I SA/Gd 323/14

I SA/Gd 323/14 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2014-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Kwarcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Marek Kraus
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1144/15 - Wyrok NSA z 2017-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 162,  art. 163 par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi B.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 323/14
UZASADNIENIE
I.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2, art. 162 oraz art. 163 § 2, art. 240 § 1 pkt 8, art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749; dalej jako O.p.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 5 listopada 2013r. odmawiające skarżącej B. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z 19 marca 2012r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2006 w wysokości 162.998 zł w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09.
II.
Stan sprawy: skarżąca złożyła w dniu 11.10.2013 r. w Urzędzie Skarbowym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2006 w wysokości 162.998,00 zł. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2012 r. (k.11-12 akt postępowania).
We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że dopiero po powrocie do Polski w dniu 26.09.2013 r. powzięła wiadomość o treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09; wcześniej nie była w stanie zapoznać się z treścią tego orzeczenia, bowiem w okresie od 19.09.2013r. do 26.09.2013 r. przebywała we Francji.
Do wniosku strona załączyła dwa bilety lotnicze wystawione na jej nazwisko tj: bilet na lot z G. do P. - data wylotu dnia 22.08.2013 r. oraz bilet na lot z P. do G. - data wylotu dnia 26.09.2013 r. godzina odlotu 14.20. (k.10).
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 5.11.2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2012 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2006 uznając, że nie zostały spełnione przez skarżącą warunki uprawniające do skorzystania z instytucji przywrócenia terminu stosownie do treści art. 162 § 1 i § 2 O.p. (k. 13-14).
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. Argumentując przedmiotowy wniosek strona wskazała, że wróciła do Polski w dniu 26.09.2013 r. i dopiero dwa dni później została poinformowana o istniejącej możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego. W związku z tym przystąpiła do kompletowania dokumentacji.
Ponadto strona wskazała, że co prawda uchybiła terminowi siedmiodniowemu do złożenia wniosku, ale nie nastąpiło to z jej winy i uchybienie nie było nadmierne.
Zdaniem strony odmowa przywrócenia terminu jest wysoce krzywdząca zważywszy wszystkie okoliczności związane ze sprawą. Podała, że wyznaczony przez nią pełnomocnik nie poinformował jej o terminie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z nieznanych jej przyczyn; skarżąca wskazała również, że informacja o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego nie była w publikatorach rozpowszechniona na tyle by bezpośrednio po powrocie do Polski miała ona świadomość konieczności złożenia wniosku.
Organ odwoławczy przywołał dyspozycję art. 162 § 1 O.p., zgodnie z którą w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 art. 162 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Organ drugiej instancji na wstępie przypomniał, że terminy w postępowaniu podatkowym określone w Ordynacji podatkowej są terminami procesowymi. Niedotrzymanie ich powoduje negatywne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują zatem możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji uchybienia terminowi w postaci nieskuteczności dokonanej czynności. Stosownie do powołanych regulacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
1) uchybienie terminowi,
2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz
4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki określone w przepisach procedury administracyjnej, regulujących te instytucie prawna. Brak z kolei spełnienia którejkolwiek z przesłanek powoduje, iż termin nie może zostać przywrócony.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie strona nie wykazała spełnienia dwóch z ww. wskazanych przesłanek. W przedmiotowej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a ponadto nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Skarżąca pismem, złożonym w dniu 11.10.2013 r. w Urzędzie Skarbowym, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2006 w wysokości 162.998,00 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżąca wskazała, że powzięła wiadomość o treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w dniu 26.09.2013 r., tj. po powrocie do kraju. Datę powrotu do kraju tj. dzień 26.09.2013 r. potwierdza okazany przez skarżącą bilet lotniczy. Natomiast w złożonym zażaleniu z dnia 14.11.2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 05.11.2013 r. strona odmiennie niż we wniosku o przywrócenie terminu złożonym w dniu 11.10.2013 r. wskazała, że została poinformowana o istniejącej możliwości wznowienia postępowania dopiero dwa dni później czyli w dniu 28.09.2013 r. Tym samym, zdaniem organu, skarżąca zmieniła swoje oświadczenie, co do terminu powzięcia wiedzy o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. W przedmiotowej skardze z dnia 14.02.2014 r. skarżąca podtrzymała swoje twierdzenia zawarte w zażaleniu z dnia 14.11.2013, że w dniu 28.09.2013 r. powzięła wiadomość o treści orzeczenia Trybunał Konstytucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do treści art. 162 § 2 O.p. raz jeszcze wskazał, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną - upłynął w dniu 3.10.2013 r. tj. w 7 dniu od dnia powrotu do kraju, który według skarżącej miał miejsce w dniu 26.09.2013 r. i powzięcia w tym samym dniu wiadomości o treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ wskazał, że nawet biorąc pod uwagę wskazanie w zażaleniu odmiennego terminu, iż dopiero dwa dni po powrocie do kraju, tj. w dniu 28.09.2013 r. strona dowiedziała się o możliwości wznowienia postępowania, to (w tym przypadku) termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną - upłynąłby w dniu 7.10.2013 r.; natomiast skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w kancelarii podawczej organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 11.10.2013 r.
W związku z tym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej strona skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu tj. złożenie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Organ podkreślił, że dla przywrócenia terminu konieczne jest spełnienie następujących przesłanek: uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu, dopełnienie czynności, której terminowi strona uchybiła oraz zachowanie siedmiodniowego terminu. Niezachowanie terminu, o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p., jest wystarczającą przesłanką do odmowy przywrócenie terminu, przy czym wskazany w przepisie siedmiodniowy termin jest terminem nieprzywracanym. Wielkość opóźniania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Niezachowanie przez skarżącą terminu było wystarczającą przesłanką do odmowy przywrócenia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał dodatkowo, że strona nie spełniła kolejnej przesłanki umożliwiającej zastosowanie instytucji art. 162 O.p. - nie uprawdopodobniła, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu drugiej instancji o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jako kryterium, przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co prawda przepis art. 162 O.p. nie zakreśla metod, które ma do dyspozycji osoba pragnąca wykazać istnienie przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu, jednakże nie ulega wątpliwości, że uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie (przywołano wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 933/99). W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku argumenty oraz przedłożone przez stronę dokumenty powinny uprawdopodabniać, tj. wskazywać, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku nastąpiło bez winy strony. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie i nie może opierać się na samych jej twierdzeniach, lecz również na materiale, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie, czy przedstawione okoliczności w istocie uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podatnika. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wbrew twierdzeniom strony nie uprawdopodobniła ona, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego nastąpiło bez jej winy.
Jako okoliczność mającą wykazać brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 ogłoszonym w dniu 27 sierpnia 2013 r. strona wskazała na pobyt poza granicami kraju od dnia 22.08.2013 r. do dnia 26.09.2013 r.
Zdaniem organu o braku winy w niedopełnieniu tego obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Ustawa wymaga w tym przypadku nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy strony. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku.
W ocenie organu odwoławczego skarżąca powołując się na okoliczności dotyczące jej wyjazdu z Polski nie wykazała, że fakt ten uniemożliwił jej dokonanie czynności osobiście lub przez pełnomocnika - w terminie.
W konsekwencji organ drugiej instancji uznał, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie uprawdopodobniła braku jej winy we wcześniejszym złożeniu wniosku o wznowienie postępowania podatkowego.
III.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez "przychylenie się do jej wniosku w przedmiocie uzyskania uprawnień do przywrócenia terminu do wznowienia postępowania".
Skarżąca wskazała raz jeszcze, że wróciła do Polski w dniu 26.09.2013 r. w godzinach południowych (czwartek), następnie w sobotę w dniu 28.09.2013 r. powzięła informację o treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca podnosi, że dopiero w dniu 30.09.2013 r. dotarła do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a w dniu 1.10.2013 r. podjęła wszelkie czynności związane ze zgromadzeniem dokumentacji dla opracowania wniosku do Urzędu Skarbowego.
Następnie strona wskazała, że w dniu 9.10.2013 r. przygotowała wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, ale musiała pokonać trudności związane ze skompletowaniem załączników w postaci rachunku dokonanej przez nią zapłaty podatku w wysokości 162.998 zł. Skarżąca wyjaśniła, że rachunek potwierdzający zapłatę przez nią podatku uzyskała w dniu 10.10.2013 r. co pozwoliło jej złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w dniu 11.10.2013 r. Skarżąca podniosła, że cyt. "w tej sytuacji nie mogę się zgodzić, że już w dniu 3.10.2013 r. tj. w terminie siedmiu dni od dnia powrotu do kraju objawiałam lekkomyślność w uchyleniu terminu nie spełniając według oceny Izby Skarbowej jednej z przesłanek niezbędnych do przywrócenia tj. złożenia podania o przywrócenie terminu".
Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada wykształcenia, a ze względu na brak stałego zatrudnienia nie stać ją było na możliwość skorzystania z profesjonalnego prawnika. Podkreśliła, że podjęła wszelkie starania aby w sposób istotny zadbać o własne interesy, natomiast przekroczenie przez nią terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego było minimalne, gdyż stanowiło zaledwie pięć dni.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
V.
Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że z mocy art. 240 § 1 pkt 8 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Natomiast w myśl art. 241 § 2 pkt 2 O.p., wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 orzekł, że art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540; dalej jako u.p.d.o.f.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2001 r.: a) nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1, art. 46 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) jest zgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Orzekł, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji oraz, że art. 68 § 4 O.p. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 sierpnia 2013 r. (Dz. U. Z 2013, poz. 985)
Wskazać w związku z tym należy, że skoro ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, ogłoszony został w dniu 27 sierpnia 2013 r.- to termin wskazany w art. 241 § 2 pkt 2 O.p. na składanie wniosków o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych decyzją ostateczną w sprawie wysokości zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach - upłynął w dniu 27 września 2013 r.
Skarżąca taki wniosek złożyła w dniu 11 października 2013r. wnosząc jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu.
VI.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym stosownie do § 2 art. 162 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z powyższej regulacji wynikają następujące przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3) zainteresowany dopełnił czynności, dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Przywrócenie terminu nie jest oparte na uznaniu administracyjnym, ale na ziszczeniu się wskazanych warunków; tylko ich łączne wystąpienie skutkuje przywróceniem terminu, zaś brak któregokolwiek z nich powoduje, że termin nie może zostać przywrócony.
Organ odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku stwierdzając, że skarżąca nie spełniła dwóch przesłanek o jakich mowa w art. 162 O.p.: po pierwsze - skarżąca uchybiła terminowi 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a po drugie – nie uprawdopodobniła, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy.
VII.
Skarżąca podała, że w dniu 28 września 2013r. dowiedziała się o tym, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną w sprawie wysokości zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to termin upłynął z dniem 27 września 2013 r.
Jak wynika z akt postępowania skarżąca wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożyła w kancelarii podawczej organu podatkowego dopiero w dniu 11 października 2013r., a więc z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p. Okoliczność ta jest poza sporem w tej sprawie. Termin 7 dni o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p. jest terminem nieprzywracalnym.
Reasumując: w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną upłynął w dniu 7.10.2013 r. tj. w siódmym dniu licząc – jak wskazuje sama skarżąca - od dnia 28.09.2013 r. gdy dwa dni po powrocie do kraju dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o wznowienie ww. postępowania. Tymczasem, jak już wskazano, skarżąca wniosek złożyła w kancelarii podawczej organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 11.10.2013 r.
Zasadnie organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że okoliczność uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 162 § 2 O.p. jest wystarczającą przyczyną nieuwzględnienia wniosku strony.
Organ dokonał jednak oceny kolejnej przesłanki, wskazanej przez ustawodawcę w art. 162 § 1 O.p. W ocenie Sądu, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Uzasadniona staje się wobec tego teza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji.
Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa.
Przy ocenie braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności wymagany od strony należycie dbającej o swoje interesy przy prowadzeniu spraw. W konsekwencji o braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W doktrynie, jak i w orzecznictwie, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, M. Pr. 2002, nr 23, s. 1059; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 506/07, dostępny na stronie http://orzeczenia.gov.pl).
Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, LEX nr 494229).
Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca, formułując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku wskazała, że niewniesienie w terminie wniosku o wznowienie postępowania było przez nią niezawinione, bowiem wyjechała poza granice kraju na kilka tygodni i nikt jej nie poinformował o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego i terminie do złożenia takiego wniosku.
Zdaniem Sądu skarżąca mając świadomość treści decyzji wymiarowej i jej finansowych skutków, biorąc pod uwagę nawet podstawową ochronę swych interesów, winna śledzić tok postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sprawa ta była nagłaśniana a trudno wywodzić, że przy współczesnych możliwościach technicznych śledzenia toku sprawy (nawet w Internecie będąc poza granicami kraju) skarżąca dopiero dwa dni po powrocie do Polski mogła dowiedzieć się o treści wyroku TK. Skarżąca mogła i powinna liczyć się z możliwością wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku, tak istotnego dla skarżącej.
Tymczasem z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżąca wykazała większą staranność oraz zainteresowanie tą kwestią; w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu, że okoliczności przywołane przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Wyjazd poza granice kraju nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że okoliczności powołane przez skarżącą nie stanowią wyjątkowych i nagłych okoliczności, które uniemożliwiły dochowanie uchybionego terminu i nie świadczą o dochowaniu przez skarżącej należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw.
Reasumując: organ zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na niespełnienie dwóch przesłanek o jakich mowa w art. 162 § 1 i § 2 O.p. tj. wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu (art. 162 § 2 O.p.) oraz niewykazania przesłanki w postaci braku winy w uchybieniu terminowi (art. 162 § 1 O.p.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
EK