I SA/Wr 1549/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji podatku od nieruchomości, uznając, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów było wadliwe i nie zostało oparte na materiale dowodowym.
Skarżący L.W. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące podatku od nieruchomości, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego i nieistnienie obowiązku, gdyż w decyzji podatkowej został określony jako płatnik, a nie podatnik. Organy egzekucyjne, opierając się na postanowieniu wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów (ze względu na rzekome toczące się postępowanie), oddaliły zarzuty. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów było wadliwe, ponieważ nie znajdowało oparcia w materiale dowodowym i nie zostało poddane skutecznej kontroli, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi L.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. oddalające zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące podatku od nieruchomości. Skarżący podnosił, że w decyzji wymiarowej został określony jako płatnik, a nie podatnik, co miało oznaczać błąd co do osoby zobowiązanego i nieistnienie obowiązku podatkowego. Organy egzekucyjne, opierając się na stanowisku wierzyciela (Wójta Gminy L.K.) o niedopuszczalności zarzutów ze względu na rzekome toczące się postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, oddaliły zarzuty. WSA we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów było wadliwe, ponieważ nie znajdowało oparcia w materiale dowodowym (postępowanie przed SKO dotyczyło innego roku podatkowego i nie rozstrzygnęło kwestii płatnika/podatnika) i nie zostało poddane skutecznej kontroli, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz wadliwe postanowienie Wójta Gminy L.K. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów, jeśli nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i nie zostało poddane skutecznej kontroli, może być wadliwe i podlegać kontroli sądowej w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów było wadliwe, ponieważ nie znajdowało oparcia w materiale dowodowym (postępowanie przed SKO dotyczyło innego roku podatkowego i nie rozstrzygnęło kwestii płatnika/podatnika) i nie zostało poddane skutecznej kontroli, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka uchylenia postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
u.p.e. art. 33 § pkt 1-5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog okoliczności stanowiących podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e. art. 34 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1-5.
u.p.e. art. 34 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanka wydania postanowienia o niedopuszczalności zarzutu, gdy jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.
Pomocnicze
p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.
p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonego postanowienia.
u.p.e. art. 34 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela.
u.p.e. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek organu egzekucyjnego do badania dopuszczalności egzekucji z urzędu.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja podatnika podatku od nieruchomości.
o.p. art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 30
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów, które nie znajdowało oparcia w materiale dowodowym i nie zostało poddane skutecznej kontroli. Istotny wpływ wadliwości postanowienia wierzyciela na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 jest dla organu wiążąca. Postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów pozostawało de facto poza jakąkolwiek kontrolą.
Skład orzekający
Lidia Błystak
przewodniczący
Ludmiła Jajkiewicz
członek
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oraz kontroli sądowej postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów jest wadliwe i nie zostało poddane skutecznej kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe procedowanie organów w postępowaniu egzekucyjnym i jak wadliwe postanowienie jednego organu może doprowadzić do uchylenia decyzji kolejnych instancji. Podkreśla znaczenie kontroli sądowej nad działaniami administracji.
“Wadliwe postanowienie wierzyciela doprowadziło do uchylenia egzekucji podatkowej – kluczowa rola sądu w kontroli administracji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1549/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-03-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Katarzyna Borońska /sprawozdawca/ Lidia Błystak /przewodniczący/ Ludmiła Jajkiewicz Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 34 par. 1a, art. 33 pkt 1-5 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia Sędziowie Protokolant NSA Lidia Błystak WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- F. z dnia [...] nr [...], a także postanowienie Wójta Gminy L. K. z dnia [...]r. sygn. [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 4. Uzasadnienie 1 Uzasadnienie W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...]w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]Urząd Gminy w L. K. skierował do egzekucji administracyjnej tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane przez L. W. należności z tytułu podatku od nieruchomości (III i IV rata) za 2002 r. na łączną kwotę [...]zł. Zobowiązany potwierdził ich odbiór w dniu [...]., Po uzyskaniu informacji o rozpoczęciu przez ZUS przekazywania kwot na rachunek Urzędu Skarbowego, dnia [...]r. L. W. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Podniósł w nich nieistnienie obowiązku oraz błąd co do osoby zobowiązanego -wywodząc powyższe z faktu określenia go w decyzji w sprawie wymiaru podatku płatnikiem, co nie mogło być, jego zdaniem, utożsamiane z nałożeniem na niego zobowiązania w podatku od nieruchomości. Dowodził, że egzekucja powinna być skierowana do osób wymienionych w decyzji jako współwłaściciele i uczestnicy postępowania podatkowego, nie zaś do niego, wskazanego jako płatnika. Stwierdzał, że tym samym istnieje kolizja pomiędzy tytułem wykonawczym a decyzja wymiarową. Podkreślał, że organ egzekucyjny, w myśl art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. nr 110, poz. 968 z późn. zm), z urzędu bada dopuszczalność egzekucji. Zarzuty przekazano wierzycielowi, tj. Wójtowi Gminy L. K., który postanowieniem z dnia [...]. orzekł o niedopuszczeniu powyższego zarzutu. Na postanowienie to L. W. wniósł zażalenie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...]nr SKO [...] uchyliło powyższe postanowienie Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że na postanowienie w sprawie niedopuszczalności zarzutów zażalenie nie przysługuje. Jednocześnie organ stwierdził, iż z treści zażalenia, ani też z materiału dowodowego nie wynikało, by wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o niedopuszczalności zarzutów, a skoro tak, to wierzyciel miał obowiązek wypowiedzieć się w sprawie zgłoszonych zarzutów i wydać postanowienie o ich uznaniu lub nieuznaniu. Dnia [...] zapadło ostateczne postanowienie Wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów, w którym Wójt Gminy L. K. wskazywał, że sprawa ponoszona w piśmie zobowiązanego jest już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. Działając na podstawie art. 34 § § 1-la i § 4 u.p.e. w związku z art. 33 pkt 1 i 4 r- dalej zwanej u.p.e., Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F., jako organ egzekucyjny, oddalił zarzuty strony jako bezzasadne wskazując, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. nr 9, poz. 84) podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; 2 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 współwłaściciele są zobowiązani solidarnie. Wskazywał organ, że będąc współwłaścicielem L. W. jest także podatnikiem tego podatku, co potwierdza wydana decyzja w sprawie podatku od nieruchomości. Określenie w niej L. W. jako płatnika miało walor jedynie techniczny i wynikało ze standaryzowanych form wydania decyzji (informatyzacja), natomiast nie sytuowało adresata tej decyzji jako płatnika, gdyż jego pozycja prawna nie odpowiadała pozycji prawnej płatnika uregulowanej w art. 8 i art. 30 Ordynacji podatkowej. Na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił to postanowienie na podstawie art. 138 § 2 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., Dz.U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zwracając uwagę, iż w myśl art. 34 § 1 u.p.e., wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 jest dla organu wiążąca - a zatem podstawa rozstrzygnięcia powinno być wyłącznie stanowisko wierzyciela, nie zaś inne okoliczności i argumenty merytoryczne. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny ponownie oddalił zarzuty, powołując się tym razem na wypowiedź wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów ze względu na to, że podniesione w nich kwestie były przedmiotem toczącego się postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.. W zażaleniu na powyższe postanowienie L. W. podniósł , że dowody oraz ustalenia, na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne są fałszywe. Zarzucił organowi stronniczość, sprzeczność ze zgromadzonymi materiałami i ustaleniami, rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: art. 1, art. la pkt 7, art. 13, art. 20, art. 2, art. 3, art. 29 § 1 i art. 33, przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.): art. 3, art. 30, art. 127, art. 128, art. 133, art. 207, art. 210, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Kwestionował nadal swoją pozycje w sprawie jako podatnika podatku od nieruchomości, powołując się na określenie go jako płatnika. Nie została natomiast wydana decyzja o odpowiedzialności płatnika. Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i wskazał, że wobec faktu, iż wierzyciel w swoim postanowieniu stwierdził, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego na podstawie art. 33 są przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., to organ egzekucyjny był na podstawie art. 34 § 1 u.p.e. związany tym stanowiskiem. W skardze na powyższe postanowienie L. W. zarzucił rażące naruszenie przepisów powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym art. 6 ust. 7, rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art.l pkt 1 i pkt 4 w związku z art. 2 § 1 pkt 1, art. 5, 8, 30, 120, 127, 128, 134, 212 oraz przepisów rozdziałów 17,18 i 19 działu IV od art. 140 do art. 257 zwłaszcza zakresie nadzwyczajnych środków zaskarżenia i zmiany decyzji ostatecznych, rażące naruszenie prze ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a w szczególności art. 1, la pkt 1 i 2, art. 3 § 1, art. 5 § 1, art. 18, art.27 § 1 pkt. 4, art. 29 § 1, art. 33 pkt 1 i 4, art. 59 i art. 60, naruszenie przepisów Kodeksu postępowania 3 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7 w związku z art. 77 § 1 , art. 8 i art. 9, art. 75 § 1, art. 76 i 107 § 1, art. 138 § 1 pkt.2, art. 123 § 1 i § 2, wznowieniem postępowania, w dalszej części naruszeniem regulacji art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 w związku z art.; art. 273, a w końcu naruszeniem przepisów kodeksu karnego art. 18 § 3. Zdaniem skarżącego, naruszenie powyższych regulacji ustawowych skutkowało naruszeniem konstytucyjnych gwarancji państwa prawa; w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, naruszeniem podstawowych gwarancji zawartych w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności jakimi są prawo do uczciwego procesu oraz prawo do środka odwoławczego. Wskazał, że naruszenie przepisów powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych polegało na obciążeniu daniną w postaci podatku podmiotu innego, niż zobowiązany. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wierzyciel dwukrotnie wypowiadał się w kwestii istnienia obowiązku podatkowego po stronie skarżącego. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...] podniosło okoliczność uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowych, toteż niemożliwe było w momencie orzekania kwestionowanie ich treści. Prawidłowo organy oparły się na stanowisku Wierzyciela, a ponadto przyjmując takie stanowisko organ egzekucyjny oparł się, na wyraźnym zaleceniu Dyrektora Izby Skarbowej we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Jednocześnie w art. 135 p.s.a. ustanowiono zasadę niezwiązania sądu administracyjnego wskazanym w skardze zakresem zaskarżenia aktu administracyjnego. W myśl tego przepisu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powyższa prerogatywa sądu administracyjnego stanowi w zakresie orzekania uszczegółowienie wyrażonej w art. 134 § 1 p.s.a. zasady, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pozwala zarazem osiągnąć cel kontroli sądowoadministracyjnej poprzez poddanie tej kontroli także innych niż zaskarżone rozstrzygnięć, wydanych w granicach tej samej sprawy administracyjnej, a naruszających prawo, zapewniając możliwość ich wyeliminowania z porządku prawnego, o ile jest to konieczne dla zgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za zasadną. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu 4 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 Skarbowego W.-F. uchybiają prawu, oparto je bowiem na postanowieniu Wójta Gminy L. K. z dnia [...] , które to, w ocenie Sądu, wydano z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne są środkiem ochrony prawnej zobowiązanego, wobec którego organ egzekucyjny podjął czynność egzekucyjną. Zamknięty katalog okoliczności, jakie mogą być podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zawiera art. 33 u.p.e. W myśl tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący w zarzutach wniesionych w dniu [...] powołał się na podstawy wymienione w pkt 1 i 4 art. 33 u.p.e. tj. nieistnienie obowiązku (zarzut precyzowany w skardze jako brak decyzji ustalającej obowiązek podatkowy) oraz błąd co do osoby zobowiązanego. W istocie obydwie te podstawy skarżący wywodził z tej samej przyczyny, tj. z faktu, że w decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości został wymieniony jako płatnik, nie określono go natomiast podatnikiem. Z tych względów, zdaniem skarżącego, decyzja ta, nie będąc decyzją o odpowiedzialności płatnika, nie ustalała zobowiązania skarżącego, a właściwymi zobowiązanymi byli wymienieni w tej decyzji jako współwłaściciele podlegającej opodatkowaniu nieruchomości W. W. oraz A. F. Zgodnie z trybem postępowania określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny rozpoznaje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów , o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 34 § 1 u.p.e.). Jednocześnie w myśl art. 34 § la u.p.e., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. 5 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 Z powyższego wynika, że w razie zgłoszenia zarzutów opartych na jednej z podstaw wymienionych w pkt 1-5 art. 33 organ egzekucyjny nie dysponuje w zasadzie swobodą rozstrzygnięcia, ale musi uwzględnić stanowisko wierzyciela. Jest to uzasadnione charakterem tych podstaw - dotyczą one okoliczności, o których wiedzę ma bowiem sam wierzyciel, a nie organ egzekucyjny. Ponadto ocena przez organ egzekucyjny we własnym zakresie podniesionych zarzutów tego rodzaju mogłaby, ze względu na ich charakter, prowadzić de facto do ponownej merytorycznej kontroli decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy - co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym, którego cele są zupełnie inne od postępowania merytorycznego i które często prowadzi organ inny, niż uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zakwestionowanie istnienia obowiązku w stosunku do określonej osoby powinno, co do zasady, dokonywać się bądź w postępowaniu zwykłym, w drodze odwołania, bądź w trybach nadzwyczajnych - wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Przepisy o związaniu organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela wprowadzono nowelą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 125, poz. 1368). Jednak już wcześniej, na tle stanu prawnego niezawierającego takiego ograniczenia, podkreślano w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ egzekucyjny nie jest władny wypowiadać się w kwestii istnienia lub nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. W literaturze przedmiotu podkreślano, że podstawa zarzutów wskazana w pkt 1 art. 33 u.p.e. dotyczy z tych względów zdarzeń (wykonania, wygaśnięcia Ltd.), które miały miejsce już po zakończeniu zwykłego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e. "organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". Podobnie w kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego podmiotem dysponującym konieczną w takim wypadku wiedzą i władnym się wypowiadać w przedmiocie zasadności zarzutu jest wierzyciel podatkowy. Wypowiedź organu egzekucyjnego ma w omówionych wyżej wypadkach charakter formalny i wynika z pozycji podmiotu prowadzącego egzekucję. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel w postanowieniu z dnia [...]r. nr [...], sygn. [...], wskazał, iż zarzuty podniesione przez skarżącego były przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. - która to okoliczność według § la art. 34 u.p.e. stanowiła przesłankę wydania postanowienia o niedopuszczalności zarzutu. W postępowaniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wobec czego decyzja wymiarowa stała się ostateczna i nie było możliwe kwestionowanie przez skarżącego obowiązków z niej wynikających. To stanowisko wiązało w myśl powołanych wyżej przepisów organ egzekucyjny, którym był Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. Tym samym ani organ egzekucyjny, ani Dyrektor Izby Skarbowej we W., nie był władny odnieść się merytorycznie do podnoszonej w zarzutach z dnia [...]. oraz ponawianej w dalszych pismach, jak też i w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty, kwestii określenia skarżącego w decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości mianem płatnika i wynikających 6 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 stąd konsekwencji w zakresie możliwości egzekwowania od skarżącego wynikającego z tej decyzji zobowiązania podatkowego. W świetle tak istotnego ograniczenia zakresu swobody orzekania organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów szczególnej wagi nabiera możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela, przewidziana w art. 34 § 2 u.p.e. Tylko bowiem na tej drodze może być poddane faktycznej kontroli stanowisko wierzyciela w kwestii podnoszonych w zarzutach okoliczności wymienionych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e. W przedmiotowej sprawie skarżący pouczony o tej możliwości skorzystał z prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia [...] nr [...], sygn. [...], które to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że ani z treści zażalenia, ani z materiału dowodowego w sprawie nie wynikało, by wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o niedopuszczalności zarzutów. Jednocześnie w swoim postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że na postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów nie przysługuje zażalenie. Na tej podstawie w ponownie wydanym przez Wójta Gminy L. K. postanowieniu o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu skarżącego pouczono, że nie przysługują mu środki odwoławcze od tego postanowienia. W tej sytuacji postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów pozostawało de facto poza jakąkolwiek kontrolą - wobec zamknięcia trybu odwoławczego do organu wyższego stopnia z jednaj strony, a z drugiej - związania postanowieniem wierzycielskim organu egzekucyjnego. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zgodność z prawem tego postanowienia ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia prawidłowości całego trybu postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W istocie bowiem wypowiedź wierzyciela przesądzała w przedmiotowej sprawie o oddaleniu zarzutów. Z tych względów w ramach sądowej kontroli postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W., wydanego w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną, konieczna była ocena także i postanowienia wierzyciela stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów wyklucza możliwość merytorycznego odniesienia się przez wierzyciela do argumentów podnoszonych w tych zarzutach. Jest to ściśle związane z podstawą stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu - tj. z faktem, że stanowisko w kwestii zasadności zarzutów było lub będzie zajęte w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym (lub że zarzuty dotyczą wymagalności należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia). Tak określona przeszkoda procesowa do rozpoznania zarzutów opiera się więc na założeniu, że podniesione w zarzutach kwestie zostaną rozważone i ocenione, tyle że w odrębnym trybie, a w konsekwencji -że zajęte w tych kwestiach stanowisko zobowiązany będzie mógł kwestionować korzystając ze środków zaskarżenia przewidzianych w tym odrębnym postępowaniu. W postanowieniu z dnia [...]nr [...], sygn. [...]Wójt Gminy L. K. stwierdzając, iż podnoszona przez zobowiązanego w zarzutach sprawa jest rozpoznawana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w 7 Sygn. akt I SA/wr 1549/04 W., wskazał sygn. postępowania [...]. Z przekazanych Sądowi akt postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pod tą sygnaturą wynika, że postępowanie to dotyczyło odwołania od decyzji Wójta Gminy L. K. z dnia [...]. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r., decyzje do których odnosił się w zarzutach L. W. dotyczyły natomiast podatku od nieruchomości za 2002 r. Do akt dołączono także postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. z [...]nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy L. K. z dnia [...]nr [...] w sprawie wymiaru skarżącemu podatku od nieruchomości za 2004r. oraz odwołanie L. W. z dnia [...]od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001, 2002 i 2003 r., a także wniosek L. W. i W. W. z dnia [...]. o zmianę w/w/ decyzji. W żadnym ze znajdujących się w tych aktach pism skarżącego, jak też w żadnym z rozstrzygnięć organu odwoławczego lub pozostałych dokumentów nie wynika, by kwestia określenia zobowiązanego płatnikiem, a nie podatnikiem i jej konsekwencje w zakresie ustalenia osoby zobowiązanej do zapłaty była przezeń podnoszona w tych postępowaniach oraz rozważana przez organ I lub II instancji. W świetle powyższego postanowienie Wójta Gminy L. K. z dnia [...]r. nr [...]nie znajduje oparcia w materiale dowodowym przekazanym w aktach sprawy i uzupełnionym przed Sądem. Nadto, mimo powołania się na omówione wyżej przyczyny stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów, wierzyciel w dalszej części uzasadnienia powyższego postanowienia, dokonał de facto ich merytorycznej oceny, skutkiem czego w tej części uzasadnienie pozostaje w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę wspomniane związanie organu egzekucyjnego powyższym postanowieniem wierzyciela, opisane uchybienia należało ocenić jako mające istotny wpływ na wynik sprawy - co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przesłanką uchylenia postanowienia. Zarazem z uwagi na brak możliwości kwestionowania tego rozstrzygnięcia przez skarżącego przed Sądem w drodze odrębnej skargi, konieczne było jego wyeliminowanie w niniejszym postępowaniu, w oparciu o powołany art. 135 p.s.a. Bezspornie też, wadliwe postanowienie wierzyciela spełnia kryteria aktu podjętego w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jako że zostało wydane w tym samym postępowaniu w sprawie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną, co zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. i dotyczy egzekucji prowadzonej na podstawie tych samych tytułów wykonawczych. W rezultacie wadliwości postanowienia wierzycielskiego należało uznać, że także wydane na jego podstawie postanowienie organu egzekucyjnego oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uchybiają prawu, co skutkowało ich uchyleniem. Nowe orzeczenie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne będzie mogło być wydane dopiero po ponownym wypowiedzeniu się wierzyciela w kwestii zarzutów. W postanowieniu tym wierzyciel stwierdzając, że kwestię podniesioną w zarzutach (w tym wypadku - konsekwencji określenia zobowiązanego w decyzji wymiarowej płatnikiem) rozpoznano w innym postępowaniu, powinien wskazać, w sposób poddający się kontroli, postępowanie w Sygn. akt I SA/wr 1549/04 8 którym rzeczywiście rozpoznano ten zarzut i stwierdzić niedopuszczalność zarzutu, zaś w razie braku przeszkody do rozpoznania zarzutu, o jakiej mowa w art. 34 § 1a -zająć merytoryczne stanowisko odnośnie jego zasadności. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd zauważa, że podniesiono je w kontekście zasadności zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego oraz wynikającej stąd niemożności przypisania skarżącemu obowiązku podatkowego - a ta kwestia będzie, zgodnie z tym, co wywiedziono powyżej, przedmiotem ponownego rozstrzygnięcia przez wierzyciela. Z kolei zarzuty naruszenia przepisów prawa karnego nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, zważywszy na wskazany na wstępie zakres kognicji. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. oraz art. 135 p.s.a. orzekł, jak na wstępie. Zgodnie z art. 200 p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszej sprawie skarżący poniósł ciężar wpisu od skargi w kwocie 100,- zł, która to opłata, w myśl art. 211 p.s.a., należy do kosztów sądowych, wobec czego zasądzono jej zwrot od organu na rzecz skarżącego. O wstrzymaniu wykonania uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI