I SA/Wr 176/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-07-30
NSApodatkoweWysokawsa
ulga na złe długipodatek dochodowy od osób prawnychtermin zapłatywierzytelnościporozumienieprzedawnienieinterpretacja indywidualnatransakcje handloweDKISWSA

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki A. sp. z o.o. na interpretację indywidualną DKIS, uznając, że spółka nie może skorzystać z ulgi na "złe długi" (art. 18f u.p.d.o.p.) z powodu późnego zawarcia porozumień z dłużnikami, które nie reaktywują pierwotnych terminów płatności faktur.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora KIS, która odmówiła jej prawa do zastosowania ulgi na "złe długi" (art. 18f u.p.d.o.p.). Spółka zawarła porozumienia z dłużnikami, którzy zrzekli się zarzutu przedawnienia i ustalono nowe terminy spłaty, jednak faktury pierwotnie wystawiono w 2018 i 2019 roku, a terminy płatności upłynęły przed 31 grudnia 2019 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że późniejsze porozumienia nie mogą reaktywować uprawnień podatnika, a kluczowe jest, że pierwotne terminy płatności transakcji handlowych upłynęły przed wejściem w życie przepisów nowelizujących.

Przedmiotem sprawy była skarga A. sp. z o.o. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), który odmówił spółce prawa do zmniejszenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.). Spółka prowadzi działalność handlową i usługową, a w grudniu 2021 r. zawarła porozumienia z dwoma dłużnikami (osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą), którzy uznali swoje zadłużenie wynikające z faktur wystawionych w 2018 i 2019 roku, zrzekli się zarzutu przedawnienia i ustalono nowe terminy spłaty do lipca 2022 r. Spółka chciała skorzystać z tzw. "ulgi na złe długi", argumentując, że minęło 90 dni od upływu terminu zapłaty określonego w tych porozumieniach. DKIS pierwotnie odmówił wydania interpretacji, a po uchyleniu tej decyzji przez WSA, wydał interpretację uznającą stanowisko spółki za nieprawidłowe. DKIS uznał, że przepisy nowelizujące (wprowadzające ulgę na złe długi) mają zastosowanie do transakcji, których termin zapłaty upływa po 31 grudnia 2019 r. Ponieważ pierwotne terminy płatności faktur upłynęły przed tą datą, późniejsze porozumienia nie mogły reaktywować uprawnień podatnika do skorzystania z ulgi. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów, wskazując, że art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. odnosi się do terminu zapłaty określonego "w umowie", a porozumienia te są umowami. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że faktury potwierdzają zawarcie transakcji handlowych, a skoro pierwotne terminy płatności upłynęły przed 31 grudnia 2019 r., przepisy nowelizujące nie mają zastosowania. Późniejsze porozumienia jedynie zmieniały termin zapłaty i nie mogły kreować nowych uprawnień. Sąd uznał, że DKIS prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może skorzystać z ulgi na "złe długi" w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Przepisy nowelizujące wprowadzające ulgę na "złe długi" mają zastosowanie do transakcji handlowych, których termin zapłaty upływa po 31 grudnia 2019 r. Ponieważ pierwotne terminy płatności faktur upłynęły przed tą datą, późniejsze porozumienia ustalające nowe terminy zapłaty nie mogą reaktywować uprawnień podatnika do skorzystania z tej ulgi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.p. art. 18f § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Podstawa opodatkowania może być zmniejszona o wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta, o ile upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie, a pierwotny termin zapłaty transakcji handlowej nie upłynął przed 31 grudnia 2019 r.

ustawa nowelizująca art. 17 § 1

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych

Przepisy ustawy zmienianej (w tym u.p.d.o.p. w zakresie ulgi na złe długi) mają zastosowanie do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.

u.p.d.o.p. art. 18f § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Podstawa opodatkowania może być zmniejszona o wartość wierzytelności, dla której upłynęło 90 dni od dnia upływu "terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie".

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 18f § 11

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Okres 90 dni liczy się od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) lub w umowie upływie terminu do uregulowania zobowiązania.

u.p.d.o.p. art. 18f § 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisy o uldze na złe długi stosuje się do wierzytelności wynikających z transakcji handlowych.

u.p.d.o.p. art. 18f § 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Warunki stosowania ulgi na złe długi, m.in. brak postępowania restrukturyzacyjnego/upadłościowego dłużnika, upływ nie więcej niż 2 lat od wystawienia faktury/zawarcia umowy, transakcja zawarta w ramach działalności obu stron.

ustawa o terminach zapłaty art. 4 § pkt 1

Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Definicja transakcji handlowej jako umowy odpłatnej dostawy towaru lub świadczenia usługi, zawieranej w związku z wykonywaną działalnością.

k.c. art. 117 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia.

O.p. art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego wydania interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 165a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd uznał, że późniejsze porozumienia dotyczące ustalenia nowego terminu zapłaty i zrzeczenia się zarzutu przedawnienia nie mogą reaktywować uprawnień podatnika do skorzystania z ulgi na "złe długi", jeśli pierwotne terminy płatności transakcji handlowych upłynęły przed 31 grudnia 2019 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że porozumienia te stanowią umowy, w których ustalono nowy termin płatności, a zatem można stosować art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. w oparciu o te terminy. Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p.) przez DKIS.

Godne uwagi sformułowania

późniejsze porozumienia nr 1 i nr 2 zmieniały jedynie termin zapłaty należności z tytułów tych transakcji, i jako takie nie mogą kreować, czy reaktywować uprawnień Podatnika.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

członek

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej dotyczącej ulgi na \"złe długi\" oraz znaczenie pierwotnych terminów płatności transakcji handlowych w kontekście możliwości skorzystania z tej ulgi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pierwotne terminy płatności upłynęły przed 31 grudnia 2019 r., a porozumienia ustalające nowe terminy zostały zawarte po tej dacie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej ulgi podatkowej "na złe długi", a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów przejściowych i znaczenia daty pierwotnego terminu płatności, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Ulga na "złe długi" – czy nowe porozumienie z dłużnikiem uratuje Twoje podatki?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 176/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2587
art. 18f ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 stycznia 2025 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.146.2023.10.SG w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżąca) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ interpretujący, organ podatkowy) z dnia 23 stycznia 2025 r. nr 0111-KDIB1-1.4-1-.146.2023.10.SG w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Z akt sprawy wynika, że Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym oraz zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Spółka prowadzi działalność handlową i usługową związaną z obrotem maszynami rolniczymi.
Dnia 21 grudnia 2021 r. pomiędzy Spółką a Kontrahentem nr 1 (Zobowiązanym 1, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) zostało zawarte Porozumienie nr 1, zgodnie z którym Zobowiązany nr 1 oświadczył, że na dzień podpisania Porozumienia nr 1 dłużny jest Wnioskodawcy łączną kwotę 1.228.407,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych w płatności od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty, tytułem nieuregulowanych na rzecz Wnioskodawcy ze wskazanych faktur, których termin płatności przypadał przed 31 grudnia 2019 r. Zobowiązany nr 1 na mocy Porozumienia nr 1 zgodnie z art. 117 § 2 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., dalej k.c.) zrzekł się zarzutu przedawnienia w stosunku do zaległości wynikających ze wskazanych faktur VAT. Porozumienie stanowi, że Zobowiązany nr 1 uznaje należności w całości i potwierdza ich wymagalność. Zgodnie z Porozumieniem nr 1 Zobowiązany nr 1 zobowiązał się do spłaty ww. zadłużenia w terminie do dnia 1 lipca 2022 r. Pierwotny termin zapłaty należności przepadał przed 1 stycznia 2019 r.
Ponadto, dnia 21 grudnia 2021 r. pomiędzy Spółką a Kontrahentem nr 2 (Zobowiązanym nr 2, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) zostało zawarte Porozumienie nr 2, zgodnie z którym Zobowiązany nr 2 oświadczył, że na dzień podpisania Porozumienia nr 2 dłużny jest Wnioskodawcy łączną kwotę 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych w płatności od dnia 6 czerwca 2019 r. tytułem części nieuregulowanej na rzecz Wierzyciela faktury VAT z dnia 29 maja 2019 r., której termin płatności upłynął w dniu 5 czerwca 2019 r. Zobowiązany nr 2 ww. opisaną należność uznał w całości i potwierdził jej wymagalność oraz bezsporność. Zobowiązany nr 2 zobowiązał się do spłaty zadłużenia, o którym mowa powyżej w całości, w terminie do 1 lipca 2022 r.
Do momentu złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej część z ww. wymienionych zobowiązań została przez Kontrahentów uregulowana.
W uzupełnieniu wniosku ujętym w piśmie z 3 maja 2023 r. Wnioskodawca wskazał ponadto, że zarówno wierzyciel, jak i dłużnik (Wnioskodawca, oraz Zobowiązany nr 1 i Zobowiązany nr 2) nie były/nie są w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji.
Od daty zawarcia pierwotnej umowy oraz wystawienia faktur upłynęły 2 lata. Od momentu zawarcia porozumień dotyczących zrzeczenia się zarzutu przedawnienia oraz uznania należności w całości i potwierdzenia ich wymagalność nie upłynęły 2 lata. Transakcje handlowe zawarte zostały w ramach działalności Wnioskodawcy oraz Zobowiązanego nr 1 i Zobowiązanego nr 2, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Transakcje, które dotyczą opisanych we wniosku wierzytelności nie były dokonywane z podmiotami powiązanymi. Wierzytelności, o których mowa we wniosku, zostały zaliczone do przychodów należnych Wnioskodawcy.
Wierzytelności, o których mowa we wniosku nie zostały przez Wnioskodawcę zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wierzytelności nie są przedawnione, ponieważ Zobowiązani zrzekli się zarzutu przedawnienia. Na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy którego dotyczy wniosek wierzytelności nie zostały uregulowane ani zbyte.
W tym stanie faktycznym Wnioskodawca zadał pytanie czy jest uprawniony stosownie do art. 18f ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2587 ze zm., dalej u.p.d.o.p.) do zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego w porozumieniu w części w jakiej wierzytelność nie została przez Kontrahentów uregulowana, tj. w zeznaniu składanym za rok 2022?
Zdaniem Wnioskodawcy jest on uprawniony stosownie do art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. do zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego w porozumieniu, w części w jakiej wierzytelność nie została przez Kontrahentów uregulowana, tj. w zeznaniu składanym za rok 2022.
Rozpoznając sprawę pierwotnie DKIS pierwotnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania wnioskowanej interpretacji indywidulanej, przywołując treść przepisów art. 120, art. 14b § 1, art. 14b § 2, 2a i 3, art. 3 pkt 1 i 2, art. 4, art. 5 i art. 4k § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.). DKIS wskazał, że przewidziany przez ustawodawcę zakres i sposób realizacji ochrony prawnej związanej z zastosowaniem się do interpretacji indywidualnej odnosi się wyłącznie do przepisów materialnego prawa podatkowego. Przedmiotem interpretacji indywidualnej nie mogą być natomiast przepisy prawa podatkowego o charakterze proceduralnym, ani też inne niż podatkowe aspekty sprawy ani też nie ma możliwości oceny przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji faktycznej. Po rozpoznaniu zażalenia DKIS podtrzymał stanowisko zajęte w pierwszej instancji. Zgodził się, że istota rozstrzyganego zagadnienia wymagałaby zajęcia stanowiska w kwestii zastrzeżonej dla kompetencji organów podatkowych w ramach postępowania kontrolnego i podatkowego. Nadto sprowadzałaby się do interpretacji przepisów k.c. w zakresie, w jakim wymagałoby ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zasadne było zawarcie porozumień i oceny, czy zrzeczenie się zarzutu przedawnienia powoduje, że faktycznie do przedawnienia nie doszło.
Po rozpoznaniu skargi na ww. postanowienie DKIS, Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 563/23 uchylił postanowienia obu instancji.
W ocenie Sądu, brak wydania interpretacji indywidualnej w tym stanie faktycznym i zakończenie sprawy zaskarżonym postanowieniem narusza art. 14b § 1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, w sytuacji gdy skarżąca przedstawiła opis stanu faktycznego oraz własną jego ocenę prawną, to niewydanie interpretacji podatkowej świadczy o zaniechaniu realizacji obowiązku organu podatkowego nałożonego na niego na mocy przepisów O.p.
Odnosząc się zaś do akcentowanej przez DKIS kwestii, że przedmiotem interpretacji mogą być wyłącznie przepisy prawa podatkowego a organy podatkowe nie mają umocowania prawnego do dokonywania interpretacji przepisów prawa innych niż przepisy prawa podatkowego Sąd wskazał (za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1601/20, CBOSA), że rolą wnioskującego o wydanie interpretacji indywidualnej jest zadeklarować fakty/zdarzenie przyszłe, zaś organ powinien ocenić tę deklarację pod względem prawnym sensu largo - nie tylko według przepisów zawartych w prawie podatkowym zdefiniowanym w art. 3 pkt 2 O.p., ale też np. według prawa cywilnego, handlowego, konstytucyjnego, karnoskarbowego czy prawa pracy o ile tylko prawna ocena pewnych faktów w świetle tych gałęzi prawa w jakikolwiek sposób rzutuje na finalną ocenę stricte podatkową. Wszystko to zdaniem Sądu powoduje, że w sprawie nie wystąpiła, wskazana w art. 165a § 1 O.p. tj. przesłanka odmowy wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie postawionego przez stronę pytania narusza art. 14b § 1 O.p. oraz art. 165a § 1 O.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie to, w ocenie Sądu, miało wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że skutkiem niniejszego wyroku winno być rozpoznanie przez organ interpretacyjny wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy DKIS wydał interpretacje indywidualną w której uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.
DKIS wskazując na przepis przejściowe stwierdził, że przepisy zmienione stosuje się do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r., albowiem ustawodawca miał na celu objęcie przepisami "ulgi na złe długi" takich transakcji, w przypadku których termin płatności upłynął w okresie obowiązywania przepisów "ulgi na złe długi". Wskazano, że z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika przy tym, że w dniu 21 grudnia 2021 r. Wnioskodawca zawarł ze swoimi kontrahentami porozumienia na mocy których oświadczyli oni, że są dłużnikami skarżącej z tytułu opóźnienia w płatnościach wynikających z transakcji handlowych (faktur z 2018 r. i 2019 r.) w kwotach o których mowa w wymienionych w porozumieniach fakturach VAT; nadto kontrahenci zrzekli się zarzutu przedawnienia stosownie do treści art. 117 § 2 k.c, jak i strony ustaliły termin spłaty zadłużenia na dzień 1 lipca 2022 r.
DKIS uznał, że fakt późniejszego zawarcia porozumień nie zmienia oceny, że termin płatności wynikający z pierwotnych faktur dotyczył konkretnych transakcji handlowych, co do których termin płatności już upłynął. Zatem Kontrahent nr 1 i nr 2 nie uregulowali zobowiązań na podstawie pierwotnych faktur. Tym samym na terminy płatności wynikające z pierwotnych faktur nie wpływa okoliczność zawarcia porozumień, których skutkiem było ustalenie nowego terminu spłaty zadłużenia. Porozumienia zostały zawarte na długo po okresie, w którym upłynęły pierwotne terminy płatności wierzytelności. Do transakcji handlowych już doszło i upłynął termin płatności z nich wynikający. Zatem DKIS wskazał, że nie można zgodzić się, że wynikający z zawartego Porozumienia nr 1 i Porozumienia nr 2 termin zapłaty, tj. dzień 1 lipca 2022 r. jest terminem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1649; dalej: ustawa nowelizująca). Zdaniem DKIS, w takiej sytuacji Wnioskodawca nie może zastosować tzw. ulgi na złe długi wynikającej z art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., na podstawie ww. Porozumień, w których uzgodniony jest nowy termin zapłaty zobowiązań wynikających z ww. faktur.
Strona zaskarżyła interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 120 O.p., poprzez prowadzenie postępowania na podstawie dowolnie interpretowanej podstawy prawnej,
b) art. 121 §1 O.p., poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,
c) art. 18f ust, 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2022 r, poz. 2587 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na pominięciu umownego terminu płatności.
W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że zaskarżona interpretacja indywidualna jest nieprawidłowa z powodu błędnej wykładni art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. w zw. z art. 17 ustawy nowelizującej. Zdaniem Skarżącej, DKIS dokonał błędnej wykładni art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Przepis ten wskazuje, że podstawę opodatkowania można zmniejszyć o wartość wierzytelności, dla której upłynęło 90 dni od dnia upływu "terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie". Organ w swojej interpretacji skoncentrował się wyłącznie na terminie płatności wynikającym z pierwotnych faktur, całkowicie pomijając fakt, że późniejsze porozumienia ) z dłużnikami stanowią również umowy, w których strony ustaliły nowy termin płatności. Skoro art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. wprost odnosi się do terminu zapłaty określonego "w umowie", to organ powinien był uwzględnić termin płatności wynikający z porozumień, a nie dowolnie go pomijać. Strona wskazała, że DKIS w uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że porozumienia zostały zawarte "długo po okresie, w którym upłynęły pierwotne terminy płatności wierzytelności". Tym samym organ wprowadził dodatkowy warunek do art. 18f u.p.d.o.p., którego ustawodawca nie przewidział. Ustawa nie ogranicza możliwości zawierania porozumień w sprawie zmiany terminu płatności, a jedynie wymaga, aby nowy termin upływał po 31 grudnia 2019 r. (art. 17 § 1 ustawy nowelizującej). W ocenie Skarżącej, organ interpretacyjny nie ma prawa do ingerencji w treść przepisów, których wykładnię ma obowiązek przeprowadzić. Tymczasem w przedmiotowej sprawie DKIS wprowadził kryterium okresu, w którym powinno zostać zawarte porozumienie. Taka manipulacja treścią przepisu pozwoliła na oparcie interpretacji jedynie na terminie płatności wynikającym z faktury. Zestawiając treść interpretacji indywidualnej z wcześniejszym postanowieniem DKIS należy zwrócić uwagę na niekonsekwencję postępowania organu interpretacyjnego w sprawie wpływu zasadności/skuteczności zawartych porozumień. Z jednej strony, dla potrzeb wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania skuteczność zawartych porozumień jest istotną kwestią, której Organ nie może badać, z drugiej zaś strony, po zobowiązaniu DKIS przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zbadania "zasadności" zawartych porozumień DKIS całkowicie pomija cywilnoprawny aspekt wpływu porozumień na przedawnienie. Zamiast tego Organ wprowadza "zastępczy" warunek w postaci wymogu zawarcia porozumienia w krótszym (bliżej niesprecyzowanym) terminie. Zdaniem Strony, prawidłowe postępowanie stosownie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 sierpnia 2024 r. (sygn. akt I SA/Wr 653/23) powinno sprowadzić się do oceny, czy terminy wynikające z porozumień są stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 (winno być: art. 18f ust. 1 pkt 1) terminami określonymi w umowie. Strona zarzuciła, że DKIS nie dostrzega, że termin płatności wynikający z umowy jest na gruncie przytoczonego przepisu równoważny z terminem wynikającym z faktury i nie może być w sposób dowolny pominięty. W ocenie Skarżącej, skoro ustawodawca w art. 2a O.p. nakazał organowi interpretacyjnemu, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzygać na korzyść podatnika, to tym bardziej zakazał mu przeinaczania przepisów prawa na niekorzyść podatnika.
Mając powyższe na uwadze, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i zasadzeni kosztów postepowania sadowego.
W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację, którą zaprezentował w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla interpretację w całości albo w części jeżeli stwierdzi: (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 151 p.p.s.a., w przypadku niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi na interpretację w całości albo w części, skarga podlega oddaleniu w całości albo w części.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy co następuje:
Zgodnie z art. 18f ust. 1 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.: podstawa opodatkowania ustalona zgodnie z art. 18 lub art. 24d ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 18d, art. 18db, art. 18ea-18ef i art. 38eb: 1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;
2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.
Natomiast zgodnie z art. 18f ust. 11 u.p.d.o.p. okres 90 dni, o którym mowa w ust. 1 i 2, liczy się począwszy od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) lub w umowie upływie terminu do uregulowania zobowiązania.
W art. 18f ust. 9 i 10 u.p.d.o.p. zawarto przesłanki do zastosowania tzw. "ulgi na złe długi". Zgodnie z art. 18f ust. 9 u.p.d.o.p. przepisy ust. 1 i 2 stosuje się wyłącznie do wierzytelności lub zobowiązań, odpowiednio o zapłatę lub do zapłaty, świadczeń pieniężnych, wynikających z transakcji handlowych, jeżeli z tytułu tych transakcji przynajmniej u jednej ze stron określa się przychody lub koszty uzyskania przychodów, bez względu na termin ich ujęcia w tych przychodach lub kosztach uzyskania przychodów.
Ponadto, w myśl art. 18f ust. 10 u.p.d.o.p.: przepisy ust. 1 i 2 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
2) od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę
(rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę - gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;
3) transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej:
1. Przepisy ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do transakcji handlowych w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 10, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.
2. W przypadku podatników, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy, i rozpocznie się przed dniem 1 stycznia 2020 r., przepisy ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2019 r., w odniesieniu do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa
po dniu 31 grudnia 2019 r.
Ustawą zmienianą w art. 10 ustawy nowelizującej jest ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 118 ze zm., dalej ustawy o terminach zapłaty). W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych transakcja handlowa to: umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.
Mając na uwadze normę art. 4 ustawy o terminach zapłaty, w ocenie Sądu uznać należy, że wymienione w interpretacji indywidualnej faktury potwierdzają fakt zawarcia umowy z Kontrahentami (nawet jeżeli była to umowa ustna), a wobec tego, że wskazane w tych fakturach terminy płatności upłynęły przed dniem 31 grudnia 2019 r., jak stanowi treść art. 17 ustawy nowelizującej, to nie można uznać, że zastosowanie ma w sprawie art. art. 18f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Przedmiotem pierwotnych umów, potwierdzonych fakturami była bowiem transakcja handlowa w myśl art. 4 ustawy o terminach zapłaty. Późniejsze Porozumienia nr 1 i nr 2 zmieniały jedynie termin zapłaty należności z tytułów tych transakcji, i jako takie nie mogą kreować, czy reaktywować uprawnień Podatnika.
W związku z powyższym stanowisko sprowadzające się do twierdzenia, że Wnioskodawca jest uprawniony stosownie do art. 18f ust. 1 u.p.d.o.p. do zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego w porozumieniu, w części w jakiej wierzytelność nie została przez Kontrahentów uregulowana, tj. w zeznaniu składanym za rok 2022 jest nieprawidłowe.
Niezasadny jest też zarzut, że DKIS nie przeanalizował skutków Porozumień nr 1 i nr 2 na przedawnienie wynikające z omawianych faktur, wręcz przeciwnie z całokształtu treści interpretacji indywidualnej jednoznacznie wynika, ze DKIS nie uznał tych należności za przedawnione, nie podnosił tego argumentu uzasadniając swoje stanowisko.
Strona zarzuciła również naruszenie art. 120 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że wobec faktu, iż DKIS dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, nie doszło do naruszenia zasady wynikającej z art. 120 O.p. W ocenie Sądu organ ten działał na podstawie przepisów prawa, a w sprawie nie wystąpiły wątpliwości, o których mowa w art. 2a O.p. DKIS nie naruszył też zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. Jak bowiem słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o naruszeniu normy nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2017 r. o sygn. akt I FSK 1797/15 – to i inne orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę również podziela.
Podsumowując, żaden z zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie okazał się zasadny. Wobec powyższego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja odpowiada prawu i prawidłowo wyjaśnia wątpliwości prawne Strony, na tle przedstawionego przez nią opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI