I SA/Wr 1948/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-08-30
NSAinneŚredniawsa
prawo celnetranzytdług celnyprocedura celnawspólna procedura tranzytowadowodyodpowiedzialność celnaKodeks celnyKonwencja WPT

WSA we Wrocławiu oddalił skargę w sprawie długu celnego, uznając, że towar nie został prawidłowo przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia ani nie udowodniono jego wywozu z Polski.

Sprawa dotyczyła określenia kwoty długu celnego w związku z niedostarczeniem towaru (chust z wełny) do urzędu celnego przeznaczenia w ramach procedury tranzytowej T1. Skarżąca spółka twierdziła, że towar został dostarczony do innego urzędu celnego lub wywieziony z Polski, przedstawiając dokumenty z zagranicznego urzędu celnego. Organy celne uznały te dowody za niewiarygodne, ponieważ weryfikacja nie potwierdziła odprawy ani dostawy. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że towar nie opuścił polskiego obszaru celnego i został usunięty spod dozoru celnego, co skutkuje powstaniem długu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A s.r.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie o określeniu kwoty długu celnego. Sprawa dotyczyła towaru (chust z wełny) objętego wspólną procedurą tranzytową T1, który nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia. Główny zobowiązany, czeska firma A s.r.o., twierdził, że towar został dostarczony do innego urzędu celnego lub wywieziony z Polski, przedstawiając dokumenty z zagranicznego urzędu celnego. Polskie organy celne, po weryfikacji z zagranicznymi urzędami, uznały te dokumenty za niewiarygodne, ponieważ nie potwierdzono ani dostawy, ani odprawy celnej. Sąd, analizując przepisy Kodeksu celnego oraz Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, stwierdził, że procedura tranzytowa nie została prawidłowo zakończona, a towar nie opuścił polskiego obszaru celnego. W związku z tym, uznał, że powstał dług celny z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego i wspólnej procedury tranzytowej, obciążając nim głównego zobowiązanego. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów celnych za uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty te nie mogą być uznane za dowód prawidłowej realizacji procedury tranzytu, jeśli weryfikacja nie potwierdziła ich wiarygodności, a towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 39 załącznika I do Konwencji WPT, który stanowi, że dowodem prawidłowej realizacji procedury T1 lub T2 może być wyłącznie dokument poświadczony przez właściwe władze, z którego wynika, że towary zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub uznany dokument celny wystawiony w kraju trzecim. W sytuacji braku takiego dowodu i negatywnej weryfikacji, dokumenty przedstawione przez stronę nie mogły być uznane za wiarygodne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

k.c. art. 211

Kodeks celny

k.c. art. 2 § § 2

Kodeks celny

Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art. 35

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 1 § ust. 1

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 38 § ust. 1

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 39

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 4 § ust. 1

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 21

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 114 § ust. 1 pkt a)

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 114 § ust. 1 pkt b)

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 115 § ust. 1 pkt d)

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 34

Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej art. 3 § ust. 1 pkt a)

Pomocnicze

k.c. art. 35 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 35 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 3 § § 1 pkt 1

Kodeks celny

k.c. art. 38

Kodeks celny

k.c. art. 186

Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 212

Kodeks celny

p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 145-150

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3

Ustawa z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ustawa z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord.pod. art. 197

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 120

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 121

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą jako dowód zakończenia procedury tranzytowej. Ustalenie, że towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia. Ustalenie, że nie udowodniono wywozu towaru z polskiego obszaru celnego. Powstanie długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego i wspólnej procedury tranzytowej.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie strony skarżącej, że towar został dostarczony do innego urzędu celnego lub wywieziony z Polski. Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, dotyczące niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Usunięcie spod dozoru celnego polega na uniemożliwieniu organowi celnemu dokonania okręconych czynności w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającego dozorowi. Dowodem prawidłowej realizacji procedury T1 lub T2 może być wyłącznie dokument poświadczony przez właściwe władze, z którego wynika, że dane towary zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia...

Skład orzekający

Anna Moskała

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Anna Stec

sędzia

Anetta Chołuj

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakończenia procedury tranzytowej, dowodów w sprawach celnych oraz powstania długu celnego w przypadku braku przedstawienia towaru w urzędzie przeznaczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na zakończenie procedury tranzytowej i wywóz towaru, z uwzględnieniem przepisów Konwencji WPT i Kodeksu celnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa celnego i procedury tranzytowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Brak nietypowych faktów czy szerokiego oddźwięku społecznego.

Niewiarygodne dokumenty i nieudowodniony wywóz towaru – jak powstaje dług celny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1948/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Anna Moskała /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 35
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A – C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...]z dnia [...]Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji określające kwotę długu celnego.
W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że w Oddziale Celnym w B. został przedstawiony towar w postaci chust z wełny, przewożony w ramach wspólnej procedury tranzytu na podstawie dokumentu T1 nr [...] z dnia [...]. Przedmiotowy towar powinien być przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia do dnia [...] Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu wpisanym w polu 50 powołanej noty tranzytowej była czeska firma A s.r.o. W związku z niedostarczeniem towaru do urzędu celnego przeznaczenia wszczęto postanowieniem z dnia [...]. postępowanie celne w celu uregulowania statusu celnego przedmiotowego towaru. Na podstawie korespondencji prowadzonej z Urzędami Celnymi w B., B. P. i P. ustalono, że towar objęty notą tranzytową nie został wywieziony poza polski obszar celny.
Pismem z dnia [...]główny zobowiązany poinformował organy celne, iż towar będący przedmiotem postępowania został wprowadzony na teren D. Na dowód czego przedłożył dokumenty wystawione przez d. urząd celny potwierdzające fakt dostarczenia towaru do odprawy celnej
Polskie organy celne wystąpiły o weryfikację przedmiotowych dokumentów do organów celnych D. Pismem z dnia [...]Urząd Celny w D. poinformował, że towar w postaci chust nie został odprawiony w tamtejszym Urzędzie Celnym. O poczynionych ustaleniach poinformowano stronę, która wniosła o stwierdzenie na podstawie istniejących dokumentów, że procedura tranzytu została zakończona lub o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału i przedłożenia nowych dowodów. W ocenie A s.r.o. fakt, że przedmiotowe towary nie zostały odprawione nie przeczy faktowi dostawy tych towarów do D.
Organy celne przedłużyły stronie termin na przedłożenie dodatkowych dowodów, wyjaśniając jej jednocześnie, iż dowodem zakończenia wspólnej procedury tranzytowej mogą być wyłącznie dokumenty określone w art. 38 ust. 1 załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, a dokumenty przedłożone dotychczas do akt sprawy tych wymogów nie spełniają. Nowych dokumentów strona nie przedłożyła, w związku z czym określono kwotę długu celnego i dokonano wyliczenia odsetek.
W odwołaniu od tej decyzji spółka A zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, powołała się na sprzeczność ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że przedmiotowy towar nie opuścił terytorium Polski.
Odnosząc się do zarzutów odwołaniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje powstanie z mocy prawa obowiązków i uprawnień, jeśli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, inaczej nie stanowią. Z uwagi na fakt, że przywóz towaru odbywał się na podstawie noty tranzytowej zastosowanie w sprawie będą miały przepisy Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (zał. do Dz.U. Nr 46, poz.290). Art. 1 ust. 1 załącznika I do tej Konwencji stanowi, że postanowienia ww. załącznika stosuje się do przewozu towarów we wspólnej procedurze tranzytowej niezależnie od tego czy używana jest procedura T1 czy T2, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. załącznika wspólna procedura tranzytowa jest zakończona, zaś obowiązki głównego zobowiązanego wygasają, gdy towary objęte procedurą oraz towarzyszące dokumenty zostaną przedstawione urzędowi celnemu przeznaczenia. Załącznik I do tej Konwencji w art. 4 ust. 1 określa, że główny zobowiązany obowiązany jest przedstawić towary i wymagane dokumenty w niezmienionym stanie w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zachowania tożsamości towarów, przestrzegać innych przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej, przedstawić właściwym władzom wszystkie wymagane dokumenty i dane, niezależnie od formy, w jakiej zostały sporządzone oraz zapewnić wszelką możliwą pomoc.
Art. 21 załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej stanowi, że zgłoszenie celne musi być podpisane przez głównego zobowiązanego, który tym samym ponosi odpowiedzialność za prawdziwość informacji zawartych w zgłoszeniu, autentyczność dokumentów oraz wypełnienie wszystkich obowiązków związanych z objęciem towarów wspólną procedurą tranzytową.
W decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 Kodeksu celnego towary wprowadzone na polski obszar celny pozostają pod dozorem celnym tak długo jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych – aż do czasu, kiedy ich status zostanie zmieniony, bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186. Przez dozór celny należy – zgodnie z art. 3 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego - rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych. Usunięcie spod dozoru celnego polega na uniemożliwieniu organowi celnemu dokonania okręconych czynności w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającego dozorowi. Zgodnie z art. 38 Kodeksu celnego, jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny lub zostały usunięte spod dozoru celnego, organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów. Ponieważ z akt sprawy wynikało, że towar w postaci chust nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, to organ odwoławczy uznał, że w stosunku do głównego zobowiązanego, na mocy art. 211 Kodeksu celnego, powstał dług celny w przywozie. Organ zauważył również, że ze względu na przewóz towaru w ramach wspólnej procedury tranzytowej, bezprawne usunięcie towarów spod wspólnej procedury tranzytowej powodowało, na mocy art. 114 ust. 1 pkt a załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, powstanie dług celnego. W omawianej sprawie dług celny powstał zatem w następnym dniu po dniu, w którym towar objęty procedurą tranzytu powinien być dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia.
Organ odwoławczy wskazał, że na odwołującej się spółce ciążyły obowiązki wynikające z procedury tranzytu, co pozwalało zaliczyć ją do kręgu podmiotów odpowiedzialnych za dług celny w myśl art. 211 § 3 Kodeksu celnego i art. 115 ust. 1 pkt d załącznika I do Konwencji WPT. Ponieważ strona skarżąca nie wykonała obowiązków celnych, ciążył na niej obowiązek wykazania poprzez przedstawienie odpowiednich dowodów, że towar został wywieziony poza polski obszar celny. Strona skarżąca przedstawiła dokumenty wystawione przez dagestański urząd celny, z których treści wynikało, że organ ten potwierdza fakt dostarczenia towaru do odprawy celnej. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej organ celny ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, przedłożonych przez stronę dokumentów nie uznano za wiarygodne.
Zgodnie z art. 39 załącznika I do Konwencji WPT dowodem prawidłowej realizacji procedury T1 lub T2 może być wyłącznie dokument poświadczony przez właściwe władze, z którego wynika, że dane towary zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub uznany przez właściwe władze celne dokument celny wystawiony w kraju trzecim dotyczący nadania towarom przeznaczenia celnego albo kopia lub fotokopia dokumentu stwierdzające tożsamość towarów. W przedmiotowej sprawie jednoznacznie ustalono, że towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia. Strona skarżąca winna zatem przedstawić dowód alternatywny zakończenia wspólnej procedury tranzytowej, o którym mowa w powołanym art. 39 załącznika I do WPT. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w tym stanie rzeczy przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty w postaci pism d. urzędu celnego, z treści których wynikało, że organ ten potwierdza fakt dostarczenia towaru do odprawy celnej nie mogły być uznane za dowód prawidłowej realizacji procedury tranzytu. Uwzględniając powyższe organ nie podzielił stanowiska strony, że fakt braku dowodu odprawy celnej nie przeczy faktowi dostawy spornych towarów do D. Okoliczności przedmiotowej sprawy, przeprowadzone czynności weryfikacyjne, a przede wszystkim jednoznaczne brzmienie art. 39 załącznika I do Konwencji WPT uznał za w pełni uzasadniające obciążenie strony skarżącej kwotą długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego.
Nie podzielił również organ odwoławczy zarzutów strony skarżącej co do naruszenia zasad postępowania, a w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej.
W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej, a także sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że towar objęty notą tranzytową T1 nie opuścił terytorium Polski.
Uzasadniając swoje zarzuty podniosła, że wbrew stanowisku organu odwoławczego przedłożyła dokumenty wystawione przez dagestański urząd celny, z których jednoznacznie wynikała, iż towary opuściły polski obszar celny. Nie zmienia tego faktu informacja uzyskana w drodze weryfikacji dokumentów uzyskana przez polskie władze celne od Urzędu Celnego D., z którego treści wynika tylko że towary umieszczone na fakturach nie zostały odprawione. Brak odprawy celnej nie przeczy bowiem faktowi dostawy tych towarów do D., a potwierdza wywóz przedmiotowych towarów z polskiego obszaru celnego. Nie można też nie zauważyć, że dokumenty uzyskane przez stronę skarżącą i dokumenty uzyskane w drodze ich weryfikacji podpisał ten sam urzędnik, czego organy celne nie wyjaśniły, a co powoduje, że uzasadniony jest zarzut naruszenia zasad procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego przez Oddział Celny w B., art. 2 § 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny stanowił, iż wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Rodzaj i charakter tych obowiązków wynikają z zastosowanej procedury celnej, przy czym Kodeks celny przewiduje także pewne nadzwyczajne procedury, spośród których niektóre po spełnieniu określonych warunków pozwalają na odroczenie obowiązku uiszczenia należności celnych przywozowych bądź jedynie ich zabezpieczenie. Taki charakter ma procedura tranzytu, należąca do zawieszających procedur celnych, która umożliwia m.in. przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych, które nie podlegają w tym czasie należnościom celnym przywozowym i środkom polityki handlowej, jeżeli przemieszczanie tych towarów ma się zakończyć poza polskim obszarem celnym. Jednocześnie, jak słusznie wskazywał Dyrektor Izby Celnej, powołany art. 2 § 2 Kodeksu celnego, celem określenia praw i obowiązków celnych osób dokonujących przemieszczenia towarów z jednego miejsca na drugie na polskim obszarze celnym, stwarza podstawę do zastosowania innych niż zawarte w kodeksie celnym regulacji – m.in. przepisów umów międzynarodowych, w warunkach określonych w tych umowach. Taką regulacją jest Konwencja o Wspólnej Procedurze tranzytowej, sporządzona w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. ( zał. do Dz. U. nr 46, poz. 290 ze zm.), na podstawie której dokonano przywozu przedmiotowego towaru (chusty wełniane), przedkładając notę tranzytową T1. Według art. 3 ust. 1 pkt a) Konwencji, procedura tranzytowa określona tym aktem dotyczy przewozu towarów, odbywającego się pod dozorem właściwych władz, z urzędu celnego jednej Umawiającej się Strony do innego urzędu celnego tej samej lub innej Umawiającej się Strony, przy czym przekraczana jest przynajmniej jedna granica. Towar objęty zgłoszeniem celnym na podstawie noty tranzytowej T1 w Oddziale Celnym w B. był przewożony z terytorium Czech i miał być dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia (Oddział Celny Drogowy T.).
Obowiązki wynikające ze stosowania wspólnej procedury tranzytowej na podstawie noty T1 zostały unormowane w Załączniku I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Celnej – przy czym regulacje te w całości korespondują z przepisami Kodeksu celnego, regulującymi procedurę tranzytu.
Jako głównego zobowiązanego Konwencja określa osobę, która zgłasza towary do wspólnej procedury tranzytowej, nawet, jeżeli jest to dokonywane przez upoważnionego przedstawiciela; analogicznie główny zobowiązany jest definiowany w Kodeksie celnym. Bezsprzecznie głównym zobowiązanym w przedmiotowej sprawie była czeska firma A s.r.o. Obowiązkiem głównego zobowiązanego jest: przedstawienie towarów i wymaganych dokumentów w niezmienionym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia, w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzeganie przepisów wspólnej procedury tranzytowej, przedstawienie właściwym władzom odpowiedzialnym za przeprowadzenie kontroli, na ich żądanie i w wyznaczonym terminie, wszystkich wymaganych dokumentów i danych, niezależnie od formy, w jakiej zostały sporządzone oraz zapewnić wszelką niezbędną pomoc.
Procedurę tranzytu (dotyczy to także wspólnej procedury tranzytu) uznaję się za zakończoną, gdy towary objęte procedurą oraz towarzyszące dokumenty zostaną przedstawione urzędowi celnemu przeznaczenia, zgodnie z przepisami regulującymi procedurę tranzytu. Przez "przedstawienie" należy w tym wypadku rozumieć zawiadomienie właściwego organu celnego o dostarczeniu towarów do wyznaczonego miejsca, dokonane przez zobowiązanego w odpowiedniej formie, określonej przepisami prawa – co powinno znaleźć wyraz w stosownych zapisach w ewidencji prowadzonej przez urząd celny.
W przedmiotowej sprawie poza sporem było, że zadeklarowany do procedury tranzytu towar nie trafił do urzędu celnego wskazanego jako urząd przeznaczenia. Natomiast główny zobowiązany przesłał do oddziału celnego w B. kopie faktur oraz deklaracje celne ostemplowane przez Urząd Celny w G., deklarując zresztą, że odprawy dokonał w B. Jakkolwiek zakończenie wspólnej procedury tranzytu w urzędzie celnym innym, niż urząd celny przeznaczenia jest dopuszczalne, w myśl art. 34 Załącznika do Konwencji, postępowanie wyjaśniające prowadzone przez polskie organy celne nie potwierdziło dostarczenia towaru do Urzędu Celnego w G. W świetle otrzymanych z tego urzędu informacji, że przedmiotowy towar nie figurował w tamtejszych ewidencjach, a funkcjonariusz, którego stempel był widoczny na deklaracjach pracował w innym urzędzie celnym, organy celne zasadnie uznały przesłane przez A s.r.o. dokumenty potwierdzające dokonanie odprawy celnej za niewiarygodne. Biorąc następnie pod uwagę informację przesłaną przez d. urząd celny do Izby Celnej we W., stwierdzającą, iż towary nie zostały w tamtejszym urzędzie odprawione, polskie organy celne nie miały również podstawy do uznania za wiarygodne przedłożonych przez stronę dokumentów potwierdzających przedstawienie towaru w urzędzie celnym w D. Słusznie dowodził organ celny, że zgodnie z art. 39 załącznika I do Konwencji WPT dowodem prawidłowej realizacji procedury T1 lub T2 może być wyłącznie dokument poświadczony przez właściwe władze, z którego wynika, że dane towary zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub uznany przez właściwe władze celne dokument celny wystawiony w kraju trzecim dotyczący nadania towarom przeznaczenia celnego albo kopia lub fotokopia dokumentu, pozwalający na stwierdzenie tożsamości towarów. Skoro jednoznacznie ustalono, że towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, to główny zobowiązany powinien był przedstawić dowód alternatywny zakończenia wspólnej procedury tranzytowej, o którym mowa w powołanym art. 39 załącznika I do WPT. Dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą nie spełniają wymogów alternatywnego dowodu zakończenia procedury tranzytowej. Nie można bowiem było, wobec oficjalnej informacji władz celnych D., udzielonej w ramach urzędowej pomocy i stwierdzającej brak odprawy w tamtejszym urzędzie, dać wiary dokumentom przesłanym przez stronę, mającym świadczyć o dostarczeniu towaru i dokonaniu odprawy. Trzeba nadmienić, że w wyniku czynności poszukiwawczych podjętych przez polskie służby celne ustalono, że towar objęty procedurą tranzytu nie figurował w ewidencjach urzędów celnych w B., B. P. i P., w związku z czym organy celne nie dysponowały wiarygodnym dowodem poświadczającym, że towar ten w ogóle wywieziono poza polskie granice. W tej sytuacji stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż towar nie opuścił polskiego obszaru celnego, trzeba uznać za w pełni uzasadnione.
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - skarżący nie był obowiązany jedynie do wykazania, że przewożony przez niego towar opuścił polski obszar celny, ale że warunkiem uznania procedury tranzytu za zakończoną było dokonanie odprawy celnej, tj. przedstawienie towaru urzędowi celnemu przeznaczenia (ew. nowemu urzędowi celnemu przeznaczenia), wraz z wymaganymi dokumentami.
Niewątpliwym jest, że od momentu wprowadzenia towaru na polski obszar celny, podlegał on dozorowi celnemu ze strony polskich organów celnych – w myśl art. 35 § 1 Kodeksu celnego. Warunkiem dokonywania przewozu w ramach wspólnej procedury tranzytowej jest zresztą pozostawanie towaru pod dozorem właściwych władz – w tym, wypadku organów celnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu celnego towar wprowadzony na polski obszar celny pozostaje pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, w wypadku towarów niekrajowych – aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art. 186 Kodeksu celnego. Słusznie wywodził Dyrektor Izby Celnej we W., że przez dozór celny należy przy tym rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych (art. 3 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego). Usunięcie towaru spod dozoru celnego polega na faktycznym uniemożliwieniu właściwym organom celnym dokonywania niezbędnych czynności w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do tego towaru. W razie usunięcia towaru spod dozoru celnego organy celne obowiązane były wszcząć postępowanie wyjaśniające celem ustalenia okoliczności usunięcia towaru spod dozoru celnego oraz nadania mu nowego przeznaczenia celnego. Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie obszerne postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia, że towar nie dotarł do urzędu celnego przeznaczenia i w konsekwencji wspólna procedura tranzytowa nie została prawidłowo zakończona, a jednocześnie brak było wiarygodnego potwierdzenia, że towar opuścił polski obszar celny. W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko organów celnych, że przedmiotowy towar został usunięty spod dozoru celnego, a co za tym idzie także spod wspólnej procedury tranzytowej. Zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewystarczająco dokładne wyjaśnienie, gdzie ostatecznie znajdował się przedmiotowy towar należy natomiast uznać za chybiony. Rację ma bowiem Dyrektor Izby Celnej podnosząc, że wobec niewykonania obowiązków wynikających ze stosowanej procedury tranzytu oraz niepotwierdzenia, w rezultacie czynności poszukiwawczych, wywozu towaru – to na głównym zobowiązanym spoczywał ciężar dostarczenia wiarygodnych dokumentów i wykazania, że towar opuścił polski obszar celny.
Art. 114 ust. 1 pkt a) Załącznika 1 do Konwencji stanowi, że konsekwencją usunięcia towaru spod wspólnej procedury tranzytowej jest powstanie długu celnego. Dłużnikiem jest w takim wypadku: 1) osoba która usunęła towary spod wspólnej procedury tranzytowej, 2) każda osoba, która uczestniczyła w usunięciu towarów i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że towary zostały usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej, 3) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towarów, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej, oraz 4) główny zobowiązany. Jeżeli kilka osób odpowiada za zapłatę tego samego długu, odpowiadają one za ten dług solidarnie. Kodeks celny w art. 211 analogicznie normuje skutki usunięcia towaru spod dozoru celnego, stanowiąc iż skutkuje to powstaniem długu celnego w przywozie i czyniąc osobą odpowiedzialną za dług celny m.in. głównego zobowiązanego.
Powyższa regulacja zasadnie stanowiła zatem podstawę obciążenia spółki A s.r.o., jako głównego zobowiązanego we wspólnej procedurze tranzytowej, odpowiedzialnością za dług celny powstały na skutek usunięcia towaru spod dozoru celnego i wspólnej procedury tranzytowej. Zarazem w świetle przepisów art. 114 ust. 1 pkt b) Załącznika I do Konwencji oraz art. 212 Kodeksu celnego sam fakt niewykonania obowiązków wynikających z zastosowanej procedury tranzytu powoduje powstanie długu celnego i jest podstawą do obciążenia nim głównego zobowiązanego, nawet jeżeli nie można stwierdzić usunięcia towaru spod dozoru celnego i wspólnej procedury tranzytowej. Także zatem z tej przyczyny, że wspólna procedura tranzytowa bezsprzecznie nie została przez głównego zobowiązanego zakończona prawidłowo, istniały podstawy do określenia długu celnego spółce A s.r.o. – wobec czego i przytoczone wyżej zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, należy ocenić jako bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie długu celnego oraz ustalenia osoby dłużnika.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł, jak w sentencji.