na podstawie kryterium uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za nieuzasadnione, tj. formy zabezpieczenia (hipoteka i zastaw skarbowy), dopuszczając przedawnienie zobowiązań podatkowych osób nieposiadających żadnego majątku. • Oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy.
Skład orzekający
Tadeusz Haberka
przewodniczący sprawozdawca
Marta Semiczek
sędzia
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście niekonstytucyjności przepisów wyłączających przedawnienie na podstawie zabezpieczenia hipotecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Może mieć zastosowanie do innych spraw, gdzie organy podatkowe powołują się na podobne przepisy dotyczące przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i niekonstytucyjności przepisu, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników i pokazuje siłę sądowej kontroli nad działaniami administracji.
“Sąd: Przedawniony dług z 2001 roku nie może być ściągnięty z nadpłaty! Kluczowy przepis Ordynacji podatkowej uznany za niekonstytucyjny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.