I SA/Wr 1438/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że wspólnota mieszkaniowa działa jako pośrednik w dostawie mediów do poszczególnych lokali, co podlega opodatkowaniu VAT.
Sprawa dotyczyła interpretacji podatkowej w zakresie opodatkowania VAT czynności wykonywanych przez wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota pytała, czy jest podatnikiem VAT w związku z zarządzaniem nieruchomością wspólną i pobieraniem zaliczek na media. Organ podatkowy uznał, że wspólnota nie jest podatnikiem, gdyż działa na rzecz swoich członków. Sąd uchylił tę interpretację, stwierdzając, że wspólnota działa jako pośrednik w dostawie mediów do poszczególnych lokali, co stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.
Przedmiotem skargi była indywidualna interpretacja Ministra Finansów dotycząca statusu podatkowego Wspólnoty Mieszkaniowej w zakresie podatku od towarów i usług. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wykładnię art. 30 ust. 3 ustawy o VAT, pytając, czy można uznać ją za podatnika VAT w związku z zarządzaniem nieruchomością wspólną i świadczeniem usług na rzecz właścicieli lokali. Skarżąca argumentowała, że działa we własnym imieniu, ale na rzecz właścicieli, kupując usługi od zewnętrznych dostawców i przenosząc koszty na członków wspólnoty, co powinno być traktowane jako świadczenie usług podlegających opodatkowaniu. Organ podatkowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że wspólnota nie jest odrębnym podmiotem od swoich członków i nie świadczy usług na rzecz osób trzecich. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, podzielając stanowisko skarżącej w części dotyczącej mediów dostarczanych do poszczególnych lokali. Sąd rozróżnił koszty zarządu nieruchomością wspólną (niepodlegające VAT) od wydatków na utrzymanie lokali (np. mediów), w których wspólnota działa jako pośrednik i które podlegają opodatkowaniu VAT. Sąd wskazał, że wspólnota w tym zakresie działa we własnym imieniu, ale na rzecz właściciela lokalu, co stanowi świadczenie usług refakturowanych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnota mieszkaniowa działa jako pośrednik w dostawie mediów do poszczególnych lokali, co stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił koszty zarządu nieruchomością wspólną od wydatków na utrzymanie poszczególnych lokali. W zakresie mediów do lokali wspólnota działa jako pośrednik, dokonując odsprzedaży, co podlega opodatkowaniu VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 30 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług. Sąd uznał, że wspólnota mieszkaniowa w zakresie dostawy mediów do lokali działa w takim charakterze.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące definicji podatnika i prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd uznał, że wspólnota w zakresie mediów do lokali działa jako usługodawca.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja świadczenia usług. Sąd uznał, że odsprzedaż mediów przez wspólnotę właścicielom lokali jest świadczeniem usług.
Pomocnicze
u.w.l. art. 13 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Określa obowiązki właściciela lokalu związane z utrzymaniem lokalu.
u.w.l. art. 15 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Określa obowiązek uiszczania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną.
O.p. art. 14c § § 1 zd. 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wymogów uzasadnienia interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 14c § § 2
Ordynacja podatkowa
Określa wymogi uzasadnienia interpretacji indywidualnej w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wspólnota mieszkaniowa działa jako pośrednik w dostawie mediów do poszczególnych lokali, co stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej było wadliwe, ponieważ organ wykroczył poza zakres zapytania.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu podatkowego, że wspólnota mieszkaniowa nie jest podatnikiem VAT w zakresie mediów dostarczanych do lokali. Stanowisko organu podatkowego, że zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną stanowią partycypację w kosztach, a nie wynagrodzenie za usługi.
Godne uwagi sformułowania
Wspólnota w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali działa jako pośrednik, nie kupuje tych mediów dla siebie lecz działa w istocie w imieniu właścicieli. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowić będzie przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług. Wspólnota działa we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej (właściciela lokalu).
Skład orzekający
Henryka Łysikowska
przewodniczący
Ireneusz Dukiel
sędzia
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu VAT wspólnoty mieszkaniowej w zakresie dostawy mediów do lokali oraz rozróżnienie kosztów zarządu nieruchomością wspólną od kosztów utrzymania lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć zasady dotyczące refakturowania mediów są nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń w wspólnotach mieszkaniowych i ma istotne implikacje praktyczne dla właścicieli lokali oraz zarządców nieruchomości w kontekście podatku VAT.
“Wspólnota mieszkaniowa jako pośrednik VAT: Kluczowe rozróżnienie w rozliczeniach mediów.”
Dane finansowe
WPS: 457 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1438/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2009-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 30 ust. 3 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi: A we W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług: I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A we W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w P. (działającego z upoważnienia Ministra Finansów) z dnia [...] r., dotycząca podatkowego statusu Wspólnoty Mieszkaniowej, działającej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa o własności lokali). Pismem z dnia [...] r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] [...] we W. wniosła o dokonanie wykładni przepisu art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej ustawa o VAT) zapytując, czy w świetle tego przepisu można uznać, że Wspólnota Mieszkaniowa działając we własnym imieniu, ale na rzecz właścicieli poszczególnych lokali tworzących Wspólnotę, bierze udział w świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, a w konsekwencji, czy jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedstawiając własną interpretację w/w powołanego przepisu skarżąca wywodziła, iż jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej a zarazem, cechująca się odrębnością prawną od tworzących tę Wspólnotę właścicieli lokali, wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług na rzecz właścicieli poszczególnych lokali tworzących Wspólnotę, a zatem, spełnia podmiotowe przesłanki do uznania ją – na gruncie w/w przepisu - za podatnika podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżąca powołując się na treść art. 15 ustawy o własności lokali podniosła, że na podstawie planu gospodarczego, zatwierdzanego stosowną uchwałą Wspólnoty, właściciele lokali tworzących Wspólnotę obciążani są zaliczkami na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Podstawą ponoszenia tych kosztów są umowy zawierane pomiędzy zewnętrznymi dostawcami mediów i innych usług a Wspólnotą, która działając we własnym imieniu lecz na rzecz właścicieli lokali zakupuje poszczególne usługi związane z zarządem nieruchomością od dostawców zewnętrznych, a następnie, koszt tych usług przenosi na poszczególnych właścicieli lokali, obciążając ich na tej podstawie obowiązkiem uiszczania zaliczek na tzw. zarząd. Ponoszone przez właścicieli zaliczki, argumentowała skarżąca, należy traktować w kategorii wynagrodzenia za wykonywane przez Wspólnotę usługi pośrednictwa w dostawie różnych mediów i innych czynności związanych z zarządem. Wskazując na powyższe skarżąca argumentowała, że czynności wykonywane przez Wspólnotę należy uznać za czynności opodatkowane w rozumieniu art. 30 ust 3 ustawy o VAT, a samą Wspólnotę za podatnika tego podatku. Wskazując na powyższe skarżąca uważała w konsekwencji, że płacone przez współwłaścicieli zaliczki na utrzymanie części wspólnych, jak i na utrzymanie poszczególnych lokali (za dostawę różnych mediów) może jako podatnik VAT wystawiać faktury VAT na rzecz współwłaścicieli lokali, tworzących Wspólnotę. W wydanej w dniu [...] r. interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Tym samym nie podzielił organ podatkowy interpretacji przepisów prawa dokonanej przez wnioskodawcę, w myśl której wspólnota mieszkaniowa w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania zaliczek od członków wspólnoty z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Zdaniem organu, status podatnika VAT przysługiwałby wspólnocie mieszkaniowej wyłącznie w sytuacji, gdyby wykonywana przez nią działalność dotyczyła szeroko pojętych usług na rzecz osób trzecich, tj. nie wchodzących w skład wspólnoty. Taka sytuacja, podkreślał organ, nie miała miejsca w opisanym przez wnioskodawcę stanie faktycznym, albowiem, zapytanie przedstawione we wniosku dotyczyło opodatkowania czynności jakie wspólnota dokonywała na rzecz swoich członków. W kontekście tym organ przypomniał treść art. 6 ustawy o własności lokali w myśl którego wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wskazując na powyższe organ podatkowy nie zgodził się z interpretacją wnioskodawcy jakoby wspólnota mieszkaniowa stanowiła pod względem prawnym podmiot odrębny od swoich członków, co w konsekwencji pozwoliłoby uznać usługi świadczone przez wspólnotę na rzecz jej członków za czynności na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art.. 30 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Jak podniósł organ podatkowy, wspólnota mieszkaniowa stanowi wspólnotę interesów właścicieli lokali zorganizowanych w formie i na zasadach określonych w ustawie o własności lokali. Wyrażając przedstawiony pogląd w odniesieniu do relacji wspólnota - właściciele poszczególnych lokali tworzący wspólnotę organ podatkowy zakwestionował również przedstawiony przez wnioskodawcę charakter zaliczek na tzw. zarząd. W ocenie organu, uiszczane przez właścicieli lokali zaliczki na tzw. zarząd nie stanowią "wynagrodzenia" należnego wspólnocie za świadczone przez nią usługi, lecz należy je traktować jako, nałożoną przez ustawodawcę (art. 13 ustawy o własności lokali) formę partycypacji członków wspólnoty w kosztach zarządu tak nieruchomością wspólną. Nie stanowią świadczenia usług także wydatki ponoszone na rzecz poszczególnych lokali należących do członków wspólnoty. Nie podzielił organ również stanowiska wnioskodawcy jakoby o statusie wspólnoty mieszkaniowej jako podatnika podatku VAT w sprawie przesądzał przepis art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wprowadzający zasadę, w myśl której, przez świadczenie usług o jakim mowa w art. 5 ust. 1 w/w ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w/w ustawy. Wskazując właściwy kierunek interpretacji tego przepisu organ odwołał się do zasad przyjętych w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w myśl których, usługą jest jedynie czynność skierowana na zewnątrz, tj. do innego podmiotu. Usługi świadczone przez Wspólnotę mieszkaniową na rzecz jej członków nie są natomiast, konkludował organ, usługami w rozumieniu powołanego art. 8 ustawy, albowiem, w tym przypadku wspólnota nie wykonuje świadczenia usług dla podmiotów zewnętrznych, lecz dla samej siebie, tj. właścicieli poszczególnych lokali zorganizowanych jedynie z mocy art. 6 ustawy o własności lokali w formę prawną wspólnoty mieszkaniowej. Nie zgadzając się z przedstawionym stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w P. strona skarżąca pismem z dnia [...] r. wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie, Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził brak podstaw do zmiany dokonanej interpretacji przepisów praw podatkowego. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ akcentując wadliwość kierunku interpretacji dokonanej przez stronę skarżącą wskazywał na zamysł ustawodawcy jakim było powołanie tzw. wspólnoty mieszkaniowej celem sprawowania przez nią zarządu nieruchomością wspólną w imieniu wszystkich właścicieli lokali wchodzących w jej skład. W kontekście tym organ podkreślał, iż status wspólnoty mieszkaniowej należy odnosić przede wszystkim do prawnej formy wykonywanego przez właścicieli zarządu częściami wspólnymi, tj. płaszczyzny ich wspólnego interesu, nie zaś w kategorii podmiotu usytuowanego w stosunku zewnętrznym do jego członków. W skardze wniesionej na w/w interpretację podatkową Ministra Finansów strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procedury. Podnosząc zarzut naruszenia prawa procesowego skarżąca argumentowała, iż, wbrew dyspozycji art. 14 c § 1 zd. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 ze zm. – dalej O.p.), uzasadnienie zaskarżonego aktu nie zawierało wyczerpującego uzasadnienia co do prawnych przesłanek uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe. Wśród zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazywała na art. 8 ust. 1 oraz art. 30 ust. 3 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się uznaniem, że czynności zarządu nieruchomością wspólną wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową, polegające na zakupie opodatkowanych usług od dostawców zewnętrznych we własnym imieniu ale na rzecz właścicieli lokali, nie stanowią – w świetle powołanych przepisów – świadczenia usług na rzecz członków wspólnoty mieszkaniowej; art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wspólnota mieszkaniowa, dokonująca zakupu usług w imieniu i na rzecz swoich członków (właścicieli lokali), nie działa jako usługodawca w rozumieniu powołanych przepisów, a co za tym idzie, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług; art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się uznaniem, że kwoty zaliczek uiszczanych przez właścicieli lokali na rzecz wspólnoty mieszkaniowej nie stanowią obrotu, będącego podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług, oraz art. 14 c § 1 zd. 1 O.p. poprzez zamieszczenie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej wyczerpującego uzasadnienia co do przyjętej oceny stanowiska wnioskodawcy. W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumentację przedstawioną we wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego stanowiska w sprawie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego organ podatkowy, uznając ich bezzasadność, powtórzył przeprowadzoną w zaskarżonej interpretacji wykładnię spornych przepisów. W nawiązaniu zaś do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 14 c § 1 zd. 1 O.p. organ podatkowy podniósł, że powołany w skardze przepis ustawy procesowej ma zastosowanie do tych interpretacji, w których organ podzielił stanowisko wnioskodawcy. Natomiast do interpretacji, w których oceniono stanowisko wnioskodawcy negatywnie – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – odnosi się norma wynikająca z § 2 art. 14 c O.p. Przywołując treść art. 14 c § 2 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy przedstawionej we wniosku organ podatkowy zobowiązany jest wskazać stanowisko prawidłowe oraz dokonać uzasadnienia prawnego tego stanowiska. Powołany przepis nie nakłada natomiast na organ obowiązku ustosunkowania się do argumentów wnioskodawcy przedstawionych we wniosku. Wskazując na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie podzielił zarzutów skargi dotyczących sposobu uzasadnienia prawnego zawartego w zaskarżonej interpretacji podatkowej. Jak wskazał organ, w uzasadnieniu w sposób wyczerpujący dokonano wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w odniesieniu do przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego, czym zadośćuczyniono normie z art. 14 c § 2 O.p. Nawiązując do powołanej we wniosku o udzielenie interpretacji oraz powtórzonej w skardze uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r. (sygn. akt III CZP 127/06) organ podatkowy podkreślił, iż pogląd prawny tam przedstawiony odnosił się do odmiennego niż wskazany we wniosku stanu faktycznego i z tych względów nie może stanowić argumentu przemawiającego za uznaniem stanowiska skarżącej za prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a.". W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych, mieści się m.in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Stosowanie zaś do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak określonych kompetencji, Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że tryb wydawania interpretacji indywidualnych normują przepisy art. 14a – 14p O.p.. W art. 14c § 2, ustawodawca określił wymogi, jakie powinna spełniać interpretacja w sytuacji, gdy Minister Finansów uzna stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Zgodnie z jego treścią, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna winna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Dokonując interpretacji tego normatywnego wskazania, można odwołać się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Kr 1544/08; LEX nr 475273), zgodnie z którym uzasadnienie interpretacji jest szczególnie istotne w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, dlatego też nie może ograniczać się jedynie do zacytowania treści przepisów – musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego powołane przepisy znajdują zastosowanie i dlaczego przedstawiony we wniosku pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Drugą istotną kwestią wynikającą z przywołanego przepisu to nakaz interpretacji przepisów prawa wyłącznie w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę, w granicach określonych przedstawionym przez niego stanem faktycznym. Podjęcie rozstrzygnięcia poza tymi ramami stanowi działanie bez podstawy prawnej, co nie może spotkać się z aprobata Sądu, zwłaszcza jeśli przedstawiona przez organ podatkowy interpretacja przepisów prawa jest nieprawidłowa. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, organy podatkowe nie dość, że wykroczyły poza zakres postawionego zapytania, na gruncie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, to dokonały niezgodnej z prawem wykładni przepisów w tym właśnie - poza wnioskowanym - zakresie. Z tych i tylko z tych przyczyn niemożliwym stało się utrzymanie w obrocie prawnym indywidualnej interpretacji Ministra Finansów, pomimo, że w zasadniczej części Sąd podziela stawisko organów podatkowych. Podzielić zatem należy stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej Ministra Finansów, w świetle którego kwoty ponoszone przez poszczególnych właścicieli wspólnoty mieszkaniowej na poczet utrzymania tzw. części wspólnych na rzecz podmiotu jakim jest wspólnota nie stanowią zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Za błędne natomiast należy uznać stanowisko organów podatkowych (wyrażone z resztą, jak to wykazano bez podstawy prawnej) w zakresie nie uznania za czynności podlegające opodatkowaniu tym podatkiem usług świadczonych przez wspólnotę na rzecz jej członków służących wyłącznie utrzymaniu odrębnych lokali (np. na zakup mediów do odrębnych lokali). Orzekając w granicach wytyczonych powołanymi na wstępie przepisami, Sąd stwierdza, że dokonana przez Ministra Finansów interpretacja przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zawarta w zaskarżonym akcie, tylko w części jest merytorycznie poprawna. W świetle przepisów ustawy o własności lokali, a w szczególności art. 13 ust. 1 tej ustawy rozróżniać bowiem należy, i to bardzo wyraźnie, dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną, a zatem stricte z byciem członkiem określonej wspólnoty i drugie, związane tylko i wyłącznie z odrębną własnością lokalu. (które to czynności stany faktyczne zarówno strona skarżąca jak i organy podatkowe zdają się traktować na równi, choć każda ze stron z innymi skutkami prawnymi). W zakresie obciążeń finansowych właściciela lokalu będącego członkiem wspólnoty należy z kolei wyróżnić dwie kategorie wydatków: 1) koszty zarządu związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, 2) wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu. Składniki pierwszej kategorii wydatków zostały przykładowo wymienione w art. 14 ustawy o własności lokali jako zasadnicze koszty obciążające właścicieli lokali w ramach wspólnoty. Są to przede wszystkim: 1) wydatki na remonty i bieżącą konserwację, 2) opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, 3) ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali, 4) wydatki na utrzymanie porządku i czystości, 5) wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy. To wyłącznie na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat , których wysokość ustalana jest w drodze uchwały wspólnoty (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy). W drugim przypadku wydatków ponoszonych przez właściciela - związanych z utrzymaniem jego lokalu - najczęściej chodzić będzie o tzw. media (np. energia cieplna, woda). Zarząd Wspólnoty (bądź tez jej zarządca), w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali, występuje w odmiennej roli, praktycznie jedynie jako pośrednik między dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali. Środki uiszczone z tytułu wpłat dokonanych przez właścicieli poszczególnych lokali na utrzymanie tych lokali (zapłata za media) nie są zaliczkami w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o własności lokali. W tym znaczeniu wydatki ponoszone przez właścicieli lokali na zakup mediów do ich lokali nie są "partycypacją w kosztach Wspólnoty Mieszkaniowej przez jej członków", jak błędnie przyjęły organy podatkowe w interpretacji udzielonej skarżącej. Powstające tą drogą stosunki nie mają charakteru "rozliczeń wewnątrz Wspólnoty", zakup mediów do poszczególnych lokali (rozliczany według rzeczywistych kosztów), nie może być traktowany, jak przyjęto w zaskarżonym akcie, jako czynność na rzecz samych siebie, niepodlegająca regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług (art. 5 ust. 1). Zgodzić się można z poglądem wyrażonym w piśmiennictwie (por. Stella Brzeszczańska "Rozliczanie mediów we wspólnocie mieszkaniowej" - Mon.Podat.1/2007), że ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie można rozciągać także na lokale, a w konsekwencji przyjmować, że m.in. w przypadku zakupu mediów wspólnota w całości kupuje je dla siebie i sama ze sobą rozlicza. Z tego powodu, że ze względów technicznych niemożliwe jest kupowanie mediów do poszczególnych lokali oddzielnie, wspólnota dokonuje tego zakupu "całościowo" i z tego tytułu od właścicieli - niezależnie od zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, z których ponoszone są opłaty za dostawę mediów w części dotyczącej nieruchomości wspólnej - pobierane są stosowne należności. Wspólnota w tym zakresie działa jako pośrednik, nie kupuje tych mediów dla siebie lecz działa w istocie w imieniu właścicieli; nawet jeżeli zawiera umowę we własnym imieniu, to w odpowiedniej części jest ona zawarta na rzecz właścicieli. Wspólnota tylko pośredniczy w zakupie mediów i rozliczając ten zakup na poszczególne lokale w rzeczywistości dokonuje odsprzedaży. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowić będzie przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług. W tym też zakresie wystawiane mogą być przez Wspólnotę faktury VAT, dokumentujące świadczenie usług na rzecz właścicieli (refakturowanie zakupionych przez Wspólnotę mediów na właściciela ), do czego z reszta upoważnia obowiązujący od 1 grudnia 2008 r. przepis art. 30 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. W taki oto sposób właściciel ponosić będzie wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, do czego jest zobowiązany na mocy art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali. W świetle powyższego należy uznać, że interpretacja zawarta w zaskarżonym akcie jest poprawna merytorycznie jedynie we wskazaniu, że uiszczanie przez członków Wspólnoty bieżących opłat (zaliczek) na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, nie ma zatem podstaw, żeby Wspólnota Mieszkaniowa wystawiała faktury VAT dokumentujące wpłatę zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali. Natomiast w odniesieniu do wydatków , o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali, związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali (podkreśl. Sądu), ponoszonych m.in. z tytułu zakupu mediów do tych lokali, stwierdzić należy, że interpretacja dokonana w niniejszej sprawie przez organy podatkowe narusza prawo, w szczególności przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 , art. 15 ust. 1 i 2 , art. 29, art. 30 ust. 3, art. 88 ust. 3a pkt 2 , art. 106 ust. 1 ustawy o VAT. Jak wyżej bowiem wskazano do tego rodzaju transakcji znajdują zastosowanie przepisy o podatku od towarów i usług. Niezależni od tego na gruncie rozpoznawanej sprawy sprzeczna jest także z treścią art. 14 c O.p., bowiem wykracza poza wyznaczone wnioskiem strony ramy. Wobec łącznego ujęcia w dokonanej interpretacji podatkowej zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz zakupu mediów, uwzględniając skargę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, mimo że przyjął merytoryczną poprawność interpretacji odnośnie zaliczek, a więc w części, o którą rozpytywała skarżąca. Tym samym Sąd nie podzielił przedstawionej przez nią interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, uznającą, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają także zaliczki (wydatki) ponoszone na rzecz części wspólnych, nie uwzględnia ona bowiem treści zapisów ustawy o własności lokali. Jakkolwiek należy zgodzić się z twierdzeniem, że w ostatecznym rozrachunku wszystkie nabywane przez Wspólnotę usługi służą wszystkim jej członkom, to jednak sam ustawodawca wprowadził rozróżnienie (opisane powyżej), co odmiennego traktowania wydatków przeznaczonych tylko i wyłącznie do odrębnych lokali i tych ponoszonych na rzecz wszystkich członków wspólnoty w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ww. ustawy. Takiej interpretacji nie sprzeciwia się także powoływana przez skarżącą w treści zapytania i składnych środkach odwoławczych uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. akt III CZP 67/07 (OSNC 2008/7-8/69). Należy bowiem zauważyć, że uznanie danej czynności za podlegającą opodatkowaniu czy też nieopodatkowaną jest niezależne od kwalifikacji tej czynności na gruncie prawa cywilnego. Prawo bowiem podatkowe, jako prawo daninowe korzysta z autonomii samodzielnie regulując zdarzenia gospodarcze. W świetle przywołanej argumentacji, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie znalazł podstaw do odejścia do ukształtowanej, jak się zdaje, w tym zakresie, linii orzeczniczej wyrażonej w wyrokach sądów administracyjnych, m.in. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009r., III SA/Wa 2597/08; WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2009r., III SA/Gl 1369/08; WSA w Gdańsku z 10 września 2009r., I SA/Gd 488/09; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 października 2007r., I SA/Go 68/07 (dostępne na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jego prawidłowość potwierdził również NSA w wyroku z 20 marca 2009r. I FSK 88/08 (dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl), dodatkowo wskazując, że do 1 grudnia 2008 r. ustawa o VAT oraz przepisy wykonawcze do ustawy nie regulowały zagadnienia refakturowania kosztu usług obcych. Stąd też do dnia 1 stycznia 2007r. należało posiłkować się przepisem art. 6 ust. 4 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG), a od 1 stycznia 2007r. art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006r w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej, które stanowią, że: "w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi". Od 1 grudnia 2008 r. kwestię tę normuje art. 30 ust. 3 ustawy o VAT, gdyż odnośnie lokali wyodrębnionych Wspólnota działa we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej (właściciela lokalu). W zakresie natomiast części wspólnych zasada powyższa nie powinna obowiązywać, gdyż działa w imieniu własnym, na rzecz swoją jako Wspólnoty. Uznając zatem, że zaskarżona interpretacja narusza powołane na wstępie przepisy Ordynacji podatkowej, a także wskazane przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, Sąd zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c i art.. 200 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Rozpatrując sprawę ponownie organy podatkowe winny skupić się jedynie na kwestiach przedstawionych im do oceny przez wnioskodawcę, dokonując w tym zakresie interpretacji odpowiadającej wskazanym przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI