I SA/WR 1472/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej skutkuje wydaniem nowej, zmienionej decyzji, a nie funkcjonowaniem dwóch odrębnych decyzji.
Podatnik J.N. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego, zarzucając, że organ I instancji wydał dwie różne decyzje dotyczące podatku dochodowego za 1996 rok, zamiast zmienić pierwotną decyzję zgodnie z art. 230 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa odmówiła uchylenia decyzji, uznając, że zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej prowadzi do wydania nowej, zmienionej decyzji, a nie do funkcjonowania dwóch odrębnych rozstrzygnięć. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i uznając, że zarzuty podatnika dotyczące wadliwości postępowania nie znalazły potwierdzenia.
Sprawa dotyczyła skargi J.N. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. Podatnik domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że Inspektor Kontroli Skarbowej wydał dwie odrębne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego, zamiast zmienić pierwotną decyzję zgodnie z art. 230 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa odmówiła uchylenia decyzji, wyjaśniając, że instytucja z art. 230 Ordynacji podatkowej (tzw. wymiar uzupełniający) polega na zwróceniu sprawy organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji, co skutkuje wydaniem nowej, zmienionej decyzji, a nie funkcjonowaniem dwóch odrębnych rozstrzygnięć. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając zarzuty podatnika za nietrafne. Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej prowadzi do wydania nowej (zmienionej) decyzji, a brak wyraźnego sformułowania o zmianie w sentencji decyzji organu I instancji nie wpływa na ważność rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy organ odwoławczy odnosił się do poprzedniej decyzji. Sąd uznał również, że zarzucana przez podatnika wadliwość formalna nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, a wcześniejsze orzeczenie NSA w tej sprawie wiąże sąd.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej prowadzi do wydania nowej, zmienionej decyzji, a nie do funkcjonowania dwóch odrębnych decyzji. Brak wyraźnego sformułowania o zmianie w sentencji decyzji organu I instancji nie jest wadą formalną uzasadniającą wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 230 Ordynacji podatkowej przewiduje szczególny tryb postępowania (wymiar uzupełniający), który polega na zwróceniu sprawy organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest konsekwencją tego trybu i nie oznacza istnienia dwóch odrębnych decyzji. Wadliwość formalna decyzji organu I instancji nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 230 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W przypadku stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe lub podstawa opodatkowania zostały ustalone lub określone w kwocie niższej, niż wynika to z przepisów prawa podatkowego, organ odwoławczy zwraca sprawę organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji.
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 240 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania, gdy ujawnią się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 99
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznawanie spraw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 245 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznej.
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 13 § § 1 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zmiana właściwości instancyjnej organów podatkowych po nowelizacji.
Dz. U. Nr 137, poz.926 art. 221
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej skutkuje wydaniem nowej, zmienionej decyzji, a nie funkcjonowaniem dwóch odrębnych decyzji. Brak wyraźnego sformułowania o zmianie w sentencji decyzji organu I instancji nie stanowi wady formalnej uzasadniającej wznowienie postępowania. Sąd nie jest związany zarzutami skargi i bada sprawę pod kątem zgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji wydał dwie odrębne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego. Brak uchylenia pierwotnej decyzji przed wydaniem nowej decyzji. W obrocie prawnym funkcjonują dwie różne decyzje.
Godne uwagi sformułowania
instytucja tzw. wymiaru uzupełniającego wydanie nowej (zmienionej) decyzji nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, jakoby w obrocie prawnym istniały dwie różne decyzje
Skład orzekający
Maria Serafin-Kosowska
przewodniczący
Kazimierz Włoch
członek
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 230 Ordynacji podatkowej dotyczącego wymiaru uzupełniającego i zasad wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji i orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – prawidłowości stosowania instytucji wymiaru uzupełniającego i wznowienia postępowania, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Dwie decyzje w jednej sprawie podatkowej? Sąd wyjaśnia, kiedy to dopuszczalne.”
Dane finansowe
WPS: 49 360,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 620/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-09-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-04-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Kazimierz Włoch Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/ Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art.99 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 230 , art. 240 § 1 pkt 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobyłska (spr.) Protokolant ref. staż. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi J. N. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [.] marca 2003r. Nr [...] , w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. - skargę oddala - Uzasadnienie SA/Rz 620/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] maja 1999 roku znak [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił J.N. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok w kwocie 39.610,70 zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 36.960,70 zł. W wyniku odwołania od powyższej decyzji Izba Skarbowa, stwierdziwszy, że zobowiązanie podatkowe zostało określone w kwocie niższej niż wynika to z przepisów prawa podatkowego, działając na podstawie art. 230 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1999 roku, znak: [...] zwróciła sprawę organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji. W związku z tym Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] października 1999 roku, znak [...] określił J.N. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok w kwocie 49,360,80 zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 46.710,80 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] lutego 2000 roku, [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. J.N. powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2001 roku, sygn. akt SA/Rz 402/00 skargę oddalił. Następnie pismem z dnia 11 listopada 2002 roku (uzupełnionym w dniu 3 grudnia 2002 roku) J.N. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...] w konsekwencji wnosząc o jej uchylenie. Żądanie wznowienia postępowania podatnik oparł na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca podniósł, że Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, mimo powołania w sentencji decyzji z dnia [...] października 1999 roku, znak [...] art. 230 Ordynacji podatkowej, nie wykonał dyspozycji tego przepisu i nie zmienił swojej pierwotnej decyzji ( z dnia [...] maja 1999 roku), co doprowadziło do funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch odmiennych decyzji dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek powyższy J.N. oparł na stwierdzeniu, że rozstrzygnięcie decyzji jest jej najważniejszym elementem, gdyż formułuje uprawnienia i obowiązki strony. Dlatego też – zdaniem podatnika – samo wskazanie w podstawie prawnej przepisu art. 230 Ordynacji podatkowej nie może przesądzać o sposobie załatwienia sprawy. Konieczne jest bowiem wyraźne zaznaczenie przez organ rozpatrujący ponownie sprawę, że zmienia on pierwotną decyzję. Po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] postępowania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] odmówiła uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...]. Jako podstawę prawną wskazano przepis art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z wad, wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 Ordynacji Podatkowej. Podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powołuje się podatnik, pozwala na wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy ujawniona w danej sprawie okoliczność faktyczna (zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa i jego wykładni) istniała w dniu wydania decyzji, jest istotna, tzn. może mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy oraz była nieznana organowi w dniu wydania decyzji. Jednakże zdaniem organu podatkowego żadna okoliczność faktyczna odpowiadająca tym wymaganiom w niniejszej sprawie nie zaistniała. Za nową okoliczność faktyczną nie można bowiem uznać wydania przez organ podatkowy I instancji nowej decyzji, w oparciu o przepis art. 230 Ordynacji podatkowej. Ta nowa decyzja była bowiem decyzją "uzupełniającą", która niejako wchłonęła decyzje zmienianą, zaś brak w sentencji decyzji zmieniającej sformułowania "zmienia decyzję" nie ma wpływu na ważność i prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że nieuprawnione są twierdzenia podatnika, iż w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje dotyczące tego samego stanu faktycznego. W odwołaniu od powyższej decyzji J.N. ponownie zarzucił, iż decyzja z [...] października 1999 roku, znak [...] została wydana bez uprzedniego uchylenia funkcjonującej już w obrocie prawnym decyzji dotyczącej tego samego przedmiotu (z dnia [...] maja 1999 roku znak [...]). Kwestionując stanowisko Izby Skarbowej, według którego następstwem skierowania sprawy do wymiaru uzupełniającego jest zawsze wydanie w sprawie nowej (zmienionej) decyzji, która niejako "wchłania" decyzję zmienioną, podatnik zarzucił, że w postępowaniu podatkowym nie istnieje pojęcie "wchłaniania decyzji przez decyzję", a posłużenie się nim przez organ jest sprzeczne z zasadą trwałości decyzji (art. 212 Ordynacji podatkowej). Nadto podatnik zarzucił, że okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania nie były przedmiotem uprzedniej skargi, dlatego fakt jej oddalenia (wyrok z dnia 18 grudnia 2001 roku, sygn. akt SA/Rz 402/00) nie może przesądzać o tym, że nie miały one miejsca. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. c) oraz art. 221 Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Odwołanie to zostało rozpatrzone przez Izbę Skarbową z uwagi na wejście w życie (1 stycznia 2003 roku) ustawy nowelizującej Ordynację podatkową (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Na podstawie art. 1 ust 5 w/w ustawy zmianie uległ przepis art. 13 Ordynacji podatkowej określający właściwość instancyjną organów podatkowych. Zgodnie z nową regulacją minister właściwy do spraw finansów publicznych przestał być organem odwoławczym w sprawach, w których w I instancji właściwa była izba skarbowa, która wydała decyzje (art. 13 § 1 pkt 2 lit c. w zw. z art. 221 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Izba Skarbowa, rozbudowując argumentację zawartą w decyzji I instancyjnej, podkreśliła, że przepis art. 230 Ordynacji podatkowej nie daje organowi odwoławczemu uprawnienia do wyboru jednego ze sposobów postępowania tj. samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy albo też przekazania sprawy organowi I instancji do dokonania wymiaru uzupełniającego. Przepis ten bowiem wprowadza odrębne rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sytuacjach w nim opisanych, którego treścią jest obligatoryjne przekazanie sprawy organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podatnika, iż Izba Skarbowa stworzyła na własny użytek nowe pojęcia prawa podatkowego – "wchłaniania decyzji przez decyzję" oraz "wymiar uzupełniający". W tym względzie powołano orzecznictwo sądowe (uchwałę NSA z dnia 14 grudnia 2000 roku, FPS 6/00 (ONSA 2001, nr 3, poz. 97), wyrok NSA z 28 listopada 1984 SA/Gd 965/84 (OSPiKA 1986, nr 5, poz. 104), wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999r., I SA/Wr 1472/99 (niepubl.)) oraz piśmiennictwo. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, ze wbrew zarzutowi odwołującego, zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej prowadzi zawsze do wydania w sprawie nowej (zmienionej decyzji) w oparciu o uprzednie postanowienie organu II instancji o zwrocie sprawy organowi I instancji w celu dokonania tej zmiany. Nadto z przepisu art. 230 Ordynacji podatkowej wyraźnie wynika, że zmiana decyzji może objąć wyłącznie tzw. wymiar podatku. Zatem wydanie przez organ podatkowy decyzji określającej wyższe kwoty zobowiązania podatkowego oraz zaległości podatkowej, stanowi zmianę pierwotnej decyzji organu w tej materii. Faktu tego nie zmienia brak uprzedniego uchylenia pierwotnej decyzji wymiarowej, czy brak sformułowania o jej zmianie. Zdaniem organu nieuprawnione jest także stwierdzenie podatnika, że w sytuacji, gdy podniesione w odwołaniu okoliczności nie były przedmiotem skargi , to nie były rozpoznawane przez sąd, który badając decyzje pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem, nie jest związany rodzajem i zakresem zarzutów podniesionych w skardze. W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie skarżący powtórzył zarzuty podnoszone na etapie postępowania odwoławczego. Zarzucił organowi odwoławczemu niezgodną z prawem ocenę wskazanych przesłanek wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego w obrocie prawnym funkcjonują dwie różne decyzje wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej w I instancji. Decyzje te określają zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w różnych wysokościach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 17 września 2004 roku J.N. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a nadto wniósł o "rozpatrzenie możliwości zbadania zgodności z prawem decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 1999 roku znak [...]", uzasadniając to brzmieniem art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...]utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...], wydana na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2000 roku, Nr [...]. Zarzuty skargi – powtórzone za odwołaniem - koncentrują się na tym, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie różne decyzje wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej, określające zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, tj. decyzja z dnia [...] maja 1999 roku, znak: [...] określająca zobowiązanie w kwocie 39.610,70 zł oraz zaległość podatkową w kwocie 36.960,70 zł a także decyzja z dnia [...] października 1999 roku, znak: [...] wymierzająca zobowiązanie podatkowe w kwocie 49,360,80 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 46.710,80 zł. Zarzuty te należy uznać za nietrafne. Zauważyć należy, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, której dotyczy skarga, jest ocena zaistnienia przesłanki wznowienia o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd nie podziela zarzutu skargi w kwestii niezgodnej z prawem oceny przesłanek wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i tylko w przypadku zaistnienia, choćby jednej z wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, podstaw wznowienia. Podstawa wznowienia postępowania, na którą powołuje się skarżący, wymieniona w art. 240 1 pkt 5, pozwala na wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem podatnika taką nową okolicznością faktyczną było to, że organ odwoławczy nie znał stanu faktycznego w sprawie, którą rozpoznawał, a w szczególności nie wiedział, że organ I instancji zamiast dokonać zmiany decyzji, w istocie wydał drugą decyzję w przedmiocie podatku dochodowego za 1996r. Odnosząc się do tego zarzutu należy zaznaczyć, że okolicznością niesporną jest to, iż podstawą prawną orzekania organów - zarówno I jak i II instancji - w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2000r., był art. 230 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje szczególny tryb procesowy, w którym następuje zwrócenie sprawy organowi podatkowemu I instancji w celu zmiany wydanej decyzji. Jest to instytucja tzw. wymiaru uzupełniającego, czyli przekazania sprawy organowi I instancji bez rozpatrzenia odwołania. W stanie prawnym obowiązującym w 1999 roku w treści art. 230 Ordynacji podatkowej w istocie nie występowało pojęcie "wymiar uzupełniający", choć posługiwano się nim w orzecznictwie i w doktrynie. Zgodnie z ówczesnym brzemieniem art. 230 § 1 Ordynacji Podatkowej, "w przypadku, gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe lub podstawa opodatkowania zostały ustalone lub określone w kwocie niższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego, zwraca sprawę organowi podatkowemu I instancji w celu zmiany wydanej decyzji. Postanowienie o przekazaniu sprawy organ odwoławczy doręcza stronie". Z regulacji tej wynika, że organ odwoławczy nie ma kompetencji do zmiany decyzji we własnym zakresie, a zatem - jeżeli stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone lub określone w kwocie niższej niż to wynika z przepisów prawa podatkowego – obowiązany jest przekazać sprawę organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego. Organ podatkowy, któremu decyzja jest przekazywana do wymiaru uzupełniającego może orzec o wymiarze według własnego uznania, choć jest związany co do kierunku działania zmierzającego do podwyższenia wymiaru zobowiązania podatkowego. Wskazuje na to treść przepisu art. 230 Ordynacji podatkowej mówiącego o tym, że sprawa przekazywana jest do wymiaru uzupełniającego, gdy zobowiązanie lub podstawa opodatkowania zostały wyznaczone w kwocie niższej, niż to wynika z obowiązujących przepisów. Przepis art. 230 Ordynacji podatkowej należy więc traktować jako szczególną podstawę do weryfikacji decyzji przez organ na niekorzyść podatnika. W tym kontekście nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, jakoby w obrocie prawnym istniały dwie różne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego. Zastosowanie art. 230 Ordynacji podatkowej prowadzi do wydania w sprawie nowej (zmienionej) decyzji, co wynika z samej konstrukcji tego przepisu, wyznaczonego nim szczególnego trybu postępowania, tj. wydania postanowienia o zwrocie sprawy organowi I instancji w celu zmiany wydanej decyzji. Organ dokonujący wymiaru uzupełniającego czyni to poprzez zmianę wydanej decyzji. Uzupełnienie poprzez zmianę oznacza konieczność odniesienia się przez organ do uzupełnianej decyzji organu I instancji oraz określenia sposobu zmiany. Przyznać należy, że organ I instancji nie orzekł w sentencji rozstrzygnięcia jednoznacznie, iż dokonuje zmiany własnej decyzji, ograniczając się do wskazania w podstawie prawnej art. 230 §1 Ordynacji podatkowej. Z tego powodu formalna poprawność decyzji tego organu może budzić zastrzeżenia. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy odnosi się do decyzji z dnia [...] maja 1999 roku w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia. Izba Skarbowa wyraźnie bowiem stwierdza, że przedmiotem jej rozstrzygnięcia jest odwołanie J.N. z dnia 9 czerwca 1999 roku wniesione łącznie z odwołaniem z dnia 9 listopada 1999 roku od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS z dnia [...] października 1999 roku, zmieniającej decyzję z [...] maja 1999 roku i określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. w kwocie 49.360,80zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 46.710,80zł. Również w uzasadnieniu decyzji Izba wskazała, że rozpoznała łącznie wniesione przez podatnika odwołania i zaznaczyła, że decyzja z dnia [...] października 1999 roku była decyzją zmieniającą decyzję z dnia [...] maja 1999 roku. Należy dodać, że wątpliwe jest w ogóle uznanie braku wyraźnej zmiany decyzji za okoliczność faktyczną. Okoliczność faktyczna jest bowiem zdarzeniem niezależnym od przepisów prawa i jego wykładni. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, iż okoliczność faktyczna, na którą wskazywał J.N., w niniejszej sprawie nie zaistniała. Przyjęcie takiego stanowiska zwalniało organ podatkowy od oceny, czy posiada ona cechy wymagane przepisem art. 240 § 1 pkt 5. Trzeba zaznaczyć, że nawet gdyby brak wyraźnej zmiany decyzji, a zatem uchybienie w treści rozstrzygnięcia, uznać za okoliczność faktyczną, to z pewnością brak jej cechy nowości. Natomiast teza, że organ odwoławczy nie znał treści decyzji, od których rozpoznawał odwołania, jest nie do przyjęcia. Odmowa uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] lutego 2000 roku słusznie podyktowana była brakiem zaistnienia podstawy z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, który pociągał za sobą niemożność uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania orzeczenia co do istoty sprawy. Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o "rozpatrzenie możliwości zbadania zgodności z prawem decyzji z dnia [...] października 1999 roku, znak [...]" należy stwierdzić, ze jest on nieuzasadniony. Zgodnie z przepisem art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – na który powołuje się skarżący - sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tymczasem skarga na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2000 roku (znak: [...]), którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 1999 roku, znak [...]została przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2001 roku, sygn. S.A./Rz 402/00 oddalona. Oznacza to, że Sąd – badając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc związany rodzajem i zakresem zarzutów podniesionych w skardze (art. 21 oraz 51 i 52 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 19995 roku o NSA) – uznał, że organy podatkowe obu instancji w trakcie prowadzonego postępowania nie naruszyły przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. , wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (art.99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U Nr 153, poz.1271). Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uznał, że nie ma podstaw do zastosowania środków w celu usunięcia ewentualnych naruszeń prawa, jakich dopuściły się organy podatkowe przy wydawaniu decyzji z dnia [...] października 1999r. W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI