I SA/WR 199/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2020-07-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczakatastrofa budowlanaustawa o podatkach i opłatach lokalnychinterpretacja przepisówposiadanie nieruchomościstawki podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że jego nieruchomości, mimo katastrofy budowlanej i braku możliwości wykorzystania ich do działalności gospodarczej, nadal podlegają opodatkowaniu wyższymi stawkami jako związane z tą działalnością, zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów.

Podatnik zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2019 r., twierdząc, że jego nieruchomości, z powodu katastrofy budowlanej i zakazu użytkowania, nie powinny być opodatkowane stawkami dla działalności gospodarczej. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na obowiązujące od 2016 r. przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którymi sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, chyba że zachodzą ustawowe wyjątki, które w tej sprawie nie miały zastosowania.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2019 r. nieruchomości należących do J.S., przedsiębiorcy. Podatnik zarzucał organom podatkowym błędne zakwalifikowanie jego gruntów i budynków jako związanych z działalnością gospodarczą, argumentując, że z powodu katastrofy budowlanej na sąsiedniej działce i wydanego zakazu użytkowania, nieruchomości te nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej od 2016 r. Podatnik powoływał się na opinie techniczne wskazujące na niemożność użytkowania budynków i zagrożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą, chyba że zachodzą enumeratywnie wymienione wyjątki. Sąd uznał, że katastrofa budowlana i zakaz użytkowania nie stanowią podstawy do zastosowania niższych stawek, ponieważ nie mieszczą się w katalogu wyłączeń. Sąd odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 13/15, wskazując, że jego zakres nie obejmuje stanu prawnego po 31 grudnia 2015 r. ani sytuacji faktycznej skarżącego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomości te podlegają opodatkowaniu wyższymi stawkami, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami (od 2016 r.) sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, a zaistniałe okoliczności (katastrofa budowlana, zakaz użytkowania) nie mieszczą się w ustawowych wyłączeniach.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że za związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że ustawodawca od 2016 r. nie przewiduje jako wyłączenia sytuacji, gdy nieruchomość nie jest wykorzystywana z przyczyn technicznych lub z powodu zakazu użytkowania, jeśli nie jest to decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłącza z kategorii związanych z działalnością gospodarczą m.in. budynki mieszkalne, grunty związane z tymi budynkami, budynki/budowle, co do których wydano decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego nakazującą rozbiórkę lub trwale wyłączono z użytkowania.

u.p.o.l. art. 1 § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy wyjątków od opodatkowania.

Prawo budowlane art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę obiektu.

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek przekazywania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych.

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek udowodnienia faktów.

o.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody dopuszczalne w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody na okoliczności istotne dla sprawy.

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada dopuszczania dowodów.

o.p. art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowód z opinii biegłego.

o.p. art. 200a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zakończenie postępowania dowodowego.

o.p. art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rozprawa.

Uchwała Rady Miejskiej D. art. § 1 pkt 1a, pkt 2b

Określanie stawek podatku od nieruchomości.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy urządzeń wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczającą przesłanką do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (od 2016 r.). Okoliczności takie jak katastrofa budowlana czy zakaz użytkowania nie stanowią ustawowego wyłączenia z opodatkowania wyższymi stawkami, jeśli nie są to decyzje ostateczne organu nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 13/15 nie ma zastosowania do stanu prawnego po 31 grudnia 2015 r. ani do specyfiki faktycznej tej sprawy.

Odrzucone argumenty

Nieruchomości nie powinny być opodatkowane stawkami dla działalności gospodarczej, ponieważ z powodu katastrofy budowlanej i zakazu użytkowania nie były wykorzystywane w tej działalności od 2016 r. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów i odmowę rozprawy. Naruszenie Konstytucji RP (zasada proporcjonalności, równego traktowania) poprzez nadmierne obciążenie finansowe.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wykorzystywania nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstawy do tego, aby do wymiaru podatku nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą nie ma znaczenia dla kwestii spornych zaistniałych między Skarżącym, a organami podatkowymi – zakresu zastosowania pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Piotr Kieres

przewodniczący sprawozdawca

Annetta Makowska-Hrycyk

sędzia

Marta Semiczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wykładni przepisów dotyczących opodatkowania nieruchomości przedsiębiorców podatkiem od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych od 2016 r. i wpływu zdarzeń losowych (katastrofa budowlana) na możliwość wykorzystania nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. i specyfiki przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wyrok TK SK 13/15, choć przywołany, nie miał zastosowania ze względu na zmianę stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w przepisach prawnych mogą wpływać na interpretację pojęć i obowiązków podatkowych, nawet w obliczu trudnych zdarzeń losowych. Jest to istotne dla przedsiębiorców posiadających nieruchomości.

Nawet katastrofa budowlana nie zwalnia z wyższych stawek podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców – kluczowa wykładnia przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 199/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2020-07-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Piotr Kieres /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 3015/21 - Wyrok NSA z 2023-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1445
art. 1a ust. 1 pkt 3, 1 ust. 2a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant: Starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2019 r.: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej jako SKO, Organ II instancji) z [...] grudnia 2019 r., nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza D. (dalej jako: Burmistrz, Organ I instancji) z [...] czerwca 2019 r., nr [...], którą wymierzono J.S. (dalej jako: Strona, Podatnik, Skarżący) zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 r. w wysokości [...] zł. Opodatkowaniem objęto nieruchomości położone:
1. przy ul. [...] , nr geodezyjny [...] z kwalifikacją:
– budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2,
– budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni [...] m2,
– grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2;
2. przy ul. [...], nr geodezyjny [...] z kwalifikacją jako grunty pozostałe o powierzchni [...] m2.
Do opodatkowania ww. nieruchomości przyjęte zostały stawki wynikające z Uchwały Rady Miejskiej D. z dnia [...].10.2018 r. nr [...] w sprawie określania stawek podatku od nieruchomości oraz ustalania wzorów formularzy dotyczących podmiotu i przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym na rok 2019.
Od decyzji Organu I instancji Podatnik złożył odwołanie zarzucając błędne zakwalifikowanie jako gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą tych nieruchomości Strony, które z przyczyn niezależnych od Podatnika (wystąpienie katastrofy budowlanej) nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wystąpienie katastrofy budowlanej na działce nr [...] rzutuje na działki Podatnika nr [...] i [...]. W ocenie Podatnika wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakaz użytkowania działki nr [...], parkingu uniemożliwia dostęp do działki nr [...]. Strona od 2017 r. nie może korzystać ze swoich nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarcze, a brak możliwości użytkowania przez Stronę budynku przy ul. [...] potwierdza opinia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, jak również opinia specjalisty p. poż. Strona wskazała, że tytułem spornych nieruchomości nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych, nie osiągnęła przychodów i nie rozliczyła w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej żadnych wydatków związanych ze spornymi nieruchomościami, nie wykorzystywała nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej, a [...] lutego 2019 r. zawiadomiła Organ I instancji o wycofaniu nieruchomości przy ul. [...] z majątku firmy A. i przekazała na cele prywatne.
SKO w wyniku rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...].12.2019 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że skutki katastrofy budowlanej dotyczyły wyłącznie działki nr [...]. W ocenie SKO za zgodne z prawem należy uznać opodatkowanie za 2019 r. spornej działki gruntu i budynku (poza częścią mieszkalną) stawkami najwyższymi określonymi dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ II instancji wskazał na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.) – dalej jako u.p.o.l. podkreślając równocześnie, że w sprawie Strony żaden z trzech wyjątków uregulowanych w art. 1 ust. 2a u.p.o.l. nie ma zastosowania. W szczególności wskazano na brak decyzji nakazującej rozbiórkę (art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) obiektu położonego na działce nr [...], czy też decyzji ostatecznej organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania . Zdaniem SKO już sam fakt posiadania gruntu, budowli czy budynku przez przedsiębiorcę skutkuje uznaniem go za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a fakt niewykorzystywania nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstawy do tego, aby do wymiaru podatku nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Wskazano ponadto, że wobec złożenia oświadczenia Strony, iż z dniem [...] stycznia 2019 r. nieruchomość położona w D. przy ul. [...] został wycofana z majątku firmy Podatnika i przeznaczona na cele prywatne, Strona została wezwana do przedstawienia ewidencji środków trwałych za 2019 r., tabel amortyzacyjnych środków trwałych za 2019 oraz faktury VAT dokumentującej przekazanie środków trwałego na cele osobiste. Żądanych dokumentów jednakże nie przedstawiono i nie wyjaśniono przyczyn takiego zaniechania. W swoim rozstrzygnięciu SKO posiłkowało się również orzeczeniem tut. Sądu z 7 czerwca 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 87/19, w który zdaniem SKO w analogicznej sprawie Strony za 2016 r. akceptowane jest stanowisko prezentowane w rozstrzygnięciu Organu II instancji. Użytkowanie działki gruntu [...] oraz posadowionego na nim budynku nie było w opinii Organu II instancji w żaden sposób ograniczone wystąpieniem katastrofy budowlanej, gdyż posiada ona przyłączenie do drogi publicznej poprzez istniejący wyjazd na teren posesji, parking 6-cio stanowiskowy oraz wygospodarowane dodatkowe miejsca parkingowe. Dojazd pożarowy do budynku dostępny jest przy ul. [...] i ul. [...], wyjścia ewakuacyjne z części biurowej prowadzą bezpośrednio na drogę publiczną, tj. ul. [...], a z zaplecza części handlowej, kotłowni i części mieszkalnej bezpośrednio na działkę nr [...]. Jako chybione zostały zatem uznane twierdzenia Podatnika, że wszystkie wyjścia ewakuacyjne prowadzą na działkę gruntu nr [...].
Z rozstrzygnięciem SKO Strona się nie zgodziła i złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego od SKO kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W skardze sformułowano zarzut naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, wskazując:
– art. 120, art. 121, art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800) – dalej jako o.p. - przez błędną ocenę zebranych dowodów, z pominięciem dowodów i argumentów Skarżącego, w kwestiach istotnych dla wyniku sprawy,
– art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 197, art. 200a § 1 oraz art. 229 o.p. przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez Stronę dowodów oraz odmowę przeprowadzenia rozprawy, na okoliczności mające istotne znaczenie dla wyniku sprawy,
– art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz § 1 pkt 1a, pkt 2b Uchwały Rady Miejskiej D. nr [...] przez błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego do stanu faktycznego występującego w tej sprawie, przez nieuzasadnione przyjęcie, że należące do Skarżącego grunt i budynki położone na działce nr [...] podlegają opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast jako grunty i budynki pozostałe.
Wskazano również na naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – art. 2, w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84, w związku z art. 32 - naruszenie zasady właściwej proporcjonalności między konstytucyjnym obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, a zasadą równego nakładania obowiązków podatkowych w wyniku nadmiernego obciążenia finansowego Skarżącego podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Skarżącego doszło do nierównego traktowania Jego osoby, gdyż grunty niezwiązane w 2019 r. z prowadzona działalnością gospodarcza opodatkowano jako związane z tąże działalnością. W uzasadnieniu skargi przybliżono historię katastrofy budowlanej muru oporowego znajdującego się na działce nr [...] (właścicielem jest Burmistrz) graniczącej z działką Skarżącego nr [...]. W jej konsekwencji od 2016 r. Skarżący nie ma możliwości wykorzystania z działek nr [...] i nr [...] (wraz z posadowionym budynkiem), w związku z działalnością gospodarczą. Powołano się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2016 r., w której nakazano Skarżącemu zabezpieczyć i oznakować teren katastrofy, a także trwający spór między Podatnikiem, a Burmistrzem odnośnie skutków budowlanych usunięcia muru oporowego. Wskazano, że w decyzji D. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru budowlanego we W. przyznano, że nadal nie usunięte zostały skutki katastrofy budowlanej muru oporowego. Zwrócono uwagę, na opinię techniczną z dnia [...].02.2017 r., w której stwierdzono, iż użytkowanie budynku przy ul. [...] jest aktualnie niemożliwe ze względu na obowiązujący zakaz użytkowania miejsc postojowych na działce nr [...] i brak dostępu do wyjścia ewakuacyjnego budynku od strony działki nr [...] oraz drogi pożarowej zlokalizowanej wzdłuż budynku. Skarżący powołał się również na ocenę stanu technicznego z [...].12.2018 r. oraz opinię z [...] stycznia 2019 r., w której stwierdzono, że w odniesieniu do działek [...] i [...] aktualny stan jest niezgodny z przepisami przeciwpożarowymi i stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Skarżący nie podziela stanowiska organów podatkowych, zgodnie z którym o opodatkowaniu Jego nieruchomości według wyższych stawek decydujące jest to, że jest On przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą oraz fakt samego ich posiadanie przez przedsiębiorcę. W przekonaniu Skarżącego stan faktyczny, ani obowiązujące przepisy nie dają podstaw do opodatkowania spornych nieruchomości w sposób przyjęty w zaskarżonych decyzjach. Prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomości to, bowiem jej wykorzystywanie w celu osiągnięcia dochodów, a Skarżący od 2016 r. w ogóle takiej działalności nie prowadzi. W ocenie Podatnika, w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. obowiązek podatkowy i wysokość podatku zależy nie tylko od posiadania gruntu, budynków i budowli przez przedsiębiorcę, ale również od istnienia związku gruntu, budynków i budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej - przy czym ustawodawca nie ustalił kryteriów "związania" gruntów, budynków i budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przekonaniu Skarżącego organy przyjęły, iż działka będąca w Jego posiadaniu, ale nie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej (tj. działka nr [...]) podlega opodatkowaniu jako "pozostałe", nie wykazując jednak konsekwencji w tej mierze w odniesieniu do opodatkowania działki nr [...]. Na poparcie podnoszonej argumentacji Skarżący wskazał na wykładnię prawa dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt SK 13/15.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W dniu [...].04.2020 r. wpłynęło pismo procesowe Skarżącego jako ad vocem względem odpowiedzi na skargi SKO. Następnie [...] czerwca 2020 r. Sąd otrzymał od Strony pismo procesowe wraz z wnioskiem dowodowym w postaci decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie zobowiązania Gminy Miejskiej D. - jako właściciela działki nr [...] – do usunięcie nieprawidłowości występujących w znajdującym się na tej działce uszkodzonym murze oporowym, ze wskazaniem przeprowadzenia wspomnianego dowodu na okoliczność stanu faktycznego w latach 2016 – 2020, w postaci skutków katastrofy budowlanej w tych latach i wpływu jej na sposób opodatkowania nieruchomości. Na rozprawie w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy Skarżący również przedstawił swoje racje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady nie prowadzi się postępowania dowodowego. Wyjątek w tym zakresie przewiduje art. 106 § 3 p.p.s.a., dający do rozważenia sądowi administracyjnemu możliwość przeprowadzenia dowodu, ale wyłącznie z dokumentu i tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Odnosząc się do zaoferowanego przez Skarżącego dowodu Sąd stwierdza, że nie ma on znaczenia dla kwestii spornych zaistniałych między Skarżącym, a organami podatkowymi – zakresu zastosowania pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Okoliczności katastrofy budowlanej muru oporowego oraz sporu toczonego między Burmistrzem - jakkolwiek nie kwestionowane w postępowaniu - nie mają znaczenia dla wyjaśnienia wskazanego wcześniej związania nieruchomości Skarżącego z działalnością gospodarczą.
Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie, a więc w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie 1 stycznia 2016 r. - przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (podkreślenie własne Sądu), z zastrzeżeniem ust. 2a. Przepis art. 1a ust. 2a u.p.o.l. wyłącza ze zbioru gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej:
1) budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami;
2) grunty, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d);
3) budynki, budowle lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, ze. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania;
4) grunty:
a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 80), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej;
b) zajęte na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a), konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń;
c) zajęte na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a), służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach
chyba, że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a).
Zdaniem Sądu od 1 stycznia 2016 r. z przytoczonej wyżej treści przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wprost wynika, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli skutkuje tym, że grunt, budynek lub budowla uznawane są za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca w treści przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użył jednoznacznego określenia: "będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą". Ustawodawca ustalił zatem kryteria "związania" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że co do zasady już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – niezależnie od tego, czy przedsiębiorca na bieżąco, w całości lub w części z tych przedmiotów opodatkowania korzysta. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem jest chociażby wyrok NSA z 20 maja 2020 r. o sygn. akt II FSK 2184/19 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych – CBOSA).
Sąd zaznacza również, że jest świadomy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt SK 13/15 (Dz. U. poz. 2372), w którym analizowana była kwestia pojęcia związania (nieruchomości) z działalnością gospodarczą. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny uznał art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymieniony przepis utracił moc w zakresie, w jakim jest rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem. Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że wyrok ten dotyczył skargi konstytucyjnej w określonym stanie faktycznym i prawnym, który odnosił się do zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez współposiadanie przez osobę prowadzącą działalność gospodarzą. Po drugie Trybunał Konstytucyjny w treści swojego rozstrzygnięcia poczynił zastrzeżenie - ograniczenie, iż zakres przedmiotu rozpatrywanej skargi konstytucyjnej nie obejmuje treści normatywnej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. po 31 grudnia 2015 r.:
"Nowelizacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz dodanie do tego artykułu ust. 2a miała na celu precyzyjne określenie sytuacji, w których nieruchomość nie może być wykorzystywana dla celów gospodarczych ze względów technicznych. Budzące wątpliwości sformułowanie "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" zastąpiono regulacją, zgodnie z którą do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się "budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i 1529), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Nowe brzmienie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie ma wpływu na przedmiot niniejszego postępowania, ponieważ przedmiotem rozpatrywanej skargi nie jest cały art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ale jego określony zakres. Z analizy uzasadnienia skargi wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest art. 1a ust. 1 pkt 3, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że uzależnia się zakwalifikowanie gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłącznie od prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem. Zakres przedmiotu zaskarżenia nie obejmuje zatem treści normatywnej, która uległa zmianie 1 stycznia 2016 r. na podstawie ustawy nowelizującej.
Ponadto ze względu na to, że skarga konstytucyjna wiąże się z konkretnymi postępowaniami sądowymi, które toczyły się z udziałem skarżących, należy przyjąć, że zakres tych postępowań (odnoszący się do opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości) determinuje zakres przedmiotowy skargi konstytucyjnej, a zatem – zakres merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy."
Zdaniem Sądu w stanie faktycznym rozpatrzonej sprawy sądowoadministracyjnej nie zachodzi również żaden ustawowy wyjątek z ww. art. 1a ust. 2a u.p.o.l., pozwalający na odmienną kwalifikację nieruchomości (gruntu, budynku) Skarżącego. W szczególności nie jest spornym, że wobec budynku położonego na działce [...] nie wydano decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, tj. decyzji "nakazującej właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".
W podnoszonej przez Skarżącego kwestii złożenia Burmistrzowi dokumentu [...], oświadczenia o wycofaniu z dniem [...] stycznia 2019 r. nieruchomości przy ul. [...] z majątku firmy Podatnika oraz rejestru środków trwałych, Sąd stwierdza - po analizie akt administracyjnych, że jakkolwiek w postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości błędnie przyjęto konieczność przedstawienia faktury VAT dokumentującej przekazanie środka trwałego na cele osobiste przedsiębiorcy oraz nie zauważono dokumentu odnoszącego się do amortyzacji, to wady te nie mają istotnego znaczenia dla zastosowania art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., albowiem nie odnoszą się do żadnego z wyjątków wyłączających jego zastosowanie. Jakkolwiek okoliczności ujęcia nieruchomości w ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, świadczą o jej gospodarczym przeznaczeniu – związku z działalnością gospodarczą, to nie są to jedyne kryteria decydujące o kwalifikacji gruntu/budynku i brak ich (wymienionych okoliczności) nie przesądza z góry o braku związku nieruchomości z działalnością gospodarczą podatnika. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z analizy akt jak i argumentacji Skarżącego wynika zaś, że działka nr [...] i znajdujący się na nim budynek, jedynie czasowo - z uwagi na spór między Skarżącym, a Gminą Miejską D. i jego konsekwencje - są wyłączone z działalności gospodarczej. Owe czasowe wyłączenie - nie wykorzystywanie w działalności gospodarczej nie jest okolicznością przewidzianą przepisami prawa dla zastosowania stawki innej niż dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Tym samym wobec uznanej przez Sąd wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, SKO zastosowało prawidłową stawkę podatku do nieruchomości Skarżącego. Organ w swoim rozstrzygnięciu prawidłowo nie orzekł na korzyść Skarżącego względem działki nr [...] – jak miało to miejsce w przypadku działki nr [...], iż grunt ten należy opodatkować stawką jak do gruntów pozostałych.
Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w kwestii powoływanych przez Skarżącego opinii biegłych, czy też rozprawy przed SKO - zdaniem Sądu nie mają one istotnego znaczenia wobec braku ich związku z przewidzianymi przepisami prawa wyjątkami od stosowania art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Podnoszone przez Podatnika okoliczności, które miałyby zostać wykazane, czy to w drodze oględzin nieruchomości, biegłych oraz rozprawy zmierzały do wykazania faktycznego nie wykorzystywania nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej Skarżącego z uwagi na katastrofę budowlaną zaistniałą na działce sąsiedniej nr [...], co jak już wyżej wskazano nie jest przesłanką wyłączającą związanie nieruchomości z działalnością przedsiębiorcy. Te okoliczności mogłyby zostać rozważone w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., gdy art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. uznawał nieruchomość za niezwiązaną z działalnością gospodarczą, jeśli nie była ona i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności - ze względów technicznych. Skarżący powoływał się, bowiem na opinie techniczne, w których stwierdzono, iż użytkowanie budynku przy ul. [...] jest niemożliwe ze względu na obowiązujący zakaz użytkowania miejsc postojowych na działce nr [...] i brak dostępu do wyjścia ewakuacyjnego budynku od strony działki nr [...] oraz drogi pożarowej zlokalizowanej wzdłuż budynku oraz z uwagi na to, że aktualny stan jest niezgodny z przepisami przeciwpożarowymi i stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Dla zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe, czy też Sąd nie mogą dokonywać za ustawodawcę korekty regulacji podatkowych uwzględniającej przesłanki nie wynikające z tychże regulacji.
Sąd nie stwierdził również, by Skarżący został potraktowany z naruszeniem zasady proporcjonalności lub by doszło do nierównego potraktowania Podatnika. Wręcz przeciwnie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma zastosowanie do wszystkich innych podmiotów znajdujących się w sytuacji porównywalnej, co Skarżący.
Mając na uwadze przyjętą przez Sąd i wskazaną wyżej wykładnię przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz przepisów przewidujących wyjątki od zastosowania stawki przewidzianej dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą, a także brak naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI