I SA/Wr 1546/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITzobowiązanie podatkowekoszty uzyskania przychodówzwiązek gospodarczyceny transferoweprzedawnienieczynności egzekucyjnepostępowanie kontrolneOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki D. B. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły istnienie związku gospodarczego i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. dla D. B. Skarżąca kwestionowała m.in. ustalenie istnienia związku gospodarczego z A. B. i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, a także zarzucała naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że postępowanie zostało wszczęte prawidłowo, a termin przedawnienia został przerwany przez czynności egzekucyjne.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła D. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości [...]. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą i była kwestionowana kwestia zawyżenia odpisów amortyzacyjnych oraz kosztów uzyskania przychodów w związku z usługami remontowymi nabywanymi od A. B. Sąd pierwszej instancji uchylił poprzednie decyzje, uznając częściowo zasadność skargi w kwestii odpisów amortyzacyjnych, ale podzielając stanowisko organu co do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów z powodu istnienia związku gospodarczego między D. B. a A. B. oraz warunków korzystniejszych od rynkowych. Po uchyleniu decyzji, organy podatkowe ponownie wydały decyzję, uwzględniając stanowisko sądu w kwestii amortyzacji, ale podtrzymując wcześniejsze ustalenia merytoryczne. W skardze do WSA D. B. podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego i kontynuowania postępowania. Sąd uznał te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że uchylenie decyzji nie kasuje postępowania, a czynności egzekucyjne podjęte w styczniu 2002 r. przerwały bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił również, że ocena prawna dotycząca istnienia związku gospodarczego i jego wpływu na warunki transakcji, wyrażona w poprzednim wyroku WSA, jest wiążąca na mocy art. 153 p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnienie związku gospodarczego i transakcje na warunkach korzystniejszych od rynkowych stanowią podstawę do zastosowania art. 25 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i określenia dochodu w drodze oszacowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że związek gospodarczy między D. B. a A. B. istniał w 1998 r. i wpływał na warunki świadczenia usług, które były korzystniejsze od rynkowych, co uzasadniało zastosowanie przepisów o szacowaniu dochodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

o.p. art. 70 § 3

Ordynacja podatkowa

Pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia.

o.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.

updf art. 25 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pozwala na określenie dochodu w drodze oszacowania, jeżeli podatnik wykorzystuje swój związek z innym podmiotem do ustalenia warunków korzystniejszych od rynkowych.

Pomocnicze

uks art. 13

Ustawa o kontroli skarbowej

Reguluje zasady wszczęcia postępowania kontrolnego.

uks art. 24

Ustawa o kontroli skarbowej

Dotyczy przejęcia przez nowe organy postępowań wszczętych i niezakończonych przez inspektorów.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa właściwość sądów administracyjnych do sprawowania kontroli decyzji administracyjnych.

p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu.

p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17.01.1997 r. art. 9 § 7

Dotyczy amortyzacji środków trwałych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie związku gospodarczego między podatniczką a A. B. uzasadnia zastosowanie art. 25 ust. 4 pkt 2 updf. Transakcje między D. B. a A. B. odbywały się na warunkach korzystniejszych od rynkowych. Czynności egzekucyjne podjęte wobec skarżącej przerwały bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uchylenie decyzji przez WSA nie skutkuje koniecznością ponownego wszczęcia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naruszenie prawa procesowego poprzez kontynuowanie postępowania po wyroku uchylającym. Naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierówne traktowanie podatników w związku z zapłatą podatku od nieostatecznej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie skutkowało "skasowaniem" całego postępowania, przeprowadzonego w sprawie. Pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony, skutkowała przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ.

Skład orzekający

Ludmiła Jajkiewicz

przewodniczący

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Katarzyna Borońska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, wpływu czynności egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia, a także zasad prowadzenia postępowania kontrolnego po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny. Kwestia związku gospodarczego i szacowania dochodu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1998 r. oraz późniejszych zmian proceduralnych. Interpretacja art. 153 p.s.a. jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak przedawnienie i przerwanie jego biegu przez czynności egzekucyjne, a także interpretacji związku gospodarczego. Jest to interesujące dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.

Jak czynności egzekucyjne ratują zobowiązanie podatkowe przed przedawnieniem? Kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1546/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 57/07 - Wyrok NSA z 2008-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 70 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] . nr [...], określającą D. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości [...].
Skarżąca D. B. prowadziła w 1998 r. jednoosobową działalność gospodarczą m.in. w zakresie usług ogólnobudowlanych. Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej prowadził wobec podatniczki postępowanie kontrolne, które zakończone zostało wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Decyzja powyższa została następnie uchylona w postępowaniu odwoławczym, a po ponownym przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w niższej, niż pierwotnie kwocie - [...], zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej we W. OZ w W. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Na powyższą decyzję D. B. wniosła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., uznał skargę za częściowo zasadną i wyrokiem z dnia [...] sygn. [...] uchylił tę decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Sąd uznał, że organy podatkowe niesłusznie zarzuciły podatniczce naruszenie § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.01.1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 ze zm.) poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych. Rozliczenie dokonane przez D. Bartecką w tym zakresie Sąd uznał za zgodne z przepisami prawa.
Zarazem nie podzielił Sąd pozostałych zarzutów skargi i jako prawidłowe ocenił stanowisko organu podatkowego co do zawyżenia przez skarżącą kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] - w związku z usługami remontowymi nabywanymi od A. B. W tej kwestii organ podatkowy zbadał stosunki pomiędzy PHU D. B. a Zakładem Wykonawstwa Instalacji Wodnych, CO i Gazowych A..B. i na tej podstawie wywodził o istnieniu między tymi podmiotami związku gospodarczego, przenoszącego się wprost na korzystniejsze od rynkowych warunki świadczenia usług, nie spełniające także wymogu wzajemności. Jak wskazywał organ, A. B. był głównym wykonawcą usług budowlanych (robocizna i usługi sprzętowe) dla przedsiębiorstwa D. B. Ceny tych usług ustalone były ryczałtowo, a całkowity koszt zakupu tych usług był o 47.512, 69 zł wyższy od przychodu uzyskanego przez D. B. z ich odsprzedaży obcym kontrahentom. Organ konkludował więc, że cena zapłacona za usługi A. B. odbiegała od cen przeciętnie stosowanych i była rażąco korzystniejsza - w związku z czym na podstawie art. 25 ust. 2 w zw. z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm.) - dalej; updf, określił w drodze oszacowania dochód skarżącej, bez uwzględnienia warunków wynikających ze związków gospodarczych skarżącej i A. B. Wartość rynkową transakcji między tymi podmiotami organ ustalił przy zastosowaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej.
Oceniając legalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Sąd stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ocenił, iż zaistniały przesłanki z art. 25 ust. 4 pkt 2 updf, tj. że skarżąca istotnie pozostawała w związku gospodarczym z innym podmiotem - przedsiębiorstwem prowadzonym przez A. B. Zwrócił Sąd uwagę, że mimo braku definicji ustawowej "związku gospodarczego" w 1998 r. pojecie to nie budziło wątpliwości w świetle utrwalonego orzecznictwa i winno być rozumiane jako całokształt powiązań i zależności występujących między podmiotami funkcjonującymi w obrocie gospodarczym, nie wymaga natomiast istnienia formalnej umowy. Ocenił też Sąd, że organy podatkowe - przeprowadzając analizę kosztów własnych A. B. i warunków odsprzedaży tych usług przez D. B. podmiotom z nią niezwiązanym - wykazały, że świadczenia skarżącej wykonywane były na warunkach korzystniejszych od ogólnie stosowanych. Rozstrzygnięcie Sądu stało się prawomocne z dniem [...]
Na skutek uchylenia przez WSA decyzji organów obu instancji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ponownie rozstrzygnął sprawę powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] i określił D. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...]. W decyzji organ uwzględnił stanowisko Sądu w kwestii odpisów amortyzacyjnych i w tym zakresie uznał rozliczenie podatniczki za prawidłowe, w pozostałej części orzekł tak, jak w poprzedniej decyzji.
W odwołaniu D. B. zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1, art. 72 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 3, art. 208, art. 187, art. 291 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) - dalej: o.p., art. 24 ust. 1 pkt 1a, art. 13 i 31 ustawy z dnia 28.09.1991 o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 65 ze zm.) - dalej: uks. Podatniczka dowodziła, że w przedmiotowej sprawie decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie zgadzała się z wyrażonym w decyzji stanowiskiem, iż zapłata zobowiązania przez podatniczkę w 2002 r. skutkowała wygaśnięciem zobowiązania podatkowego i argumentowała, że art. 59 § 1 ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie kwestionuje zobowiązania i nie odwołuje się od decyzji organu - co nie miało miejsca w przypadku D. B. Przyjęcie przeciwne byłoby, w opinii strony, naruszeniem zasady dwuinstancyjności, bowiem czyniłoby bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze. Dopuszczalność współistnienia obowiązku zapłaty podatku określonego w nieostatecznej decyzji oraz wygaśnięcia zobowiązania jako skutku jego zapłaty narusza podstawowe zasady prawa. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała liczne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła również, że przyjęcie, iż zobowiązanie podatkowe wygasa również na skutek jego egzekucji lub zapłaty wymuszonej przepisami prawa prowadzi do nierównego traktowania podatników, którzy w ten sposób uiścili podatek i tych którzy nie dokonali zapłaty - co z kolei uchybia art. 32 Konstytucji RP. Zapłacony przez podatniczkę w 2002 r. podatek wynikający z decyzji organu jest więc obecnie nienależny i stanowi nadpłatę. Zarzuty odwołania dotyczyły również bezpodstawnej, zdaniem strony, kontynuacji postępowania kontrolnego w stosunku do D. B. - w oparciu o postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] organ nie miał bowiem prawa na podstawie art. 13 uks "kontynuować" postępowania, które zresztą zostało już formalnie zakończone; na tej podstawie mógł jedynie wszcząć postępowanie. Z ostrożności procesowej strona podniosła też naruszenie art. 25 ust. 1-6 updf - wskazując, że art. 25 ust. 4 updf został zmieniony ustawą z dnia 09.11.2000 r. , która wprowadziła do ust. 4 pkt 1 normę pozwalającą na zastosowanie tego przepisu "jeżeli podmiot krajowy.... wykorzystuje swój związek z innym podmiotem krajowym ... który korzysta ze zryczałtowanych form opodatkowania" - natomiast w 1998 r. ta norma nie obowiązywała. Definicja związku gospodarczego została zaś wprowadzona do ustawy w 2001 r. i , wbrew stanowisku organu, zmiana ta miała kluczowe znaczenie. Nie było więc możliwe zakwalifikowanie w 1998 r. jako "związku gospodarczego" związku między osoba opłacającą podatek na zasadach ogólnych a osobą korzystającą ze zryczałtowanej formy opodatkowania. Strona podnosiła również, że bezpodstawnie uznał organ, iż usługi A. B. były wykonywane na warunkach korzystniejszych, bowiem podatniczka zapłaciła za nie ustalona cenę, będącą ekwiwalentem wykonanych prac.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił zarzutów odwołania i powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie zgodził się z zarzutem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazał na niejednolitość orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii skutków zapłaty podatku i dobrowolności tej zapłaty na bieg terminu przedawnienia oraz stwierdził, że wydając decyzje kierował się stanowiskiem wyrażonym w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 06.10.2003 r. FPS 8/03 (Lex 114094). Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła zapłata podatku w 2002 r. , tj. przed upływem terminu przedawnienia, to w myśl art. 59 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie to wygasło, termin przedawnienia zatem już nie biegł, a organ mógł bez przeszkód wydać decyzję. Zwrócił też organ uwagę, że w styczniu 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Ś. podjął czynności egzekucyjne, wskutek czego dokonano zajęcia środków na rachunku bankowym D. B. - co zgodnie z art. 70 § 4 o.p. spowodowało przerwanie 5 -letniego terminu przedawnienia. Odnosząc się do zarzutów bezpodstawnego kontynuowania postępowania kontrolnego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...], zaś w związku z uchyleniem przez Sąd decyzji wydanych w sprawie zachodziła jedynie potrzeba zakończenia raz już wszczętego postępowania. W kwestii ustaleń merytorycznych organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji i dotychczasową argumentację, iż o istnieniu związku gospodarczego między firmą D. B. a firmą A. B. świadczyły dokonywane transakcje na łączną kwotę [...]. Zwrócił uwagę na wiążącą dla organu ocenę sądu administracyjnego w tej kwestii.
W skardze na powyższą decyzję D. B. powtórzyła podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz brak podstaw do kontynuowania postępowania zakończonego już wcześniej decyzją merytoryczną - i powołała się na tę samą, co w odwołaniu, argumentację. Zarzutów dotyczących kwestii merytorycznych skarżąca nie podnosiła.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Jak stanowi natomiast przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, w myśl art. 134 § 1 p.s.a, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, co oznacza, że może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na innych podstawach, niż tylko te wskazane przez stronę w skardze.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za bezzasadną.
Zważywszy na podniesiony przez skarżącą zarzut bezpodstawnego kontynuowania postępowania po wyroku uchylającym, Sąd winien się w pierwszym rzędzie odnieść do tego zarzutu, w dalszej kolejności rozstrzygając, czy zapadłe w tym postępowaniu rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa.
Zarzut ten należy ocenić jako bezpodstawny. Przede wszystkim bowiem uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie skutkowało "skasowaniem" całego postępowania, przeprowadzonego w sprawie. Wyrok Sądu eliminował z obrotu prawnego jedynie rozstrzygnięcia zapadłe w tym postępowaniu. Tym samym stwarzał konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, i to począwszy od etapu postępowania pierwszoinstancyjnego, oraz wydania nowej decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a w razie wniesienia odwołania od tej decyzji - ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Wyrok uchylający nie miał natomiast wpływu na ważność dotychczasowych czynności, podjętych przez organ kontroli skarbowej, w tym na skuteczność wszczęcia postępowania. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] D. B. zostało okazane upoważnienie nr [...] do przeprowadzenia kontroli skarbowej - wystawione dla inspektora kontroli skarbowej A. K., oraz doręczono jej zawiadomienie z dnia [...] nr [...] o wszczęciu postępowania kontrolnego. W zaskarżonej decyzji ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśniał, że w dacie doręczenia skarżącej powyższego zawiadomienia art. 13 ust. uks stanowił, iż "Postępowanie kontrolne, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, wszczyna inspektor po okazaniu kontrolowanemu legitymacji służbowej, upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, z równoczesnym doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania kontrolnego". W wyniku zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 07.06.2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego (Dz. U. nr 89, poz. 804) wprowadzono do ustawy o kontroli skarbowej zasadę wszczęcia postępowania kontrolnego poprzez doręczenie postanowienia o jego wszczęciu oraz zdefiniowano nowe organy kontroli skarbowej. Jednocześnie jednak w art. 24 ust. 1 tej ustawy, traktującym o przejęciu przez nowe organy - dyrektorów urzędów kontroli skarbowej - postępowań wszczętych i niezakończonych przez m.in. inspektorów skarbowych, zawarto zasadę, iż wszystkie już podjęte w postępowaniu czynności pozostają w mocy. Oznacza to, że zmiana formy wszczęcia postępowania kontrolnego oraz właściwości organów, jaka nastąpiła przed uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nie spowodowała konieczności ponownego wszczęcia postępowania przez organ I instancji. Postępowanie było już bowiem wszczęte, a po uchyleniu decyzji organów obu instancji wymagało jedynie zakończenia go w formie prawem przewidzianej. Zgodnie z art. 24 uks w odniesieniu do należności podatkowych powinno to nastąpić w drodze decyzji, a w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego w toku postępowania kontrolnego - w drodze postanowienia o umorzeniu postępowania. W świetle powyższego wydanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] postanowienia o kontynuowaniu postępowania kontrolnego pozostawało bez wpływu na ważność uprzedniego wszczęcia tego postępowania oraz obowiązek organu zakończenia go w sposób określony w powołanym art. 24 uks.
Przechodząc do zarzutów skarżącej w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji naruszenia prawa poprzez zaniechanie wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postanowienia o umorzeniu postępowania, Sąd uznał skargę za bezzasadną także i w tym zakresie. W opinii Sądu, drugorzędne znaczenie mają przy tym prezentowane przez organ podatkowy w decyzji oraz przez skarżącą w skardze, poglądy na temat wpływu zapłaty zobowiązania podatkowego, wynikającej z wykonalności decyzji nieostatecznej na jego wygaśnięcie. Poza sporem pozostawało bowiem, że w styczniu 2002 r. podjęte zostało wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne i w dniu [...] został jej doręczony odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym PKO B.P. w Z. Ś. Zajęcia dokonał Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Ś., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...]. Powyższe czynności miały zasadniczy wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej za 1998 r.
Art. 70 § 1 o.p., zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że - wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze - termin przedawnienia zobowiązania za 1998 r. zaczął biec od [...] (a nie od [...]) i powinien upływać [...], o ile jego bieg nie został przerwany lub zawieszony. Przyczyny zawieszenia lub przerwania terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostały enumeratywnie wymienione w art. 70 § 2-4 o.p. I tak, zgodnie z § 3 tego przepisu, pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony, skutkowała przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Jednocześnie w myśl § 4 "po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne". Biorąc pod uwagę, że w niniejszej sprawie niewątpliwe doszło do podjęcia przez organ skutecznej czynności egzekucyjnej wobec skarżącej, to trzeba stwierdzić, że tym samym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a więc 5- letni termin, o którym mowa w art. 70 § 1 o.p. winien być na nowo liczony, począwszy od dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe przesądza zaś, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie zostały wydane po upływie terminu przedawniania zobowiązania podatkowego.
W opinii Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia decyzji i niekonsekwencji organu w doborze argumentacji. Nie czyni tego zarzutu zasadnym fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył w decyzji zarówno rozważania odnośnie wpływu zapłaty podatku na upływ terminu przedawnienia, jak i argumenty dotyczące znaczenia, jakie dla tej kwestii miały podjęte przez organ czynności egzekucyjne. Wskazanie przez organ, ze każda z podanych w decyzji przyczyn, tj. zapłata zobowiązania, a wcześniej podjęcie czynności egzekucyjnych wobec skarżącej, otwierała organom podatkowym możliwość orzekania o wysokości zobowiązania za 1998 r. także i w roku 2005, nie czyniło tej decyzji opartej na sprzecznych przesłankach prawnych. Przerwanie biegu terminu przedawnienia oraz ewentualne późniejsze wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek jego zapłaty nie pozostają bowiem ze sobą w sprzeczności, choć akurat w przedmiotowej sprawie, z uwagi na ponowne rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w 2002 r., rozważania co do tego, czy zobowiązanie zapłacone mogło się przedawnić, nie miały znaczenia o tyle, że 5-letni termin przedawnienia w dacie orzekania jeszcze nie mógł upłynąć.
W stosunku do merytorycznej części rozstrzygnięcia skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów. Biorąc pod uwagę, że niniejsza sprawa była pod kątem merytorycznym przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, zgodność z prawem zaskarżonej obecnie decyzji należało ocenić uwzględniając skutki prawomocnego wyroku, wydanego w tej sprawie.
Zgodnie z art. 153 p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy podkreślić, że związanie oceną prawną dotyczy sądu w każdym składzie i bez względu na to, w jakim trybie sąd orzeka. Ocenę prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu w danej sprawie związany jest zarówno skład orzekający rozpoznający skargę, jak i skład powiększony wyjaśniający wątpliwość prawną w tej sprawie. Oznacza to, że wątpliwość prawna, objęta oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu w danej sprawie, nie może być ponownie przedmiotem wyjaśniania w tej samej sprawie. Nie może więc sąd formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją T. Wosia - wyd. LexisNexis Warszawa 2005 r. s. 475).
Wyrok, w którym Sąd wyraził stanowisko co do oceny charakteru związku istniejącego między przedsiębiorstwem D. B. a firmą prowadzoną przez A. B. oraz jego wpływu na ustalenie korzystniejszych od rynkowych warunków świadczenia usług między tymi podmiotami, nie był przedmiotem skargi kasacyjnej i stał się prawomocny. Przesądził tym samym, że również organy I i II instancji, orzekające ponownie po uchyleniu ich decyzji, były związane stanowiskiem wyrażonym w tym wyroku. Sąd natomiast jednoznacznie ocenił, że prawidłowa była ocena organów, iż między w/w podmiotami istniał związek gospodarczy, że związek taki był możliwy do ustalenia w świetle przepisów obowiązujących w 1998 r. i stwarzał podstawy zastosowania w sprawie normy art. 25 ust. 4 pkt 2 updf, jak również, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, że związek ten przekładał się na korzystniejsze, od ogólnie przyjętych warunki wykonywania świadczeń między tymi podmiotami. Tak więc kwestia ta, podnoszona na etapie odwołania, została już raz oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i w świetle powołanego na wstępie art. 153 p.s.a. wyrażona w tym wyroku ocena prawna wiązała zarówno orzekające w sprawie ponownie organy podatkowe, jak i Sąd w obecnym składzie. Tym samym należało uznać, że Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył prawa utrzymując w zaskarżonej decyzji swoje wcześniejsze stanowisko odnośnie zawyżenia przez D. B. kosztów uzyskania przychodu wynikających z zakupu od A. B. usług budowlanych.
Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.s.a oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI