I SA/WR 149/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-05-04
NSApodatkoweWysokawsa
VATproporcjausługi finansowepośrednictwo finansowesporadycznośćinterpretacja podatkowaOrdynacja podatkowaprawo podatkowe

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej uchylającą interpretację podatkową dotyczącą sporadyczności usług finansowych.

Spółka A S.A. zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą sporadyczności usług pośrednictwa finansowego (udzielania pożyczek) w kontekście obliczania proporcji VAT. Naczelnik US uznał stanowisko spółki za prawidłowe, jednak Dyrektor IS uchylił tę interpretację, uznając stan faktyczny za niewystarczający do oceny sporadyczności. WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki, uznając, że Dyrektor IS miał prawo uchylić interpretację z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, który nie wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Spółka A S.A. wniosła o interpretację podatkową dotyczącą tego, czy świadczone przez nią usługi pośrednictwa finansowego (udzielanie pożyczek) powinny być uznane za sporadyczne w rozumieniu art. 90 ust. 6 ustawy o VAT, co wpływałoby na sposób obliczania proporcji VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko spółki za prawidłowe. Jednak Dyrektor Izby Skarbowej, działając w trybie nadzoru, uchylił postanowienie organu I instancji, uznając, że przedstawiony stan faktyczny był niewystarczający do oceny sporadyczności usług, a brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego stanowił rażące naruszenie prawa. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IS, zarzucając błędną wykładnię przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że Dyrektor IS miał prawo uchylić interpretację, ponieważ organ I instancji rażąco naruszył prawo, nie wzywając spółki do uzupełnienia braków formalnych wniosku (nieprecyzyjnego stanu faktycznego) zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że w przypadku interpretacji podatkowych, pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' powinno być rozumiane szerzej niż w przypadku decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe, aby zapewnić zgodność z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Dyrektor Izby Skarbowej miał prawo uchylić postanowienie, ponieważ organ I instancji rażąco naruszył prawo, nie wzywając podatnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku (nieprecyzyjnego stanu faktycznego) zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku interpretacji podatkowych, pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' na gruncie art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej powinno być rozumiane szerzej niż w przypadku decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe. Brak wezwania do uzupełnienia nieprecyzyjnego stanu faktycznego stanowi naruszenie proceduralne, które może być podstawą do uchylenia interpretacji w trybie nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Op art. 14b § § 5 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten uprawnia organ odwoławczy do zmiany lub uchylenia z urzędu postanowienia zawierającego interpretację, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo.

ustawa o VAT art. 90 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa, które transakcje nie wlicza się do obrotu przy obliczaniu proporcji VAT, w tym usługi finansowe świadczone sporadycznie.

Pomocnicze

Op art. 14a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Reguluje tryb udzielania interpretacji indywidualnych.

Op art. 14a § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podatnik jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz własnego stanowiska.

Op art. 14a § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Odesłanie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku braków formalnych wniosku.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145-150

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uwzględnienia skargi.

Op art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Nakazuje wezwanie do usunięcia braków formalnych podania.

Konstytucja RP art. 7, 87, 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawy praworządności i stanowienia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy miał prawo uchylić interpretację z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, który nie wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' na gruncie art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej powinno być rozumiane szerzej niż w przypadku stwierdzania nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Okoliczności sprawy nie dawały podstaw do przyjęcia, że organ I instancji rażąco naruszył prawo poprzez niewyjaśnienie szczegółowego stanu faktycznego. Ocena kompletności wniosku nie mieści się w kognicji Dyrektora Izby Skarbowej.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie jest naruszeniem prawa, mającym charakter rażący kryterium sporadyczności winno być postrzegane przez pryzmat okoliczności w jakich dochodzi do zawarcia kontraktów, a nie ich udziału w całkowitym obrocie Spółki organ zobowiązany jest wezwać podatnika do uzupełnienia braków formalnych, jakim jest brak precyzyjnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy

Skład orzekający

Anetta Chołuj

sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

członek

Halina Betta

członek

Katarzyna Radom

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście uchylania interpretacji podatkowych oraz obowiązek wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o interpretację."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie interpretacji podatkowych i uprawnień organu odwoławczego w trybie nadzoru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – interpretacji przepisów i uprawnień organów podatkowych. Wyjaśnia, kiedy organ może uchylić interpretację i jakie są obowiązki organu pierwszej instancji.

Kiedy organ podatkowy może uchylić interpretację? Kluczowe orzeczenie WSA we Wrocławiu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 149/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Halina Betta
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 14 b  par. 5  pkt  2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Katarzyna Radom Sędziowie: Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Ewelina Bedyńska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] Spółka Akcyjna [...] zwróciła się do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego o udzielenie, w trybie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 z późn. zm.) – dalej w skrócie: Op, interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jedno z pytań brzmiało "czy usługi pośrednictwa finansowego świadczone przez Spółkę są świadczone sporadycznie w rozumieniu przepisu art. 90 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz.535 z późn. zm.)- dalej w skrócie ustawa o VAT, tym samym czy powinny one powiększać czy też nie obrót całkowity ujmowany w mianowniku proporcji".
W okolicznościach faktycznych sprawy Spółka wskazała, że udziela pożyczek innym podmiotom, świadcząc usługi pośrednictwa finansowego, o których mowa w załączniku nr 4 poz. 3 do ustawy. Spółka nie ponosi wydatków na zakupy związane bezpośrednio z tymi usługami, za wyjątkiem zakupów związanych z kosztami ogólnymi (funkcjonowania) Spółki. Usługi te stanowią uboczną działalność Spółki.
Z kolei przedstawiając swoje stanowisko w tej sprawie Spółka wskazała, że w sytuacji, gdy Spółka nie dokonuje zakupów związanych bezpośrednio ze świadczeniem usług polegających na udzielaniu pożyczek, a nadto usługi te stanowią działalność uboczną Spółki, czynność tę należy traktować jako dokonywaną sporadycznie w rozumieniu przepisów art. 90 ust. 6 ustawy o VAT. Konsekwencją tego, że usługi wykonywane są sporadycznie, jest niewliczanie czynności z tego tytułu do obrotu całkowitego stanowiącego podstawę do wyliczenia proporcji.
Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. w postanowieniu wydanym na podstawie art. 14a §1 i §4 Op, z dnia [...] o nr [...] uznał, że stanowisko Spółki zawarte we wniosku jest prawidłowe. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości organ wywodził, iż transakcje sporadyczne to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika. Zatem jeżeli wykonywane przez Spółkę usługi pośrednictwa finansowego (udzielanie pożyczek) istotnie nie są przedmiotem jej działalności nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu obrotu stanowiącego podstawę do wyliczenia proporcji.
Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 14b § 2 i § 5 pkt 2 Op decyzją z dnia [...] o nr [...] uchylił z urzędu przedmiotowe postanowienie, uznając iż przedstawiony przez spółkę stan faktyczny będący podstawą do wydania postanowienia jest niewystarczający do oceny "sporadyczności" udzielonych pożyczek. W ocenie organu odwoławczego brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie jest naruszeniem prawa, mającym charakter rażący. Zwracając się o udzielenie interpretacji Spółka wskazała, że świadczenie usług w zakresie udzielenia pożyczek ma charakter uboczny oraz związane z ich świadczeniem wydatki mają charakter kosztów ogólnych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej tak przedstawione okoliczności świadczenia usług finansowych nie pozwalają na ocenę ich wpływu na rozliczenie podatku naliczonego. Stwierdzenie, że charakter działalności w tym zakresie jest uboczny jest niewystarczający do udzielenia interpretacji, bowiem kryterium sporadyczności winno być postrzegane przez pryzmat okoliczności w jakich dochodzi do zawarcia kontraktów, a nie ich udziału w całkowitym obrocie Spółki. Organ wskazał, iż prawidłowa ocena czy określone we wniosku czynności udzielania pożyczek mają charakter określony w art. 90 ust. 6 ustawy VAT jest możliwe jedynie w toku postępowania podatkowego. W ocenie organu w zakresie tak zadanego pytania możliwość udzielenia odpowiedzi jest jedynie przy przyjęciu, iż strona sama prawidłowo oceniła, iż są to transakcje sporadyczne.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 14b § 5 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uchylenie z urzędu postanowienia organu podatkowego I instancji dotyczącego interpretacji przepisów z powodu braku wykazania niezbędnych ku temu przesłanek. W ocenie Spółki wykazane przez Dyrektora Izby Skarbowej okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, iż Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego w sposób rażący naruszył prawo, nie domagając się szczegółowego przedstawienia stanu faktycznego sprawy.
O rażącym naruszeniu prawa można byłoby mówić w sytuacji gdyby podatnik w ogóle nie przedstawił stanu faktycznego sprawy a organ udzieliłby odpowiedzi.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie.
Podtrzymał zaprezentowaną wcześniej argumentację, że przedstawiony stan faktyczny jest niewystarczający do oceny sporadyczności udzielonych pożyczek. Spółka nie wyjaśniła jakie kryteria przyjęła dla uznania, że usługi finansowe mają charakter uboczny. Sporadyczność jest cechą odnoszącą się do samej usługi, zatem dopiero pełna jej charakterystyka pozwoli na ocenę czy stanowisko podatnika w tym zakresie jest prawidłowe. Brak przedstawienia stanu faktycznego, który w zestawieniu z normą prawa podatkowego mógłby stanowić podstawę oceny stanowiska podatnika, zobowiązując organ I instancji do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
W skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie obu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, ponawiając zarzuty zawarte wcześniej w odwołaniu. Zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 14b § 5 pkt 2 w związku art. 14a § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Zdaniem strony skarżącej okoliczności sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że organ I instancji rażąco naruszył prawo, poprzez niewyjaśnienie szczegółowego stanu faktycznego sprawy. Zaznaczyła, że ocena kompletności wniosku nie mieści się w kognicji Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie skarżącej Spółki to w interesie podatnika jest podanie w taki sposób stanowiska faktycznego, by udzielone mu wyjaśnienie dawało mu ochronę prawną.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zawarte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywołanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako p.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie uchybiają bowiem prawu.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy uprawnień Dyrektora Izby Skarbowej we W. wynikających z art. 14b § 5 pkt 2 Op, do zmiany ostatecznego postanowienia Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. Skarżąca twierdzi, iż okoliczności sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że organ I instancji rażąco naruszył prawo, poprzez niewyjaśnienie szczegółowego stanu faktycznego sprawy, na potwierdzenie swego stanowiska strona powołała orzecznictwo NSA dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji na skutek rażącego prawa. W ocenie organu doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem przedstawiony przez spółkę stan faktyczny sprawy był niewystarczający do udzielenia odpowiedzi.
W myśl art. 14b § 5 pkt 2 Op organ odwoławczy z urzędu, w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie zawierające interpretację, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także, jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów.
Przepis ten formułuje zatem warunek, którego zaistnienie uprawnia organ odwoławczy do zmiany lub uchylenia w trybie nadzoru ostatecznego postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, urzędu celnego, wójta, burmistrza, starosty albo marszałka województwa wydanego w trybie art. 14a Op. Warunkiem takim jest rażące naruszenie prawa postanowieniem wydanym przez organ podatkowy w wyniku rozpoznania wniosku. Organ odwoławczy aby w trybie nadzoru zmienić lub uchylić postanowienie wydane na podstawie art. 14 a Op winien wykazać, iż organ wydający postanowienie rażąco naruszył prawo.
Ordynacja podatkowa nie zawiera legalnej definicji pojęcia "rażące naruszenie prawa", chociaż pojęciem tym posługuje się także w art. 234 i art. 247 pkt 3 O.p. Pierwszy z powołanych przepisów dotyczy zakazu pogarszania sytuacji strony odwołującej się od decyzji (postanowienia) chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Drugi przepis stanowi, iż organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego ukształtowało rozumienie pojęcia " rażące naruszenie prawa" na gruncie art. 247 § 1 pkt 3 Op. W orzeczeniach dotyczących tej kwestii podkreślało się, że warunkiem uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Poszukując kryteriów owej "oczywistości’ sądy, w przeważającej części orzeczeń, zajmowały stanowisko, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności przepisu tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało miejsce naruszenie prawa (wyrok NSA z 18 lutego 2000r. V SA 463/99, LEX nr 41772).
Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jako rażącego naruszenia prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłowa. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (vide wyrok NSA z 13 maja 2003r., III SA 2395/01, LEX nr 146076, wyrok WSA z dnia 12 stycznia 2004r. III SA 933/02, LEX nr 14 9177 oraz wyrok NSA z dnia 13 maja 2003., III SA 23 95/01, LEX nr 146076).
Uwzględniając tym niemniej specyfikę rozstrzygnięć organu w trybie art. 14aOp, należy rozważyć, czy uzasadnione jest rozumienie pojęcia "rażące naruszenie prawa", o jakim mowa w art. 14b § 5 pkt 2 Op w sposób ukształtowany przez orzecznictwo na gruncie art. 247 pkt 3 Op. Tak ścisłe pojmowanie rażącego naruszenia prawa w dotychczasowym orzecznictwie realizowało zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a przez to ochronę praw strony. W przypadku wzruszenia decyzji określającej (ustalającej) zobowiązanie podatkowe podatnik zobowiązany był do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od dnia powstania tego zobowiązania. Wprowadzenie tak ścisłego rozumienia pojęcia "rażące naruszenie prawa" pozwalało na zachowanie stabilności decyzji określających (ustalających) zobowiązania podatkowe za dany okres i uniemożliwiało organom podatkowym przerzucanie na podatników skutków finansowych błędnych rozstrzygnięć organów, w tym wynikających z błędnej wykładni prawa. Nie wywoływało jednak skutków w odniesieniu do rozstrzygnięć za inne okresy niż objęty decyzją.
W ocenie składu orzekającego, nieco inaczej, niż pozycja podatnika w postępowaniu podatkowym (także w trybach szczególnych), została ukształtowana pozycja osoby występującej do organu podatkowego o udzielenie interpretacji w trybie art. 14a Op w przypadku zmiany udzielonej postanowieniem interpretacji. Zgodnie z art. 14a Op organ podatkowy ma obowiązek udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wnioskodawcy, w której nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Interpretacja taka nie jest wiążąca dla wnioskującego o jej udzielenie (podatnika, płatnika lub inkasenta), jest natomiast wiążąca dla organu podatkowego i organu kontroli skarbowej właściwego dla wnioskodawcy. Interpretacja taka może zostać zmieniona lub uchylona wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie. W postanowieniu organ podatkowy dokonuje oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa (art. 14a § 3 Op). W istocie jest to jednak stanowisko organu co do zastosowania w podanym we wniosku stanie faktycznym przepisu prawa podatkowego. Trudno przypuszczać, aby wniosek o interpretację dotyczył przepisu sformułowanego w sposób jasny i jednoznaczny, nie wymagającego odwołania się do innych regulacji, czy też zastosowania innej wykładni niż językowa. Nie jest oczywiście wykluczone złożenie takiego wniosku, jednak celem wprowadzenia regulacji obejmujących tzw. Wiążące interpretacje" była z jednej strony niejasność przepisów podatkowych, a z drugiej obowiązująca, w zakresie podatków, zasada samoobliczania podatku, przerzucająca na podatnika obowiązek prawidłowego stosowania przepisów podatkowych. Udzielone interpretacje, w znakomitej większości, dotyczyć będą przepisów wymagających innych rodzajów wykładni niż wykładnia językowa.
Rozumienie zatem rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 14b § 5 pkt 2 Op, w sposób ukształtowany dotychczasowym orzecznictwem nie wydaje się uzasadniony. Ograniczenie możliwości zmiany lub uchylenia postanowienia wydanego w trybie art. 14a Op do niewłaściwego zastosowania wykładni językowej uczyni przepis art. 14b 5 pkt 2 Op niemożliwym do zastosowania.
Zdaniem sądu, niezbędne jest przy ustalaniu, na gruncie art. 14b § 5 pkt 2 Op znaczenie pojęcia rażące naruszenie prawa zachowanie równowagi między zasadą trwałości decyzji, która zapewnia ochronę strony (wnioskodawcy), a zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Op wynikającą z art. 7, art. 87 i art. 217 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483) – dalej Konstytucja RP. Czym innym, w ocenie Sądu, jest nieprawidłowe zastosowanie przepisu prawa w decyzji określającej (ustalającej) zobowiązanie podatkowe za wskazany okres, a czym innym w interpretacji przepisu dające podatnikowi uprawnienia, które nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Należy przypomnieć, iż wydana w trybie art. 14a Op wiąże organ podatkowy , a nie podatnika do czasu jej zmiany lub zmiany brzmienia przepisu, którego interpretacja dotyczyła i za ten okres, zgodnie z art. 14c §1 Op, wnioskodawcy (podatnikowi, płatnikowi, inkasentowi), który zastosował się do interpretacji nie określa (ustala) się zobowiązania podatkowego, a także nie ustala dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe , nie stosuje się innych sankcji wynikających z przepisów prawa podatkowego i przepisów karnych skarbowych. Brak możliwości zmiany, w trybie nadzoru (art. 14b § 5 pkt 2 Op) nieprawidłowej interpretacji skutkować będzie nieuzasadnionym (tj. nie wynikającym z obowiązujących przepisów) zróżnicowaniem podatników oraz pozostawaniem organu w sytuacji ciągłego naruszania obowiązujących przepisów.
Tak restrykcyjnego rozumienia pojęcia "rażące naruszenie prawa", na gruncie art. 14b § 5 pkt 2 Op, nie uzasadnia także w ocenie Sądu, ochrona wnioskodawcy (podatnika), który zastosował się do interpretacji wydanej w trybie art. 14a. Ochronę tę zapewnia bowiem regulacja zawarta w art. 14b § 5 zdanie drugie. Zgodnie z tym przepisem zmiana, albo uchylenie postanowienia wydanego w trybie art. 14a Op, wywiera skutek począwszy od rozliczenia podatku za miesiąc następujący po miesiącu, w którym decyzja została doręczona wnioskodawcy (podatnikowi), a gdy zmiana lub uchylenie dotyczy podatków rozliczanych za rok podatkowy – począwszy od rozliczenia podatku za rok następujący po roku, w którym decyzję doręczono wnioskodawcy. Regulacja ta odnosi się do zmiany postanowienia zarówno w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji, jak i do zmiany (uchylenia) postanowienia w trybie nadzoru. Przepis ten w sposób wystarczający chroni interesy podatników, którzy zastosowali się zarówno do interpretacji, którą następnie zmieniono, w tym zmieniono (uchylono) w trybie nadzoru. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 marca 2007r. sygn. akt I SA/Wr 119/07 ( niepubl.) i podziela je skład orzekający w niniejszej sprawie.
Wskazane odrębności w pozycji podatnika w postępowaniu podatkowym i wnioskodawcy w postępowaniu o udzielenie interpretacji, a także pozycji organu podatkowego w tych postępowaniach, zdaniem Sądu, pozwalają przyjąć, iż rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 14b § 5 pkt 2 Op, należy rozumieć, jako naruszenie postanowieniem przepisu prawa zarówno prawa procesowego jak i materialnego.
Nie można więc zgodzić się ze stroną skarżącą, że z przepisu art. 14b § 5 Op wynika, że podstawą do uchylenia w trybie nadzoru postanowienia może być tylko rażące naruszenie prawa materialnego.
W szczególności godzi się zauważyć, że w art. 14 a § 5 Op jest wyraźne odesłanie do przepisu o charakterze proceduralnym tj. art. 169 § 1 Op, W myśl tego przepisu jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei w art. 14a znajduje się zastrzeżenie, że w razie gdy wniosek nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, nie mają zastosowania przepisy art. 14b § 3 Op, mówiące o związaniu organu stanowiskiem podatnika (płatnika, inkasenta) w przypadku niewydania przez organ postanowienia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.
Należy zauważyć, iż indywidualna interpretacja prawa podatkowego to postanowienie wydawane na wniosek podatnika, który zawiera wykładnię zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. W art. 14a § 2 zdanie drugie wskazano, że podatnik jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz własnego stanowiska w sprawie.
W sytuacji, gdy wniosek strony posiada braki formalne, a takim brakiem jest z pewnością brak precyzyjnego określenia stanu faktycznego, organ – w ocenie Sądu - zobowiązany jest do wystąpienia w trybie art. 169 § 1 Op do strony o sprecyzowanie stanu faktycznego sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., wydając w I instancji decyzję, w trybie art. 14b §5 pkt 2 Op. wskazał, iż postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] rażąco narusza prawo i na czym to owo rażące naruszenie prawa polegało. W ocenie organu przedstawiony przez spółkę stan faktyczny będący podstawą do wydania postanowienia był niewystarczający do udzielenia interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług, a brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie jest naruszeniem prawa, mającym charakter rażący. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przedstawione przez Spółkę okoliczności tj. że świadczenie usług w zakresie udzielenia pożyczek ma charakter uboczny oraz związane z ich świadczeniem wydatki mają charakter kosztów ogólnych nie pozwalają na ocenę ich wpływu na rozliczenie podatku naliczonego. Kryterium sporadyczności winno być postrzegane przez pryzmat okoliczności w jakich dochodzi do zawarcia kontraktów, a nie ich udziału w całkowitym obrocie Spółki.
Oceniając zaskarżoną decyzję - w ocenie składu orzekającego - słusznie organ przyjął, że przedstawiony stan faktyczny sprawy nie pozwalał na wydanie postanowienia Naczelnika D. Urzędu Skarbowego. Przedmiotem interpretacji był przepis art. 90 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.- dalej w skrócie ustawa o VAT), zgodnie z którym do obrotu, o którym mowa w ust. 3 nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w załączniku nr 4 w poz. 3 tj. usług pośrednictwa finansowego z wyłączeniem usług określonych w tej pozycji, w zakresie w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie.
We wniosku o udzielenie interpretacji Spółka postawiła pytanie czy usługi świadczone przez Spółkę w przedstawiony sposób - polegające na udzieleniu pożyczek innym podmiotom, przy których nie ponosi wydatków na zakupy związane bezpośrednio z tymi usługami, za wyjątkiem zakupów związanych z kosztami ogólnymi Spółki – są świadczone sporadycznie w rozumieniu przepisu art. 90 ust. 6 ustawy o VAT, w tym czy powinny one powiększać czy też nie obrót całkowity ujmowany w mianowniku proporcji. Na tak zadane pytanie Spółka nie uzyskała odpowiedzi, gdyż organ nie odpowiedział czy usługi w sposób przedstawiony przez Spółkę są wykonywane "sporadycznie". A tego dotyczyła istota sprawy. Organ zamiast zażądać doprecyzowania stanu faktycznego sprawy udzielił wyjaśnienia, że "w sytuacji gdy transakcje udzielania pożyczek nie są przedmiotem działalności Podatnika, nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu obrotu stanowiącego podstawę do wyliczenia proporcji".
Wydanie interpretacji przy niewystarczającym stanie faktycznym sprawy oraz brak odpowiedzi na zapytanie Spółki stanowi naruszenie przepisów prawa, o których mowa w art. 14b § 5 pkt 2 Op. Zatem organ odwoławczy, który działał w trybie nadzoru i wyjaśnił na czym owo "rażące naruszenie prawa" polegało, był uprawniony do uchylenia postanowienia organu I instancji. Podzielić wprawdzie należy stanowisko strony skarżącej, że organ nie prowadzi postępowania celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem postępowanie w zakresie udzielania interpretacji – jak wskazano na wstępie rozważań - nie jest postępowaniem stricte podatkowym. Jednak poprzez odesłanie w art. 14a § 5 Op do treści art. 169 § 1 Op organ zobowiązany jest wezwać podatnika do uzupełnienia braków formalnych, jakim jest brak precyzyjnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy.
Interpretacja udzielona w indywidualnej sprawie powinna być na tyle konkretna, żeby podatnik znajdujący się przecież w konkretnej sytuacji mógł się do niej zastosować (vide wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2007r. sygn. akt I S.A./Wr 873/06, niepubl.). Stan faktyczny udzielony przez spółkę był na tyle lakoniczny, że wymagał doprecyzowania w trybie art. 169 § 1 Op. tym samym udzielona interpretacja nie spełniała wymogów przewidzianych przepisami prawa.
W ocenie Sądu nie zastosowanie się do treści art. 169 § 1 Op i wydanie interpretacji - przy niepełnym stanie faktycznym sprawy – która nie odpowiada w istocie na pytanie postawione przez Spółkę obligowało Dyrektora Izby Skarbowej we W. do jej uchylenia w trybie art. 14b § 5 pkt 2 Op.
Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI