I SA/Wr 155/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-09-24
NSApodatkoweŚredniawsa
ulga mieszkaniowakredyt frankowyunieważnienie umowyinterpretacja indywidualnaprawo podatkowePITcele mieszkanioweochrona praw nabytychzasada zaufania do państwa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną dotyczącą ulgi mieszkaniowej w kontekście unieważnionej umowy kredytu frankowego, podkreślając ścisłe związanie sądu zarzutami skargi i precyzyjne stosowanie przepisów prawa podatkowego.

Podatnik zaskarżył interpretację indywidualną Dyrektora KIS, która odmówiła prawa do ulgi mieszkaniowej w związku ze spłatą kredytu frankowego, którego umowa została prawomocnie unieważniona. Skarżący argumentował, że mimo unieważnienia umowy, środki wydatkowane na spłatę powinny być traktowane jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, powołując się na zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując na ścisłe związanie zakresem zarzutów skargi oraz na nieprawidłowe powołanie się przez podatnika na konkretne przepisy ustawy o PIT.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika M. D. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), która uznała, że spłata kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich, którego umowa została prawomocnie unieważniona przez sąd, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). Podatnik argumentował, że środki uzyskane ze sprzedaży udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego, przeznaczone na spłatę tego kredytu, powinny kwalifikować się do ulgi mieszkaniowej, powołując się na zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa, a także na zaniedbania prawodawcy w zakresie regulacji umów frankowych. Skarżący zarzucił DKIS naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podkreślając, że jest związany zakresem zarzutów skargi i powołaną podstawą prawną (art. 57a p.p.s.a.). Sąd wskazał, że podatnik nieprawidłowo powołał się na art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f., podczas gdy jego sytuacja mogłaby potencjalnie odpowiadać art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów skargi, które nie pozwoliło na uwzględnienie argumentacji podatnika, nawet jeśli sąd dostrzegł pewne nieścisłości w interpretacji organu. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ulg podatkowych należy interpretować ściśle, a interpretacja indywidualna musi odnosić się do konkretnych norm i stanu faktycznego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spłata kredytu, którego umowa została unieważniona, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik nieprawidłowo powołał się na art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f., a jego sytuacja nie odpowiadała temu przepisowi. Dodatkowo, zarzuty skargi były nieprecyzyjne i nie pozwoliły na uwzględnienie argumentacji podatnika, mimo potencjalnych nieścisłości w interpretacji organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 2 lit. b)

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a-c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § 1

Kodeks cywilny

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 14b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 14

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja podatnika dotycząca kwalifikacji spłaty unieważnionego kredytu frankowego jako wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. Argumentacja podatnika oparta na zasadzie ochrony praw nabytych i zaufania do państwa w kontekście wadliwych umów frankowych. Argumentacja podatnika dotycząca błędnej wykładni przepisów prawa podatkowego przez organ interpretujący.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepisy te zaś należy wykładać ściśle, mając na uwadze, że stanowią one wyłom od zasady powszechności opodatkowania. Interpretacja indywidulna nie ma charakteru doradztwa prawnego, ani rozważań teoretycznych, co do wykładni i stosowania norm prawa podatkowego, lecz musi odnosić się do konkretnych jego norm, na tle równie konkretnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Skład orzekający

Piotr Kieres

sprawozdawca

Tadeusz Haberka

przewodniczący

Łukasz Cieślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja ścisłego związania sądu zarzutami skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym interpretacji indywidualnych oraz konieczność precyzyjnego powoływania się na przepisy prawa materialnego przez podatników."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z unieważnionym kredytem frankowym i jego wpływem na ulgę mieszkaniową, a także proceduralnych aspektów skargi na interpretację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na analizę proceduralnych ograniczeń sądu administracyjnego oraz wymogów formalnych skargi na interpretację indywidualną. Aspekt prawny dotyczący kredytów frankowych jest nadal aktualny.

Precyzja w skardze kluczem do wygranej? Sąd administracyjny nie ratuje nieprecyzyjnych zarzutów.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wr 155/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Piotr Kieres /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Haberka,, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 grudnia 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.754.2024.2.AKU w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
M. D. (Wnioskodawca, Podatnik, Skarżący) złożył skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako DKIS, Organ interpretujący) z 30 grudnia 2024 r. o nr 0113-KDIPT2-2.4011.754.2024.2.AKU, w której Organ interpretujący uznał stanowisko Wnioskodawcy, co do oceny skutków - na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - sądowego unieważnienia umowy o kredyt hipoteczny w walucie frank szwajcarski, który to kredyt został zaciągnięty na budowę budynku mieszkalnego, gdy Wnioskodawca na spłatę wspomnianego kredytu przeznaczył, uzyskany po jego zawarciu przychód z tytułu sprzedaży udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego. Stosownie do wynikającego z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – w skrócie jako p.p.s.a., obowiązku przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, a nie powielania całości treści akt administracyjnych, Sąd wskazuje, że z treści złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynikało, iż Podatnik poddał pod ocenę Organowi interpretującemu dwa zagadnienia. Po pierwsze Wnioskodawca chciał uznania swojego stanowiska za prawidłowe, co do zachowania - mimo unieważnienia wspomnianej umowy kredytowej - prawa do tzw. ulgi mieszkaniowej w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 131, w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm.) – w skrócie jako u.p.d.o.f., albowiem zdaniem Wnioskodawcy wydatkował On przychód ze sprzedaży udziału w prawie, na własne cele mieszkaniowe, poprzez spłatę rat "kredytu frankowego". DKIS w zaskarżonej interpretacji takiego stanowiska nie potwierdził, argumentując, że w przypadku, gdy umowa o kredyt frankowy została unieważniona przez sąd, to w tej sytuacji, nie można mówić o wydatkowaniu przychodu na spłatę kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe. Wydatkowanie przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia 1/2 udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego, który został zaciągnięty w 2008 r. (na budowę domu, w którym mieszka), który to kredyt został sądownie unieważniony, nie stanowi więc wydatku na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. i nie podlega zwolnieniu z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Drugie pytanie Wnioskodawcy zostało zadane w związku, z zawartą w konsekwencji wyroku sądu powszechnego, unieważniającego umowę kredytu frankowego, ugodą między Skarżącym i bankiem – podpisaną ze strony Skarżącego i jego małżonki 12 grudnia 2022 r., a przez przedstawiciela banku 2 stycznia 2023 r., w oparciu o którą to ugodę Wnioskodawca w dniu 3.01.2023 r. dokonał na rzecz banku przelewu kwoty ponad 78 tys. zł. Tu Podatnik dążył do potwierdzenia swojego stanowiska, że uiszczona w oparciu o wspomnianą ugodę kwota na rzecz banku, stanowiła wydatek na własne cele mieszkaniowe w oparciu o art. 21 ust. 25 pkt 2 lit a) u.p.d.o.f., który został poniesiony jeszcze przed upływem 3 - letniego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Odnosząc się do tego drugiego pytania Organ interpretujący uznał za bezprzedmiotowe rozważania, czy uiszczona kwota w oparciu o ugodę z bankiem powinna być zaliczona na wydatek na własne cele mieszkaniowe pomimo jego poniesienia po terminie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., albowiem w związku z unieważnieniem umowy kredytu przez sąd powszechny, takiej spłaty nie można traktować jako dokonanej w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych.
Wnioskodawca nie zgadzając się z wydaną na Jego rzecz interpretacją zaskarżył ją w całości do tut. Sądu, zarzucając:
– naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 131, w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. w związku z art. 58 Kodeksu cywilnego, w związku z art. 3851 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez uznanie, że wpłaty dokonywane na spłatę kolejnych rat, unieważnionego późniejszym wyrokiem sądu cywilnego, kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich, nie stanowią wydatku, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f., w związku z tym środki na ten cel przeznaczane, pochodzące ze sprzedaży praw do nieruchomości, winne zostać opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych "na zasadach ogólnych", a Skarżący nie ma w tym zakresie prawa do skorzystania z tzw. "ulgi mieszkaniowej", o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., pomimo że w istocie wydatkowane środki spełniały wspomniany warunek, bowiem w ostateczności, przy stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej, zgodnie z zasadą konwersji, należy je postrzegać jako środki wydatkowane na pożyczkę na własne cele mieszkaniowe, a już z całą pewnością są to wydatki na własne cele mieszkaniowe.
– w konsekwencji powyższego miało dojść do naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) – w skrócie jako o.p., poprzez naruszenie wynikającej z tej normy zasady zaufania obywateli do państwa, a w szczególności zasady ochrony praw nabytych i zasady ochrony uzasadnionej ekspektatywy, w zakresie praw nabytych, w wyniku odmówienia Podatnikowi prawa do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej, w sytuacji, w której niemożność skorzystania z tej ulgi wynika prawie wyłącznie z zaniechań prawodawczych i kontrolnych państwa względem umów zawieranych przez banki jako podmioty rynku ściśle reglamentowanego,
– naruszenie art. 14c § 1 i § 2, w zw. z art. 14b § 1, w związku z art. 120 o.p. poprzez wydanie interpretacji indywidualnej zawierającej błędną interpretację przepisów prawa podatkowego wraz ze wskazaniem błędnego stanowiska z błędnym uzasadnieniem prawnym, które naruszało ww. normy wyższego rzędu.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie skarżonej interpretacji indywidualnej, zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi w szczególności wskazano, że Organ interpretujący instrumentalnie rozumie instytucję nieważności, a samo stwierdzenie nieważności umowy frankowej jest skutkiem zaniedbania państwa polskiego, które nie tylko tolerowało przez lata nieuczciwe praktyki stosowane przez banki wobec klientów, zawierających z nimi umowy frankowe, ale wręcz należy stwierdzić, że w stopniu niewystarczającym stosowało prawo Unii Europejskiej. Zdaniem Skarżącego nabył On ekspektatywę, że uiszczając środki ze sprzedaży praw do nieruchomości w L. na poczet kredytu hipotecznego we frankach (produktu reglamentowanego oferowanego przez bank, jako podmiot działający na rynku skrajnie reglamentowanym), korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Fakt, że umowa tegoż kredytu została przez sąd uznana za nieważną (z powództwa samego Skarżącego), ze względu na fakt zastosowania klauzuli abuzywnej przez bank (w konsekwencji zaniechania państwa jako prawodawcy albo jako kontrolującego), nie może powodować dla Skarżącego ujemnych konsekwencji na gruncie podatkowym. Pozbawieniu podatnika ulgi mieszkaniowej w niniejszej sprawie sprzeciwia się jednoznacznie instytucja zasady ochrony praw nabytych wywodzona razem z zasadą zaufania do państwa i prawa.
W odpowiedzi na skargę Organ interpretujący wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mający zastosowanie przy rozpatrywaniu niniejszej skargi, w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd - w oparciu o art. 57a p.p.s.a., jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podobnie jak w treści orzeczenia z 25 czerwca 2025 r. o sygn. akt I SA/Wr 681/24 (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie jako CBOSA) podziela pogląd, zgodnie z którym istotnym, a wręcz przesądzającym o skuteczności środka zaskarżenia w przypadku skarg na interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego (art. 14b - art.14h o.p.) są treść i sposób postawienia w skardze zarzutów. Wskazać bowiem należy, że w tego typu skargach Sąd w oparciu o przepis art. 57a p.p.s.a. jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, a także dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Zarzutów zawartych w takiej skardze Sąd nie może modyfikować, czy też poszukiwać poza skargą, a także wyjść poza granicę skargi jak i postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wynikające z powołanego przepisu związanie ma charakter ścisły i bezwzględny:
"W aktualnym stanie prawnym zawężono zatem zakres kognicji sądu pierwszej instancji odnośnie ich rozpoznawania. Wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest bowiem jedynie do kontroli sądowej tych interpretacji w aspekcie zarzutów i podstaw zaskarżenia. Może więc tylko kontrolować, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ interpretacyjny i to w sposób określony w tej skardze. To postępowanie w zakresie granic rozstrzygania w istotny sposób zbliżyło się do postępowania w zakresie rozpoznawania skarg kasacyjnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1778/16; z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1489/18; z 7 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 943/18, CBOSA; z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt 1704/20; z 27 maja 2024 r., sygn. akt 1582/20; z 6 grudnia 2024 r., I FSK 928/21)."
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2025 r., o sygn. akt I FSK 1361/21 LEX/el).
"Przede wszystkim z art. 57a p.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na interpretację indywidualną nie może uwzględnić naruszeń prawa innych niż wskazane w tejże skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże. Oznacza to, że w jego gestii pozostaje tylko kontrola, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ interpretacyjny i to w sposób określony w skardze. Nie może zatem podjąć się z własnej inicjatywy poszukiwania naruszeń prawa, które nie zostały wskazane w skardze, zastępując w ten sposób stronę w obowiązku właściwego sformułowania jej zarzutów. Sąd nie ma bowiem ani prawa, ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi lub jego argumentacji. Stąd też, nawet jeżeli w toku kontroli sądowoadministracyjnej odnajdzie wady interpretacji indywidualnej, a te nie znalazły się w granicach zarzutów skargi, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.
Powyższy przepis jest jasny, a jego rozumienie w zakreślonym powyżej ujęciu jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z: 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 252/20; 1 października 2023 r., sygn. akt II FSK 2836/19; 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 567/21; 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 1095/18; 6 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 704/18; 23 października 2019 r., sygn. akt I FSK 1346/17)."
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r., o sygn. akt II FSK 152/22 LEX/el nr 3786188)
Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Organ interpretujący w zaskarżonej interpretacji:
"Wydatkowanie przychodu uzyskanego z ww. odpłatnego zbycia 1/2 udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego, który zaciągnął Pan w Banku w 2008 r. (na budowę domu, w którym mieszka), który to kredyt został sądownie unieważniony, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych."
(str. 15 interpretacji)
To stanowisko usiłuje zwalczać Skarżący, konstruując pierwszy zarzut skargi, podnosząc błędne uznanie przez Organ interpretujący, że wpłaty dokonywane na spłatę kolejnych rat, unieważnionego późniejszym wyrokiem sądu cywilnego, kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich nie stanowią wydatku, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. (cytat – pogrubienie, czcionka jak w skardze):
"(11) Powyższe stanowisko DKIS uznał za nieprawidłowe wskazując w zakresie pytania pierwszego, że
"Wydatkowanie przychodu uzyskanego z ww. odpłatnego zbycia ½ udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego, który zaciągnął Pan w Banku w 2008 r. (na budowę domu, w którym mieszka), który to kredyt został sądownie unieważniony, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (...)
(12) Skarżący jednak ww. poglądów nie podziela. DKIS błędnie dokonał bowiem wykładni norm podatkowych w oparciu o normy prawa cywilnego, które z kolei wyłożył w oderwaniu od ich ratio legis, w sposób instrumentalny – co w niniejszej skardze zostanie szczegółowo wykazane."
(str. 3 skargi Podatnika)
Tymczasem zacytowany wyżej pogląd DKIS należy uznać za prawidłowy, albowiem w stanie faktycznym podanym we wniosku mamy do czynienia z przychodem z tytułu sprzedaży nieruchomości (udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego), przeznaczonym na spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe – co odpowiada normie z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a), a nie lit. b):
Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f. za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
lit. a)
– spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1 art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a)
lit. b)
– spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a).
W stanie faktycznym wniosku Skarżącego nie ma zaś mowy o przeznaczeniu przychodu ze sprzedaży udziału w spółdzielczym prawie własności na spłatę kredytu, zaciągniętego na spłatę (innego, kolejnego) kredytu na cele mieszkaniowe – czemu odpowiada właśnie przepis art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Skarżący we wniosku o interpretację odwołuje się do art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f., a DKIS przedstawiając swoje stanowisko, dokonał zmiany przepisu prawa materialnego – na literę b) pkt 2 ust. 25 art. 21 u.p.d.o.f., która to zmiana nie została jednak podważona w zarzutach skargi. Jak wskazano już powyżej nawet zidentyfikowanie przez Sąd takiej wady – naruszenie przepisów przez DKIS, która to wada nie została wytknięta w zarzutach skargi, nie może zostać uwzględnione przez Sąd. Podnieść należy, że przepis art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. zawiera katalog zamknięty wydatków, które należy rozumieć za wydatki na cele mieszkaniowe. Z kolei poniesienie tych konkretnych wydatków warunkuje prawo do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a tym samym precyzja zarówno Organu interpretującego, ale i Podatnika w zakresie powoływania się na konkretna jednostkę redakcyjną aktu prawnego przy kwestionowaniu interpretacji indywidualnej, jest nieodzowna i nie tylko z uwagi na art. 57a p.p.s.a., ale i w związku z charakterem przepisów o ulgach podatkowych. Przepisy te zaś należy wykładać ściśle, mając na uwadze, że stanowią one wyłom od zasady powszechności opodatkowania, zawartej w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W katalogu z art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 u.p.d.o.f. zawarto niejednorodne i ściśle sprecyzowane wydatki, tym samym ma znaczenie, czy dany wydatek odpowiada art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a), lit. b) lub c), czy też może zachodzi któryś z przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 od lit. a) do lit d) u.p.d.o.f. Ponadto wskazać należy na związanie nie tylko DKIS, ale i sądu administracyjnego stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym, zawartym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (można poruszać się wyłącznie w ich ramach), a wskazywany przez DKIS w interpretacji, ale i przez Podatnika w skardze przepis art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. nie mógł zostać zastosowany do stanu faktycznego – jak słusznie stwierdził Organ interpretujący, a wbrew stanowisku prezentowanym w skardze przez Skarżącego.
Zdaniem składu orzekającego Skarżący w skardze na interpretację indywidualną winien wskazać precyzyjnie konkretną jednostkę redakcyjną przepisu będącego podstawą zarzutu, formułowanego w granicach wyznaczonych w art. 57a p.p.s.a. Tym samym jako nieprecyzyjne/nieodpowiadające wymogom wskazanego przepisu Sąd uznaje również ogólne powołanie (powiązanie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f., w zarzucie dotyczącym prawa materialnego, skoro zawierają, w swoich jednostkach redakcyjnych (literach) różnego rodzaju wydatki kwalifikowane jako wydatki mieszkaniowe. Interpretacja indywidulna nie ma charakteru doradztwa prawnego, ani rozważań teoretycznych, co do wykładni i stosowania norm prawa podatkowego, lecz musi odnosić się do konkretnych jego norm, na tle równie konkretnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. W konsekwencji zaś niezakwestionowania w skardze wskazanej wyżej, poczynionej w skarżonej interpretacji modyfikacji przez DKIS przepisu prawa materialnego, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że wadliwe było uznanie przez Organ interpretujący, iż art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. nie ma zastosowania, albowiem nie przystaje on w ogóle do stanu faktycznego zawartego we wniosku Skarżącego i w konsekwencji przepis ten nie może być wskazany jako spełniający warunek wydatku stanowiącego podstawę ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zarzuty skargi i powiązana z nimi argumentacja nie zasługują na uwzględnienie w całości, skoro stanowią konsekwencję wykazywania przez Skarżącego naruszenia przepisu prawa materialnego, który to przepis nie mógł być – niezależnie od jego uwzględnienia, bądź nie – w kontekście unieważnienia kredytu, podstawą analizy ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., w stanie faktycznym przedstawionym przez Podatnika we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Ponadto odwołanie się w zarzucie do pełnego katalogu wydatków na cele mieszkaniowe zawartego w art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 u.p.d.o.f., miało charakter abstrakcyjny, albowiem do stanu faktycznego w zakresie obu pytań mógł mieć zastosowanie wyłącznie jeden skonkretyzowany zawarty we wspomnianym katalogu.
Wskazać dodatkowo należy, że również w zakresie tej części skargi, która dotyczy stanowiska DKIS odnośnie pytania drugiego z wniosku o wydanie interpretacji:
(11) Powyższe stanowiska DKIS uznał za nieprawidłowe wskazując w zakresie pytania pierwszego, że
(...)
W zakresie pytania drugiego zaś, iż:
Bezprzedmiotowe pozostaje więc rozważenie, czy uiszczona kwota 78 697,33 zł powinna być zaliczona na wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo tego, że została poniesiona po terminie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. W związku z unieważnieniem umowy kredytu przez sąd, powyższej spłaty nie można traktować jako dokonanej w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych.
(12) Skarżący jednak ww. poglądów nie podziela. DKIS dokonał bowiem wykładni norm podatkowych w oparciu o normy prawa cywilnego, które z kolei wyłożył w oderwaniu od ich ratio legis, w sposób instrumentalny – co w niniejszej skardze zostanie szczegółowo wykazane."
(str. 4 skargi)
Podatnik koncentruje się na nie mającym zastosowania art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. – przy czym literalnie powołuje się w skardze na art. 25 pkt lit b) u.p.d.o.f., (bez identyfikacji konkretnego pkt), co również jest dyskwalifikujące, albowiem zarówno pkt 1 jak i pkt 2 mają swoje "litery b" (pogrubienie własne Sądu):
"(53) Transakcja ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, skoro więc utraciła miano kredytu hipotecznego, to niewątpliwie może z powodzeniem nosić miano pożyczki, tym bardziej, że takie jej postrzeganie nie stanowi "wyjście poza" umowę kredytu hipotecznego, tzn. skutki pożyczki nie sięgają dalej niż skutki zamierzonej nieważności czynności prawnej w postaci kredytu hipotecznego. Nie istnieją więc ku temu żadne przeszkody.
(54) Takie zaś pojmowanie tejże transakcji, sprawia, że za spełniony należy uznać warunek z art. 25 pkt lit. b PdofU – warunek ten bowiem nie mówi o kredycie ale również o pożyczce
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) ..."
(str. 10 skargi)
Sąd zwraca ponownie uwagę, że w oparciu o art. 57a p.p.s.a., kontrolując legalność udzielonej interpretacji indywidualnej, ograniczony jest zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawa prawną, co oznacza, że nie może zarzutów tych modyfikować, ani podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą sąd administracyjny nie może takich wad uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie istotną w przypadku skarg na interpretację indywidualną jest precyzyjność stawianych zarzutów, albowiem wyznaczają one zakres kontroli sądowoadministracyjnej i podobnie jak w przypadku podanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego sąd nie może wychodzić poza ich zakres (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 czerwca 2025 r. o sygn. akt I SA/Gd 301/25 – CBOSA; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Po 5187/20 -CBOSA, z 17 czerwca 2025 r o sygn. akt I SA/Po 228/25 – LEX/el nr 3884147, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2024 r. o sygn. akt I FSK 657-658/21 – LEX/el nr 3861427-3861428). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę