I SA/Wr 1852/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-07-27
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodufakturysamochód firmowyremontnajem lokaludowody księgoweOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników, uznając, że wydatki na paliwo, remont mieszkania córki i artykuły konsumpcyjne nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu, ponieważ nie miały związku z działalnością gospodarczą.

Sąd rozpatrzył skargę J. i P. W. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej odmawiającą zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na paliwo do Fiata 126p, remont prywatnego mieszkania córki, zakup artykułów konsumpcyjnych oraz najem lokalu. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że wydatki te miały charakter osobisty i nie były związane z działalnością gospodarczą skarżącej, a dowody przedstawione przez podatników nie potwierdziły związku przyczynowo-skutkowego z osiąganym przychodem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. i P. W. dotyczącą decyzji Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów za 1999 r. wydatków na zakup paliwa do samochodu Fiat 126p, wydatków na remont i wyposażenie prywatnego mieszkania córki M. W. oraz wydatków na artykuły konsumpcyjne i najem lokalu. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż wydatki te miały charakter osobisty i nie miały związku z działalnością gospodarczą skarżącej. W przypadku paliwa, sąd stwierdził, że ilości tankowanego paliwa przekraczały pojemność baku Fiata 126p, a tankowanie odbywało się na trasie dojazdu córki do pracy jej samochodem. Odnośnie remontu i wyposażenia, sąd uznał, że dotyczyły one prywatnego mieszkania córki, a rzekome biuro nie istniało, co potwierdzało zgłoszenie adresu działalności gospodarczej skarżącej. Brak było również dowodów na faktyczne poniesienie wydatków związanych z najmem lokalu. Wydatki na artykuły konsumpcyjne również nie zostały udowodnione jako związane z działalnością gospodarczą, a skarżąca nie wskazała kontrahentów, którzy byliby ich beneficjentami. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia związku przyczynowo-skutkowego wydatków z przychodem spoczywa na podatniku, a organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa ani zasad procedury podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik nie udowodni związku przyczynowo-skutkowego z przychodem i należytego udokumentowania wydatku, a dowody wskazują na wykorzystanie paliwa do prywatnego samochodu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ilości paliwa przekraczały pojemność baku samochodu firmowego, a tankowanie odbywało się na trasie dojazdu do pracy prywatnym samochodem córki, która podpisywała faktury. Brak było dowodów na wykorzystanie samochodu firmowego w działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

updf art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodów. Ciężar udowodnienia związku przyczynowo-skutkowego spoczywa na podatniku.

updf art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów pomniejszają przychód i mają wpływ na wysokość podatku, to na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek: a /miał bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, oraz b /jego poniesienie miało bądź też mogło mieć wpływ ma wielkość osiągniętego przychodu.

updf art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nie oznacza, że w rachunek kosztowy można ująć wydatki, które nie są należycie udokumentowane.

updf art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Generalną zasadą jest zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu dopiero w momencie ich faktycznego poniesienia.

updf art. 22 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 5 i 6, potrącane są tylko w tym roku, w którym zostały poniesione.

Pomocnicze

opdf art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § ust. 3

Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są: faktury VAT, rachunki, noty korygujące oraz inne dowody stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na paliwo nie miały związku z działalnością gospodarczą, gdyż były tankowane do prywatnego samochodu córki. Wydatki na remont i wyposażenie dotyczyły prywatnego mieszkania córki, a nie biura firmy. Brak dowodów na faktyczne poniesienie wydatków związanych z najmem lokalu. Wydatki na artykuły konsumpcyjne nie zostały udowodnione jako związane z działalnością gospodarczą.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie wydatków na paliwo do kosztów uzyskania przychodu. Zaliczenie wydatków na remont i wyposażenie mieszkania córki do kosztów uzyskania przychodu. Zaliczenie wydatków na artykuły konsumpcyjne do kosztów uzyskania przychodu. Zaliczenie wydatków na najem lokalu do kosztów uzyskania przychodu.

Godne uwagi sformułowania

to nie organ podatkowy winien udowodnić, że dany wydatek nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu, lecz to podatnik winien wykazać związek przyczynowo - skutkowy pod pozorem prowadzenia działalności gospodarczej biuro" nigdy nie istniało faktycznym beneficjentem tych wydatków była M. W. - córka skarżącej i zarazem jej pełnomocnik

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Mróz

sędzia

Zbigniew Łoboda

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza w kontekście wydatków osobistych i braku należytego udokumentowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zasady ogólne są uniwersalne dla spraw podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe pułapki podatkowe, w które mogą wpaść przedsiębiorcy, próbując zaliczyć wydatki osobiste do kosztów firmy. Pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie i związek z działalnością.

Czy remont mieszkania córki to koszt firmy? Sąd wyjaśnia, kiedy wydatki osobiste stają się pułapką podatkową.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1852/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 22 ust. 1
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk - sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Mróz Asesor WSA Zbigniew Łoboda Protokolant: Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. i P. W. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. i P. W., utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektor UKS stwierdził szereg nieprawidłowości w prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów polegających na między innymi na zawyżeniu kosztów uzyskania przychodu poprzez zaksięgowanie w ciężar kosztów wydatków poniesionych na zakup paliwa do samochodu Fiat 126p, wydatków poniesionych na remont i urządzenie mieszkania w L. przy ul. M. [...]stanowiącego własność prywatną córki M. W., oraz wydatków przeznaczonych na najem pomieszczenia biurowego. Izba Skarbowa - odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w którym pełnomocnik podatników zakwestionował nie uznanie za koszty uzyskania przychodów wskazanych wyżej wydatków - przytoczyła treść art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (obecnie obowiązuje w brzmieniu tekstu jednolitego ogłoszonego w Dz. U z 2000r. nr 14, poz. 654 ze zm.; zwanej dalej updf) i podkreśliła, że to nie organ podatkowy winien udowodnić, że dany wydatek nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu, lecz to podatnik winien wykazać związek przyczynowo - skutkowy, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie, oraz należycie udokumentować fakt poniesienia wydatku i jego wysokość. Następnie, opierając się na analizie dokumentów źródłowych tj. faktur VAT dokumentujących zakupy paliwa, Izba Skarbowa podkreśliła, iż wynika z nich, że ilości zakupywanego paliwa nie odpowiadały wprowadzonemu do ewidencji środków trwałych samochodowi FIAT 126 p o numerze rejestracyjnym [...], który posiadał zbiornik paliwa o pojemności 21 litrów. Tymczasem zakupywane paliwo każdorazowo przekraczało znacznie 21 litrów (czasami wynosiło 41 litrów), co - w jej ocenie - świadczyło o tym, że paliwo tankowano do samochodu innego niż Fiat 126 p. Dla przykładu Izba Skarbowa wskazała na jednorazowe zatankowanie w dniu [...] 47 litrów paliwa do samochodu Fiat 126 p. Podkreśliła, ze wszystkie faktury zakupu paliwa były podpisywane przez pełnomocnika skarżących M. W., zamieszkałą w L., zatrudnioną na pełny etat w firmie A w J., która codziennie dojeżdżała do pracy samochodem marki Opel Corsa nr rej. [...]obok Stacji CPN w N. W. L. i że ta okoliczność wprost potwierdzała ustalenia kontroli, że wykazane w spornych fakturach ilości paliwa faktycznie tankowano do samochodu Opel Corsa, a nie do Fiata 126 P. Dodatkowo Izba Skarbowa zwróciła uwagę na to, iż przesłuchani na okoliczność tankowania paliwa świadkowie - pracownicy Stacji Paliw "B w N. W. L. - potwierdzili fakt każdorazowego tankowania benzyny przez M. W., która tankując paliwo do własnego samochodu Opel Corsa otrzymywała fakturę VAT na firmę "C" P. Kolejnym argumentem potwierdzającym powyższe ustalenia organu I instancji było to, że J. W. nie posiadała prawa jazdy oraz, że nie prowadziła ewidencji przebiegu pojazdów, która potwierdzałaby korzystanie z samochodu niebędącego środkiem trwałym przedsiębiorstwa. Chybiony - według Izby Skarbowej - był zarzut odwołania, iż podczas składania zeznań w charakterze świadków przez pracowników Stacji "B w N. W. L. organ I instancji nie pouczył pełnomocnika o prawie zadawania pytań świadkom, gdyż z treści protokołów przesłuchań wynikało, iż na zakończenie każdego przesłuchania pytano pełnomocnika "czy ma pytania do świadka", na co ten odpowiadał, że "nie ma pytań do świadka". W konsekwencji Izba Skarbowa stwierdziła, że strona nie przedstawiła dowodów pozwalających na uznanie, iż koszty zakupu benzyny pozostawały w związku przyczynowym z przychodem i że zasadnie organ I instancji uznał, iż wydatki na zakup paliwa nie dotyczyły przedsiębiorstwa PHU "C J. W., P. [...], gdyż były dokonywane przez pełnomocnika M. W. do jej prywatnego samochodu. Podkreśliła, iż z uwagi na codzienne obowiązki każdego z członków rodziny podatniczki (stała praca w innych zakładach pracy) samochód Fiat 126 p nie mógł być wykorzystywany w sprawach firmy "C", przy czym z protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] wynikało, iż był wykorzystywany przez syna w celu dojazdu do szkoły. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Izba Skarbowa stwierdziła, iż zasadnie organ I instancji ocenił faktury dotyczące zakupu benzyny jako nierzetelne i nie powiązał ilości zakupionego paliwa (1.322,766 l.) z wyjazdami samochodem Fiat 126 p związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą - gdyż wyjazdów takich nie stwierdził. Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania Izba Skarbowa zgodziła się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ I instancji, że wydatki poniesione na zakup żaluzji, mebli, okna, artykułów związanych z remontem (maty podłogowej, uchwytów, folii kratki łazienkowej, listwy przypodłogowej, paneli, kuwety, wałka gąbkowego, zamków, klamek, boazerii, itp.) były związane z remontem i urządzeniem mieszkania L. ul. M. [...]należącego do M. W. - córki podatniczki i zarazem jej pełnomocnika i w żaden sposób nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie nie miało żadnego wpływu na wielkość osiągniętego przychodu przez PHU "C". Izba Skarbowa zwróciła uwagę na treść § 2 umowy najmu lokalu użytkowego z dnia [...]. zawartej pomiędzy M. W. (zwaną w treści umowy "wynajmującym"), a "najemcą", tj. J. W., z którego wynikało, iż przedmiotem najmu był lokal użytkowy o pow. [...]znajdujący się w budynku położonym na opisanej wyżej nieruchomości. Lokal ten - zgodnie z treścią § 3 - umowy miał być wykorzystywany będzie przez najemcę na biuro. W jej ocenie z treści powyższej umowy nie wynikało, że wynajmowany lokal będzie służył działalności gospodarczej prowadzonej w P. [...] przez PHU "C" J. W., gdyż w rzeczywistości był to pokój znajdujący się w mieszkaniu prywatnym M.W., w którym "nie byłoby miejsca dla wszystkich zakupionych mebli". Izba Skarbowa przyjęła w konsekwencji, że wymienione wyżej wydatki nie miały związku przyczynowego z osiąganymi przychodami, gdyż nie były to niezbędne dla funkcjonowania firmy handlowej elementy wyposażenia. W jej ocenie zakup kompletu wypoczynkowego, wersalki, regałów, szafek na buty, stołu, krzeseł tronowych, stolika RTV, lustra, szafy, itp. wprost świadczył o wyposażeniu mieszkania prywatnego, a nie urządzenia biura. Ponadto - jak zaznaczyła - faktem przemawiającym za słusznością stanowiska zajętego przez organ I instancji było to, że niektóre faktury, dokumentujące zakup żaluzji, okna, opraw oświetleniowych i żarówek były wystawione na nazwisko "M. W.". Zwróciła także uwagę na to, że nie było podanych godzin pracy biura, W.M. pracowała na cały etat w J. w firmie "D, a "biuro" nie zatrudniało pracownika, w kosztach firmy nie było śladu korzystania z podstawowych urządzeń biurowych tj.: telefonu, faksu, a pomieszczenie, w którym znajdowało się "biuro" było pokojem w mieszkaniu prywatnym, wyposażonym w 2 fotele, ławę, wersalkę, telewizor ze stolikiem oraz szafką, tj. bez podstawowego wyposażenia biurowego np.: biurka, krzesła, urządzenia do księgowania. Izba Skarbowa podkreśliła także, że bardzo istotnym elementem potwierdzającym stanowisko organu I instancji, że "biuro" nigdy nie istniało było to, iż zarówno w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT - R w zakresie podatku od towarów i usług, złożonym do Urzędu Skarbowego w dniu [...] jak też w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP l osoby prowadzącej działalność gospodarczą jako adres prowadzenia działalności podano tylko i wyłącznie P. [...]. Podzieliła w związku z tym jego ocenę, że rzekome funkcjonowanie "biura" miało służyć jedynie uwiarygodnieniu poniesionych wydatków na remont i wyposażenie prywatnego mieszkania pełnomocnika. W dalszych wywodach uzasadnienia Izba Skarbowa nie zgodziła się także ze stanowiskiem pełnomocnika, iż za wynajem pomieszczenia podatniczka ponosiła comiesięczną opłatę, gdyż za wyjątkiem gołosłownych deklaracji brak było dowodów potwierdzających poniesienie wydatków, zaś pełnomocnik i skarżąca odmówiły składania zeznań do protokołów przesłuchania świadka i strony. W związku z powyższym stwierdziła, że "pod pozorem prowadzenia działalności gospodarczej" nie mogły być uznane za koszty prowadzenia działalności gospodarczej wydatki, które ponosi każda osoba fizyczna i to niezależnie od tego, czy prowadzi taką działalność czy też nie. Ta ocena dotyczyła także wydatków na zakup środków higieny osobistej, szampana, czekolady, kawy, które pod pozorem działalności "biura" księgowano w koszty firmy "C". Te wydatki - jak znaczyła Izba Skarbowa - były typowymi wydatkami konsumpcyjnymi, które nie będąc związane bezpośrednio z przychodem podatnika winny być pokrywane z jego dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie było to przy tym koszty reprezentacji i reklamy, gdyż w podatkowej księdze przychodów i rozchodów koszty te zaewidencjonowano w kolumnie "pozostałe wydatki", zaś faktury - mimo, że zgodnie z objaśnieniami do podatkowej księgi przychodów i rozchodów do opisywania kosztów reprezentacji i reklamy objętej limitem przeznaczona jest kolumna 12 - nie zostały opisane. Izba Skarbowa podkreśliła, że w kosztach firmy "C" nie stwierdzono wydatków na zakup kawy, herbaty, cukru, wody mineralnej, soków, towarów potrzebnych do sporządzania kanapek, o których wspomina pełnomocnik i że pomimo wielokrotnych wezwań o wskazanie kontrahentów firmy "C", którzy bywali w biurze w L. i przeprowadzali transakcje handlowe (jak również konsumowali i degustowali w/w artykuły spożywcze), pełnomocnik podatniczki nie przedstawił kontrolującym takich informacji. Odnosząc się do zarzutu nie uznania za koszty wydatków związanych z wynajmem lokalu Izba Skarbowa wskazała, iż dokonana przez Inspektora analiza dokumentów jednostki wykazała, że w grudniu zaksięgowano w kolumnie 14 podatkowej księgi przychodów i rozchodów wydatki związane z najmem lokalu w kwocie [...], lecz w dokumentach źródłowych stwierdzono brak dowodów potwierdzających poniesienie tych wydatków. W odpowiedzi na twierdzenia pełnomocnika podatniczki, który wyjaśnił, iż pomiędzy wynajmującym a oddającym w najem istniał bliski stopień pokrewieństwa i że w związku z tym oczywiste jest, że wydatek taki został poniesiony i że w tej sytuacji "nie musiano dokumentować tych kosztów" Izba Skarbowa zwróciła uwagę na treść § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, który jednoznacznie określał, że podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są: faktury VAT, rachunki, noty korygujące oraz inne dowody stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej. W jej ocenie brak takich dowodów wykluczał uznanie wydatków jako kosztów uzyskania przychodów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i P. W. wnieśli o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej oraz decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, podnosząc zarzuty zbieżne z zawartymi w odwołaniu tj. naruszenie przepisów art. 22 ust. 1 i art. 23 updf, poprzez nie uznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków zakupu paliwa, remontu i wyposażenia biura, zakupu szampana, czekolady, kawy i środków czystości oraz wynajmu biura.
W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie powołując się na stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie było wyjaśnienie, czy organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż wykazane przez skarżącą J. W. w rozliczeniu za 1999 r. wydatki na zakup paliwa ([...].), na remont i urządzenie mieszkania (biura) w L. przy ul. M. [...]oraz na zakup szampana, czekolady, kawy i środków czystości ([...]), a także za najem tego lokalu ([...]) nie były w 1999 r. kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodu. Organy podatkowe - wyłączając sporne kwoty z kosztów uzyskania przychodu - ustaliły, iż wszystkie wymienione wyżej wydatki miały charakter osobisty i nie miały żadnego związku z przychodami uzyskanymi przez J. W. prowadzącej Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "C z siedzibą P. W ich ocenie faktycznym beneficjentem tych wydatków była M. W. - córka skarżącej i zarazem jej pełnomocnik - która tankowała paliwo do swojego samochodu marki Opel Corsa, a nie do należącego do J. W. Fiata 126 p i która - kosztem firmy swojej matki - dokonała remontu i wyposażyła mieszkanie w L. przy ul. M. [...], którego była właścicielem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w ramach zakreślonych przez art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. W punkcie wyjścia należy odnotować, iż zarówno organ I instancji jak i Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji szczegółowo odnieśli się do każdej z zakwestionowanych pozycji i przekonująco wykazali dlaczego nie można zaliczyć poszczególnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż ocena zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie nosiła cech dowolności i w pełni podzielił stanowisko organów podatkowych. Stanowisko to - co trzeba wyraźnie podkreślić - zostało poprzedzone szczegółowym postępowaniem dowodowym i nie naruszało mających w tej sprawie zastosowanie przepisów updf, w tym zwłaszcza art. 22 ust. 1. Wedle tego przepisu kosztami uzyskania przychodów są wszelkie wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodów. Ponieważ koszty uzyskania przychodów pomniejszają przychód i mają wpływ na wysokość podatku, to na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek: a /miał bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, oraz b /jego poniesienie miało bądź też mogło mieć wpływ ma wielkość osiągniętego przychodu. Innymi słowy to nie organ podatkowy winien udowodnić, że dany wydatek nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu, lecz to podatnik winien wykazać związek przyczynowo - skutkowy, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 22 ust. 1 updf, oraz należycie udokumentować fakt poniesienia wydatku i jego wysokość.
Wychodząc z podanych wyżej założeń zauważyć należy, iż organy podatkowe zasadnie nie uznały za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakupy paliwa i innych asortymentów (spryskiwacz i odmrażacz do szyb). Nie sposób w ocenie Sądu zarzucić, iż organy te ustaliły w sposób dowolny, że zakwestionowane wydatki zostały w rzeczywistości poniesione "na rzecz" M. W., która każdorazowo podpisywała faktury dokumentujące zakupy benzyny i która - jak wykazano w toku postępowania - faktycznie tankowała paliwo do własnego samochodu Opel Corsa. W tym zakresie organy obu instancji wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, czego wyrazem były obszerne i szczegółowe uzasadnienia obu decyzji i w tych warunkach nie można im skutecznie zarzucić przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926). Dowody te zarówno organy podatkowe jak i sąd oceniają zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego. Skarżąca - poza polemiką z ustaleniami i ocenami przyjętymi w zaskarżonej decyzji - nie potrafiła przekonująco wyjaśnić dlaczego ilość tankowanego paliwa każdorazowo przekraczała pojemność baku małego Fiata tj. 21 l. i dlaczego paliwo zawsze było kupowane na stacji paliw położonej na trasie jej codziennego dojazdu samochodem Opel Corsa do pracy w firmie "D w J. Nie wykazała wreszcie w jaki sposób J. W., która nie posiadała prawa jazdy wykorzystywała Fiata 126 p do prowadzenia działalności gospodarczej. Twierdzenie zawarte w odwołaniu a później w skardze do Sądu, iż "ten środek transportu pozwalał na przemieszczanie się do kontrahentów" nie zostało potwierdzone żadnym dowodem, z którego wynikałoby, że negocjacje i rozmowy ze wskazanymi w skardze kontrahentami były faktycznie prowadzone. Dodać przy tym należy, iż przesłuchani w charakterze świadków - pracownicy Stacji Paliw B w N.W. L. - potwierdzili tankowanie benzyny przez M. W. należącego do niej samochodu Opel Corsa. W świetle dotychczasowych spostrzeżeń nie można zatem podzielić zarzutów podniesionych w skardze. Sprowadzały się one bowiem jedynie do ogólnych twierdzeń o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy zakupem paliwa (faktycznie przez M. W.) a przychodem, które w świetle ustaleń poczynionych przez organy podatkowe trudno uznać za przekonywające.
Odpowiadały także prawu ustalenia i wnioski organu podatkowego w zakresie pozbawienia skarżącej prawa do zaliczenia w ciężar kosztów wydatków związanych z remontem i urządzeniem mieszkania należącego do M. W. (pełnomocnika skarżącej) w L. przy ul. M. [...]. Już na wstępie trzeba dodać, iż w tym lokalu od 1999 r. M.W. zarejestrowała własną działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą "E w L. Można zatem przyjąć, iż "przerzuciła" ona koszty remontu i wyposażenia własnego mieszkania na koszty firmy prowadzonej przez jej matkę. Potwierdzeniem tego ustalenia były faktury, w których - jako nabywcę - podawała własne nazwisko, a nie nazwisko matki. W ocenie Sądu, w realiach rozpatrywanej, sprawy organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż zakup artykułów związanych z remontem (maty podłogowej, uchwytów, folii kratki łazienkowej, listwy przypodłogowej, paneli, kuwety, wałka gąbkowego, zamków, klamek, boazerii, itp.) oraz urządzeniem mieszkania (kompletu wypoczynkowego, wersalki, regałów, szafek na buty, stołu, krzeseł tronowych, stolika RTV, lustra, szafy, kuwety itp.) wprost świadczył o wyposażeniu mieszkania prywatnego, a nie o urządzeniu biura. O fakcie, iż wszystkie te wydatki przeznaczone zostały na urządzenie mieszkania prywatnego świadczyła również okoliczność, że pomieszczenie które wynajęła skarżąca od córki o powierzchni [...]nie mogło pomieścić ilości zakupionych mebli. Jak wykazały przeprowadzone oględziny "biuro" wyposażone w 2 fotele, ławę, wersalkę, telewizor ze stolikiem i szafką z uwagi na swój charakter nigdy nie było wykorzystywane w działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Podobnie zatem jak w przypadku kosztów zakupu paliwa faktycznym beneficjentem wydatków była M. W., która kosztem firmy matki dokonała remontu mieszkania i zakupu wyposażenia. W tym zakresie Izba Skarbowa trafnie zwróciła uwagę na to, iż istotnym elementem potwierdzającym stanowisko organu I instancji, że "biuro" nigdy nie istniało było to, iż zarówno w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT - R w zakresie podatku od towarów i usług, złożonym do Urzędu Skarbowego w dniu [...] jak też w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP l osoby prowadzącej działalność gospodarczą jako adres prowadzenia działalności J. W. podała tylko i wyłącznie P. [...].
Co się tyczy wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych z tytułu wynajmu pomieszczenia stwierdzić należy, iż rację ma Izba Skarbowa, gdy w zaskarżonej decyzji wyjaśnia, że podstawą zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów są dowody księgowe, których brak stwierdziły organy podatkowe w dokumentach źródłowych jednostki. Dowody te potwierdziłyby fakt dokonania faktycznej zapłaty przez skarżącą z tytułu umowy najmu. Przepis art. 22 ust. 1 updf stanowiący, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nie oznacza, że w rachunek kosztowy można ująć wydatki, które nie są należycie udokumentowane (art. 24 ust. 1 opdf). Generalną zasadą wynikającą z art. 22 ust. 1 i 4 updf jest zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu dopiero w momencie ich faktycznego poniesienia - koszty uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 5 i 6, potrącane są tylko w tym roku, w którym zostały poniesione. W niniejszej sprawie, wobec braku dowodu zapłaty czynszu za wynajem pomieszczenia, nie można było zaliczyć tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu nawet jeżeli istniały dowody w postaci umowy najmu czy zeznania rocznego wynajmującego z wykazanym przychodem z tego tytułu.
Co się zaś tyczy ostatniej kwestii spornej a mianowicie nieuznania za koszty uzyskania przychodu wydatków na zakup szampana, czekolady, kawy oraz środków czystości należy wskazać, że to na skarżącej spoczywał ciężar udowodnienia iż zakup produktów związany był z działalnością gospodarczą. Skarżąca pomimo wielokrotnych wezwań organu I instancji nie wskazała kontrahentów, którzy konsumowali i degustowali w/w artykuły spożywcze oraz odmówiła składania zeznań w charakterze świadka. Uzasadnione było stanowisko organu, że skoro skarżąca nie wykazała, w związku z jakimi konkretnymi umowami i w negocjacjach z jakimi kontrahentami poniosła uzasadnione koszty, to organ podatkowy nie może nawet za nią uzupełnić w tym zakresie materiału dowodowego.(por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999r. sygn. akt I SA /Łd 70/98). Dodać także należy, iż wyżej wymienionych zakupów dokonała M. W. w związku z urządzeniem i prowadzeniem przez nią "biura" w mieszkaniu w L. Skoro - jako to już zostało powiedziane - biuro to faktycznie "nigdy nie istniało", to zakwestionowane wydatki poniesione "na rzecz pełnomocnika" nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów skarżącej.
Reasumując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy podatkowe przy prowadzeniu postępowania nie uchybiły regułom procedury podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również oparły się na całym zebranym materiale dowodowym nie przekraczając granicy swobodnej oceny dowodów, a wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa materialnego tj. art. 22 ust. 1 updf. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI