I SA/Wr 1809/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2013-12-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od gierustawa o grach hazardowychdyrektywa 98/34/WEprzepis technicznynotyfikacjaTSUEwznowienie postępowaniaprawo unijneautonomia podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że przepis art. 139 ustawy o grach hazardowych, określający stawkę podatku od gier, nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy UE i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.

Spółka wniosła o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na wyrok TSUE dotyczący dyrektywy o przepisach technicznych. Twierdziła, że art. 139 ustawy o grach hazardowych, podnoszący stawkę podatku od gier, jest przepisem technicznym i powinien być notyfikowany. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie ma wpływu na sprawę, a art. 139 ustawy nie jest przepisem technicznym. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że przepis ma charakter fiskalny, a nie techniczny, i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji zgodnie z dyrektywą UE.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą zobowiązanie w podatku od gier za maj 2010 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni) ma wpływ na treść wydanej decyzji. Według spółki, art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który określa stawkę podatku od gier, stanowi "przepis techniczny" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i podlegał obowiązkowi notyfikacji. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając, że wyrok TSUE nie dotyczy art. 139 ustawy i nie ma wpływu na sprawę, a sam przepis ma charakter fiskalny, a nie techniczny. WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że art. 139 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ ma charakter fiskalny i nie dotyczy specyfikacji technicznych produktu ani zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Sąd podkreślił, że państwa członkowskie mają autonomię w kształtowaniu polityki podatkowej, a podniesienie stawki podatkowej nie stanowi przeszkody w swobodnym przepływie towarów, jeśli jest uzasadnione nadrzędnymi celami porządku publicznego i nie jest dyskryminacyjne. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, które również wykluczało stosowanie dyrektywy do przepisów o charakterze czysto fiskalnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ ma charakter fiskalny i nie dotyczy specyfikacji technicznych produktu ani zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis ma charakter fiskalny, a nie techniczny, i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Podkreślono autonomię państw członkowskich w kształtowaniu polityki podatkowej oraz brak wpływu przepisu na swobodny przepływ towarów w sposób dyskryminujący.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o.g.h. art. 139 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Pomocnicze

o.p. art. 240 § § 1 pkt. 11

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 245 § § 1 pkt. 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 245 § § 1 pkt. 2

Ordynacja podatkowa

Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt. 11

Dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa 98/34/WE art. 9

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych § § 4, § 5, § 8 i § 10, § 2 pkt. la, 2, 3 i 5

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 139 ustawy o grach hazardowych ma charakter fiskalny, a nie techniczny. Przepis art. 139 ustawy nie podlegał obowiązkowi notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Wyrok TSUE w sprawie Fortuna i inni nie dotyczy art. 139 ustawy o grach hazardowych. Państwa członkowskie mają autonomię w kształtowaniu polityki podatkowej. Podatek od gier nie stanowi przeszkody w swobodnym przepływie towarów, jeśli jest uzasadniony nadrzędnymi celami porządku publicznego i nie jest dyskryminacyjny.

Odrzucone argumenty

Art. 139 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Wyrok TSUE w sprawie Fortuna i inni powinien być stosowany do art. 139 ustawy. Podwyższenie stawki podatkowej przez art. 139 ustawy istotnie ogranicza prowadzenie działalności i wpływa na sprzedaż produktów.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE przepis ten jest przepisem fiskalnym, który nie stwarza żadnych formalnych przeszkód w zakresie swobody przepływu towarów Rzecz w tym, że usługa ta nie spełnia kryteriów usługi społeczeństwa informacyjnego, zdefiniowanej w art. 1 pkt 2 Dyrektywy 98/34/WE. art. 139 ustawy o grach hazardowych stanowi wyraz autonomii w sferze kształtowania polityki podatkowej.

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący

Katarzyna Borońska

sprawozdawca

Anetta Chołuj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przepisu technicznego' w kontekście dyrektywy 98/34/WE i przepisów o charakterze fiskalnym, zwłaszcza w branży gier hazardowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji dyrektywy UE w odniesieniu do polskiego prawa podatkowego dotyczącego gier hazardowych. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji prawa unijnego (dyrektywy o przepisach technicznych) w kontekście polskiego prawa podatkowego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.

Czy podatek od gier to 'przepis techniczny' UE? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1809/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2013-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
II FSK 1187/14 - Postanowienie NSA z 2016-09-30
II FSK 2939/16 - Wyrok NSA z 2016-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 139
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant: Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wa. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dot. podatku od gier za V/2010 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...] 2010r., nr [...] określił "A" sp. z o.o.(dalej: Strona, Skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku od gier za maj 2010 r. w kwocie 28.000 zł, z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych.
Od tej decyzji Podatnik złożył do Dyrektora Izby Celnej we W. odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W.
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r. , sygn. akt I SA/Wr 187/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na powyższą decyzję.
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 2492/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji.
Wnioskiem z dnia 26.10.2012 r. (data wpływu do tut. Izby Celnej - 29.10.2012 r.) Spółka zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej we W. o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia [...] 2011 r. W uzasadnieniu Strona powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni), który w jej ocenie ma wpływ na treść wydanej decyzji, a przez to stanowi, na mocy art. 240 § 1 pkt. 11 Ordynacji podatkowej, podstawę do wznowienia w/w postępowania. Zdaniem Strony, powołując się na powyższy wyrok, należy przyjąć, że art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi "przepis techniczny" w rozumieniu dyrektywy 98/34, gdyż ustanawia on warunki determinujące sprzedaż produktu w sposób istotny.
Dyrektor Izby Celnej we W., stwierdziwszy dopuszczalność wniosku wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] 2011r.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
1. art. 245 § 1 pkt. 1, w związku z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] 2011 r., pomimo faktu, że wskazane przez Stronę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej miało istotny wpływ na jej treść,
2. art. 245 § 1 pkt. 2, w związku z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, przez uznanie, że nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11,
3. art. 8 i art. 9, w związku z art. 1 dyrektywy 98/34/WE, w związku z § 4, § 5, § 8 i § 10, w związku z § 2 pkt. la, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, przez uznanie, że art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu technicznego i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.
Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] utrzymując w mocy swoją poprzednią decyzję wywodzi, że powołany przez Stronę w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni), nie ma wpływu na treść decyzji ostatecznej. Organ podkreślił również, iż Trybunał Sprawiedliwości UE nie stwierdził niezgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. Przedmiotem postępowania przed Trybunałem było rozstrzygnięcie pytań skierowanych przez WSA w Gdańsku, w których Sąd wyrażał wątpliwość, czy przepisy art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201 poz.1540 z późn. zm) stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 ust. 11 dyrektywy 98/34 ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego - tzw. dyrektywa notyfikacyjna (Dz. U. UE.1.98.204.37, z późn. zm.). Przepisy te dotyczą odpowiednio:
1. umarzania postępowań w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy (art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych),
2. zakazu zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach (art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych),
3. zakazu przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych).
Rozpatrując te kwestie Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim orzeczeniu wskazał, iż przepisy art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 stanowią przepisy techniczne jedynie "potencjalnie", pozostawiając ostateczną ocenę w tym zakresie sądom krajowym. Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że aby dokonać takiego stwierdzenia należy ustalić, czy przepis ten wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów (w tym przypadku automatów do gier).
W ocenie organu wysokość stawki podatkowej nie należy do sfery zharmonizowanej i państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej mogą swobodnie i samodzielnie kształtować wysokość zobowiązań podatkowych. W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy przepis art. 139 ust. 1 ww. ustawy (określający stawkę podatku od gier) nie ma charakteru przepisu technicznego dotyczącego produktu lub usługi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i nie należy do żadnej kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 Dyrektywy (tj. "specyfikacji technicznych", które odnoszą się do produktu lub opakowania, "innych wymagań" zdefiniowanych w art. 1 pkt 4, czy też zasad (art. 1 pkt 5) lub też "zakazów", a zatem przepis ten nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Przepis ten jest przepisem fiskalnym, który nie stwarza żadnych formalnych przeszkód w zakresie swobody przepływu towarów, a jedynie wpływa na zmniejszenie zysków podmiotów prowadzących taką działalność.
Organ powołał się przy tym na art. 8 pkt. 1 akapit szósty Dyrektywy 98/34/WE, w którym zastrzeżono, iż w odniesieniu do specyfikacji technicznych lub innych wymogów, bądź zasad dotyczących usług określonych w art. 1 pkt. 11 akapit drugi tiret trzecie, uwagi lub szczegółowe opinie Komisji lub Państw Członkowskich mogą dotyczyć jedynie tych aspektów, które mogłyby utrudnić handel, a jeżeli chodzi o usługi mogłyby ograniczać swobodę przepływu usług lub swobodę przedsiębiorczości podmiotów gospodarczych w dziedzinie usług.
Mając, zatem na względzie powołaną przez Stronę podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, po dokonaniu formalnej analizy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Dyrektor Izby Celnej we W. uznał, że podstawa prawna wskazana przez Stronę nie jest przesłanką do wzruszenia decyzji organu, której dotyczy niniejsze postępowanie. Równocześnie Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał, iż żaden z wymienionych przez Stronę wyroków nie odnosi się do przepisu art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, nie kształtują też nowej linii orzeczniczej, jak to sugerowała Strona.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca zarzuciła naruszenie:
art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), w zw. z art. 245 § 1 pkt. 1, w zw. z art. 240 § 1 pkt. 11 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz nie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji ostatecznej [...] 2011 r., pomimo faktu, iż wskazane przez Stronę orzeczenie Trybunatu Sprawiedliwości Unii Europejskiej, miało istotny wpływ na jej treść;
art. 245 § 1 pkt. 2, w zw. z art. 240 § 1 pkt. 11 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11. o.p;.
art. 8 i art. 9 w zw. z art 1 dyrektywy nr 98/34/WE,. w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10, w zw. z § 2 pkt. 1 a, 2, 3, i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, poprzez uznanie, że art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu technicznego i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji;
W ocenie strony wyrok TSUE winien być stosowany także do art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, gdyż Trybunał Sprawiedliwości nie jest uprawniony do wypowiadania się w ramach art. 267 TFUE na temat zgodności konkretnych przepisów ustawy krajowej z prawodawstwem unijnym, a jedynie do wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Trybunał jest jednak kompetentny do dostarczania sądowi krajowemu wskazówek interpretacyjnych wynikających z prawa wspólnotowego, a tym samym Trybunał Sprawiedliwości ma możliwość orzekanie w kwestii tej zgodności w sposób pośredni.
W ocenie Strony powołany wyrok nie odnosi się wyłącznie do tych przepisów ustawy o grach hazardowych, które Trybunał wskazał dwukrotnie, wprost określił, że dana wykładnia odnosi się do wszystkich przepisów należących rodzajowo do grupy "przepisów, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwianie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry".
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 139 ust. 1 podwyższający stawkę podatkową z tytułu podatku od gier o ok. 180 % wypełnia te znamiona. Przepis ten sprawia bowiem, że w większości przypadków, działalność taka staje się nierentowna, co powoduje istotne "...ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwianie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry...". Oczywistym jest, że taki właśnie niefiskalny cel przyświecał ustawodawcy wprowadzającemu te przepisy. Zdaniem Strony, nie budzi wątpliwości, że wpływ zmian wprowadzonych przez art. 139 ust. 1 ustawy hazardowej na sprzedaż automatów jest istotny. Jak bowiem podkreślono powyżej, podniesienie stawki podatkowej o 180 % musiało spowodować drastyczne zmniejszenie rentowności organizowania gier na automatach o niskich wygranych, a tym samym w adekwatnym stopniu zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe automaty.
W odpowiedzi na Skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, że spór pomiędzy stronami sprowadza się do wyjaśnienia, czy będący podstawą określenia podatku od gier, przepis art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy Nr 98/34/WE z 1998 r. i czy wobec tego, przed wejściem w życie, powinien podlegać notyfikacji przed Komisją Europejską, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapitem pierwszym tej dyrektywy.
Kwestia ta pozostaje w ścisłym związku z treścią wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, które zapadło na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przy czym Sąd zauważa, że wyrok Trybunału powinien być odczytany
w świetle prawa unijnego, w szczególności wcześniejszych orzeczeń Trybunału, które zapadły w podobnych sprawach.
Najpierw należy jednak mieć na uwadze, że Rzeczpospolita Polska przystąpiła do Unii Europejskiej w dniu 01 maja 2004 r. i przez ten akt, polegający na ratyfikacji traktatu akcesyjnego, zaakceptowała zasady jej funkcjonowania. Przystąpienie do Unii Europejskiej oznacza zaś między innymi akceptację dorobku wspólnotowego (acquis commmunautaire), który poza zbiorem przepisów prawa, jest wyrazem koncepcji prawa unijnego jako nowego, autonomicznego systemu, którego filarami są orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości mające walor rozstrzygający, wykładniczy i prawotwórczy. Zasada pierwszeństwa stosowania prawa unijnego jest nierozdzielnie związana
z wieloma innym zasadami a w szczególności z zasadami bezpośredniego skutku, równości, proporcjonalności i efektywności. Szerokie rozumienie zasady pierwszeństwa przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej obejmuje wiele nakazów i zakazów adresowanych do państw członkowskich, które odzwierciedlają różne sytuacje i aspekty wzajemnej relacji prawa unijnego i krajowego.
Będą to:
1) nakaz niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z (bezpośrednio obowiązującymi) przepisami prawa unijnego (pierwszeństwo w stosowaniu);
2) zakaz stanowienia prawa krajowego sprzecznego z prawem unijnym (nadrzędność); 3) zakaz stwierdzania wadliwości (niezgodności) i nieważności (pochodnego) prawa unijnego;
4) zakaz utrzymywania w mocy przepisów krajowych sprzecznych z prawem unijnym;
5) nakaz uchylania lub zmiany przepisów krajowych sprzecznych z prawem unijnym;
6) nakaz wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem unijnym;
7) nakaz wykładni prawa unijnego zgodnej z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Wymienione nakazy są niezbędne dla utrzymania jednolitej interpretacji
i stosowania prawa unijnego, co z kolei jest koniecznym warunkiem funkcjonowania całej Unii Europejskiej.
Z tych przyczyn, ewentualne przesądzenie, że art. 135 ust 2 ustawy o grach hazardowych ma charakter normy technicznej, przy pozostającej poza sporem okoliczności, że nie został on notyfikowany przed Komisją Europejską, stanowiłoby wystarczającą podstawę do przyjęcia, że jest niezgodny z prawem unijnym.
W tym zakresie wskazać należy na utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyrokach z dnia 16 lutego 2012 r. (sygn. akt II FSK 2491/11, II FSK 1099/11, II FSK 2266/11) a także z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 293/12, II FSK 296/12, II FSK 1853/12, II FSK 1760/12) czy też z dnia 28 lutego 2013 r., (sygn. akt II FSK 2626/11). Zgodnie z tym stanowiskiem wykładnia art. 1 pkt 1, 2 i 11, art. 8 Dyrektywy 98/34/WE oraz art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, że Dyrektywa nie ma zastosowania do problematyki automatów
o niskich wygranych, ponieważ jego zakres uregulowania nie odpowiada zakresowi przedmiotowemu art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Preambuła Dyrektywy 98/34/WE nie pozostawia bowiem wątpliwości jakie jest jej ratio legis, to jest wspieranie swobodnego przepływu produktów i usług społeczeństwa informacyjnego na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej. Wystarczy w tym zakresie wskazać na punkt 3 preambuły, nakazujący zapewnić możliwie jak największą przejrzystość w zakresie krajowych inicjatyw dotyczących wprowadzania norm i przepisów technicznych.
Jednym ze środków mających zapewnić realizację powyższego celu jest obowiązek przekazania Komisji Europejskiej informacji na temat projektowanych norm
i przepisów technicznych dotyczących produktów i usług społeczeństwa informacyjnego (punkt 5 preambuły oraz art. 8 Dyrektywy 98/34/WE). Co do zasady, przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy będzie przepis należący do jednej z trzech kategorii:
1) specyfikacji technicznych (art. 1 pkt 3 Dyrektywy 98/34/WE);
2) innych wymagań (art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE);
3) zasad dotyczących usług (art. 1 pkt 5 Dyrektywy 98/34/WE).
Identyczny pogląd wyraził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w motywie 26 powoływanego orzeczenia, wskazując, że "(...) zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dyrektywa 98/34 ma na celu ochronę - w drodze kontroli prewencyjnej - swobody przepływu towarów, która jest jedną z podstaw Unii Europejskiej, oraz że kontrola ta jest konieczna, ponieważ przepisy techniczne objęte dyrektywą mogą stanowić przeszkody w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, dopuszczalne jedynie pod warunkiem, iż są niezbędne dla osiągnięcia nadrzędnych celów interesu ogólnego".
Analizowany przepis ustawy o grach hazardowych nie odpowiada żadnej
z powyższych kategorii. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych odnosi się do opodatkowania usługi w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Rzecz w tym, że usługa ta nie spełnia kryteriów usługi społeczeństwa informacyjnego, zdefiniowanej w art. 1 pkt 2 Dyrektywy 98/34/WE. Nie jest bowiem świadczona na odległość oraz drogą elektroniczną. Wobec tego, zasadnym jest wniosek, że art. 139 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu technicznego w świetle art. 1 pkt 5 Dyrektywy 98/34/WE, ponieważ nie formułuje on zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.
Przepis ten nie może być również uznany za zawierający specyfikację techniczną bądź inne wymagania. Artykuł 139 ustawy o grach hazardowych, w szczególności zaś jego ust. 1, należy uznać bowiem za przepis o charakterze fiskalnym, co zresztą było już wielokrotnie podkreślane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Co w istocie wyłącza go spod obowiązku notyfikacji przewidzianego w art. 8 Dyrektywy.
Zwłaszcza, że art. 1 ust. 11 pkt 11 zd. drugie tiret trzecie Dyrektywy 98/34/WE wyłącza samoistny charakter techniczny regulacji fiskalnych. W jego świetle regulacje
o charakterze fiskalnym nie stanowią przepisów technicznych sensu stricte; można uznać je natomiast za przepisy techniczne sensu largo, jeśli pozostają w ścisłym związku ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami, tym znaczeniu, że wywołują skutek zachęcający lub zniechęcający do nabywania produktów zgodnych
z określonymi wymaganiami lub specyfikacjami technicznymi.
Jak zauważył Trybunał w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r.; ( motyw 28 i 29 ) "Trzeba zaznaczyć w pierwszym rzędzie, że przepis krajowy należy do pierwszej kategorii przepisów technicznych wskazanej w art. 1 pkt. 11 dyrektywy 98/34, to jest do 'specyfikacji technicznych', tylko jeżeli dotyczy produktu lub jego opakowania jako takich i określa w związku z tym jedną z obowiązkowych cech produktu (zob. ww. wyrok
w sprawie Intercommunale Intermosane i Fédération de l'industrie et du gaz, pkt 15). Wystarczy zaś stwierdzić, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych dotyczą zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nie odnoszą się więc do automatów do gier o niskich wygranych ani do ich opakowania, nie określają zatem żadnej ich cechy."
Dalej należy wskazać, że przewidziana w art. 139 ustawy o grach hazardowych stawka ryczałtowa podatku nie podlega modyfikacji w zależności od rodzaju automatu. Wobec tego regulacja ta nie pozostaje w ścisłym związku ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami i nie będzie stanowić przepisu technicznego sensu largo. Wymaga przy tym zauważenia, że artykuł 139 ustawy o grach hazardowych stanowi wyraz autonomii w sferze kształtowania polityki podatkowej. Przewiduje on opodatkowanie działalności w zakresie organizacji gier hazardowych na automatach.
Konsekwencją powyższego jest konkluzja, że nie mogło dojść do naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów, ponieważ, z tych samych powodów, co art. 8 Dyrektywy 98/34/WE, nie mógł mieć on zastosowania w sprawie. Zważywszy na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie podzielił również zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów Ordynacji podatkowej, regulujących postępowanie dowodowe, ponieważ okoliczności będące przedmiotem wnioskowanego przez Spółkę dowodu (przeprowadzenie procedury notyfikacyjnej) nie miały znaczenia dla sprawy.
Przesądzenie, że art. 139 ustawy o grach hazardowych nie jest objęty obowiązkiem notyfikacji wynikającym z Dyrektywy, nie wyłącza możliwości zbadania, czy dopuszczalność stosowania tego przepisu nie będzie wyłączona ze względu na sprzeczność z zasadami ogólnymi prawa unijnego.
Wprowadzenie wyższego opodatkowania działalności w zakresie organizacji gier losowych na automatach może mieć negatywny wpływ na obrót tymi produktami
a w konsekwencji może stanowić ograniczenie swobody przepływu towarów. Wskazać jednak należy na szeroki zakres autonomii w zakresie ograniczania możliwości organizacji gier hazardowych przez państwa członkowskie, biorąc pod uwagę specyfikę tego rodzaju działalności. Zdaniem Sądu, art. 139 ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru dyskryminacyjnego a wywołane nim ograniczenie działalności w zakresie gier hazardowych uzasadnione jest nadrzędnymi celami porządku publicznego. Argumentacja powyższa, w oparciu o orzeczenia Trybunału (wyrok w sprawie C-65/05 Komisja przeciwko Grecji, pkt 22-57 i powołane tam orzecznictwo) nie może budzić wątpliwości.
Jednocześnie art. 139 ustawy o grach hazardowych nie ustanawia środka zbyt restrykcyjnego w stosunku do założonego celu; nie narusza tym samym zasady proporcjonalności.
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] 2011 r., określająca zobowiązanie w podatku od gier powinna została zmieniona, wobec wskazania przez nią stosownego orzeczenia Trybunału.
Należy stwierdzić, że samo powołanie dowolnego orzeczenia Trybunału nie stanowi podstawy do zmiany decyzji ostatecznej. Skutek taki może jedynie wywrzeć powołanie się na takie orzeczenie Trybunału, które odnosi się wprost do dotychczasowej podstawy rozstrzygnięcia.
W wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawie C-213/11 Fortuna i in., Trybunał wypowiedział się co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych (regulujących wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności) z Dyrektywą 98/34/WE. Analiza treści uzasadnienia tego wyroku nie potwierdza jednakże zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. W orzeczeniu tym stwierdzono jedynie, że przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach
o niskich wygranych poza kasynami i salonami gier, stanowią potencjalnie przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, o ile wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Przy czym ustalenie powyższej kwestii należy do sądu krajowego.
Wyrok ten przesądził o charakterze trzech przepisów ustawy o grach hazardowych (art. 14 ust. 1, art. 129 i art. 135 ustawy o grach hazardowych) związanych z wymogami dotyczącymi prowadzenia działalności w zakresie organizowania gier hazardowych, które nie miały charakteru fiskalnego (reglamentacji administracyjnoprawnej). Nie dotyczył natomiast art. 139 ust. 1 ustawy, o którym z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się, że nie stwarza żadnych formalnych przeszkód w zakresie swobody przepływu towarów a jedynie jako przepis
o charakterze fiskalnym, skutkuje zmniejszeniem zysku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie albowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów.
Skargę więc, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI