I SA/WR 167/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-12-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfakturyusługi transportoweremontinwestycjaśrodek trwałynajemfirma w upadłościnieistniejąca firma

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że wydatki na usługi transportowe od nieistniejących lub upadłych firm oraz koszty adaptacji wynajmowanych obiektów nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi transportowe udokumentowane fakturami od firm, które okazały się nieistniejące lub były w upadłości. Dodatkowo kwestionowano koszty prac budowlanych przy wynajmowanych obiektach. Sąd analizował przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów, podkreślając konieczność wykazania realności zdarzeń gospodarczych i związku z przychodem. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając, że podatnik nie wykazał poniesienia wydatków na usługi transportowe oraz że prace budowlane przy wynajmowanych obiektach miały charakter inwestycji w obcym środku trwałym, a nie remontu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi D. i M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Głównym spornym zagadnieniem była możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi transportowe, udokumentowane fakturami od firm, które okazały się nieistniejące (firma D.) lub były w upadłości i nie prowadziły działalności (Spółka C.). Sąd, powołując się na art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślił, że kosztem uzyskania przychodu są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu i muszą one potwierdzać realne zdarzenia gospodarcze. W tej sprawie podatnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów na rzeczywiste poniesienie wydatków na usługi transportowe, a organy podatkowe ustaliły, że faktury wystawiły podmioty nieistniejące lub nieaktywne. Drugim spornym zagadnieniem były wydatki na prace budowlane dotyczące wynajmowanych obiektów przy ul. W. i ul. R. w L. Sąd uznał, że prace przy dachu budynku przy ul. W. nie mogły obciążać najemcy, a jedynie właściciela, gdyż wykraczały poza zakres drobnych nakładów związanych ze zwykłym używaniem lokalu. Natomiast prace przy obiekcie przy ul. R. zostały zakwalifikowane jako inwestycja w obcym środku trwałym, ponieważ budynek wymagał kapitalnego remontu i adaptacji do celów działalności gospodarczej, co potwierdziły dokumenty takie jak operat szacunkowy, pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów podatkowych za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ podatnik nie wykazał rzeczywistego poniesienia tych wydatków ani związku z przychodem, a faktury wystawiły podmioty nieistniejące lub nieaktywne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kosztem uzyskania przychodu są wydatki realne, związane z przychodem i udokumentowane. W przypadku faktur od nieistniejących lub upadłych firm, brak jest dowodów na rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, co uniemożliwia zaliczenie ich do kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów; muszą one potwierdzać realne zdarzenia gospodarcze i mieć związek z przychodami.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nakłady na inwestycje w obcych środkach trwałych zalicza się do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne.

k.c. art. 662 § 1

Kodeks cywilny

Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu.

k.c. art. 662 § 2

Kodeks cywilny

Drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych art. 2 § 1

Definicja środków trwałych, w tym nieruchomości, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych art. 2 § 2

Do środków trwałych podatnika zalicza się również przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Obowiązek przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Granice swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury od nieistniejących lub upadłych firm nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Wydatki na adaptację wynajmowanego obiektu, który nie nadawał się do prowadzenia działalności, stanowią inwestycję w obcym środku trwałym, a nie remont. Prace dotyczące dachu budynku, gdzie wynajmowany był tylko parter, obciążają właściciela, a nie najemcę.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane przy ul. R. miały charakter remontu, a nie inwestycji. Remont dachu budynku przy ul. W. obciążał najemcę. Należy przesłuchać świadków (R. S.) na okoliczność wykonania usług transportowych i budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

dokumentacja usług Spółki z o. o. C na rzecz firmy A sporządzona została dla pozoru w celu umożliwienia kontrolowanej firmie A obniżenia dochodu nie tylko okoliczność otrzymania faktury (rachunku) stanowi o poniesieniu przez podatnika wydatków podlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, lecz przede wszystkim muszą one być potwierdzeniem realnych zdarzeń gospodarczych i mieć związek z przychodami zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się; konieczne jest ich wykazanie koszty przygotowania i założenia nowej konstrukcji stalowej dachu trudno uznać za drobne nakłady

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Ireneusz Dukiel

sędzia

Marek Olejnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w szczególności w kontekście faktur od nieistniejących podmiotów oraz kwalifikacji wydatków na adaptację i remont wynajmowanych nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z nieistniejącymi firmami i charakterem prac budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy podatników związane z dokumentowaniem kosztów i rozróżnieniem między remontem a inwestycją, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.

Faktury od nieistniejących firm i "remonty" za setki tysięcy – dlaczego sąd nie pozwolił zaliczyć ich do kosztów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 167/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Katarzyna Radom
Marek Olejnik /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 22
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędziowie : Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: Kamila Paszowska-Wojnar Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi: D. i M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W 2000 roku M. M. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi i przemysłowymi w firmie pod nazwą "A. Analiza urządzeń księgowych firmy "A" w porównaniu z dowodami źródłowymi wykazała, że do kosztów uzyskania przychodu 2000 roku w sposób nieprawidłowy zaliczono szereg wydatków, w tym m.in. :
* za usługi transportowe w kwocie [...]zł wynikające z faktur wystawionych przez
B" spółka z o. o. W toku kontroli ustalono, że Spółka z o. o. C" w badanym okresie nie
wystawiła żadnych faktur na rzecz firmy Pana M. M. ponieważ na podstawie
postanowienia z dnia [...] roku Sądu Rejonowego w L. sygn. [...]ogłoszono jej upadłość. Ponadto z pisma z dnia [...]roku syndyka masy upadłościowej spółki S. J. wynika, że w okresie postępowania upadłościowego przedsiębiorstwo "C" było martwym podmiotem, pozostającym bez masy upadłości ze względu na brak majątku. Poza fakturami wystawionymi przez firmę "C" Pan M. M. nie przedłożył jakichkolwiek innych, wiarygodnych dokumentów, które potwierdziłyby wykonanie usług transportowych przez tę firmę. Organ kontroli skarbowej stwierdził zatem, że dokumentacja usług Spółki z o. o. C na rzecz firmy A sporządzona została dla pozoru w celu umożliwienia kontrolowanej firmie A obniżenie dochodu, a zatem i podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
- za usługi transportowe w kwocie [...]zł wynikające z faktur wystawionych przez nieistniejącą firmę pod nazwą D [...]B., ul D. [...], Oddział K.. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego M. M. nie uprawdopodobnił, że usługi wynikające z faktur wystawionych przez firmę D w ogóle miały miejsce.
- za roboty remontowe w budynku biurowo - socjalnym przy ulicy R. [...] w L. w kwocie [...]zł, wynikające z rachunków wystawionych przez firmę E R. S.. Jak ustalono podczas kontroli obiekty przy ulicy R. [...] wynajmowane były przez firmę A od F Spółka z o. o. w L.. Z treści umowy najmu z dnia [...]roku wynika m.in., że firma A w celu wykonywania działalności gospodarczej dokona adaptacji wynajmowanego obiektu do potrzeb uruchomienia działalności handlowo- usługowej. Wobec tego organ kontroli skarbowej wyłączył z kosztów uzyskania przychodów firmy A wydatki poniesione na inwestycje w obcym środku trwałym, stwierdzając, że wydatki związane z adaptacją obiektu nie mogą być zaliczone do wydatków remontowych lecz do wydatków o charakterze inwestycyjnym, które po przekazaniu środka trwałego do używania będą odnoszono do kosztów uzyskania przychodów w postaci odpisów amortyzacyjnych. Z zebranego materiału wynika bowiem, że obiekt w momencie jego wynajęcia był kompletnie zdewastowany (nie posiadał m.in. instalacji wewnętrznych, drzwi i okien).Dodatkowo z oględzin przeprowadzonych wykonane, zdaniem organu kontroli skarbowej wynika, że prace nie zostały wykonane w pełnym zakresie wynikającym z faktur a obiekt w chwili kontroli stanowił jeszcze plac budowy.
* W kwocie [...]zł, wynikające z rachunków wystawionych przez firmę E R. S. dotyczących wynajmowanego budynku przy ul. W. [...]w L.. Według organu kontroli skarbowej wydatki polegające przygotowaniu i założeniu nowej konstrukcji stalowej dachu budynku, w którym na pierwszym piętrze znajduje się prywatne mieszkanie właścicielki wynajmowanym
obiektów M. K. (babci M. M.), nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychód _firmy A. Istotą remontu jest bowiem wykonanie prac przywracających pierwotny stan techniczny i użytkowy danego środka trwałego. W tym przypadku założenie konstrukcji stalowej dachu zdaniem organu kontroli skarbowej winno obciążać właściciela tego budynku i wpłynąć na zwiększenie wartości początkowej wynajmowanego obiektu. Dodatkowo w wyniku oględzin nie stwierdzono, aby w obiektach hurtowni były prowadzone w okresie ostatnich 2-3 lat jakiekolwiek prace remontowe czy budowlane.
* na zakup 6 sztuk okien PCV oraz kosztów ich montażu w kwocie [...]zł, wynikające
z faktury wystawionej przez firmę "G z L.. Podczas oględzin nie stwierdzono
ich zamontowania w obiektach firmy A.
Korekta powyższych wydatków spowodowała ustalenie kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej w wysokości [...]zł, a nie jak zadeklarowano w wysokości [...]zł. Przyjmując wartość przychodu z działalności gospodarczej w wysokości zeznanej, tj. [...]zł oraz skorygowane koszty uzyskania przychodu w wysokości [...]zł organ kontroli skarbowej ustalił M. M. dochód z działalności gospodarczej 2000 roku w wysokości [...]zł.
Po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości rozliczania i deklarowania przez M.M. i D. M. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok organ kontroli skarbowej wobec faktu złożenia wspólnego zeznania podatkowego przez małżonków D. i M. M. wszczął wobec nich postępowanie podatkowe zakończone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]roku nr [...]określającą małżonkom D. i M. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok w wysokości [...].
Od powyższej decyzji strony złożyły odwołanie zarzucając bezpodstawne przyjęcie, że wykonane przy ul.W. [...]w L. prace budowlane miały charakter inwestycji w obcym środku trwałym. Zakres prac był bowiem niewielki i miał charakter remontu co powodowało, że nie było wymagane pozwolenie na budowę. Fakt remontu potwierdzają natomiast świadkowie. Podatnicy zakwestionowali również wyłączenie z kosztów podatkowych zakupów udokumentowanych fakturami wystawionymi przez Spółkę C oraz D. Podkreślili, że organ kontroli skarbowej nie przeprowadził wnioskowanego dowodu z zeznań R. S. oraz innych osób na okoliczność wykonywania usług przez te firmy.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję i określił małżonkom D. i M. M. zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za 2000 r. w kwocie [...]zł. Organ odwoławczy uwzględnił prawo podatnika do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów naliczonego podatku od towarów i usług, który nie stanowił podstawy do obniżenia podatku należnego oraz możliwość zaliczenia do kosztów roku 2000 wydatków, które organ kontroli skarbowej uznał za koszty roku 1999. W pozostałym zakresie uznał ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej za poprawne i znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Stwierdził, że sfałszowane faktury w których jako wystawca figurowały firmy C i D nie mogą być podstawą do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Organ wskazał również, że nie ma wiarygodnego dowodu, że takie wydatki w ogóle zostały poniesione. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że strona nie przedłożył żadnych dowodów, że usługi udokumentowane fakturami od w/w podmiotów zostały wykonane a zeznań dwóch byłych pracowników "A" wynika, że poza firmą transportową ojca M. M. nie korzystano z wynajętego transportu a z zeznań innych pracowników, że korzystano z "obcego" transportu przy czym świadkowie nie wiedzieli z jakiego. Sam podatnik nie potrafił natomiast wskazać do jakich firm towar był dowożony wynajętym transportem. Te okoliczności dawały zdaniem organu odwoławczego podstawę do odmowy przesłuchania dalszych świadków będących pracownikami firmy "A". W przedłożonym natomiast przez stronę oświadczeniu R. S. mowa jest jedynie o robotach budowlanych a nie transportowych.
Odnosząc się do zakwestionowanych wydatków dotyczących obiektu przy ul.W.w L. organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z umową przedmiotem najmu był jedynie lokal w budynku a nie cały budynek a zatem stosownie do §3 umowy najmu tylko prace remontowe wynajętego lokalu najemca wykonuje we własnym zakresie. Skoro zatem tylko parter budynku był przedmiotem najmu a na piętrze mieściło się mieszanie prywatne wynajmującego to koszty robót budowlanych dotyczących dachu budynku obciążały wynajmującego.
Zasadnie również, zdaniem organu odwoławczego, organ kontroli skarbowej zaliczył wydatki z tytułu robót budowlanych dotyczących wynajmowanego obiektu przy ul. R. w L. do wydatków w zakresie inwestycji w obcym środku trwałym. Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego sporządzonego w dniu [...]r, wynika bowiem, że w przedmiotowym budynku brak było jakichkolwiek instalacji i wymagał on kapitalnego remontu. Według wynajmującego tj. Spółki "F stan obiektu na dzień zawarcia umowy jego najmu tj. [...] nie odbiegał od oceny zawartej w operacie. W §7 umowy ustalono, że wynajmujący wyraża zgodę na adaptację obiektu dla potrzeb działalności najemcy a przystąpienie do prac wymaga uzyskania pozytywnej opinii Wydziału Urbanistyki i Budownictwa Urzędu Miejskiego w L.. W dniu [...]. Prezydent Miasta L. wydał decyzję, którą zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dotyczące m.in. adaptacji budynku przy ul.R. [...] w L.. Również przeprowadzona wizja lokalna wykazała, że stan techniczny budynku w chwili jego wynajęcia uniemożliwiał prowadzenie w nim jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowe we W. w zakresie nieuznania za koszty uzyskania przychodów wydatków w kwocie [...]zł. poniesionych na remont obiektów, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Skarżący wskazał, że umowę najmu lokalu położonego w Ś. przy ul.W. [...]zawarł na okres od [...]do [...]r. i w tym okresie właścicielka lokalu M. K.. (babcia skarżącego) nie przebywała w obiekcie. Skarżący nie zgadza się z tezą organu podatkowego, iż to właściciel winien przeprowadzić remont dachu wskazując, że remont wykonano na koszt najemcy. Podkreśla, że trudno aby właściciel przeprowadzał na własny koszt remont przekraczający wielokrotnie wartość czynszu. Zdaniem strony wykonane prace budowlane przy ul. R. [...] w Ś. miały charakter remontu a nie inwestycji. Podkreśla, że prace miały charakter odtworzeniowy i jako takie należy uznać za remont - powołuje również orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do pojęcia remont. Podkreśla, że nieuprawniony jest pogląd, że nie wykonano wszystkich objętych rachunkami zakupu prac remontowych w w/w obiektach. Podkręcił, że nie przesłuchano mimo wniosku R. S. w zakresie w/ usług uznając, że zebrany materiał w porwie jest wystarczający do podjęcia decyzji. Wskazał również, że nie przesłuchano wszystkich wnioskowanych świadków wykonywania usług transportowych dla firmy A. Na rozprawie skarżący dodatkowo zarzucił, że organy podatkowe w sposób nieuprawniony zakwestionowały koszty usług transportowych.
W odpowiedzi na zarzuty skargi organ odwoławczy podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Istota pierwszego spornego zagadnienia w przedmiotowej sprawie dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów usług transportowych udokumentowanych fakturami od firm C i D. Aby ocenić poprawność zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy przeanalizować przepisy regulujące zasady zaliczania wydatków do "kosztów podatkowych". Na mocy art.22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. : Dz.U. z 2000 r., Nr 14 poz.176 ze zm.) kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Aby określony koszt można było uznać za koszt uzyskania przychodów między tym kosztem a przychodem musi zatem istnieć związek. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanym w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu (por. wyrok NSA z 9.9.1994 r., sygn. akt III SA 30/94, publ. Mon.Pod. 1/1995). W większości przypadków związek z przychodem nie nasuwa żadnych wątpliwości. Z regulacji art.22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że nie tylko okoliczność otrzymania faktury (rachunku) stanowi o poniesieniu przez podatnika wydatków podlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, lecz przede wszystkim muszą one być potwierdzeniem realnych zdarzeń gospodarczych i mieć związek z przychodami. Należy również podkreślić, iż podstawą zapisów w księgach podatkowych mogą być wyłącznie rzetelne (odpowiadające stanowi faktycznemu) dowody księgowe (faktury, rachunki). Organy podatkowe ustaliły w sposób bezsporny, że na fakturach zakupu usług transportowych figurują nieprawdziwe dane wystawcy bowiem firma D w ogóle nie istnieje (firma taka nie figuruje w ewidencji urzędów skarbowych w B., a ponadto w B. w ogóle nie ma ulicy D., który to adres widnieje na zakwestionowanych fakturach) natomiast Spółka C była podmiotem w upadłości bez żadnego majątku i w tym okresie nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej (potwierdza to syndyk masy upadłości jak i zgromadzone w Urzędzie Skarbowym w L. dokumenty m.in. zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej VAT-Z). W trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego strona skarżąca nie wskazała dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że dokumentowane zakwestionowanymi fakturami usługi zostały rzeczywiście przez stronę skarżącą zakupione. Zarówno sam podatnik jak i jego pracownicy nie byli w stanie wskazać żadnych szczegółów dotyczących realizacji w/w usług transportowych (dwaj byli pracownicy zeznali, że skarżący generalnie nie korzystał z obcego transportu, natomiast pozostali świadkowie nie potrafili poza ogólnikami wskazać na konkretne okoliczności). Przedłożone umowy na wykonanie usług transportowych zostały sporządzone na formularzu umowy o roboty budowlane, wynagrodzenie nie zostało uzależnione ani od liczby przewiezionych towarów i ich objętości albo wagi, nie określono żadnych szczegółowych postanowień dotyczących terminów realizacji usług. Na wezwanie z dnia [...]r. o wyjaśnienie w jaki sposób nawiązano kontakt z firmą D z B., komu wypłacano w kasie gotówkę za usługi transportowe (na dowodach wypłaty z kasy gotówki brak bowiem było podpisu potwierdzającego jej odbiór), do kogo były dowożone towary wynajętym transportem, określenie jakimi środkami transportu wykonywał ta firma usługi podatnik wyjaśnił jedynie, że w firmie nie była prowadzona ewidencja pozwalająca wskazać do jakich odbiorców dowożono towary wynajętym transportem. W tych okolicznościach wniosek o przesłuchanie R. S. na okoliczność m.in. świadczenia usług transportowych był nieuzasadniony a organy podatkowe odmawiając jego uwzględnienia nie naruszyły normy art.188 Ordynacji podatkowej. Strona nie wskazała przy tym konkretnie jaką tezę dowodową chciała przy pomocy tego dowodu wykazać. W uzasadnieniu postanowienia, którym odmówiono przeprowadzenia dowodu z zeznań R. S. Dyrektor urzędu Kontroli Skarbowej pokreślił, że z materiałów zebranych w sprawie nie wynika aby w 2000 r. R. S. świadczył jakiekolwiek usługi transportowe na rzecz firmy A (brak na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu w dokumentacji M. M.) a jedynie stwierdzono faktury za usługi budowlane. W wyroku z dnia 24.10.1997 r. NSA (sygn. I SA/Wr 59/97 - ONSA 1998/3/92) stwierdził, że "..w konsekwencji zasadny jest pogląd, że na gruncie cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się; konieczne jest ich wykazanie". Jakkolwiek wyrok odnosi się do uregulowań art.15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych to w pełnej rozciągłości znajduje zastosowanie również do art.22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak wykazania w sposób bezsporny poniesienia wydatków uniemożliwia ich ocenę z punktu widzenia art.22 ust. l a także następnych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem nie tylko uniemożliwia powiązanie poszczególnych wydatków z przychodem i przyporządkowanie ich do konkretnego okresu rozliczenia, ale także ustalenia wysokości tych wydatków, celowości ich poniesienia, a przede wszystkim rzeczywistego faktu ich poniesienia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Nie mogą być potwierdzeniem wykonania usług jedynie faktury przy braku innych dowodów potwierdzających fakt ich wykonania. Kwestia rozstrzygnięcia kosztów uzyskania przychodów pozostaje w ścisłym związku z kwestią ciężaru dowodów. Ordynacja podatkowa nie zawiera przepisów, które wskazywałyby wyraźnie na kim spoczywa ciężar dowodzenia. Niemniej podkreślić należy, że to podatnik, korzystając z prawa zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, odnosi bezpośrednie korzyści. Skutkuje to przyjęciem stanowiska, że to na podatniku spoczywa ciężar dowodzenia, że poniesiony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu, a więc dowodzenia, że wydatek został poniesiony i pozostaje on w związku przyczynowo -skutkowym z przychodem. Organy podatkowe nie są zobowiązane do przeprowadzenia wszystkich wnioskowanych dowodów (co mogłoby doprowadzić faktycznie do braku możliwości zakończenia postępowania) ale jedynie tych, których przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy (art.188 Ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe korzystały z różnych źródeł dowodów, dokonały szczegółowych analiz zgromadzonego materiału dowodowego, a wyciągnięte z nich wnioski w sposób przekonywujący uzasadniły. Z tego też względu nie można w żaden sposób zarzucić organom orzekającym w sprawie, aby dokonana przez nich ocena zgromadzonego materiału dowodowego przekroczyła granice swobodnej oceny dowodów ustanowionej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Drugim zagadnieniem spornym pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków za prace budowlane dotyczące wynajmowanych obiektów przy u. W. [...]i ul. R. [...]w L.. Organy podatkowe uznały, że wydatki na prace budowlane polegające na przygotowaniu i założeniu nowej konstrukcji stalowej dachu budynku przy ul.W., w którym to budynku piętro nie jest związane z prowadzona działalnością lecz jedynie parter nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu M. M.. Zdaniem Sądu ustalenia poczynione przez organy podatkowe w tym zakresie są poprawne i wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. M. M. zawarł w dniu [...]r. umowę najmu lokalu położonego w L. przy ul.W. [...]z M. K. (prywatnie babcią najemcy) na okres od [...]do [...] na mocy której był zobowiązany do utrzymania lokalu w należytym stanie (§2 umowy).W świetle §3 umowy prace remontowe najemca wykonuje w własnym zakresie. Ale jak słusznie wskazują organy podatkowe prace remontowe, które obciążałyby najemcę mogą odnosić się tylko do wynajmowanego lokalu (na parterze budynku) a nie do całego budynku, w tym dachu. Zgodnie z regulacją art.662§1 Kodeksu cywilnego wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu. Jedynie drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę (art.662§2 K.c.). Koszty przygotowania i założenia nowej konstrukcji stalowej dachu trudno uznać za drobne nakłady (ich wartość wyniosła [...]zł.). Podatnik nie udowodnił wbrew swoim twierdzeniom, że wykorzystywał na potrzeby działalności cały obiekt (podczas oględzin budynku oświadczył, że piętro nie było wykorzystywane dla celów działalności, natomiast dopiero później w trakcie postępowania wyjaśniał, że właścicielka przebywała w budynku sporadycznie).
Kolejne sporne zagadnienie związane jest z zakwestionowaniem prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na prace budowlane dotyczące nieruchomości przy ul. R. [...] w L.. Organy podatkowe uznały, że prace miały charakter inwestycji w obcym środku trwałym co w konsekwencji powoduje, że nie mogły być odnoszone bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów lecz dopiero po zakończeniu inwestycji poprzez odpisy amortyzacyjne (art.22 ust.8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Co do powyższych ustaleń skarżący nie wnieśli zastrzeżeń w postępowaniu odwoławczym. Jak wynika z § 7 umowy najmu, wynajmujący (Spółka "F") wyraził zgodę na adaptację wynajmowanego obiektu do potrzeb uruchomienia działalności handlowo - usługowej. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...]roku, potwierdzonym następnie inwentaryzacją z dnia [...]roku, stopień zużycia technicznego wynajmowanych obiektów określono na 59,5%. Według Spółki "F" stan techniczny wynajętych firmie "A" w 2000 roku obiektów nie odbiegał od opisanego w operacie szacunkowym oraz inwentaryzacji z 1998 roku. Z powołanych dokumentów wynika m.in., że w przedmiotowym budynku brak było jakichkolwiek urządzeń i instalacji, pokrycie dachu z papy było bardzo zniszczone. Obróbki blacharskie, rynny, rury itp. wymagały wymiany z powodu zniszczenia i braków. Betonowa powierzchnia posadzki wymagała wypoziomowania i wyrównania. Tynki zewnętrzne i wewnętrzne bardzo zniszczone. Brak drogi dojazdowej, teren działki wymagał niwelacji. Budynek wymagał kapitalnego remontu.
Dalsze ustalenia potwierdziły, że wynajęty budynek przy ulicy R.w L. nie nadawał się do prowadzenia w nim działalności gospodarczej, a Pan M. M. dokonał jego adaptacji. Podczas przeprowadzonej kontroli sprawdzającej w Spółce "F" ujawniono pismo Pana M. M. a z dnia [...] o przedłożeniu projektu budowlanego "[...]" obejmującego adaptację budynku nr [...] przeznaczonego na cele socjalno - administracyjne oraz nową halę magazynową napojów spożywczych. Organy ustaliły również, że M. M. występujący jako właściciel firmy "A" w dniu [...]złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w L. przy A. R. [...], w którym jako sposób zagospodarowania terenu wpisał: Adaptacja istniejącego budynku nr [...] na potrzeby socjalno - administracyjne. Ponadto we wniosku tym wpisał, że obiekty będą wyposażone w instalację wodną, kanalizacyjną, sanitarną i deszczową oraz energię elektryczną.
W dniu [...]Prezydent Miasta L. wydał decyzję nr [...], którą ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w L. przy Ul. R. [...], określając jednocześnie w tej decyzji, że inwestycja obejmuje:
* budowę hali magazynowej,
* adaptację istniejącego obiektu na potrzeby socjalno - administracyjne,
* budowę przyłączy,
* budowę parkingu.
Następnie w dniu [...]Prezydent Miasta L. wydał decyzję nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla M. M. a dla powyższej inwestycji. Z dokumentacji Urzędu Miasta wynika również, że przedmiotową budowę rozpoczęto w dniu [...]roku a zakończono w dniu [...]roku. Pozwolenie na użytkowanie hali magazynowej oraz budynku socjalno -biurowego Pan M. M. uzyskał decyzją z dnia [...]roku nr [...].Skoro zatem wynajmowane obiekty przy ul. R. [...] nie pozwalały na prowadzenie w nich działalności gospodarczej, to nakłady poniesione na ten obcy środek trwały stanowią inwestycję w obcym środku trwałym. Zgodnie z § 2 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. Nr 6, póz. 35 z późn. zm.), za środki trwałe uznaje się stanowiące własność lub współwłasność podatnika m. in. nieruchomości (grunty, budowle i budynki) o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia do środków trwałych podatnika zalicza się również przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych. Jak wynika z zebranej dokumentacji poniesione przez podatnika wydatki na budynek przy ul. R. wiążą się z jego adaptacją. Dla braku możliwości zaliczenia wydatków dotyczących w/w obiektu w 2000 r. do kosztów uzyskania przychodów ze wskazanych powyżej powodów nie ma znaczenia okoliczność czy wszystkie prace objęte rachunkami od R.S. zostały w rzeczywistości wykonane.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w oparciu o art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI