I SA/WR 1634/06
Podsumowanie
WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego stronie, a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym, było prawidłowe, a protokół kontroli stanowił dopuszczalny dowód.
Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Głównym zarzutem skarżącego było pominięcie jego pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, ponieważ postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym. Skarżący kwestionował również dopuszczenie protokołu kontroli jako dowodu. Sąd uznał oba zarzuty za bezzasadne, stwierdzając, że postępowanie kontrolne i podatkowe są odrębne, a pełnomocnictwo złożone w kontroli nie obligowało organu do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oraz odsetek za zwłokę. Kluczowe zarzuty skargi dotyczyły naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (Op) w zakresie doręczeń i prowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący podnosił, że organ I instancji pominął jego pełnomocnika, doręczając postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego na adres strony, mimo ustanowienia pełnomocnika i adresu dla doręczeń w postępowaniu kontrolnym. Zarzucał również, że organ oparł się na protokole kontroli sporządzonym przed wszczęciem postępowania podatkowego, nie wprowadzając go do postępowania zgodnie z wymogami prawa, oraz odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Sąd analizując kwestię doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, podkreślił, że postępowanie kontrolne i postępowanie podatkowe są odrębnymi postępowaniami. Pełnomocnictwo złożone w toku kontroli podatkowej wywoływało skutki prawne jedynie w tym postępowaniu. Dopiero po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji, pełnomocnik został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym, co uczynił. Sąd uznał, że organ prawidłowo doręczał pisma stronie do czasu zgłoszenia się pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego protokołu kontroli, Sąd stwierdził, że Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia środka dowodowego i dopuszcza wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Protokół kontroli, zgodnie z art. 181 Op, jest jednym z dowodów, a przepisy nie nakładają obowiązku jego „wprowadzania” do postępowania podatkowego w drodze postanowienia. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając, że nie doszło do naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego stronie było prawidłowe, ponieważ postępowanie kontrolne i postępowanie podatkowe są odrębnymi postępowaniami, a pełnomocnictwo złożone w toku kontroli nie obligowało organu do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi.
Uzasadnienie
Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu kontrolnym wywołuje skutki prawne jedynie w tym postępowaniu. Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego powinno być doręczone stronie, chyba że pełnomocnik został ustanowiony w tym konkretnym postępowaniu podatkowym i zgłosił swój udział.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Op art. 136
Ordynacja podatkowa
Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
Op art. 137 § § 3
Ordynacja podatkowa
Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis.
Op art. 165 § § 4
Ordynacja podatkowa
Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.
Op art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. materiały zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej.
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Op art. 187 § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
Op art. 188
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy odmawia przeprowadzenia dowodu, gdy okoliczności, które mają być udowodnione, są już stwierdzone zgodnie z wnioskiem strony lub gdy dowód jest nieprzydatny.
Op art. 284 § § 1
Ordynacja podatkowa
Kontrola podatkowa rozpoczyna się przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia.
Op art. 290
Ordynacja podatkowa
Protokół kontroli jest zasadniczym dowodem pochodzącym z kontroli podatkowej.
Konstytucja RP art. 32
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości obywateli wobec prawa.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 7
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Dz. U. Nr 153, poz.1269 art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
upsa art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny może wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
upsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli jest ona bezzasadna.
Ustawa z dnia 29 września 2000 r. o opłacie skarbowej art. 1 § ust. 1 pkt 2 lit. a)
Opłacie skarbowej podlegają dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisy (wypisy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie kontrolne i podatkowe są odrębnymi postępowaniami. Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu kontrolnym nie obliguje organu do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi. Protokół kontroli podatkowej jest dowodem w postępowaniu podatkowym z mocy prawa (art. 181 Op). Nie ma obowiązku formalnego wprowadzania protokołu kontroli do postępowania podatkowego postanowieniem.
Odrzucone argumenty
Doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego stronie, a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym, stanowi naruszenie prawa procesowego. Protokół kontroli sporządzony przed wszczęciem postępowania podatkowego i nie wprowadzony do postępowania zgodnie z wymogami prawa nie może stanowić dowodu. Naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa i zasady praworządności.
Godne uwagi sformułowania
Kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe należy tratować jako odrębne postępowania. W rozpatrywanej sprawie, w związku z doręczeniem upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, pełnomocnik strony złożył w dniu 22 września 2005 r., udzielone mu przez A. S. pełnomocnictwo z dnia [...]. Pełnomocnictwo to wywoływało, zatem skutki w ramach prowadzonej przez organ kontroli podatkowej. Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia środka dowodowego stanowiąc, iż jako "dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśniania sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". W ocenie Sądu, brak jest zatem jakiegokolwiek uzasadnienia dla "wprowadzenia" protokółu kontroli do postępowania podatkowego w drodze postanowienia.
Skład orzekający
Alojzy Wyszkowski
sędzia
Maria Tkacz-Rutkowska
sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odrębności postępowań kontrolnego i podatkowego, zasad doręczania pism procesowych w kontekście ustanowienia pełnomocnika, oraz dopuszczalności protokołu kontroli jako dowodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z momentem ustanowienia pełnomocnictwa i jego zakresem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak doręczenia i dowody, które są kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“Pełnomocnik w postępowaniu podatkowym: kiedy organ musi go słuchać?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wr 1634/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2007-01-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alojzy Wyszkowski Maria Tkacz-Rutkowska /sprawozdawca/ Zbigniew Łoboda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 682/07 - Wyrok NSA z 2007-08-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 136, art. 137 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na ten podatek za lipiec 2001 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją, z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] nr [...], określającą A. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na ten podatek za lipiec 2001 r. Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że po złożeniu w dniu [...] przez A. S. korekty zeznania o wysokości osiągniętych w 2001 r. dochodów i przeprowadzaniu kontroli podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. wszczął z urzędu, postanowieniem z dnia [...], postępowanie podatkowe. W kończącej to postępowanie decyzji organ I instancji określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie [...] (po odliczeniu wykazanych w zeznaniu ulg podatkowych), przyjmując jako podstawę opodatkowania dochód w kwocie [...]. Na kwotę tę składają się: - dochód z innych źródeł w kwocie [...], tj. w wysokości zadeklarowanej, - dochód z najmu w kwocie [...] tj. wyższej od zadeklarowanej ze względu na brak udokumentowania wykazanych w zeznaniu podatkowym kosztów uzyskania przychodów (koszty wykazane – [...], koszty udokumentowane – [...]), - dochód z działalności gospodarczej, prowadzonej pod firma C, w kwocie [...] tj. wyższej od zadeklarowanej z uwagi na stwierdzone w wyniku postępowania podatkowego i kontrolnego nieprawidłowości. Ustalając dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, prowadzoną przez stronę podatkową księgę przychodów i rozchodów, pominięto jako dowód w postępowaniu. Przychód i koszty uzyskania przychodów ustalono na podstawie dokumentów, zgodnie z art. 193 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.) – dalej w skrócie: Op. Stwierdzone nieprawidłowości polegały: 1) w zakresie przychodów na: - zaniżeniu przychodu przez niezaewidencjonowanie kwoty [...] uzyskanej ze sprzedaży S. B. samochodu marki Mercedes C-180, oraz - zawyżeniu przychodu o kwotę [...], odpowiadającą zwróconym wydatkom z tytułu ubezpieczenia i cła, przez niewłaściwe jej wykazania po stronie przychodu. Zdaniem organu, kwota ta powinna pomniejszać koszty uzyskania przychodów. 2) w zakresie kosztów uzyskania przychodów na: - zaniżeniu kosztów podatkowych o łączną kwotę [...] w tym z tytułu: różnic kursowych ,nieprawidłowego ustalenia wartości remanentu początkowego i końcowego, błędnego odpisu amortyzacyjnego od lokalu użytkowego położonego w Ś. przy ul. P. [...], wadliwie ustalonego kosztu sprzedaży środka trwałego tj. samochodu ciężarowego MITSUBISHI L-200, - zawyżeniu kosztów podatkowych o łączną kwotę [...], w tym z tytułu: opłaty bankowej poniesionej w 2000 r., różnic kursowych, zapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego na zakup środka trwałego przed dniem oddania tego środka do użytku, zwróconych wydatków dotyczących ubezpieczenia i cła od samochodów. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności i zarzucił naruszenie art.165 §4 Op w związku z art.145 §1 tej ustawy. W uzasadnieniu wskazał, iż w trakcie kontroli podatkowej dołączone zostało do akt sprawy pełnomocnictwo ogólne, udzielone przez A. S. doradcy podatkowemu M. S. W pełnomocnictwie tym wskazano, iż wszelką korespondencję od organu podatkowego należy doręczać na adres Kancelarii Podatkowej pełnomocnika. Wbrew woli strony Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. nie doręczył na wskazany w pełnomocnictwie adres postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, co oznacza, iż postępowanie to nie zostało wszczęte, a zatem nie mogła być skutecznie wydana, w wyniku tego postępowania, decyzja. Zdaniem strony, organ naruszył też zasadę równości obywateli wobec prawa, wynikającą z art.32 w związku z art.8 ust.1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz.483) – dalej: Konstytucja RP oraz zasadę praworządności określoną w art.7 Konstytucji RP i art.120 Op. Strona powołuje się na dołączone do odwołania pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...], z którego wynika, że w przypadku udzielenia pełnomocnictwa w trakcie kontroli, postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu powinno być doręczone pełnomocnikowi. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś., uznając za bezpodstawne zarzuty odwołania. Stwierdził, iż art.136 Op umożliwia stronie działanie przez pełnomocnika w zakresie wszystkich spraw, które nie wymagają jej osobistego udziału. Jednak, aby pełnomocnik mógł brać udział w postępowaniu prowadzonym przez organ podatkowy, musi dołączyć do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art.137 §3 Op). Dopiero po otrzymaniu pełnomocnictwa organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest traktować pełnomocnika, pod względem procesowym, tak samo jak stronę, w tym zawiadamiać o wszystkich podejmowanych czynnościach i doręczać pisma. Od tego momentu pominięcie w postępowaniu pełnomocnika jest traktowane tak jak pominięcie strony. Organ odwoławczy wskazał, iż uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia [...] doradca podatkowy M. S. dołączył do akt kontroli podatkowej w dniu [...]. Zdaniem organu, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe należy tratować jako odrębne postępowania. Wskazuje na to odrębne uregulowanie w Ordynacji podatkowej tych dwóch postępowań oraz brzmienie art.165 §4 Op. Z tego organ wywodzi, iż postanowienie o wszczęciu postępowania zawsze winno być doręczone bezpośrednio stronie. Po rozpoczęciu postępowania strona może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Organ odwoławczy, odnosząc się do, niekwestionowanego w odwołaniu, rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdził, iż jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik A. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania od organu odwoławczego i zarzucał naruszenie: - art.136 i art.137 §3 Op, przez pominięcie przez organ I instancji ustanowionego pełnomocnika i wbrew art.145 §2 Op doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania na adres strony, pomimo ustanowienia adresu dla doręczeń, - art.187 §1 i §2 w związku z art.181 i art.188 Op, poprzez oparcie się na dowodzie z protokołu kontroli, który sporządzony został przed wszczęciem postępowania podatkowego i w żaden sposób nie może stanowić dowodu, gdyż nie był wprowadzony do postępowania podatkowego zgodnie z wymogami prawa określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej, - art.187 §1 i §2 w związku z art.181 i art.188 Op, przez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wyjaśniłoby dlaczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. pomimo wskazanego adresu doręczeń, nie doręczył korespondencji na wskazany adres. Dalej pełnomocnik strony wywodzi, iż nieprawidłowości w zakresie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania spowodowały, iż ta czynność nie została dokonana, a zatem działania organów podatkowych godzą w prawa strony i wyczerpują dyspozycje art.247 §1 pkt 3 Op. Zdaniem strony skarżącej, jeśli strona ustanowiła pełnomocnika i wskazała zakres umocowania i adres doręczeń, to organ podatkowy musi respektować wolę podatnika i doręczać pisma w sprawach objętych umocowaniem na wskazany adres. Z żadnego przepisu, zdaniem strony, nie wynika, że podatnik nie może ustanowić pełnomocnika i adresu dla doręczeń przed wszczęciem postępowania podatkowego. Strona skarżąca stwierdza, iż organ podatkowy nie zachował procedury, pozwalającej na uwzględnienie w postępowaniu podatkowym ustaleń zawartych w protokole kontroli podatkowej i wskazuje na art.187 §2 Op, jako podstawę do wydania postanowienia dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenia skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż doradca podatkowy M. S. zgłosił swój udział w postępowaniu jako pełnomocnik strony, dopiero po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, przesyłając wraz z pismem z dnia [...], uwierzytelnioną kserokopię pełnomocnictwa, udzielonego przez A. S. w dniu [...], opłaconego stosowną opłatą skarbową. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż w postępowaniu podatkowym włączenie dowodów może odbywać się przez wpięcie ich do akt sprawy. Postanowieniem powinny być włączone do akt danej sprawy jako dowody, jedynie materiały dotyczące innych spraw podatnika oraz spraw innych podatników. Z tych przyczyn nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego, że protokół kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącego nie został włączony do akt sprawy i nie jest dowodem w sprawie. Protokół kontroli stanowi dowód w postępowaniu podatkowym, z mocy prawa tj. art.181 Op. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań K. B.-W., pełniącej funkcję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś., na okoliczność złożenia wyjaśnień dotyczących znajdujących się w aktach sprawy pełnomocnictw i pominięcia ich w postępowaniu, został rozpoznany postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie zarzuty przedstawione w skardze, wnosząc o rozpoznanie skargi nie tylko w granicach skargi, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa). Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, iż nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze strona nie kwestionuje ustaleń organów podatkowych dotyczących podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Sporne w sprawie sporne są dwie kwestie procesowe. Pierwsza wiąże się z pominięciem strony w postępowaniu, przez doręczenie postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego stronie, a nie pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym. Skarżący zarzuca także nie przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu wyjaśnienia przyczyn takiego działania organu. Druga to rozstrzygnięcie sprawy na podstawie dowodu z protokołu kontroli, sporządzonego przed wszczęciem postępowania podatkowego i nie wprowadzonego do postępowania podatkowego zgodnie z wymogami prawa. Strona wskazuje na naruszenie przepisów art.187 §1 i §2 w związku z art.181 i art.188 Op. Odnosząc się do zarzutu pominięcie strony w postępowaniu podatkowym, należy wskazać, iż możliwość dokonywania czynności w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika dopuszcza art.136 Op, zgodnie z którym strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art.137 § 1 Op, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Sposób udzielania pełnomocnictwa i tryb powiadamiania o udzieleniu pełnomocnictwa został uregulowany w art.137 § 2 i 3 Op. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Umocowanie do działania w imieniu strony (udzielenie pełnomocnictwa) opiera się na jej oświadczeniu woli ( art.96 k. c. ). Udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną mocodawcy, a stanowiąc przejaw jego woli upoważnia pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych w imieniu mocodawcy. W postępowaniu podatkowym pełnomocnictwo musi być udzielone wprost i nie może być domniemane. Jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone przez stronę poza postępowaniem podatkowym, powinno być udzielone w formie dołączenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego (np. notarialnie) odpisu. Pełnomocnictwo może być też uwierzytelnione przez organ prowadzący postępowanie. Pełnomocnicy fachowi zostali wyposażeni w uprawnienie do samodzielnego uwierzytelniania odpisu udzielonego im pełnomocnictwa. Momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa (M. Szubiakowski, Pełnomocnicy w postępowaniu podatkowym, Przegląd Podatkowy, 1/2002). Istotne znaczenie ma przede wszystkim okoliczność, czy pełnomocnictwo w rzeczywistości zostało udzielone w sprawie, do akt której zostało dołączone, i jaki jest jego zakres. (por. NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 641/97, LEX nr 33427, WSA w wyroku z dnia 21 maja 2004 r. I SA/Wr 1649/02, POP 2004/6/117 ). Z powyższego wynika, że pełnomocnik ma obowiązek dołączyć oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa każdorazowo do akt prowadzonej przez organ podatkowy sprawy. Organy podatkowe nie mają bowiem obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy podatnik udzielił ogólnego pełnomocnictwa do występowania we wszystkich sprawach, dotyczących zobowiązań podatnika i czy pełnomocnictwo to zostało złożone, np. do akt prowadzonych w przeszłości przez organ podatkowy spraw wobec danego podatnika. Przepisy prawa podatkowego nie nakładają na organy podatkowe obowiązku ustalania, czy zawarta pomiędzy podatnikiem a doradcą podatkowym umowa stałej współpracy jest nadal aktualna oraz czy udzielone w przeszłości pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego nie zostało odwołane. Stanowisko takie wyraził też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 kwietnia 2005r. sygn. akt I SA/Wr 25/04) i podziela je skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy również wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 września 2000 r. o opłacie skarbowej (t.j.: Dz. U z 2004 r.Nr 253, poz.2532 z późn. zm.), opłacie skarbowej podlegają dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisy (wypisy). W przypadku ustanowienia pełnomocnika w aktach sprawy podatkowej powinien znajdować się oryginał pełnomocnictwa lub odpis opłaconego pełnomocnictwa. Na podstawie powyższego przepisu opłacie skarbowej podlegały każdorazowo odpisy udzielonego pełnomocnictwa, nie jest natomiast wystarczające opłacenie oryginału ogólnego pełnomocnictwa. Nie można zanegować twierdzeń skarżącego o doniosłej roli pełnomocnika, w postępowaniu podatkowym. Słuszne są jego wywody, oparte na dorobku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem samej strony w postępowaniu administracyjnym. Pogląd ten jednak nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem nie przystaje do stanu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie, w związku z doręczeniem upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, pełnomocnik strony złożył w dniu 22 września 2005 r., udzielone mu przez A. S. pełnomocnictwo z dnia [...]. Pełnomocnictwo to wywoływało, zatem skutki w ramach prowadzonej przez organ kontroli podatkowej. Za nieuzasadnione natomiast należy uznać żądanie strony, doręczenia postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym pełnomocnikowi. Skarżący traktuje postępowanie kontrolne i postępowanie podatkowe jak jedno postępowanie, co nie ma umocowania w obowiązujących przepisach. Ordynacja podatkowa każde z tych postępowań reguluje odmiennie. Wskazuje moment wszczęcia każdego z nich i moment zakończenia. Zasadą jest, iż wszczęcie kontroli podatkowej, zgodnie z art.284 §1 Op, następuje przez doręczenie kontrolowanemu lub osobie, o której mowa w art. 281a Op, upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej. Powołany art.281a Op, upoważnia kontrolowanego do ustanowienia pełnomocnika reprezentującego go podczas kontroli, co jednoznacznie wynika z jego brzmienia. Zakończenie kontroli, zgodnie z art. 291 §4 Op następuje w dniu doręczenia protokołu kontroli kontrolowanemu (pełnomocnikowi). Postępowanie podatkowe, zgodnie z art.165 §1 Op, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art.165 §4 Op). Postępowanie podatkowe kończy wydanie decyzji ostatecznej. Dołączone zatem do akt sprawy, w toku kontroli podatkowej, pełnomocnictwo ogólne, wywoływało skutki prawne jedynie w postępowaniu kontrolnym i nie obligowało organu podatkowego, wszczynającego z urzędu postępowanie podatkowe, do doręczenia postanowienia o wszczęciu tego postępowania ustanowionemu w toku kontroli pełnomocnikowi. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, jak i pisma w tym postępowaniu, do czasu zgłoszenia się pełnomocnika organ doręczył A. S. W postanowieniu o wszczęciu postępowania organ pouczył stronę o sposobie ustanowienia w postępowaniu podatkowym pełnomocnika. Dopiero w związku ze złożeniem przez pełnomocnika odwołania od decyzji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś., pismem z dnia [...], wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa w sprawie. Pełnomocnictwo złożono wraz z pismem z dnia [...]. Od dnia złożenia pełnomocnictwa w postępowaniu brał udział pełnomocnik. Działania organu w tym zakresie są zgodne z przepisami regulującymi procedurę podatkową. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów procesowych, przez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. K. B.-W., w celu wyjaśnienia kwestii związanych z udzieleniem pełnomocnictwa i ustaleniem adresu dla doręczeń. Organ odwoławczy rozpoznał wniosek dowodowy i odmówił przeprowadzenia dowodu, gdyż wskazane przez stronę okoliczności, które miały być wykazane tym dowodem, ustalono w toku postępowania w sposób niekwestionowany przez stronę. Okoliczności te dotyczyły w szczególności: daty dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa oraz zakresu tego pełnomocnictwa. Uwzględniając regulację zawartą w art.188 Op, w ocenie Sądu, stanowisko wyrażone przez organ w tym zakresie było zasadne i nie narusza przepisów procesowych. Powyższy stan sprawy skłania do przyjęcia, iż nie doszło do uchybień proceduralnych w postaci pominięcia udziału pełnomocnika w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Zarzuty skargi w tej mierze są bezzasadne. Sąd nie podziela również zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 187 § 1 i § 2 w związku z art. 181 i art.188 Op poprzez nie włączenie do akt sprawy postanowieniem protokołu kontroli. Na wstępie należy stwierdzić, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia środka dowodowego stanowiąc, iż jako "dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśniania sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę równej mocy dowodowej, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów – otwarty system dowodów. Zgodnie z art. 181 Op dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej ( ... ) oraz materiały zgromadzone w toku prawomocnie zakończonego postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Ordynacja podatkowa nie przyjmuje, zatem zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym i pozwala na ustalenie stanu faktycznego w oparciu o dowody przeprowadzone także innych postępowaniach. W postępowaniu podatkowym zasadniczym dowodem pochodzącym z kontroli podatkowej jest protokół ( art. 290 Ordynacji podatkowej ). Żaden z przepisów Ordynacji podatkowej, w tym powołane przez stronę, nie nakłada na organ podatkowy obowiązku "wprowadzenia" do postępowania podatkowego protokółu kontroli podatkowej, poprzez wydanie postanowienia. Stosownie do art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Postanowieniem organ podatkowy rozstrzyga o przeprowadzeniu dowodu lub oddaleniu wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę. Określa w nim zakres postępowania dowodowego, wymienia fakty wymagające stwierdzenia oraz środki dowodowe. Natomiast protokół kontroli w niniejszej sprawie jest dowodem przeprowadzonym przez ten sam organ podatkowy I instancji w stosunku do tego samego podatnika, z tym tylko, że nie w ramach postępowania podatkowego. Treść protokółu jest znana stronie, która miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do kontrolującego, jeżeli nie zgadzała się z ustaleniami protokołu (art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, brak jest zatem jakiegokolwiek uzasadnienia dla "wprowadzenia" protokółu kontroli do postępowania podatkowego w drodze postanowienia. Również strona skarżąca nie wyjaśniła celu wydania takiego postanowienia i nie podała treści, które jej zdaniem winny wynikać z tego rodzaju postanowienia. Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę