I SA/WR 194/25

I SA/Wr 194/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz- Rajchman, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: starszy specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F."G. – S." z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.P/41/146/24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.P/41/146/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez Fundację G. z siedzibą w J. (dalej: fundacja, skarżąca, strona), utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia 14 czerwca 2024 r. nr SKO.P/41/66/24 w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. nr SKO/41/P-269/2021 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr FW.3120.2.6.2021.P8 o określeniu stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez fundację w dniu 7 marca 2024 r. We wniosku o wznowienie postępowania fundacja wskazała, że w okresie całego postępowania podatkowego fundacja nie miała organu. Kadencja prezesa zarządu fundacji powołanego w 2013 r. wygasła bowiem w 2016 r. Tym samym w latach późniejszych fundacja nie miała zarządu. Nowy zarząd został powołany dopiero w 2024 r.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p., Ordynacja podatkowa), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 241 § 2 pkt 1 o.p., wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zdaniem Kolegium, w sprawie należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 o.p.
Kolegium stwierdziło, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany, bowiem o decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. nr SKO/41/P-269/2021 i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. fundacja wiedziała w trakcie postępowania podatkowego. W świetle akt sprawy (zgromadzonych w toku postępowania głównego w obu instancjach), w toczącym się postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2018 r. w imieniu fundacji działał M. G. – jako ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym prezes zarządu fundacji. Kolegium wskazało, że M. G. wpisany został do KRS w dniu 19 grudnia 2013 r. i figurował w tymże Rejestrze jako prezes zarządu fundacji do 20 października 2023 r., a zatem również w dniu doręczenia decyzji podatkowej, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Powyższe oznacza, w ocenie Kolegium, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o wznowienie, skoro decyzja podatkowa została skutecznie doręczona do osoby reprezentującej podatnika.
Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji z dnia 23 czerwca 2021 r., wedle urzędowego dokumentu potwierdzenia odbioru, została doręczona fundacji w dniu 28 czerwca 2021 r. Decyzję Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. została doręczona fundacji w dniu 24 listopada 2021 r. Co więcej, w dniu 10 grudnia 2021 r. M. G., działając jako prezes zarządu fundacji, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. decyzję Kolegium. W ocenie Kolegium, powyższe potwierdza, że najpóźniej w dniu wniesienia skargi do WSA we Wrocławiu (tj. w dniu 10 grudnia 2021 r.) fundacja (i figurujący w KRS jej prezes zarządu M. G.) miała wiedzę o skarżonej decyzji Kolegium.
Uznając zatem skuteczność doręczenia fundacji decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. w dniu 24 listopada 2021 r. oraz biorąc pod uwagę fakt wniesienia przez M. G. skargi do WSA we Wrocławiu na tę decyzję w dniu 10 grudnia 2021 r., a tym samym przyjmując, że najpóźniej w tym dniu fundacja uzyskała wiedzę o ww. decyzji, Kolegium przyjęło, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania wynikającemu z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., zatem zasadnym było wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania zakończonego prawomocna decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r.
Fundacja nie zgodziła się z przytoczoną decyzją Kolegium i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W skardze podniesiono, że SKO zignorowało zarzuty strony, że art. 14 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.; dalej: ustawa o KRS) nie ma zastosowania, bo te normy prawne nie subsumują faktu wygaśnięcia mandatu, które przeoczył zarówno sąd rejestrowy, jak i strona skarżąca. Sąd rejestrowy winien był wezwać fundację do wyboru organów, jak to zwyczajowo czyni. Przepis art. 17 ust. 2 ustawy o KRS obejmuje jedynie umyślne ukrywanie błędnego wpisu. Norma piętnuje czyn umyślnego ukrywania prawdy, a nie obejmuje zwykłego przeoczenia zarówno przez sąd rejestrowy, jak i stronę. Fundacja nic nie ukrywała przed sądem rejestrowym, lecz to sam sąd nie dopilnował określenia wpisu w momencie upływu kadencji, jak i nie wezwał do podjęcia uchwał. Sąd rejestrowy posiadał statut fundacji i miał obowiązek kontroli wygaśnięcia mandatu prezesa zarządu fundacji. Sąd rejestrowy z urzędu winien wykreślić zły wpis, wzywając fundatora do podjęcia uchwał ws. powołania nowych organów. Sąd rejestrowy zaniedbał wykreślenia wpisu w 2016 r.
Wskazano w skardze, że w art. 17 ust. 2 ustawy o KRS mowa o "osobie trzeciej działającej w dobrej wierze". Kolegium nie jest "osobą trzecią", bowiem jest gospodarzem postępowania. Dodano, że członek Kolegium (sprawozdawca) trzykrotnie przeglądała akta rejestrowe fundacji, a mimo to w decyzji Kolegium nie dokonano wykładni art. 14 i art. 17 ust. 2 ustawy o KRS w celu zbadania, kiedy mają zastosowanie w sprawie, nie zdefiniowano pojęcia "trzecia strona" [chodzi o "osobę trzecią" – przyp. Sądu], nie porównano, czy stan faktyczny sprawy jest analogiczny do faktów w cytowanych orzeczeniach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ustalono związku między stanem faktycznym a wykładnią art. 14 i art. 17 ust. 2 ustawy o KRS, nie ustalono zaniechania sądu rejestrowego w zakresie obowiązku wykreślenia wpisu. W skardze podniesiono również zarzuty dotyczące przeznaczenia nieruchomości fundacji na określoną działalność.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 30 września 2024 r., stanowiącym replikę wobec stanowiska Kolegium, strona skarżąca podtrzymała skargę. W piśmie z 19 maja 2025 r. fundacja zapowiedziała swój udział w rozprawie przed Sądem. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2025 r. strona wskazała zarzuty co do decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, w piśmie z dnia 10 maja 2025 r. strona skarżąca wskazała na orzecznictwo sądowe, godnie z który organ władzy publicznej nie jest osoba trzecia o której mowa w art. 14 i art. 17 ustawy o KRS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przechodząc do omówienia motywów wyroku w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., należy stwierdzić, że skarga nie miała uzasadnionych podstaw.
Przede wszystkim wskazać należy, że kontroli legalności w niniejszej sprawie podlegała decyzja Kolegium o odmowie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2018 r. Oznacza to, że Sąd nie badał prawidłowości decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości, lecz jedynie decyzji Kolegium o odmowie wznowienia postępowania podatkowego. Podstawę normatywną kontrolowanej decyzji Kolegium stanowił art. 243 § 3 o.p., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Sąd przyjął, że treść art. 243 § 3 o.p. należy odczytywać w ten sposób, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną w sprawie lub niemająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminu do wznowienia postępowania albo dotyczy on decyzji niebędącej decyzją ostateczną lub nie został oparty na jednej z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 o.p. (zob. J. Rudowski [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 243).
W przypadku żądania wznowienia postępowania z powodu tego, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 o.p.) żądanie strony o wznowienie postępowania winno być wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 pkt 1 o.p.). Zdaniem Sądu, prawidłowo Kolegium podjęło się ustalenia, kiedy wnioskodawca powziął wiadomość o wydaniu decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r., mając na uwadze, że wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 7 marca 2024 r. Sąd ocenił, że prawidłowo Kolegium przyjęło, że fundacja powzięła wiedzę o decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. z chwilą doręczenia tej decyzji fundacji. Zasadnie Kolegium wzięło też pod uwagę, że fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję SKO z dnia 17 listopada 2021 r., który to Sąd odrzucił skargę postanowieniem z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt: I SA/Wr 16/22.
Podkreślenia wymaga, że ustalenia Kolegium zostały poczynione w oparciu o dane wynikające z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego. Z danych tych wynikało, że M. G. był ujawniony jako prezes zarządu fundacji od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 20 października 2023 r. Zwrócić należy uwagę, że z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS wynika, że domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Zatem zasadą jest, że ogół danych wpisanych do KRS objęty jest domniemaniem prawdziwości. Domniemanie przyjęte w art. 17 ust. 1 ustawy o KRS jest domniemaniem prawnym wzruszalnym i polega na przyjęciu fikcji prawnej zgodności wpisanych do rejestru danych ze stanem rzeczywistym. W literaturze podkreśla się, że obalenie domniemania podlega jednak pewnym ograniczeniom, co dotyczy przedmiotowo dwóch sytuacji – po pierwsze, gdy wpis został dokonany bez zgłoszenia, na przykład z urzędu, lub gdy wniosek został złożony przez pełnomocnika bez umocowania albo z przekroczeniem umocowania, po drugie, gdy wpisu dokonano niezgodnie ze zgłoszeniem, przy czym nie ma znaczenia przyczyna zaistnienia niezgodności, która może również wynikać z omyłki sądu rejestrowego (zob. Ł. Zamojski [w:] Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 17). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca akcentuje niezgodność wpisu do KRS, bowiem jej zdaniem z chwilą upływu kadencji M. G. winien on zostać wykreślony z Rejestru, a zaniechanie tej czynności obciąża sąd rejestrowy. Wypada wobec tego zauważyć, że po pierwsze to fundacja jako podmiot podlegający wpisowi do Rejestru winna była zadbać o aktualność danych o osobie upoważnionej do reprezentacji, jeśli twierdzi, że osobą tą w pewnym okresie przestał być M. G. Jak wynika z akt administracyjnych, do wykreślenia M. G. z Rejestru doszło dopiero na skutek postępowania przymuszającego, podjętego przez sąd rejestrowy. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie nie bada i nie kontroluje czynności podejmowanych przez fundację i sąd rejestrowy w celu dokonania wpisu aktualnych danych do Rejestru. Sąd administracyjny, kontrolując w niniejszej sprawie decyzję SKO, bada, czy trafnie organ ten ustalił datę, w której fundacja powzięła wiedzę o decyzji SKO z dnia 17 listopada 2021 r.
Odnosząc się do akcentowanego w skardze art. 17 ust. 2 ustawy o KRS, należy zauważyć, że przewiduje on, że jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. W ocenie Sądu, przepis ten nie miał znaczenia w rozpoznawanej sprawie, albowiem fundacja w istocie podnosi, że wpis M. G. do Rejestru winien być wykreślony przez sąd rejestrowy z uwagi na upływ kadencji lub rezygnację tej osoby, a więc nie chodzi o przypadek, gdy dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia. Niemniej zasadne było odwołanie się do art. 14 ustawy o KRS, który odnosi się do sytuacji powoływania się przez podmiot rejestrowy na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru. Zdaniem Sądu, prawidłowo Kolegium wskazało w tym względzie na art. 14 ustawy o KRS, który stanowi, że podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Wspomniane w tym przepisie "osoby trzecie" to osoby trzecie w stosunku do podmiotu rejestrowego (fundacji). Za takie osoby w piśmiennictwie uznaje się każdą osobę inną niż podmiot rejestrowy (zob. Ł. Zamojski [w:] Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 14), a zatem niewątpliwie także organ administracji publicznej (Kolegium). Nie można się zatem zgodzić z zarzutem Strony, że osobą trzecia w rozumieniu przepisu art. 14 ustawy o KRS nie jest organ administracji publicznej.
Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd stwierdził, że Kolegium prawidłowo ustaliło, że fundacja o decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. dowiedziała się z chwilą doręczenia tej decyzji, a tym samym wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 7 marca 2024 r. był wnioskiem spóźnionym. Wobec tego zasadnie Kolegium zastosowało art. 243 § 3 o.p. w związku z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania podatkowego.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że znany mu jest pogląd, zgodnie z którym jeżeli przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja o formalnym charakterze, wydana na podstawie art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 o.p. o odmowie wznowienia postępowania z powodu zbyt późnego złożenia żądania o wznowienie postępowania, to ani organ podatkowy, ani następnie sąd administracyjny nie badają kwestii związanej z doręczaniem pism w postępowaniu pierwotnym. Takie badanie mogłoby zostać przeprowadzone jedynie wówczas, gdyby organ uznał dopuszczalność wznowienia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r., I FSK 82/16 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszej sprawie ocenił jednak, że ustalenia Kolegium w zakresie terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wymagały odniesienia się do skuteczności doręczenia decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. Bez tego ustalenia niemożliwe byłoby dokonanie oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd stwierdził przy tym, że nawet gdyby jednak doszło do wznowienia postępowania przez Kolegium i następnie odmowy uchylenia przez SKO decyzji Kolegium z dnia 17 listopada 2021 r. (art. 245 § 1 pkt 2 o.p.) w oparciu o tożsame ustalenia Kolegium jak zawarte w zaskarżonej decyzji, to w istocie dla strony skarżącej wynik sprawy byłby taki sam. Nawet więc przyjęcie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wykroczyło poza ramy decyzji wydawanej na podstawie art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., pozostawałoby w istocie bez wpływu na wynik sprawy.
Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się naruszeń prawa, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.