I SA/Łd 26/15

I SA/Łd 26/15 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2016-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Kowalski
Tomasz Adamczyk
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FZ 824/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-16
II FSK 2869/19 - Postanowienie NSA z 2020-02-12
III FSK 4085/21 - Wyrok NSA z 2022-03-29
II FSK 431/17 - Wyrok NSA z 2019-05-28
II FZ 446/16 - Postanowienie NSA z 2016-07-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 849
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1-2, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 613
art. 187, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2014 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w sprawie ustalenia D. A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 4 na 2014 r. w kwocie 4.632 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny.
Umową sprzedaży z [...] lipca 2000 r. D. A. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą prowadzoną pod firmą A Biuro Rachunkowe kupiła nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 4 o powierzchni 818,00 m2, na której znajdował się budynek o powierzchni 68,70 m2. W dniu 10 sierpnia 2000 r. podatniczka złożyła informację w podatku od nieruchomości, w której zadeklarowała 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wskazała na pozostałe budynki o powierzchni 68,70 m2 – przygotowanie do remontu, rozbudowy i nadbudowy. W dniu 11 września 2000 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości, stwierdzając na nieruchomości budynek o powierzchni 68,70 m2 - dach zarwany, budynek przeznaczony do rozbudowy i generalnego remontu. W dniu 11 września 2000 r. D. A. złożyła informację w podatku od nieruchomości, w której zadeklarowała 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W oparciu o informację oraz ustalenia z kontroli podatkowej organ podatkowy pierwszej instancji ustalał D. A. za miesiące sierpień-grudzień 2000 r. oraz lata 2001-2004 wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, opodatkowując 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił D. A. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń I piętra budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 4 w Ł. W dniu 19 stycznia 2005 r. D. A. złożyła korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2005 r., wskazując do opodatkowania: 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 128,30 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 65,50 m2 powierzchni użytkowej budynków gospodarczych oraz budowle o wartości 20.467,00 zł. W toku postępowania za 2005 r. D. A. złożyła 10 marca 2005 r. korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2005 r., wskazując do opodatkowania: 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 159,00 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 65,50 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych, a także budowle o wartości 20.467.00 zł. D. A. złożyła także pisemne uzasadnienie przyczyn korekty, w którym wskazała że w deklaracji wprowadzono nowy budynek posiadający powierzchnię użytkową 286,50 m2, z czego użytkuje na działalność gospodarczą 159,00 m2, a z uwagi na stan surowy nie zgłosiła do podatku powierzchni 127,50 m2. Wskazała także, że rozpoczęto w grudniu 2004 r. użytkowanie budynku wyremontowanego, który wcześniej nie posiadał dachu, o powierzchni 65,50 m2 na potrzeby własne właściciela – pomieszczenie gospodarcze; także w 2004 r. powstało nowe ogrodzenie – wartość budowli 20.467,00 zł.
W toku postępowania za 2006 r. D. A. złożyła 16 listopada 2006 r. kopię decyzji w sprawie warunkowego użytkowania pierwszego piętra budynku, kopię dziennika budowy. W dniu 5 grudnia 2006 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, ustalając powierzchnię przedmiotowego budynku handlowo-usługowego, która wynosi 270,90 m2, z czego parter posiada 139,40 m2, zaś pierwsze piętro 131,50 m2. Parter, jak ustalono w trakcie oględzin, jest w stanie surowym zamkniętym. Na piętrze znajdowały się dwa pokoje o powierzchni 44,10 m2 według oględzin zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez stronę; dwa pokoje o powierzchni 54,00 m2 użytkowane w celach magazynowych (dokumentacja klientów biura rachunkowego, meble po eksmisji z biura przy ul. B 6/8), nie wykończone, posiadające wylewkę posadzkową cementową, brak podłogi (tzn. np. wykładziny bądź kafli); pomieszczenie o powierzchni 3,20 m2 zajęta na archiwum (nie wykończone - posadzka), pomieszczenie socjalne o powierzchni 9.70 m2, pomieszczenie WC o powierzchni 4,40 m2 (nie wykończone) oraz korytarz o powierzchni 16,10 m2. Łącznie powierzchnia użytkowa pomieszczeń na I piętrze ustalona w wyniku oględzin wyniosła 131,50 m2.
Organ podkreślił, że sprawa opodatkowania przedmiotowej nieruchomości była już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe, jak i sądy administracyjne. Postępowania te dotyczyły poszczególnych lat podatkowych w okresie od 2005 do 2013 r.
Kolegium wyjaśniło dalej, że postanowieniem z [...] r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia stronie zobowiązania podatkowego za 2014 r. W jego toku pismem z 12 maja 2014 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. W dniu 10 czerwca 2014 r. D. A. złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2014 r., wskazując do opodatkowania: 295,70 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 522,30 m2 gruntów pozostałych oraz budowle o wartości 20.467,00 zł.
Kolegium wskazało następnie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] zmienił decyzję z [...] r. nr [...], udzielającą D. A. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń I piętra budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 4 w Ł., zmienioną decyzjami nr [...] z [...] r., nr [...] z [...[r. i nr [...] z [...] r., w ten sposób, że określił nowy termin zakończenia wszystkich robót do 31 grudnia 2012 r. Jak wynika z wyjaśnień inspektora, D. A. złożyła 31 grudnia 2012 r. pismo, w którym wnosiła m.in. o przedłużenie zakończenia wszystkich robót do 31 grudnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał stronę do sprecyzowania żądania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. D. A. nie uzupełniła braków podania, stąd też zostało ono pozostawione bez rozpatrzenia. Kolejnym podaniem D. A. zwróciła się do organu nadzoru budowlanego z żądaniem nie dokonywania żadnych zmian w ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, a także zezwolenia na legalne prowadzenie działalności gospodarczej na piętrze budynku do 31 grudnia 2014 r. Wobec sprzeczności żądań Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał stronę do sprecyzowania żądania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. D. A. nie uzupełniła braków podania, stąd też zostało ono pozostawione bez rozpatrzenia.
Decyzją z [...] r. organ pierwszej instancji ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 4 na 2014 r. w kwocie 4.632,00 zł, opodatkowując 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 131,50 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 65,50 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych, a także budowle o wartości 20.467,00 zł. Od decyzji organu pierwszej instancji strona wniosła odwołanie.
Wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że rozpatrując przedmiotową sprawę nie jest związane na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wydanymi wyrokami, jednak kieruje się wyrokami wydanymi względem tej nieruchomości dotyczącymi opodatkowania za inne lata, tzn. wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2010 r., o sygn. akt II FSK 2080/08, z 14 sierpnia 2012 r., o sygn. akt II FSK 2444/10 i II FSK 2445/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 maja 2008 r., o sygn. akt I SA/Łd 975/06; z 28 sierpnia 2012 r., o sygn. akt I SA/Łd 779/09; z 4 października 2012 r., o sygn. akt I SA/Łd 1542/11; z 4 grudnia 2012 r., o sygn. akt I SA/Łd 1042/12 oraz z 4 grudnia 2012 r., o sygn. akt I SA/Łd 1313/12.
Wyjaśniono następnie, że organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, stosując stawki wynikające z § 1 pkt 1 lit a), pkt 2 lit b) i e) oraz pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Ł. Nr LI/1046/12 z dnia 7 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r., poz. 4174), mieszczącą się w kwotach maksymalnych wskazanych przez przepis art. 5 ust. 1 lit c) i pkt 2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przez pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. a) obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2013 r. (M.P. z 2012 r., poz. 587), tzn. 0,88 zł od 1 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków; 22,82 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, 7,66 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych oraz od budowli - 2% ich wartości, określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) wskazano, że organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Ponownie zauważono, że strona jest przedsiębiorcą – doradcą podatkowym, prowadzącym działalność gospodarczą Biuro Doradcy Podatkowego A wpisanym do ewidencji działalności gospodarczej, w której to ewidencji przedmiotowa nieruchomość została wskazana jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ drugiej instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił, że sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, natomiast niewykorzystywanie przedmiotu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy będzie miało wpływ na zastosowaną stawkę podatku wyłącznie, gdy przyczyną tego niewykorzystywania będą względy techniczne powodujące niemożliwość wykorzystywania do działalności gospodarczej przedmiotów opodatkowania. Jeżeli niewykorzystywanie faktyczne nastąpi z innych przyczyn, niż "względy techniczne", to takie niewykorzystywanie nie powoduje zmiany stawki podatku. Tym samym, co do zasady, każda nieruchomość w posiadaniu przedsiębiorcy winna być opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z trzema wyjątkami wskazanymi w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj.:
1) z wyjątkiem "budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami",
2) z wyjątkiem "gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych" (w oparciu o odesłanie w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) tej ustawy),
3) kiedy "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".
Wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie mamy niewątpliwie do czynienia z gruntem "pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych", a budynek, którego część była wynajmowana, stanowi budynek gospodarczy, nie zaś mieszkalny. Strona w toku postępowania natomiast podnosiła, iż wobec budynku występują "względy techniczne", z powodu których budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a także kwestionowała opodatkowanie całego budynku. D. A. złożyła 10 marca 2005 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2005 rok, wskazując do opodatkowania: 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 159,00 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 65,50 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych, a także budowle o wartości 20.467,00 zł. D. A. złożyła także pisemne uzasadnienie przyczyn korekty, w którym wskazała, że w deklaracji wprowadzono nowy budynek posiadający powierzchnię użytkową 286,50 m2, z czego użytkuje na działalność gospodarczą 159,00 m2, a z uwagi na stan surowy nie zgłosiła do podatku powierzchni 127,50 m2. Wskazała także, że rozpoczęto w grudniu 2004 r. użytkowanie budynku wyremontowanego, który wcześniej nie posiadał dachu o powierzchni 65,50 m2 na potrzeby własne właściciela – pomieszczenie gospodarcze.
Wskazano, że w toku postępowań organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, ustalając powierzchnię przedmiotowego budynku handlowo-usługowego, która wynosi 270,90 m2, z czego parter posiada 139,40 m2, zaś pierwsze piętro 131,50 m2. Parter, jak ustalono w trakcie oględzin, jest w stanie surowym zamkniętym. Na piętrze znajdowały się dwa pokoje o powierzchni 44,10 m2, według oględzin zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez stronę; dwa pokoje o powierzchni 54,00 m2 użytkowane w celach magazynowych (dokumentacja klientów biura rachunkowego, meble po eksmisji z biura przy ul. B 6/8), nie wykończone, posiadające wylewkę posadzkową cementową, brak podłogi (np. wykładziny bądź kafli); pomieszczenie o powierzchni 3,20 m2 zajęte na archiwum (nie wykończone – posadzka), pomieszczenie socjalne o powierzchni 9,70 m2, pomieszczenie WC o powierzchni 4,40 m2 (nie wykończone) oraz korytarz o powierzchni 16,10 m2. Łącznie powierzchnia użytkowa pomieszczeń na I piętrze ustalona w wyniku oględzin wyniosła 131,50 m2.
W dniu 30 kwietnia 2007 r. D. A. złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2007 r., wskazując do opodatkowania: 818,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 74,30 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 65,50 m2 powierzchni użytkowej budynków gospodarczych oraz budowle o wartości 20.467,00 zł. W informacji tej wskazała, że ogólna powierzchnia dopuszczonego do użytkowania pierwszego piętra wynosi 131,50 m2, z czego na działalność gospodarczą wykorzystywane jest 74,30 m2, natomiast powierzchnia 57,20 m2 zajmuje dokumentacja oraz meble po egzekucji komornika.
Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość gruntowa wraz ze znajdującym się na gruncie budynkiem handlowo-usługowym, jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej D. A. w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik ten jest przedsiębiorcą. Przeważająca działalność gospodarcza podatnika to działalność rachunkowo-księgowa, doradztwo podatkowe, a nieruchomość przy ul. A 4 została wskazana jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Uznano, iż cała nieruchomość gruntowa wraz z budynkiem handlowo-usługowym wchodzi w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa podatnika D. A. w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, a zatem przedmioty opodatkowania tzn. grunt, budynki i budowle są opodatkowane stawkami dla takich przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem D. A. posiada grunt i budynek handlowo-usługowy jako przedsiębiorca, nie zaś jako "osoba prywatna". Na przedmiotowym gruncie nie znajdują się budynki mieszkalne, tylko budynek handlowo-usługowy wraz z budynkiem gospodarczym, stąd też cały grunt potencjalnie może służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Natomiast co do budynku gospodarczego o wskazywanej przez stronę w ubiegłych latach podatkowych powierzchni 65,50 m2 nie można uznać, iż wchodzi w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa podatnika D. A. w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego.
Wskazano, że stawce najwyższej podlega cały grunt o powierzchni 818,00 m2, wynikającej z wiążącej organy ewidencji gruntów, opodatkowany zatem prawidłowo przez organ pierwszej instancji według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Posadowienie na przedmiotowym gruncie budynku o pozostałym charakterze o powierzchni użytkowej 65,50 m2 nie powoduje także wyłączenia części gruntu spod stawek dla gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem na podstawie powołanego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych takiemu wyłączeniu podlega jedynie grunt pod budynkami mieszkalnymi, a takie nie zostały posadowione na przedmiotowej nieruchomości. Grunt ten został zakupiony na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, co wynika z aktu notarialnego umowy sprzedaży.
Dalej podniesiono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się dwukondygnacyjny budynek handlowo-usługowy. Strona kwestionowała jego opodatkowanie, w jej ocenie bowiem nie powstał obowiązek podatkowy wobec całości budynku, a w złożonej informacji podatkowej nie wskazała powierzchni użytkowej tego budynku. Strona także wskazywała na względy techniczne, ze względu na które, w jej ocenie, obiekt nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Odnośnie pierwszej z podnoszonych przez stronę okoliczności wskazano, powołując się na art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że wobec faktu, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż strona wykończyła przedmiotowy budynek tylko w części (2. kondygnacja – I piętro) i rozpoczęła użytkowanie tylko tej części (2. kondygnacja – I piętro), to tylko w odniesieniu do tej kondygnacji powstał obowiązek podatkowy. Z akt spraw wynika, iż przedmiotowy budynek legitymował się pozwoleniem na częściowe jego użytkowanie, tj. w zakresie pierwszego piętra. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...]r. orzekł o pozwoleniu na użytkowanie jego pomieszczeń pod warunkiem wykonania nie zakończonych robót budowlanych zgodnie z warunkami udzielonego decyzją nr [...] z [...] r. o pozwoleniu na budowę do 31 grudnia 2005 r. Decyzja ta została następnie zmieniona na wniosek strony decyzjami: nr [...] z [...] r. przedłużającą ten termin do 31 grudnia 2006 r., nr [...] przedłużającą ten termin do 31 grudnia 2008 r., decyzją nr [...] z [....] r. przedłużającą ten termin do 31 grudnia 2010 r. oraz decyzją nr [...] z [...]r. przedłużającą ten termin do 31 grudnia 2012 r.
W odniesieniu do pozostałej części (1. kondygnacja – parter), której strona nie wykończyła, wobec której nie uzyskała pozwolenia na użytkowanie i której w sposób faktyczny nie rozpoczęła użytkowania, zdaniem organu, nie powstał jeszcze obowiązek podatkowy. W związku z tym opodatkowaniu w przedmiotowym budynku podlega wyłącznie 2. kondygnacja – I piętro o ustalonej w toku oględzin powierzchni 131,50 m2, natomiast w świetle wiążącej oceny prawnej sądów administracyjnych opodatkowaniu nie podlega 1. kondygnacja – parter o powierzchni 139,40 m2, wobec której nie zostało dopuszczone użytkowanie, strona nie wykończyła tej części budynku, który znajduje się w tej części w stanie surowym zamkniętym, jak również nie wykorzystuje tej części w sposób faktyczny do prowadzenia działalności gospodarczej. Zauważono przy tym, że wobec całej kondygnacji powstał od 2005 r. obowiązek podatkowy, bowiem pozwolenie na użytkowanie udzielone decyzją nr [...] z [...] r. dotyczy całego tego piętra, a ponadto strona rozpoczęła jego użytkowanie w grudniu 2004 r. Stąd też podstawa opodatkowania w zakresie budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej obejmuje całą powierzchnię 2. kondygnacji, tj. 131,50 m2.
Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie strona powoływała się na względy techniczne powodujące, iż przedmiot opodatkowania nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wskazano, że w tej sprawie organy podatkowe kierowały się wykładnią i wskazaniami co do dalszego toku postępowania wynikającymi ze wskazanych w decyzji wyroków, wydanych co prawda nie w odniesieniu do przedmiotowego roku podatkowego, ale w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśniono, że w sprawach dotyczących przedmiotowego budynku za inne lata podatkowe, zostało przeprowadzone postępowanie na okoliczność względów technicznych.
Podkreślono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w pismach: z 20 sierpnia 2008 r. i 14 października 2010 r. poinformował, że w wyniku oględzin budynku przy ul. A 4 dokonanych 28 października 2009 r. nie stwierdzono żadnych usterek mogących mieć wpływ na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W piśmie z 17 maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, że nieprawidłowości występujące w budynku handlowo-usługowym, stwierdzone w dniu oględzin 31 marca 2011 r., nie uniemożliwiają prowadzenia działalności gospodarczej – biuro rachunkowe. Zdaniem Kolegium przesądza to, że "względy techniczne", wyłączające opodatkowanie piętra budynku stawkami najwyższymi, w przedmiotowej sprawie nie zaszły. Ponadto, co w przedmiotowej sprawie jest istotniejsze, strona wykorzystywała w przedmiotowym roku podatkowym w sposób faktyczny budynek na prowadzenie działalności gospodarczej. W treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazano, że ze względów technicznych przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być" wykorzystywany. Z informacji uzyskanych w postępowaniach dotyczących innych lat wynika jednoznacznie, że strona wykorzystywała przedmiotowy budynek do prowadzenia działalności gospodarczej. W czasie oględzin bowiem wskazano, iż w pokojach na piętrze znajdują się szafy z segregatorami i dokumentami klientów i dokumentacja własna oraz wyposażenie, takie jak biurka, szafy i regały, komputer, drukarka, kartony z dokumentacją przeniesione z innej siedziby, magazyn zużytych tonerów. Świadczy to jednoznacznie, iż budynek jest wykorzystywany ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wykorzystywanie na prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko np. przyjmowanie klientów biura, czy wykonywanie dla takich klientów prac, ale także przechowywanie dokumentacji. Oznacza to, że wobec opodatkowanego piętra budynku nie zachodzi sytuacja z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Odnosząc się do przedłożonego przez stronę w dniu 28 września 2011 r. protokołu z przeglądu pięcioletniego sporządzonego przez inż. J. K. podniesiono, że wskazane w nim okoliczności nie wskazują na względy techniczne, ze względu na które przedmiotowy budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem jak wyżej wskazano, cechą względów technicznych jest ich trwały charakter, zaś z przedstawionego protokołu oceny technicznej wynika, iż jedynie nie przeprowadzenie stosownych działań może spowodować katastrofę budowlaną, a obiekt nadaje się do przeprowadzenia zmian technicznych i napraw. Ponadto, jak wyżej wskazano, budynek był w przedmiotowym roku podatkowym wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym organy podatkowe były uprawnione do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie występują względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem posiadają stosowne informacje pozwalające na taką ocenę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przy tym, iż podstawa opodatkowania w zakresie pierwszego piętra budynku wynosiła 131,50 m2. Wbrew bowiem twierdzeniom strony, dwa pokoje o powierzchni 54,00 m2 użytkowane w celach magazynowych (przeznaczone na dokumentację klientów biura rachunkowego, meble pozostałe po eksmisji z biura przy ul. B 6/8), a także pomieszczenie o powierzchni 3,20 m2 zajęte na archiwum (nie wykończone – posadzka), tzn. łącznie 57,20 m2, które strona nie wpisała do deklaracji, służyły prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ strona prowadząca działalność gospodarczą przechowywała w nich dokumentację związaną z tą działalnością gospodarczą, co prowadziło do wniosku, że są one związane z działalnością gospodarczą strony.
Wskazano, że nawet faktycznie niewykorzystywanie, jeżeli by występowało, tych pomieszczeń, nie spowodowałoby wyłączenia z opodatkowania stawką najwyższą, bowiem warunkiem uznania, że przedmiot opodatkowania jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, jest posiadanie tego przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę, nie zaś jego faktyczne wykorzystywanie.
Odnośnie do budynku gospodarczego o powierzchni 65,50 m2, kolegium wskazało, że powierzchnia tego budynku gospodarczego była wskazywana przez stronę w szeregu informacjach za ubiegłe lata podatkowe. Podniesiono, że wskazywana przez stronę okoliczność, iż budynek jest w budowie, nie została wykazana w żaden sposób przez stronę. Prawidłowość opodatkowania budowli nie budziła zastrzeżeń organu.
W informacji w sprawie podatku od nieruchomości strona zgłosiła ponadto do opodatkowania budowlę ogrodzenia o wartości 20.467,00 zł. Zobowiązanie podatkowe w tym zakresie, zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, zostało ustalone zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowego obliczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości, w sposób znajdujący oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa oraz prawa miejscowego. Kolegium, w oparciu o analizę akt sprawy stwierdziło, iż postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wynikającymi z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o dane wynikające z przeprowadzonych oględzin, dowodów uzyskanych od organów nadzoru budowlanego oraz dane wynikające z wiążącej organy podatkowe ewidencji gruntów. W postępowaniu zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zobligowane było zastosować przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. D. A. wniosła 10 grudnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając tej decyzji naruszenie:
I. przepisów postępowania podatkowego, to jest:
1. art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 191 i art. 272 Ordynacji podatkowej, a tym samym podstawowych zasad postępowania podatkowego,
2. art. 191 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej wobec nie dopuszczenia przez organy obu instancji dowodu z opinii rzeczoznawcy budowanego na okoliczność "istnienia względów technicznych", zwłaszcza w sytuacji wątpliwych pod względem zgodności ze stanem faktycznym opinii o stanie budynku wydawanych przez powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego w świetle wiarygodnych opinii rzeczoznawców budowlanych przedkładanych przez skarżącą do akt sprawy, przy błędnym ustaleniu stanu faktycznego pomimo wytycznych zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również błędną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto nie uzupełnienie postępowania dowodowego w przedmiocie istnienia lub nie istnienia w budynku będącym w budowie "względów technicznych" przed wydaniem zaskarżonej decyzji,
3. art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, gdyż w okolicznościach budynku w budowie występuje skomplikowany stan faktyczny, co wymaga wprost z urzędu powołania biegłego, a nie oparcie się wyłącznie na wątpliwych stwierdzeniach Inspektorów Nadzoru budowlanego,
4. art. 32 Konstytucji RP poprzez uznanie, że sam fakt nabycia przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą nieruchomości, bez wszechstronnego zbadania związku poszczególnych składników rzeczowych tej nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą obciąża tę osobę obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości według najwyższej stawki podatkowej,
5. art. 9 ustawy o swobodzie gospodarczej;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji naruszył w rażący sposób przepisy postępowania podatkowego wskazane zarówno przez skarżącą jak i Naczelny Sąd Administracyjny,
2. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy istnieją względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie budynku na cele działalności gospodarczej,
3. art. 1 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust 2. u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że każdy grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą podlega opodatkowaniu według stawek najwyższych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą,
4. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie w przedmiocie pojęcia "względów technicznych".
Mając na uwadze powyższe podatniczka wniosła o:
- uwzględnienie skargi w trybie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. z uwagi, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, narusza prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, bądź też ewentualnie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tejże ustawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł.,
- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania jak i utraconych korzyści w związku z koniecznością redagowania skargi,
- dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi w sprawie podatku od nieruchomości na okoliczność, iż stan techniczny jak i wykonanie wadliwej konstrukcji dachu, na podstawie niezatwierdzonego projektu zamiennego, wyłącza budynek w budowie z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- zobowiązanie organów samorządowych do zlecenia z urzędu ekspertyzy budowlanej przez rzeczoznawcę z zakresu budownictwa, skoro negują występowanie względów technicznych, jak również sporządzenie pisemnej opinii na okoliczność stwierdzenia, czy przy obecnym stanie budynku inspektor był uprawniony do wydania pozwolenia na użytkowanie piętra budynku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z 8 marca 2016 r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 9 marca 2016 r. z powodu choroby oraz śmierci mamy. Wniosek został uwzględniony i rozprawa została odroczona do dnia 13 kwietnia 2016 r. Skarżącą pouczono, że w sytuacji gdy nie będzie mogła osobiście stawić się na wyznaczonym terminie rozprawy może umocować pełnomocnika do reprezentowania jej przed sądem, ewentualnie może złożyć dodatkowe wyjaśnienia na piśmie.
W dniu kolejnej rozprawy D. A. złożyła pismo z wnioskiem o wyłączenie wskazanych w nim sędziów. W związku z tym wnioskiem rozprawa została odroczona. Postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił ww. wniosek. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 lipca 2016 r.
W dniu kolejnej rozprawy 18 października 2016 r. skarżąca przesłała faksem kolejny wniosek o odroczenie rozprawy, motywując go swoją chorobą (wysokie ciśnienie) i załączając do niego zwolnienia lekarskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Następnie podkreślić trzeba, że organ jest obowiązany do zgromadzenia dowodów tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych dowodów w toku postępowania może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.
W myśl sformułowanej w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.), zasady swobodnej oceny dowodów, organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
Mając powyższe na względzie, po analizie materiału dowodowego, sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów podatkowych zawarte w zaskarżonej decyzji jest właściwe. Sąd pragnie przy tym wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zgromadziły (zapewniając stronie prawo do wzięcia czynnego udziału) i wszechstronnie oceniły zgodnie z art. 187 O.p. materiał dowodowy, czego potwierdzeniem jest drobiazgowe i analityczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe wyczerpały swoje możliwości dowodowe i nie przekroczyły przy tym granic swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności.
Podniesione przez skarżącą w uzasadnieniu skargi zarzuty, stanowią jedynie gołosłowną polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ.
Istota problemu prawnego, jaki zarysował się w sprawie, dotyczy kwestii, czy budynek handlowo-usługowy usytuowany na nieruchomości skarżącej jest wyłączony z opodatkowania ze względu na wydaną z naruszeniem prawa decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie pomieszczeń I piętra budynku oraz czy jest on wyłączony z opodatkowania według stawki jak dla przedsiębiorców z powodu występowania względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 punkt 3 upol. Zgodnie z tym przepisem za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się takie, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Jeśli chodzi o wspomniane względy techniczne, to o tożsamym zagadnieniu wypowiadał się tutejszy Sąd w wyr. wydanym 21 maja 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 141/14, dotyczącej podatku od spornej nieruchomości za 2009 r. Wywiedziony w tym wyroku pogląd skład orzekający popiera w całej rozciągłości, z tej też przyczyny odwoła się do jego treści w pełnym zakresie.
Podobnie jak w ww. wyr., wskazać należy, że w myśl powołanego wyżej art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, dalej upol, zaistnienie względów technicznych powoduje, że dany obiekt (w rozpoznawanej sprawie budynek handlowo-usługowy) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji istnienie tych względów powoduje, że wyłączone jest opodatkowanie najwyższymi stawkami właściwymi dla podatników prowadzących działalność gospodarczą. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły w tym zakresie ustalenia faktyczne uwzględniające istniejący stan rzeczy.
Po pierwsze ustaliły, że działalność gospodarcza jest prowadzona w 2014 r. tylko w części budynku, to jest na jego drugiej kondygnacji (I piętro) o powierzchni 131,50 m2. Powierzchnia tej części budynku została ustalona ponad wszelką wątpliwość w toku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji.
Powyższej okoliczności skarżąca co do zasady nie kwestionowała poza stwierdzeniem, że tylko część z tak określonej powierzchni kondygnacji była rzeczywiście użytkowana, zaś pozostała służyła jako magazyn lub archiwum, albo w ogóle nie była wykorzystywana.
Zastrzeżenia powyższe, dotyczące sposobu wykorzystania powierzchni I piętra przedmiotowego budynku, są o tyle nieistotne, że zgodnie z powołanym wyżej art. 1a ust.1 pkt 3 upol wystarczającą przesłanką uznania danego budynku lub jego części za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej jest pozostawanie danego budynku w posiadaniu przedsiębiorcy.
Poza faktycznym wykorzystaniem na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą istotne jest to, że skarżąca dysponowała ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. o pozwoleniu na częściowe użytkowanie przedmiotowego budynku, tj. w zakresie I piętra, a zarzuty skarżącej do tej decyzji i kolejnych zmieniających tę z 2004 r. nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych okoliczności organy podatkowe zasadnie stwierdziły, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2013 r. powstał na podstawie art. 6 ust. 2 upol w związku z art. 2 ust.1 punkt 2 upol w stosunku do części budynku, tj. I piętra przedmiotowego budynku. Dotyczył on opodatkowania I piętra stawkami właściwymi dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i powstając z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym skarżąca rozpoczęła jego użytkowanie, istniał także w 2014 r.
W omawianej części budynku przy ul. A 4 względy techniczne, na które powołuje się skarżąca, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż obowiązek ich rozpoznania organy podatkowe mają jedynie wówczas, gdy dany budynek (lub jego część) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine). Jeśli zaś, tak jak w rozpoznawanej sprawie, ta część budynku była w 2014 r. wykorzystywana w tym celu, badanie istnienia względów technicznych staje się bezprzedmiotowe.
Jednocześnie zaś organy te przyjęły, że obowiązek taki nie powstał co do pozostałej części tego budynku, to jest parteru (pierwsza kondygnacja). W tej części budynek nie był wykorzystywany na cele prowadzonej działalności ani w 2014 r., ani wcześniej, nie dotyczyła go również cytowana wyżej decyzja organu nadzoru budowlanego, wobec czego nie ma podstaw do zastosowania wobec niego regulacji przewidzianej w art. 6 ust. 2 upol. Skoro więc w toku prowadzonego postępowania organy przyjęły, że obowiązek podatkowy w zakresie parteru budynku nie powstał, to bezprzedmiotowe było badanie występowania w tej części względów technicznych.
Warto zauważyć, że przedstawione wyżej stanowisko organów co do opodatkowania najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości jedynie części budynku, to jest tej, w której faktycznie prowadzona była działalność gospodarcza oraz braku powstania obowiązku podatkowego w pozostałej części tego budynku, znajduje potwierdzenie w wyrokach NSA dotyczących opodatkowania przedmiotowej nieruchomości za inne okresy, np. w wyroku NSA z 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2444/10 dotyczącym zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r.
Organy odniosły się również do sugerowanych przez skarżącą wad konstrukcyjnych budynku i przedłożonego przez nią protokołu z przeglądu pięcioletniego wykonanego przez inż. J. K. W zaskarżonej decyzji SKO podniosło, że podniesione w tym protokole okoliczności nie wskazują na względy techniczne, ze względu na które przedmiotowy budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem cechą względów technicznych jest ich trwały charakter (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2011 r., o sygn. akt II FSK 151/10; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 21 marca 2006 r., o sygn. akt I SA/Gd 231/04 oraz z 10 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 137/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 czerwca 2005 r., o sygn. akt I SA/G1 760/04 z glosą K. Radzikowskiego [w:] Finanse Komunalne 2008 nr 6; a także B. Pahl, Problematyka interpretacji pojęcia "względy techniczne" na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, Finanse Komunalne 2009 nr 11), zaś z przedstawionego protokołu oceny technicznej wynika, iż jedynie nie przeprowadzenie stosownych działań może spowodować katastrofę budowlaną, a obiekt nadaje się do przeprowadzenia zmian technicznych i napraw. Ponadto wskazano, że budynek był w 2014 r. wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym organy podatkowe były władne do stwierdzenia, że w sprawie nie występują względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego, tj. danych uzyskanych od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przedłożonego przez stronę protokołu, wynikają stosowne informacje pozwalające na taką ocenę.
Zdaniem Sądu, SKO zasadnie stwierdziło w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie istotne jest to, iż strona wykorzystywała w przedmiotowym roku podatkowym w sposób faktyczny budynek na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak podniesiono powyżej, w treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazano, że ze względów technicznych przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być" wykorzystywany. Zastosowanie w tym przepisie koniunkcji oznacza, że do zastosowania stawek niższych jednocześnie muszą zachodzić względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej, jak i obiekt nie może być de facto wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym, jeżeli obiekt jest w bardzo złym stanie technicznym, uniemożliwiającym prowadzenie działalności, a podatnik pomimo tego wykorzystuje ten obiekt, to podlega on opodatkowaniu według stawek dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanych zarówno w niniejszym postępowaniu, jak i w postępowaniach dotyczących innych lat, wynika jednoznacznie, że strona wykorzystywała przedmiotowy budynek do prowadzenia działalności gospodarczej. W czasie oględzin wskazano, iż w pokojach na piętrze znajdują się szafy z segregatorami z dokumentami klientów (wg oświadczenia strony) i dokumentacja własna oraz wyposażenie takie jak biurka, szafy i regały, komputer, drukarka, kartony z dokumentacją przeniesione z innej siedziby, magazyn zużytych tonerów.
W tym stanie rzeczy zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że świadczy to jednoznacznie, iż budynek jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wykorzystywanie na prowadzenie działalności gospodarczej, to nie tylko przyjmowanie klientów biura, czy wykonywanie dla takich klientów prac, ale także przechowywanie dokumentacji. Oznacza to, że wobec opodatkowanego piętra budynku nie zachodzi sytuacja z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem po pierwsze organ nadzoru budowlanego nie potwierdził podnoszonej przez stronę okoliczności, iż obiekt nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a po drugie, co istotniejsze, strona wykorzystuje piętro budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami "ze względów technicznych", powodujących, iż przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być" wykorzystywany, w przedmiotowej sprawie wobec pierwszego piętra nie zachodzi.
Zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączający z opodatkowania parter budynku handlowo-usługowego usytuowanego na nieruchomości skarżącej i skupiający uwagę organów podatkowych na jej I piętrze, gdzie faktycznie prowadzona była przez skarżącą działalność gospodarcza, eliminuje potrzebę badania zasadności żądania skargi dotyczącego dopuszczenia biegłego na okoliczność istnienia względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol.
Z przyczyn wskazanych wyżej brak jest też podstaw do uwzględnienia żądania powołania biegłego rzeczoznawcy na okoliczność wad konstrukcyjnych budynku. W tej mierze za wystarczające należało uznać oparcie się przez organy na opiniach wyrażonych w urzędowych pismach organu nadzoru budowlanego.
Sąd I instancji w całości podziela stanowisko organów podatkowych odnośnie opodatkowania gruntów nieruchomości przy ul. A 4 stawkami dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Grunty stanowią odrębny od budynków przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust.1 pkt 1 upol) i ma do nich zastosowanie ogólna zasada wyrażona w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, zgodnie z którą grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy są uznawane za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że grunty te są opodatkowane stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nawet, jeśli (co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie) budynek na nich posadowiony ze względów technicznych nie podlega opodatkowaniu tą stawką.
Nie ma przy tym racji skarżąca akcentując w skardze różnice między "gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej" i "gruntem zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej". W powoływanym przez skarżącą art. 2 ust. 2 upol ustawodawca uczynił zasadą niepodleganie podatkowi od nieruchomości użytków rolnych, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych lub lasów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym, zaś wyjątkiem od tej zasady opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, wbrew stanowisku skarżącej, że reguła ta dotyczy gruntów pozostałych, to jest niepodlegających podatkowi rolnemu lub leśnemu. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości owych pozostałych gruntów niepodlegających podatkowi leśnemu i rolnemu i pozostających w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej jest uregulowane na podstawie art. 2 ust. 1 punkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Do ich opodatkowania nie jest niezbędne "zajęcie" tych gruntów dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Do wystąpienia podatku od nieruchomości wystarczy "związanie" takich gruntów z działalnością gospodarczą.
Jedynie na marginesie należy zauważyć, że skarżąca przypisuje nadmierne, i jak się wydaje nieuzasadnione, znaczenie charakterowi posiadania przez nią nieruchomości położonej przy ul. A 4. Dla potrzeb rozpoznawanej sprawy istotne jest bowiem to, że jest ona jej właścicielem i prowadzi na niej działalność gospodarczą. To są okoliczności determinujące powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości po stronie skarżącej, a charakter posiadania przez nią tej nieruchomości pozostaje bez znaczenia w tym zakresie. Z powyższych względów zasadnie organy podatkowe opodatkowały stawką, o której mowa wyżej, całość gruntów o powierzchni 818 m2.
Powyższe rozróżnienie wynika wprost z treści powoływanych przepisów ustawy podatkowej i nie powinno budzić problemów interpretacyjnych.
Za prawidłowe należy uznać również rozstrzygnięcie organów w przedmiocie opodatkowania znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości: budynku gospodarczego o powierzchni 65,50 m2 oraz budowli ogrodzenia.
Reasumując, sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji i w postępowaniu organów podatkowych naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych, o których mowa w skardze.
Rozpoznając złożony 18 października 2016 r. w dniu rozprawy kolejny wniosek skarżącej o jej odroczenie, sąd miał na względzie, że stosownie do art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba, że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Co do zasady nieobecność strony lub jej pełnomocnika wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, obliguje sąd do odroczenia rozprawy, bez względu na prawidłowość zawiadomienia. Przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę. Ocena tych okoliczności należy jednak wyłącznie do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, str. 239-241).
Rozpoznając wniosek strony o odroczenie rozprawy wskazać należy, że z zaświadczenia lekarskiego załączonego do wniosku wynika, że chory może chodzić. Ponadto już we wcześniejszym wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 9 marca 2016 r. skarżąca wskazywała, że leczy się od dłuższego czasu. Trudno więc uznać chorobę strony za nagłe zdarzenie, które uniemożliwia jej udział w rozprawie. Należy podkreślić, że udział w rozprawie nie jest ani obowiązkowy, ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów, o czym skarżąca była pouczona w toku postępowania sądowego. Żaden z przepisów ustawy p.p.s.a. normującej postępowanie sądowoadministracyjne nie daje podstaw do postawienia znaku równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy a pozbawieniem jej możności obrony przysługujących jej praw. Skoro bowiem obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną, a w niniejszej sprawie przed każdym wyznaczonym terminem rozprawy skarżąca składała wniosek o jej odroczenie lub inny, ale skutkujący w istocie odroczeniem i w dwóch przypadkach został on uwzględniony. Należy też zauważyć, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, nie przeprowadza żadnego postępowania dowodowego, a strona od chwili złożenia skargi (luty 2016 r.) miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska na piśmie. Podkreślić też należy, że we wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 18 października 2016 r. skarżąca nie wskazywała, że chciałaby się wypowiedzieć, a nawet gdyby to podniosła, to mogła swoje obszerne stanowisko zawarte w skardze uzupełnić na piśmie i miała na to dużo czasu. Z tych względów, wobec braku podstaw z art. 109 p.p.s.a., sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy.
Nie mógł zostać uwzględniony również wniosek skarżącej (zawarty w skardze) o dopuszczenie dowodu z dokumentów i zdjęć, bowiem nie zostały one dołączone do wniosku. Nie jest też rzeczą sądu wykonywanie zaleceń skarżącej dotyczących zobowiązania organu odwoławczego do przedłożenia wiarygodnych dowodów otrzymania przez skarżącą decyzji dotyczących innych okresów podatkowych, bowiem nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę.
ak