I SA/Wr 1866/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-06-23
NSApodatkoweŚredniawsa
VATnieodpłatne świadczeniaudostępnienie lokalurefakturowaniekoszty uzyskania przychodupodatek naliczonypodatek należnydecyzja podatkowapostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki A S.A. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r., uznając opodatkowanie nieodpłatnego udostępnienia stołówki za zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A S.A. na decyzję Izby Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie nieodpłatnego udostępnienia stołówki firmie zewnętrznej, zawyżenie podatku należnego z tytułu refakturowania kosztów, a także odliczenie podatku naliczonego od szkoleń, odpraw celnych i usług telefonicznych. Sąd uznał, że udostępnienie lokalu gastronomicznego w celu prowadzenia działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu VAT, a refakturowane koszty usług telekomunikacyjnych nie stanowiły kosztu uzyskania przychodu, co uzasadniało zakwestionowanie odliczenia VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A S.A. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. nieopodatkowanie nieodpłatnego udostępnienia stołówki firmie zewnętrznej, uznając to za świadczenie usług podlegające VAT. Spółka argumentowała, że było to niezbędne do wykonania umowy o żywienie zbiorowe dla pracowników. Ponadto organy zakwestionowały odliczenie podatku naliczonego z tytułu refakturowania kosztów związanych z prezesem zarządu oraz usług szkoleniowych, odpraw celnych i telefonicznych. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w tym dotyczące właściwości organów i braku protokołu z badania ksiąg. Sąd oddalił skargę, uznając, że udostępnienie lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT. Stwierdził również, że refakturowane koszty usług telekomunikacyjnych, które zostały spółce zwrócone, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, co uzasadniało odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd odniósł się również do kwestii dodatkowego zobowiązania podatkowego, wskazując, że utrata mocy obowiązującej przepisów dotyczyła osób fizycznych, a nie osób prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, udostępnienie lokalu w celu prowadzenia w nim działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udostępnienie lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od nazwy umowy, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, ponieważ wypełnia dyspozycję art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 2 § ust. 3 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Nieodpłatne udostępnienie lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu VAT.

u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 10 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 27 § ust. 5, 6, 8

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy te utraciły moc obowiązującą w zakresie kumulacji sankcji dla osób fizycznych.

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 186 § § 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wstępnego badania deklaracji, ma mniejsze znaczenie na etapie wymiaru należności podatkowych.

o.p. art. 193

Ordynacja podatkowa

Dotyczy rzetelności ksiąg, niezgodności zapisów z rzeczywistym stanem.

o.p. art. 233

Ordynacja podatkowa

Określa kompetencje organu odwoławczego, w tym możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.

u.o.TK art. 89

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ogólna klauzula kosztów uzyskania przychodów.

rozp. MF art. 50 § ust. 4 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Finansów

Dotyczy podstawy do odliczenia podatku naliczonego w przypadku zwolnienia usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udostępnienie lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu VAT. Refakturowane koszty usług telekomunikacyjnych, które zostały spółce zwrócone, nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, co uniemożliwia odliczenie VAT. Utrata mocy obowiązującej przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym dotyczyła tylko osób fizycznych, a nie osób prawnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów o właściwości organów. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących badania ksiąg. Opodatkowanie nieodpłatnego udostępnienia stołówki jest niezasadne. Refakturowane koszty powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie powinno być naliczane z uwagi na utratę mocy obowiązującej przepisów.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o poniesieniu wydatku, a zatem sporny wydatek nie może być kwalifikowany jako koszt uzyskania przychodu nie jest istotna nazwa umowy jaka posługują się strony lecz ich rzeczywista treść utrata mocy obowiązującej ww. przepisów mogła nastąpić tylko i wyłącznie w takim zakresie [dotyczącym osób fizycznych]

Skład orzekający

Andrzej Cisek

przewodniczący

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Katarzyna Radom

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnych świadczeń w VAT, kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów w kontekście refakturowania i zwrotu wydatków, a także stosowania przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym wobec osób prawnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2000 roku. Interpretacja dotycząca dodatkowego zobowiązania podatkowego jest istotna dla osób prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa porusza kilka istotnych kwestii z zakresu VAT i podatku dochodowego, które są nadal aktualne dla przedsiębiorców. Szczególnie interesujące jest rozróżnienie między nieodpłatnym świadczeniem a kosztami uzyskania przychodu.

VAT od nieodpłatnego udostępnienia stołówki i refakturowane koszty – co musisz wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1866/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek /przewodniczący/
Jadwiga Danuta Mróz
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 2 ust. 3 pkt 5, 10 ust. 2, 25 ust. 1 pkt 3, 27 ust. 5, 6, 8
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Andrzej Cisek Sędziowie: S. WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. r r sprawy ze skargi A S.A w Ś. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] o nr [...] przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy w Ś. decyzją z dnia [...] określił Skarżącej Spółce kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 2000 r. w kwocie odmiennej od zadeklarowanej, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące zarówno podatku naliczonego jak i należnego. Określając ww. zobowiązanie Urząd ustalił także kwotę dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Stwierdzone nieprawidłowości po stronie podatku należnego, zdaniem Urzędu, polegały na jego zaniżeniu o kwotę [...] stanowiącą równowartość nieodpłatnych świadczeń. Skarżąca zawarła w dniu [...] umowę o świadczenie usług żywienia zbiorowego z firmą A i w tym celu nieodpłatnie udostępniła ww. firmie stołówkę wraz z wyposażeniem kuchenno gastronomicznym. W ocenie organu I instancji powyższa sytuacja wypełnia dyspozycję art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług bez pobrania należności. W związku z powyższym Urząd obliczył wartość ww. świadczenia przyjmując jako podstawę stawkę za metr kw. w kwocie 7,20 (stawka dla lokali gastronomicznych ustalona na podstawie Uchwały Rady Miejskiej Ś.), a w odniesieniu do wyposażenia stawkę amortyzacji 20 % wynikającą z odrębnych przepisów. Wartość urządzeń przyjęto z ewidencji jednostki i dowodów przekazania do ich do użytkowania.
Skarżąca zawyżyła także podatek należny o kwotę [...] wynikającą z dokumentu [...] z dnia [...] wystawionego przez B. Należności wynikające z ww. dokumentu dotyczą refakturowania kosztów (ubezpieczenia zdrowotnego, na życie, standardowego, emerytalnego, wynagrodzenia i podatków) związanych z pełnieniem funkcji prezesa zarządu przez T. P. oraz funkcji konsultanta przez A. M.
Spółka refakturowanie powyższych usług potraktowała jako import usług. Zgodnie z oświadczeniem dyrektora Spółki nie zwierała ona umowy na świadczenie usług zarządu przez T. P. i nie był on zatrudniony w Spółce. Do pełnienia funkcji prezesa został on powołany uchwałą rady nadzorczej. Z umowy zawartej pomiędzy Skarżącą a B wynika, iż Spółka zobowiązuje się do zwrotu kosztów ponoszonych przez kontrahenta z tytułu zawartej umowy z T. P., a spowodowanych pełnieniem przez niego funkcji prezesa zarządu. Powyższe porozumienie świadczy o tym, iż fakturowane należności są refundacją kosztów, a czynność taka nie podlega opodatkowaniu.
Po stronie podatku naliczonego organy zakwestionowały odliczenie kwoty [...] wynikającej z faktur dokumentujących zakup usługi szkolenia w systemie Progress, uznając, iż usługi szkoleniowe są zwolnione od podatku od towarów i usług. Tym samym wystawione faktury podlegają reżimowi art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług, a dla nabywcy nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.).
Zawyżony został także podatek naliczony wynikający z dowodów odpraw celnych. Ilość towarów wynikająca z dokumentów SAD nie odpowiadała ilości towarów przyjętych na stan magazynu, czym Skarżąca naruszyła art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług. Bezpodstawnie odliczyła także Spółka kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących zakup usług telefonicznych w związku pobytem w Polsce przedstawiciela firmy kanadyjskiej C. Skarżąca obciążyła ww. firmę kosztami usług telefonicznych, nie wykazując żadnych przychodów z tytułu refakturowania usług, powołując się na art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług organ zakwestionował ww. odliczenie.
Ponadto Urząd zakwestionował odliczenie podatku naliczonego wynikającego z dokumentu [...] z dnia [...], powyższe należności (tożsame z opisanymi już wyżej) dotyczyły refakturowania kosztów związanych z pełnieniem funkcji prezesa zarządu. Określając wysokość podatku naliczonego Urząd uwzględnił także korektę podatku zmieniającą kwotę do przeniesienia.
W złożony odwołaniu Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
Zdaniem Spółki bezpodstawnie organ uznał, iż świadczyła ona usługę dzierżawy pomieszczeń i urządzeń gastronomicznych. Powyższe działanie związane było z umową o świadczenie usług żywienia zbiorowego tylko i wyłącznie dla pracowników. Udostępnienie pomieszczenia było warunkiem koniecznym do wykona ww. usługi, polegającej głownie na wydawaniu posiłków regeneracyjnych. Spółka D została zatrudniona przez Skarżącą (tak jak wiele innych firm), nie można zatem mówić o świadczeniu usług przez Skarżącą. Takie działanie narusza art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Z naruszeniem art. 19 ustawy o podatku do towarów i usług oraz art. 122, art. 180 i art. 210 § 4 ustawy ordynacja podatkowa zakwestionowano odliczenie podatku naliczonego w związku z zakupami usług od firmy E, odliczenia podatku z dokumentów odprawy celnej oraz zakupu usług telefonicznych.
W odniesieniu do ostatniej pozycji Skarżąca wskazała, iż kosztem uzyskania przychodu są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, refakturowane koszty były związane z rozmowami prowadzonymi w sprawie kontraktów Skarżącej i w związku z powyższym stanowią jej koszt.
Naruszył także Urząd art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez opieszałe działanie. Kontrola została zakończona w dniu 20.06.2001 r., zaś decyzja w powyższej sprawie została wydana dopiero w dniu [...], co narusza zasadę państwa prawnego.
W zakresie przepisów prawa procesowego Skarżąca podnosiła, iż organy naruszyły art. 181, art. 186 § 2, art. 193 ustawy ordynacja podatkowa, w związku z art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług bowiem nie odniosły się do rzetelność prowadzonych rejestrów oraz deklaracji, co stanowi o bezprawności określenia zobowiązania podatkowego w kwocie odmiennej od zadeklarowanej. Powołała się w tym zakresie Skarżąca na orzecznictwo NSA, wskazując na istotne znaczenie oddzielnego protokołu z badania ksiąg. Pozbawienie Strony uprawnień wynikających z art. 193 § 6 Ordynacji powoduje konieczność uchylenia decyzji organu podatkowego. Z analizy powołanych wyżej przepisów jasno wynika, iż jeżeli organ nie przeprowadzi takiego postępowania nie ma prawa do określenia kwoty zobowiązania w odmiennej wysokości.
Nie zgodziła się Skarżąca także z ustaleniem dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług powołując się na obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9.11.1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust. 5,6,8 ustawy o podatku od towarów i usług. Skoro ustawodawca nie dostosował ww. przepisów do obwieszczenia utraciły one moc i w związku z powyższym brak podstaw do egzekwowania podatku powołując się na regulację, która nie obowiązuje. Takie działanie narusza art. 2, art. 7, art. 32, art. 87 Konstytucji, w związku z art. 120, art. 122 Ordynacji podatkowej, Obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego oraz art. 27 ust. 5,6,8 ustawy o podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa uchyliła decyzje Urzędu w części i określiła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2000 r. uwzględniając zarzuty odnoszące się do odliczeń w oparciu o dokumenty SAD oraz faktury od firmy E. W pozostałym zakresie Izba podzieliła stanowisko organu I instancji. W odniesieniu do świadczenia usług bez pobrania należności wskazał organ odwoławczy, iż zawarta umowa nosi cechy umowy najmu, która ze swej istoty jest odpłatna i wzajemna, a zatem zasadnie organy opodatkowały ww. czynność. Również słuszne jest postępowanie Urzędu w odniesieniu do usług telekomunikacyjnych. Z oświadczenia złożonego w toku postępowania bezsprzecznie wynika, iż koszty te zostały Skarżącej zwrócone, a zatem podatek naliczony przy spornym wydatku jako niestanowiący kosztów uzyskania przychodu nie może być również odliczony zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Nie podzieliła Izba zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazując, iż organ I instancji nie pozbawiał mocy dowodowej dokumentów lecz stwierdził, iż konkretne przepisy zakazują odliczenia podatku, w związku z czym bezcelowe było szacownie podstawy opodatkowania. Bezzasadne są także zarzuty odnoszące się do dodatkowego zobowiązania, bowiem utarta mocy obowiązującej art. 27 ust 5,6,8 ustawy o podatku od towarów i usług nastąpiła w odniesieniu do osób fizycznych, z uwagi na kumulację sankcji, zaś Skarżąca jest osobą prawną i taka kumulacja odpowiedzialności nie wystąpi.
W złożonej skardze Strona domagała się uchylenie decyzji Izby Skarbowej zarzucając jej naruszenie art. 7 Konstytucji w związku z art. 4 pkt 10 i art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o izbach i urzędach skarbowych oraz w związku z art. 15, art. 16 i art. 127 ustawy ordynacja podatkowa poprzez naruszenie przepisów o właściwości. Uprawnionym do wydania decyzji był Urząd Skarbowy w Ś., zaś jak wynika z akt sprawy zobowiązanie określiła Izba Skarbowa czym naruszyła ww. przepisy. W pozostałym zakresie Skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania w części odnoszącej się do rozstrzygnięcia Izby utrzymującego w mocy decyzję I instancji.
W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie powołując się na swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że ,,Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyżej wskazanych kompetencji należy stwierdzić, iż została ona wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego jak i procesowego, konsekwencji nie ma podstaw do jej uchylenia, a zgłaszane zarzuty uznać należy za bezzasadne.
Nie naruszyły organy podatkowe norm wyznaczających właściwość organu do wydania decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, w szczególności zaś zasady dwuinstancyjności. Okoliczność uchylenia decyzji przez Izbę Skarbową i określenie przez nią zobowiązania podatkowego w innej wysokości wypływa z uprawnień organu odwoławczego.
Istota dwuinstancyjnego postępowania podatkowego sprowadza się do obowiązku dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy przez dwa organy różnego stopnia. Kompetencje powyższych organów zostały zapisane w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz ustawach szczególnych. Zgodnie z treścią art. 233 ordynacji podatkowej: organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo
2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji:
a) w całości albo-w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie,
b) w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi podatkowemu, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 240 lub 247, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Tak więc uprawnienie do uchylenia decyzji organu I instancji i określenia zobowiązania podatkowego wypływa wprost z ww. przepisu.
Odnosząc zapis art. 233 ordynacji podatkowej do powoływanej przez Skarżącą normy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8.01.1993 r. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) należy wskazać, iż nie ma pomiędzy nimi sprzeczności. Przepis ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje przede wszystkim jaki dokument jest podstawą do przyjęcia zobowiązania podatkowego, właściwość organów tak miejscowa, rzeczowa jak i funkcjonalna wypływa już z innych norm - z Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu o charakterze procesowym dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe obu instancji zapisów art. 181, art. 186 § 2, art. 193 oraz art. 235 ordynacji podatkowej należy podzielić stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż art. 186 § 2 Ordynacji podatkowej dotyczy wstępnego badania deklaracji i w istocie na etapie postępowania podatkowego zmierzającego do wymiaru należności podatkowych ma poślednie znaczenie. Organ dokonuje bowiem ustaleń do których strona ma prawo odnieść się w formie zastrzeżeń do protokołu, nie jest także możliwa na tym etapie postępowania korekta deklaracji czy też jej uzupełnienie, o czym stanowi art. 81 ww. ustawy. W istocie miejscem na dokonywanie czynności w trybie art. 186 § jest etap czynności sprawdzających. Umiejscowienie spornego zapisu w części dotyczącej dowodów było przedmiotem licznej krytyki, co w efekcie doprowadziło do zamian legislacyjnych (poprzez uchylenie treści art. 186 i dodanie treści art. 274 a w rozdziale V Czynności Sprawdzające). W ocenie Sądu przepis ten nie może być odczytywany w oderwaniu od innych norm zawartych w Ordynacji podatkowej oraz celu jakiemu ma służyć ten etap postępowania. W tym aspekcie postępowaniu organów podatkowych nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Nie można zgodzić się natomiast ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w analizowanej spawie prowadzone ewidencje były rzetelne. Pojecie rzetelności zawarte jest w art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej jako niezgodność zapisów z treścią stanu rzeczywistego. Niewątpliwie niewpisanie w ewidencji obrotu podlegającego opodatkowaniu i należnego z tego tytułu podatku czyni ewidencję w tym zakresie nierzetelną i obliguje organ do ustalenia tak obrotu jak i podatku należnego od ww. czynności. Należy zatem rozważyć czy powyższe uchybienie, pominiecie trybu zawartego w art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej miało wpływ na istotę podjętego przez organy podatkowe rozstrzygnięcia i w efekcie doprowadziłoby do wydania odmiennej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji ustaliły wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży, posiłkując się zgromadzonymi w sprawie dowodami, zaś w pozostałym zakresie uznały prawidłowość ewidencji prowadzonej przez Stronę i uznały ją za dowód w prowadzonym postępowaniu. Jakkolwiek nie dały temu wyrazu w przewidzianej przez prawo formie, odrębnego protokołu, to zważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się protokół z czynności kontrolnych dokonanych jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego, w którym organy odnoszą się do niezaewidencjonowanej sprzedaży (protokół z dnia 23.11.2000 r.). W protokole tym zawarto pouczenie o możliwości złożenia zastrzeżeń w terminie 21 dni od daty jego doręczenia. Protokół ten został Stronie doręczony, jednakże nie złożyła ona w tym zakresie jakichkolwiek zastrzeżeń. Na etapie prowadzanego postępowania podatkowego z okolicznością tą Strona Skarżąca została ponownie zapoznana w protokole z dnia 17.01.2001 r. i w tym zakresie złożyła stosowne zarzuty, które były przedmiotem analizy ze strony organu I instancji oraz przedłożyła istotne jej zadaniem dowody mające wpływ na rozpatrywaną kwestię.
Tym samym Strona nie została pozbawiona możliwości obrony swych praw, organ w zaskarżonej decyzji odniósł się bowiem do podnoszonych przez Skarżąca argumentów nie uznając jednak ich racji.
W tym stanie faktycznym, pomimo uchybień formalnych popełnionych przez organy podatkowe, wobec faktu, iż Skarżąca złożyła zastrzeżenia i wypowiedziała się co do faktu niezaewidencjonowania sprzedaży i określenia jej wysokości, należy uznać, iż nie miały one istotnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, a uchylenie decyzji z powyższych względów nie prowadziłoby do zmiany stanowiska organów podatkowy w zakresie zasadności opodatkowania nieodpłatnych świadczeń.
Za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów Konstytucji oraz art. 27 ust. 5,6,8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 29.08.1998 r. sygn. akt K 17/97 nie może budzić wątpliwości, organ orzekający wyraźnie wskazał w jakim zakresie tracą moc przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nakładające obowiązek ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Fakt, iż ustawodawca nie wprowadził zmian legislacyjnych w żaden sposób nie wpływa na ważność podjętego rozstrzygnięcia. Wskazać bowiem należy na przepis art. 89 ustawy z dnia 1stycznia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), zgodnie z którym w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej dnia 2 kwietnia 1997 r. orzeczenia Trybunału o niezgodności z Konstytucją ustaw uchwalonych przed dniem jej wejścia w życie nie są ostateczne i podlegają rozpatrzeniu przez Sejm, który może odrzucić orzeczenie Trybunału większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Orzeczenie powyższe Sejm rozpatruje nie później niż w okresie sześciu miesięcy od dnia przedłożenia orzeczenia przez prezesa Trybunału.
W przypadku uznania orzeczenia za zasadne Sejm dokonuje odpowiednich zmian w ustawie objętej orzeczeniem bądź uchyla ją w całości lub w części, w terminie 6 miesięcy. Orzeczenie Trybunału o niezgodności ustawy z Konstytucją które nie zostało rozpatrzone przez Sejm w terminie sześciu miesięcy od dnia przedłożenia Sejmowi orzeczenia przez prezesa Trybunału lub rozpatrzone zostało, ale Sejm nie zmienił bądź nie uchylił przepisów z Konstytucją niezgodnych, jest ostateczne i powoduje uchylenie ustawy lub tych przepisów z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej obwieszczenia prezesa Trybunału o utracie mocy obowiązującej.
W świetle powyższych zapisów, wobec bezczynności ustawodawcy, stało się ostateczne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające o niezgodności z Konstytucją przepisów art. 27 ust. 5,6,8 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określanej jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe. A skoro kumulacja opisanej powyżej odpowiedzialności odnosi się tylko do osób fizycznych, utrata mocy obowiązującej ww. przepisów mogła nastąpić tylko i wyłącznie w takim zakresie.
W rozpatrywanej sprawie podmiotem na który organ nałożył obowiązek zapłaty dodatkowego zobowiązania jest osoba prawna, w związku z powyższym nie dojdzie do kumulacji odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe (za które odpowiadają osoby fizyczne wskazane w ustawie) i odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług (za które w tym przypadku odpowiada osoba prawna).
Nie podziela Sąd także zarzutów odnoszących się do opodatkowania usług bez pobrania należności.
Przepis art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług określający przedmiot opodatkowania swoim zakresem obejmuje także ww. czynność. Pojęcie usługi zawiera art. 4 pkt 2 ww. ustawy jako usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, a także roboty budowlano-montażowe. Niewątpliwe w pojęciu tym mieści się także udostępnianie lokalu użytkowego do korzystania np. na mocy umowy najmu, dzierżawy czy też innego stosunku prawnego. Dla oceny z jakim zjawiskiem mamy do czynienia niezbędne jest zatem przeanalizowanie łączącego strony stosunku prawnego, nie jest bowiem istotna nazwa umowy jaka posługują się strony lecz ich rzeczywista treść, a więc wzajemnie ułożone prawa i obowiązki.
W rozpatrywanej sprawie Skarżącą zawarła w dniu [...] ze Spółką D Sp. z o.o. umowę o świadczenie usług żywienia zbiorowego na mocy, której Zleceniobiorca zobowiązał się do wykonania usług żywienia zbiorowego na rzecz pracowników Zleceniodawcy. Jednocześnie strony określiły pojecie zborowego żywienia jako produkcje i dystrybucje posiłków obiadowych, profilaktycznych ale również prowadzanie bufetu w zakresie sprzedaży wyrobów gastronomicznych i towarów handlowych. Umowa przewidywała także odrębny sposób rozliczenia tzw. posiłków profilaktycznych (realizowanych za zamówienie Zleceniodawcy) za które płacił Zleceniodawca i odrębnie (w systemie gotówkowym) posiłków sprzedawanych przez Zleceniobiorcę, za które płacili ich nabywcy - pracownicy Zleceniodawcy.
Z powyższego wynika, iż poza działalnością polegającą na wydawaniu posiłków profilaktycznych Spółka D sprzedawała posiłki, wyroby garmażeryjne i towary handlowe pracownikom Skarżącej, za gotówkę, czyniąc to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Jednocześnie na mocy ww. umowy Skarżąca w celu jej realizacji udostępniła Zleceniobiorcy nieodpłatnie pomieszczenia gospodarcze i urządzenia niezbędne do prowadzenia ww. działalności. Z treści umowy nie wynika aby fakt udostępnienia pomieszczeń czy urządzeń był uwzględniony w cenie sprzedawanych posiłków.
Należy zgodzić się zatem z organami podatkowymi, iż takie działanie polegające na udostępnieniu lokalu w celu prowadzenia w nim działalności gospodarczej winno podlegać opodatkowaniu na mocy powołanego wyżej art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług.
Nie podziela także Sąd zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe art. 25 ust. 1 pkt 3 powoływanej już ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z jego treścią obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Aby ocenić czy dany wydatek mieści się w katalogu kosztów uzyskania przychodów należy odwołać się do regulacji z zakresu podatku dochodowego. Zgodnie z ogólną klauzulą zawartą w przepisach obu ustaw o podatku dochodowym, za koszt uzyskania przychodu uznaje się wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Jak wynika z powyższej definicji aby dany wydatek był kosztem musi zostać przez podatnika poniesiony, a więc być wydatkowany, stanowić dla niego ciężar finansów. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca poniosła wydatek na zakup usług telekomunikacyjnych, który jednak został jej zwrócony, tym samym w przypadku refundacji kosztów nie można mówić o poniesieniu wydatku, a zatem sporny wydatek nie może być kwalifikowany jako koszt uzyskania przychodu, a konsekwentnie zasadnie organ zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z tego tytułu.
Powyższy pogląd, w kwestii kosztów, znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Aby określony wydatek został uznany za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 PDOPrU, podatnik musi wykazać nie tylko poniesienie tego wydatku, ale także istnienie zależności między tym wydatkiem a możliwością uzyskania w przyszłości przychodu z tego tytułu. W tym celu konieczne jest w szczególności wykazanie przez podatnika, na co dany wydatek został przez niego poniesiony, a w wypadku wydatków na nabycie usług - jakie konkretne świadczenia ze strony swojego kontrahenta podatnik uzyskał za przekazane mu środki pieniężne, "(wyrok z dnia 17.06.2003 r. sygn. akt I SA/Łd 214/02 M.Podat.2004/4/42)
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 97 § 1 i ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI