I SA/Wr 1794/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-08-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychodówdochody z nieujawnionych źródełzryczałtowany podatekdarowiznaprezenty ślubnepostępowanie podatkowedowodywiarygodność zeznańOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki D.O. w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001 r., uznając brak wiarygodności jej wyjaśnień dotyczących darowizny od babci.

Sprawa dotyczyła skargi D.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która ustaliła jej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2001 r. Podatniczka kwestionowała sposób ustalenia wydatków i mienia oraz brak przesłuchania świadka. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji, w szczególności odmawiając wiarygodności wyjaśnieniom strony co do otrzymania darowizny od babci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę D.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która ustaliła podatniczce zryczałtowany 75% podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organ pierwszej instancji ustalił pierwotną kwotę podatku, a organ odwoławczy, po uwzględnieniu części odwołania, dokonał korekty, zwiększając źródła finansowania wydatków o darowizny ślubne i inne kwoty, ale nadal ustalając znaczną nadwyżkę wydatków nad ujawnionymi przychodami. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłuchania świadka (babki), niewłaściwe ustalenie wydatków i mienia oraz podwójne liczenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny pochodzenia środków z darowizny od babci, a jej wyjaśnienia były niespójne. Podkreślono, że darowizna nie została zgłoszona do opodatkowania, co budzi wątpliwości. Sąd uznał również, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie prezentów ślubnych i nie naruszyły przepisów postępowania, zapewniając stronie czynny udział.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie ujął po stronie wydatków i zgromadzonego mienia zarówno środki pieniężne na lokatach, zakup samochodu, remont mieszkania, jak i oszczędności, jednocześnie uwzględniając, że środki z lokat stanowiły opodatkowane źródło finansowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie jest zobowiązany do bilansowania wartości zgromadzonego mienia z kwotami poniesionych wydatków w sposób przedstawiony przez stronę, a ustalenie wysokości wydatków i wartości zgromadzonego mienia jest obowiązkiem organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przesłanką do ustalenia przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych jest stwierdzenie braku pokrycia poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody z innych źródeł uważa się również przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych.

u.p.d.o.f. art. 30 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach pobiera się podatek formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu.

u.p.s.d. art. 6 § 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Obowiązek podatkowy powstaje bowiem z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania nie zgłoszonej do opodatkowania darowizny.

u.p.s.d. art. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 196

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 199

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. L. Nieprzeprowadzenie dowodu w domu świadka lub wezwanie do złożenia pisemnego oświadczenia. Nieuznanie wyjaśnień strony odnośnie wpłaty na rachunek bankowy środków pochodzących z prezentów ślubnych. Naruszenie zasad współżycia społecznego poprzez sposób zbierania materiału dowodowego i dokumentowania prezentów ślubnych. Naruszenie art. 120, 121, 122, 123, 180, 181, 187 § 1, 191, 194, 196, 199 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naruszenie art. 3, 4 oraz 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Niewłaściwe uwzględnienie zależności między wydatkami a zgromadzonym mieniem, w szczególności podwójne liczenie wydatków i zgromadzonego mienia. Pominięcie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Niezrozumiały zarzut naruszenia art. 3 i 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Godne uwagi sformułowania

Dochody z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia. Ze względu na restrykcyjny charakter, przepisy te powinny być stosowane po szczególnie starannie przeprowadzonym postępowaniu. Strona nie wykazała w sposób przekonujący, że istotnie mogło dojść do przekazania jej przez M. L. znacznych sum pieniężnych. Niespójność i zmienność wyjaśnień składanych przez stronę skarżącą.

Skład orzekający

Halina Betta

przewodniczący

Ewa Kamieniecka

sprawozdawca

Marta Semiczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł, ocena wiarygodności wyjaśnień podatnika w zakresie pochodzenia środków (darowizny, prezenty ślubne), zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na indywidualny charakter oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie pochodzenia środków finansowych, zwłaszcza w kontekście darowizn i prezentów, oraz jak niespójne wyjaśnienia mogą prowadzić do negatywnych konsekwencji podatkowych.

Darowizna od babci czy nieujawniony dochód? Sąd rozstrzyga, jak udowodnić pochodzenie pieniędzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1794/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Halina Betta /przewodniczący/
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
II FSK 67/08 - Wyrok NSA z 2009-05-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 20 ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 1983 nr 45 poz 207
art. 6 ust. 4
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. w Wydziale I sprawy ze skargi D.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. ustalił D. O. zryczałtowany 75 % podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...]. Organ pierwszej instancji ustalił, że D. i R. O. w 2001 r. ponieśli w ramach majątku wspólnego wydatki i zgromadzili mienie, na które składały się: zakup samochodu osobowego marki Volvo S40 1,9 D za kwotę [...], opłacenie składki PZU w kwocie [...], założenie lokat oszczędnościowych w LUKAS BANKU S. A. w wysokości [...] i [...], poniesione koszty uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...]. Ustalono również, że R. O. nabył w ramach majątku odrębnego udział we współwłasności lokalu użytkowego oraz poniósł koszty sporządzenia aktu notarialnego w łącznej wysokości [...]. Uznano, że koszty utrzymania D. i R. O. ponieśli w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego rodzice i babka D. O. Jako źródło finansowania poniesionych wydatków przyjęto: przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez R. O. w wysokości [...], odszkodowanie za szkodę komunikacyjną wypłacone przez PZU w kwocie [...], darowiznę otrzymaną od A. B. ( ojca R. O. ) z okazji ślubu w kwocie [...], darowiznę otrzymaną od A. W. ( siostry D. O.) i jej męża z okazji ślubu w kwocie [...], odsetki od lokat założonych przez D. O. w kwocie [...] oraz oszczędności z lat wcześniejszych R. O. w kwocie [...]. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął, że dochód z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2001 przypadający na D. O. wynosi [...].
W odwołaniu od decyzji D. O. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. L. ( babki podatniczki ) na okoliczność ustalenia wysokości środków pieniężnych przekazanych wnuczce. Według strony Naczelnik Urzędu stanął na stanowisku, że skoro świadek jest osobą chorą i nie jest w stanie zgłosić się do urzędu osobiście, to można pominąć przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania. Nie podjęto działań zmierzających do przeprowadzenia czynności w domu świadka, czy też wezwania świadka do złożenia pisemnego oświadczenia bądź innych dokumentów. Ponadto nie zostały uznane przez organ wyjaśnienia strony odnośnie wpłaty na rachunek bankowy środków w wysokości [...], pochodzących z prezentów ślubnych. Wpłata na konto dokonana była w krótkim czasie po zawarciu małżeństwa. Organ zażądał wskazania osób, które z okazji ślubu przekazały datki pieniężne. Taki sposób zbierania materiału dowodowego i dokumentowania prezentów ślubnych jest sprzeczny z prawem poprzez naruszenie zasad współżycia społecznego. Ponadto strona wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów, potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez M. L. i jej męża na terenie Niemiec i Polski.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i ustalił D.O. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność dokonania korekty ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji. Oceniając jako wiarygodne zeznania świadków K. i B. G. na okoliczność przekazania D. i R. O. prezentu ślubnego w kwocie [...], zeznania świadków J. i J. O. na okoliczność przekazania D. i R. O. prezentu ślubnego w kwocie [...] oraz wyjaśnienia D. O. na okoliczność otrzymania od rodziców B. i K. O. prezentu ślubnego w kwocie od [...] do [...], organ odwoławczy zwiększył źródła finansowania wydatków o łączną kwotę [...]. Dyrektor Izby Skarbowej uznał też za konieczne zwiększenie źródeł finansowania wydatków o kwotę [...] z uwagi na likwidację lokat bankowych, założonych w 2001 r. Organ odwoławczy stwierdził również konieczność zmniejszenia oszczędności R. O. zgromadzonych przed 2001 r. do kwoty [...], uznając że oszczędności te zostały częściowo wykorzystane na pokrycie wydatku na nabycie udziału we współwłasności lokalu użytkowego, poniesionego przed zawarciem związku małżeńskiego.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej, uwzględniając wyjaśnienia D. i R. O. złożone w dniu [...], stwierdził konieczność zwiększenia ustalonej przez organ pierwszej instancji wartości wydatków o kwotę [...], wydatkowaną na remont mieszkania oraz o niewskazaną w opisie stanu majątkowego na [...] kwotę [...] ( odszkodowanie z PZU wypłacone w dniu [...] ). Dodatkowo kwotę [...], pozostałą według podatników na dzień [...], uznano za mienie zgromadzone w roku 2001 r., które winno znaleźć pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że D. i R. O. ponieśli w 2001 r. wydatki i zgromadzili mienie o łącznej wartości [...] i posiadali źródła finansowania wydatków o łącznej wartości [...]. W konsekwencji ustalono dochód podatników z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...], a wielkość dochodu przypadającego na D. O. w kwocie [...].
Organ odwoławczy ocenił, że wyjaśnienia D. i R. O. dotyczące rzekomego otrzymania przez D. O. darowizny od M. L. nie są wiarygodne. Na taką ocenę wpłynęła niespójność i znaczna zmienność oraz niekonkretność składanych w trakcie postępowania podatkowego wyjaśnień stron, ich niezgodność z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także brak ich potwierdzenia obiektywnymi i wiarygodnymi dowodami. D. O. nie wskazała w sposób jednoznaczny konkretnych okoliczności związanych z rzekomą darowizną otrzymaną od babci, takich jak czas jej otrzymania, wysokość darowizny w dewizach, okoliczności związane z wymianą dewiz. D. i R. O. nie wykazali, że od kwoty darowizny otrzymanej jakoby od M. L. uiszczony został należny podatek albo że kwota ta nie podlegała opodatkowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. O. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 120, 121, 122, 123, 180, 181, 187 § 1, 191, 194, 196, 199 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również art. 3, 4 oraz 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Skarżąca wskazała, że pomiędzy wydatkami i mieniem zachodzi zależność, polegająca na tym, że poniesienie wydatku powoduje uszczuplenie mienia, które co do wartości może jednak zostać zbilansowane w postaci pojawienia się w majątku podatnika, np. rzeczy stanowiącej przedmiot wydatku. Założenie w danym roku podatkowym bankowej lokaty terminowej oznacza wydatek równy środkom wniesionym na tę lokatę, powiększony o ewentualne koszty jej założenia. Przychodami z tytułu lokaty są zaś skapitalizowane i wypłacone odsetki oraz sama wartość lokaty w momencie jej wypłaty wskutek likwidacji. Jednak Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił powyższych zależności pomiędzy wydatkami i zgromadzonym mieniem, w szczególności faktu, że poniesienie wydatków spowodowało uszczuplenie zgromadzonego mienia przez stronę skarżącą. Założona w dniu [...] lokata, zlikwidowana w dniu [...] i przeznaczona z niej kwota na zakup samochodu marki Volvo S40 nie mogą być zsumowane, ponieważ w dniu zakupu samochodu lokata nie istniała. Również założona w dniu [...] lokata, zlikwidowana w dniu [...] i przeznaczona z niej kwota na remont mieszkania w grudniu 2001 r. oraz wartość środków pieniężnych pozostałych na dzień [...] nie mogą być zsumowane, ponieważ lokata nie istniała ani w trakcie remontu ani na dzień [...]. Spowodowało to podwójne liczenie wydatków i zgromadzonego mienia.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej pominął art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uwzględniając oświadczenia strony, że kwota lokaty założonej w dniu [...] w wysokości [...] pochodziła z prezentów otrzymanych przez D. i R. O. od gości weselnych, a lokata założona w dniu [...] pochodziła z darowizny przekazanej D. O. przez jej babcię M. L. Pominięcie to doprowadziło do naruszenia ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności art. 6 ust. 4. Obowiązek podatkowy powstaje bowiem z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania nie zgłoszonej do opodatkowania darowizny.
Według strony skarżącej, gdyby Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył zarzut strony co do decyzji organu pierwszej instancji, że organ ten nie przesłuchał świadka M. L. na okoliczność przekazania wnuczce oszczędności zgromadzonych z renty otrzymanej podczas kilkuletniego pobytu w Niemczech oraz oddania wnuczce do dyspozycji renty otrzymywanej z ZUS oraz że środki pieniężne wykorzystane przez D. O. na założenie w dniu [...] lokaty bankowej kwocie [...] pochodziły z prezentów ślubnych, wypełniłby zasady określone w Ordynacji podatkowej. Bezpodstawne nieuwzględnienie żądania strony co do przeprowadzenia dowodu stanowi naruszenie prawa strony, zwłaszcza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
W przypadku ujawnienia przychodu pochodzącego ze źródeł niepodlegających opodatkowaniu w trybie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody te uwzględnić należy w rozliczeniu w trybie art. 20 ust. 3 tej ustawy, przy czym jeżeli nie zostały dotąd opodatkowane, nastąpi to we właściwym dla nich trybie poza ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie odnosi się w sposób wyczerpujący do całego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazuje wyraźnie sposobu ustalenia podstawy opodatkowania i podatku, w szczególności nie prezentuje rozliczenia wydatków i mienia zgromadzonego w roku podatkowym, których wartość nie znajduje pokrycia w mieniu z roku podatkowego i lat poprzednich oraz nie prezentuje przychodów wolnych od podatku dochodowego od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ( ... ). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Działając w ramach przyznanych kompetencji Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do uchylenia objętej skargą decyzji.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm. ) za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa również przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych. Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania ( art. 20 ust. 1 i 3 ). Od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach pobiera się podatek formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu ( art. 30 ust. 1 pkt 7 ).
Przesłanką do ustalenia przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych jest stwierdzenie braku pokrycia poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W przypadku stwierdzenia istotnej różnicy ( nadwyżki wydatków na przychodami ) mamy do czynienia z przychodami nie znajdującymi pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącymi ze źródeł nie ujawnionych.
Ocena tzw. znamion zewnętrznych dokonywana jest na podstawie poniesionych wydatków oraz wartości zgromadzonego mienia. Przytoczone wyżej uregulowania mają na celu opodatkowanie osób nie deklarujących w ogóle bądź deklarujących niewysokie dochody, natomiast inwestujących znaczne sumy pieniędzy lub nabywających dobra o charakterze luksusowym. Ze względu na restrykcyjny charakter, przepisy te powinny być stosowane po szczególnie starannie przeprowadzonym postępowaniu, mającym na celu dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i sprawdzenie prawidłowości wyjaśnień podatnika.
W przypadku stwierdzenia w postępowaniu prowadzonym w sprawie nie ujawnionych przychodów, że wydatki poniesione przez podatnika nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub zgromadzonych wcześniej zasobach finansowych, organy podatkowe mają podstawę do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił i do opodatkowania nadwyżki wydatków nad ujawnionymi przychodami. Dlatego też w postępowaniach tych istotne jest dokładne ustalenie wysokości wydatków poniesionych przez podatnika oraz wartości zgromadzonego mienia, a obowiązek ten niewątpliwie spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Natomiast strona postępowania zainteresowana jest wykazaniem, że wydatki i zgromadzone mienie mają pokrycie w przychodach opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Przystępując do oceny pierwszej ze spornych w niniejszej sprawie kwestii, nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, jakoby Dyrektor Izby Skarbowej nieprawidłowo ustalił wysokość wydatków i wartość zgromadzonego przez stronę mienia, w szczególności poprzez nieuwzględnienie, że poniesienie wydatku powoduje uszczuplenie zgromadzonego mienia oraz poprzez podwójne liczenie wydatków i zgromadzonego mienia. Jak już powyżej wskazano, do obowiązków organu podatkowego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy ustalenie wysokości wydatków poniesionych przez podatnika oraz wartości zgromadzonego mienia w danym roku podatkowym. W postępowaniu tym organ podatkowy nie jest natomiast zobowiązany do ustalania, jakie konkretne mienie zgromadzone przez podatnika posłużyło następnie do pokrycia danego rodzaju wydatku oraz do "bilansowania" wartości zgromadzonego mienia z kwotami poniesionych wydatków w sposób przedstawiony przez stronę skarżącą w skardze. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie ujął po stronie wydatków i zgromadzonego mienia zarówno środki pieniężne umieszczone na lokatach bankowych, których źródeł pochodzenia podatnicy przekonująco nie wyjaśnili, jak też zakup samochodu, wydatki poniesione na remont mieszkania oraz środki pieniężne, zadeklarowane przez podatników jako oszczędności posiadane na dzień [...]. Jednocześnie organ odwoławczy uwzględnił w rozliczeniu, co zostało pominięte przez stronę skarżącą w swoich rozważaniach, że środki pieniężne pochodzące ze zlikwidowanych lokat bankowych, uwzględnione uprzednio po stronie wydatków i zgromadzonego mienia roku 2001, stanowiły opodatkowane w tym roku źródło finansowania wydatków. Należy bowiem zauważyć, że uwzględnienie przez organ odwoławczy po stronie wydatków i zgromadzonego mienia lokat bankowych w łącznej wysokości [...], skutkowało opodatkowaniem tej kwoty 75 % zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W konsekwencji skoro kwota [...] jako nie mająca pokrycia w ujawnionych źródłach finansowania wydatków została opodatkowana w 2001 roku w formie ryczałtu w wysokości 75 %, to należy przyjąć, że została spełniona dyspozycja art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą wydatki winny znaleźć pokrycie w mieniu opodatkowanym zgromadzonym zarówno w roku podatkowym, jak i w latach poprzednich. Nie uwzględnienie wypłat z rachunków bankowych po stronie przychodów spowodowałoby dwukrotne opodatkowanie: kwoty zgromadzonych w 2001 r. lokat i pozostałych wydatków poniesionych w 2001 r., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Nie znajduje również usprawiedliwionych podstaw zarzut strony skarżącej odnośnie naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej wskazanych przez stronę przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. ), tj. zasad ogólnych postępowania podatkowego, w szczególności art. 122 oraz przepisów regulujących prowadzenie dowodowego, w szczególności art. 187, 188 i 191, poprzez "nierozpatrzenie zarzutu strony co do nieprzesłuchania świadka M. L.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( str. 9 decyzji ) organ odwoławczy wyjaśnił, że M. L. zmarła po wniesieniu przez stronę odwołania i nie jest już możliwe z oczywistych względów przesłuchanie tego świadka w postępowaniu odwoławczym na okoliczność przekazania D. O. zgromadzonych oszczędności. Jednocześnie organ odwoławczy dopuścił dowód z wyjaśnień D. O. jako drugiej strony umowy darowizny, na którą powołuje się strona skarżąca. W przypadku śmierci osoby powołanej na świadka podatnik zobowiązany jest do wykazania za pomocą innych środków dowodowych źródła pokrycia wydatków pochodzących z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że D. O. w sposób przekonujący nie wykazała, że istotnie mogło dojść do przekazania jej przez M. L. znacznych sum pieniężnych. Przede wszystkim D. O. nie wykazała, że M. L. posiadała oszczędności. O zgromadzeniu oszczędności nie przesądza bowiem sam fakt otrzymywania przez okres kilku lat renty starczej wraz z wyrównaniami przez M. L. i jej męża Z. L. w Niemczech, a następnie renty krajowej, stanowiących źródło utrzymania rentobiorców. D. O. nie wskazała również dowodów potwierdzających, że oszczędności zostały przez M. i Z. L. przeniesione z Niemiec i ulokowane w kraju. Również niewielka wysokość renty krajowej ( nieprzekraczająca [...] netto miesięcznie ), po uwzględnieniu kosztów utrzymania M. L. i bieżących potrzeb D. O., nie wskazuje na możliwość zgromadzenia oszczędności, tym bardziej w znacznej wysokości.
Słusznie organ odwoławczy zwrócił uwagę na niespójność i zmienność wyjaśnień składanych przez stronę skarżącą co do okresu przekazania oraz wysokości kwot otrzymanych od babki. W piśmie z dnia [...] skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego ( str. 2 ) pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że oszczędności zgromadzone przez dziadków w czasie pobytu w Niemczech z tytułu otrzymanych wyrównań rent w wysokości ponad [...] zostały w całości przekazane wnuczce w dniu [...]. Natomiast z pisemnych wyjaśnień D. i R. O. z dnia [...] wynika, że przechowywane przez M. L. w koszu na bieliznę i na rachunkach bankowych oszczędności w walucie niemieckiej przekazywane były D. O. w zamian za opiekę sukcesywnie, w zależności od bieżących potrzeb. Jedynie w 2001 r. D. O. dokonała wymiany większej ilości dewiz, które w przeliczeniu na złote wynosiły [...]. W trakcie wyjaśnień składanych w Izbie Skarbowej w dniu [...] D. O. wskazała, że przed 2001 r. nie dostawała od babci, poza pieniędzmi na zaspokojenie bieżących potrzeb, innych kwot, które mogłaby zaoszczędzić i na dzień [...] nie posiadała własnych pieniędzy. Jednocześnie podatniczka wyjaśniła, że otrzymane w 2001 r. od babci [...] wymieniła w kantorach na złotówki.
Niespójność i zmienność wyjaśnień składanych przez stronę skarżącą dotyczy również wyjaśnień D. O. odnośnie pochodzenia środków pieniężnych, przeznaczonych na założenie lokaty bankowej w dniu [...] w wysokości [...]. W piśmie z dnia [...] skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego ( str. 3 ) pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że środki te pochodziły w znacznej części ze zlikwidowanej w dniu [...] lokaty bankowej, utworzonej z gotówkowych prezentów ślubnych. Natomiast z pisemnych wyjaśnień D. i R. O. z dnia [...] i wyjaśnień składanych w Izbie Skarbowej przez D. O. w dniu [...] wynika, że kwota [...] pochodziła z wymiany dewiz otrzymanych od babki.
W świetle podanych wyżej okoliczności należy uznać, że Dyrektor Izby Skarbowej nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, odmawiając wiarygodności wyjaśnieniom D. O. co do otrzymania od babki w 2001 r. darowizny w wysokości [...] i utworzenia z tych środków lokaty bankowej w dniu [...].
Natomiast przesłuchani w sprawie świadkowie, członkowie najbliższej rodziny D. O. nie byli zorientowani co do wysokości oszczędności posiadanych przez M. L., nie wiedzieli też kiedy i w jakiej wysokości kwoty M. L. przekazywała wnuczce. W dniu [...] rodzice i siostra D. O. oraz ojciec R. O. zeznali jedynie, że M. i Z. L. przywieźli z Niemiec pewną sumę pieniędzy, którymi według ich wiedzy dysponowała D. O. Podane przez świadków informacje o tak ogólnej treści nie pozwalają na przyjęcie, że M. L. posiadała oszczędności w znacznej wysokości przywiezione z Niemiec i faktycznie doszło do przekazania D. O. przez M. L. kwoty o równowartości [...].
Należy też zauważyć, że "darowizna" od M. L. nie została zgłoszona przez D. O. i M. L. do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Znamienne jest, że dopiero w trakcie postępowania w sprawie przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych opodatkowanych 75 % zryczałtowanym podatkiem dochodowym, strona skarżąca powołała się na otrzymanie darowizny w wysokości [...], która podlegałaby opodatkowaniu według znacznie niższej stawki podatku od spadków i darowizn.
Nieuzasadniony jest również zarzut strony skarżącej odnośnie bezpodstawnego nieuwzględnienia przez organ podatkowy prezentów ślubnych w wysokości [...]. Organ odwoławczy uwzględnił bowiem wszystkie darowizny w łącznej wysokości [...], potwierdzone zeznaniami członków rodziny, wskazanych jako uczestników przyjęcia ślubnego. Skoro strona, pomimo wielokrotnych wezwań organów, nie wskazała danych dalszych darczyńców, to nie można postawić zarzutu bezpodstawnego pominięcia twierdzeń strony odnośnie otrzymania gotówkowych prezentów ślubnych w wysokości [...]. Należy też zauważyć, że rodzice i siostra D. O. nie wskazali wysokości otrzymanych przez D. i R. O. prezentów ślubnych. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, Dyrektor Izby Skarbowej nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, odmawiając wiarygodności wyjaśnieniom strony co do otrzymania prezentów ślubnych w wysokości [...].
Nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn i niezgodnego z art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowania przychodów strony skarżącej 75 % zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Jeżeli bowiem strona nie wykazała, że faktycznie darowizny miały miejsce, to nie można skutecznie zarzucać opodatkowania przychodów strony podatkiem dochodowym, a nie podatkiem od spadków i darowizn. Jednocześnie należy wskazać, że niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 3 i 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wyszczególniających składniki majątkowe, których nabycie nie podlega lub jest zwolnione od podatku od spadków i darowizn.
Nie trafny jest również zarzut odnośnie naruszenia 120, 121, 123, 180, 181, 194, 196, 199 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Postępowanie prowadzone było przez organy podatkowe na podstawie przepisów prawa, tj. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Nie stwierdzono naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a strona nie uzasadniła tego zarzutu. Organy podatkowe zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności poprzez wielokrotne wezwania strony do złożenia wyjaśnień i dokumentów oraz wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Organy dopuściły wszelkie dowody zgłaszane przez stronę ( wzywano celem jej przesłuchania także M. L. ), jak również gromadziły dowody z własnej inicjatywy. Nie można również stwierdzić kwestionowania przez organy treści jakichkolwiek dokumentów urzędowych oraz naruszenia prawa świadków do odmowy zeznań, jak również odmowy przesłuchania strony postępowania, a strona nie uzasadniła tych zarzutów Decyzja zawiera obszerne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne ze wskazaniem faktów uznanych za udowodnione, dowodów którym organ dał wiarę oraz ze wskazaniem przyczyn dla których odmówiono wiarygodności innym dowodom, w szczególności wyjaśnieniom strony. W uzasadnieniu organ wskazał sposób ustalenia podstawy opodatkowania i podatku, zaprezentowano również szczegółowe rozliczenie wydatków i mienia zgromadzonego w roku podatkowym oraz przychodów uzyskanych przez stronę. Organ odniósł się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie budzi zastrzeżeń uzasadnienie prawne decyzji, prawidłowo wyjaśniające zastosowaną podstawę prawną.
Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI