I SA/Wr 1447/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wspólników spółki cywilnej na decyzje o ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zwolnienia z tej odpowiedzialności.
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej A, domagali się uchylenia decyzji orzekających o ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT i odsetek. Argumentowali, że utrata dokumentacji przez spółkę w wyniku działań organów kontrolnych uniemożliwiła prawidłowe ustalenie zobowiązań. Sąd oddalił skargę, wskazując, że odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej jest bezwarunkowa i nie zależy od sytuacji majątkowej spółki ani od skuteczności egzekucji, a kwestie dotyczące prawidłowości postępowania kontrolnego nie są przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi wspólników spółki cywilnej A na decyzje Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego orzekające o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę. Skarżący podnosili, że utrata dokumentacji spółki w wyniku działań organów kontrolnych naruszyła ich prawa i uniemożliwiła prawidłowe ustalenie zobowiązań. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z art. 115 Ordynacji podatkowej, wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe wynikające z działalności spółki. Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują możliwości zwolnienia się z tej odpowiedzialności ani nie uzależniają jej od sytuacji majątkowej spółki czy skuteczności egzekucji. Ponadto, sąd wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich są wyłącznie kwestie związane z tą odpowiedzialnością, a nie ustalanie istnienia obowiązku podatkowego czy jego wysokości, które są przedmiotem odrębnych postępowań.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zwolnienia wspólnika spółki cywilnej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, ani nie uzależniają orzeczenia tej odpowiedzialności od sytuacji majątkowej spółki czy skuteczności egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 115 Ordynacji podatkowej, który ustanawia bezwarunkową solidarną odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki. Brak jest przepisów pozwalających na zwolnienie z tej odpowiedzialności, a kwestie dotyczące prawidłowości postępowania kontrolnego nie są przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 115 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników wynikające z działalności spółki. Przepis nie przewiduje możliwości zwolnienia z tej odpowiedzialności ani nie uzależnia jej od sytuacji majątkowej spółki czy skuteczności egzekucji.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podatek nie zapłacony w terminie płatności staje się zaległością podatkową.
Przepisy wprowadzające... art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznawanie spraw przez sądy administracyjne w okresie przejściowym.
PPSA art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zarzuty nie są zasadne.
OZpZp art. 4 § ust. 1
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych
u.z.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki jest bezwarunkowa i wynika z art. 115 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich nie jest miejscem do badania prawidłowości postępowania kontrolnego ani ustalania wysokości zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Utrata dokumentacji spółki w wyniku działań organów kontrolnych uniemożliwiła prawidłowe ustalenie zobowiązań i stanowiła podstawę do uchylenia decyzji. Decyzja została wydana przedwcześnie, istniała możliwość egzekucji z majątku spółki.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością osoby trzeciej. Nie istnieje obecnie żadna prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji (o pociągnięciu do odpowiedzialności osoby trzeciej).
Skład orzekający
Andrzej Szczerbiński
przewodniczący
Józef Kremis
członek
Marta Semiczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwarunkowej odpowiedzialności wspólników spółek cywilnych za zaległości podatkowe spółki oraz ograniczenia zakresu kontroli sądu w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć zasady odpowiedzialności wspólników spółek cywilnych pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców. Pokazuje też, jak sąd interpretuje granice postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich.
“Czy wspólnik spółki cywilnej odpowiada za jej długi, nawet jeśli straciła dokumenty przez kontrolę skarbową?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1447/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2004-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-05-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Szczerbiński /przewodniczący/ Józef Kremis Marta Semiczek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 115 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1993 nr 108 poz 486 art. 4 ust. 1 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Sentencja I SA/Wr 1443/03- 1447/03 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant Lucyna Barańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 sprawy ze skargi A. Ł. i P. Ł. na decyzje Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności jako wspólnika spółki cywilnej A za zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV, V, VI, VII, X 1995 r., odsetek za zwłokę i kosztów egzekucji tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za VIII 1996 r., tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i odsetek za zwłokę za V 2000r i I 2001, tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług , odsetek za zwłokę i kosztów egzekucji za II/ 2001 R. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonymi decyzjami Izba Skarbowa we W., Ośrodek zamiejscowy w L. utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]: 1) Nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. Ł. za zaległości podatkowe spółki cywilnej A z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj czerwiec lipiec październik 1995 w kwocie [...], odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego 2) Nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. Ł. za zaległości podatkowe spółki cywilnej A z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1996 w kwocie [...], odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego; 3) Nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. Ł. za zaległości podatkowe spółki cywilnej A z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2000 w kwocie [...] i odsetki za zwłokę; 4) Nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. Ł. za zaległości podatkowe spółki cywilnej A z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 w kwocie [...] i odsetki za zwłokę; W odwołaniu od powyższych decyzji P. Ł. podnosił, że w wyniku działania organów kontrolnych tj. inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej przedsiębiorstwo A zostało pozbawione całej dokumentacji.. Zdaniem wspólników Spółki, inspektorzy w toku postępowania kontrolnego naruszyli szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o Kontroli Skarbowej oraz Kodeksu postępowania karnego. Pozbawienie Spółki dokumentacji spowodowało zdaniem wspólników utratę tożsamości przedsiębiorstwa A, co w krótkim czasie doprowadziło do wykreślenia przedsiębiorstwa z ewidencji działalności gospodarczej, spadku obrotów, niszczenia majątku, pozbawienia właścicieli środków do życia oraz pozbawienia pracy 120 pracowników. Organ odwoławczy uznał, że organ podatkowy I instancji zasadnie orzekł o odpowiedzialności Pana P. Ł. jako byłego wspólnika za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki, w związku z czym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Izba Skarbowa wywodziła, że zgodnie z przepisami art. 115 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm. ) wspólnik spółki cywilnej (...) odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników wynikające z działalności spółki. W myśl art. 51 §1 ustawy Ordynacja podatkowa podatek nie zapłacony w terminie płatności staje się zaległością podatkową. Zdaniem Izby Skarbowej bezsprzecznym w sprawie jest fakt, że P. Ł. był wspólnikiem spółki cywilnej A w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług będące przedmiotem niniejszej decyzji. Z akt sprawy wynika, że prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, ze względu na to, że Spółka nie posiadała żadnego majątku ruchomego. Ponadto z dniem [...] spółka cywilna A zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej, w związku z czym niemożliwym stało się wyegzekwowanie należnych budżetowi państwa zaległości podatkowych od Spółki. Organ odwoławczy podkreślił też, że przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością osoby trzeciej. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego. W związku z tym argumenty przedstawione w odwołaniu dotyczące postępowania kontrolnego Urzędu Kontroli Skarbowej nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia w tym postępowaniu. W skardze skarżący powtórzył treść odwołania a ponadto poinformował, że wniósł skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, w której zażądał nakazanie zwrotu dokumentów zabezpieczonych w trakcie kontroli skarbowej przeprowadzonej przez Inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej w L., bowiem działanie tego organu narusza przepisy art. 22 i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto w toku postępowania podnosił, iż decyzja wydana została przedwcześnie ponieważ w chwili jej wydania istniała możliwość prowadzenia egzekucji z majątku spółki. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko, a dodatkowo wyjaśniła, że adresatem zaskarżonych decyzji jest P. Ł. zam. w G. przy ul. M. [...]. Jednakże ze względu na solidarną odpowiedzialność A. Ł. za zaległości byłej spółki cywilnej A, strona przeciwna uznała, że Pan A. Ł. mając interes prawny, jest uprawniony do wniesienia skargi na wskazaną na wstępie decyzję. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego- zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. i na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ) Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o orzeczeniu odpowiedzialności majątkowej skarżącego za zobowiązania spółki cywilnej. Zasady tej odpowiedzialności określone są w art. 115 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "Wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, nie będący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki." Jak z powyższego przepisu wynika przesłankami do stwierdzenia odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej jest ustalenie, że: istnieją zaległości podatkowe spółki, zaległości wynikają z działalności spółki, osoba wobec której ma być orzeczona odpowiedzialność jest wspólnikiem tej spółki. Okoliczności te zostały w niniejszej sprawie przez organy skarbowe wykazane i w istocie nie są kwestionowane przez skarżących. Jest w sprawie bezspornym, że skarżący są wspólnikami spółki cywilnej A, zaś zaległości wynikają z decyzji określających zobowiązania spółki wynikające z prowadzonej przez nią działalności. "...Stwierdzenie przez organ podatkowy, iż określony podmiot spełnił przesłanki ustawowe odpowiedzialności określonej kategorii osób trzecich powoduje, iż ma on obowiązek wydania decyzji o pociągnięciu do odpowiedzialności takiej osoby. Nie istnieje obecnie żadna prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji..." (wyrok NSA O/Z w Poznaniu z 05.09.2002 sygn. akt I SA/Po 3214/00 POP 2003/3/65). Art. 115 Ordynacji Podatkowej, w przeciwieństwie do na art. 116 Ordynacji Podatkowej nie przewiduje możliwości zwolnienia się wspólnika spółki cywilne z odpowiedzialności za zobowiązania tej spółki. Nie uzależnia także orzeczenia odpowiedzialności wspólników od sytuacji majątkowej spółki ani od prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego czy, tym bardziej, od bezskuteczności tej egzekucji. Z tego powodu nie mają w sprawie znaczenia zarzuty, iż nie wykorzystano wszelkich możliwości egzekwowania należności z majątku spółki. Również zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące prowadzenia postępowania podatkowego nie mogą być brane pod uwagę, jako że dotyczą w istocie postępowania w spawie określenia ( ustalenia) wysokości zobowiązań podatkowych. Z treści skargi i innych pism nie wynika, aby skarżący nie mieli dostępu do dokumentów i dowodów istotnych dla ustalenia zakresu ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki, to jest decyzji wymiarowych i dokumentów rejestrowych spółki. Jeszcze na gruncie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych ukształtował się pogląd, że "...Przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością osoby trzeciej, a celem - wydanie decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego. Wcześniejsze ustalenia dotyczące kształtu odpowiedzialności podatnika są ostateczne. Odpowiedzialność osoby trzeciej dotyczy dochodzenia należnych podatków, a nie ustalania ich wysokości..." (wyrok NSA O/Z w Białymstoku z 13.11.1996 r sygn. akt SA/Bk 591/95 LEX nr 27371). Zasad ta ma zastosowanie również pod rządami Ordynacji Podatkowej. Prawidłowość decyzji "wymiarowych" jest przedmiotem odrębnych postępowań, w tym prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W sprawach ze skargi na rozstrzygnięcia organów administracji publicznej kontrola Sądu ogranicza się jedynie do sprawdzenia zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Badaniu podlega czy przy wdawaniu orzeczenia nie naruszono przepisów prawa materialnego lub przepisów proceduralnych w takim stopniu, że mogło to wpłynąć na treść tego rozstrzygnięcia. Nie może być więc w tym postępowania przedmiotem badania prawidłowość innych rozstrzygnięć administracyjnych ani też udzielanie merytorycznych wskazówek co do rozpoznania innych wniosków skarżącego. Dlatego bezprzedmiotowe są wywody skarżącego dotyczące okoliczności określenia zobowiązania podatkowego ewentualnych uchybień w postępowaniu kontrolnym. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI