I SA/Wr 1419/04

I SA/Wr 1419/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 67 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 1999 – 2002 wraz z odsetkami: oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. nr [...]z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. nr [...] umarzającą zaległy podatek od środków transportowych wraz z odsetkami za pojazd marki S. nr rej. [...] za lata 1999 – 2002, w łącznej wysokości [...]zł, natomiast odmawiającą umorzenia pozostałej zaległości w podatku od środków transportowych od ww. pojazdu w wysokości [...]zł.
Z uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, iż podatnik pismem z dnia [...]r. oraz pismem z dnia [...]r. wystąpił o umorzenie zaległych rat w podatku od środków transportowych wraz z odsetkami pojazdu marki S. nr rej. [...]. Wniosek swój motywował okolicznościami zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej w 1998 r. w zakresie usług transportowych oraz chorobą. Wskazał również, iż od momentu zawieszenia działalności gospodarczej samochód był garażowany bez eksploatacji natomiast dnia [...]r. samochód został zezłomowany. Ponadto podatnik podniósł, że od marca 1998 r. jest na emeryturze.
W toku postępowania wyjaśniającego organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że podatnik oraz jego żona są emerytami i z tego tytułu pobierają świadczenia w wysokości odpowiednio [...]zł i [...] zł Małżonkowie mieszkają w domu jednorodzinnym o pow. [...] m², położonym na działce o powierzchni [...]m². Opłaty eksploatacyjne wynoszą około [...] zł miesięcznie. Z powodu złego stanu zdrowia (choroba serca, tętniak aorty) podatnik znaczne kwoty wydaje na leczenie. Wspólnie z małżonką na lekarstwa przeznaczają około [...]zł miesięcznie. Stwierdzono również, iż podatnik nie posiada żadnych środków transportowych, a przedmiotowy samochód zezłomował. Podjęte przez organ podatkowy pierwszej instancji rozstrzygnięcie w postaci częściowego umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych uzasadniono złym stanem zdrowia podatnika i koniecznością ponoszenia przez niego stałych wydatków na leczenie. Jednocześnie wskazano na brak przesłanek do zastosowania umorzenia w całości przedmiotowej zaległości wskazując na to, iż za zastosowaniem ulgi w spłacie zaległości podatkowej przemawiać mogą bowiem jedynie okoliczności niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników na które nie mógł on mieć wpływu. Natomiast organ podatkowy stwierdził, iż z takie okoliczności nie zachodzą w przedmiotowej sprawie, gdyż zadłużenie podatnika powstało na skutek zaniedbania przez podatnika obowiązków podatkowych w latach 1999 – 2002. Ponadto podniesiono, iż każdy podatnik powinien być świadomy obowiązku ponoszenia ciężarów fiskalnych na rzecz państwa. Natomiast przerzucenie odpowiedzialności za swoje zaległości podatkowe na podatników płacących regularnie podatki, w sytuacji gdy obiektywnie możliwe jest ich uiszczenie bez uszczerbku w zaspokajaniu bieżących potrzeb podatnika i jego najbliższych, byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.
W złożonym pismem z dnia [...]r. odwołaniu podatnik wniósł o ponowne umorzenie zaległych rat w podatku od środków transportowych w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu odwołania powtórzył argumenty przedstawione we wniosku o umorzenie zaległych rat z dnia [...]r. Jednocześnie podkreślił, iż nie stać go na spłacenie tak wysokiej kwoty za pojazd, który faktycznie nie był eksploatowany i nie przynosił żadnych dochodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją nr [...] z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, pozostawiającej organowi podatkowemu ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie przedmiotowej ulgi. Stwierdzono, iż organ podatkowy pierwszej instancji dopełnił staranności, aby w pełny i wyczerpujący sposób ustalić wszystkie okoliczności wpływające na sytuację życiową podatnika. Organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił okoliczności podnoszone przez podatnika tj. jego wiek, stan zdrowia oraz niemożność wyrejestrowania opodatkowanego środka transportu i umorzył znaczną część zaległości z tytułu podatku od środków transportowych. Wskazano też, że sytuacji podatnika nie można uznać za tyle nieprzewidywalnej, aby uzasadniała odstąpienie od zasady powszechności opodatkowania poprzez całkowite umorzenie zaległości podatkowych, gdyż zadłużenie powstało na skutek zaniedbania obowiązków podatkowych w latach 1999 – 2002.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie zobowiązania podatkowego jako nieistniejącego w całości. Skarżący zarzucił powołanej decyzji niezgodność z zasadami współżycia społecznego oraz nieważność z mocy samego prawa, powołując się na art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi obok okoliczności przedstawionych w odwołaniu wskazujących na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego i jego małżonki podniesiono dodatkowo okoliczność, iż przedmiotowy samochód na mocy decyzji Urzędu Miejskiego W. nr [...]z dnia [...]r. pozostawał bezterminowo w dyspozycji Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. Zatem stanowił środek transportu stanowiący zapas mobilizacyjny, który w myśl uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. był zwolniony od podatku od środków transportowych. Dodatkowym argumentem była niemożność wyrejestrowania samochodu, która istniała z przyczyn niezależnych od strony tylko ustawodawcy. Skarżący podniósł, iż z jego strony nie zaistniało żadne zaniedbanie w dopełnieniu ciążącego na niej obowiązku wyrejestrowania samochodu czy też zła wola. Obowiązujące przepisy prawne postawiły skarżącego w takiej a nie innej sytuacji. I z tego powodu skarżący uważa, że nie powinien ponosić kosztów błędów ustawodawcy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazała, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie odbiega od przeciętnej sytuacji innych osób, zobowiązanych do płacenia podatków. Wskazano, iż podniesione argumenty co do uprawnienia uzyskania zwolnienia z tytułu zakwalifikowania samochodu jako zapasu mobilizacyjnego mogły być przedmiotem oceny, ale w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Natomiast do właściwości Sądu nie należy umorzenie zobowiązania podatkowego. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 58 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) należy uznać za bezprzedmiotowy, gdyż stosownie do art. 1 ww. ustawy kodeks cywilny reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Natomiast organy podatkowe, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadzi postępowanie podatkowe w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.).
Istotą sporu między stronami jest zastosowanie ulgi w postaci umorzenia części zaległości w podatku od środków transportowych za lata 1999 – 2002 wraz z odsetkami.
Stosownie do art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego przepisu wynika, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie jest zbudowana przy zastosowaniu tzw. uznania administracyjnego. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty: ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego musi być w każdym wypadku indywidualnie ustalane przez organ w ramach postępowania podatkowego. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Mowa tu zatem o takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 983/98, LEX 40722). Natomiast pojęcie interesu publicznego nie ma stałej treści, co wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia wartości, jakie kryć się mogą pod tym pojęciem (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2002 r. sygn. akt III SA 659/01, opubl. ONSA 2003/3/105). Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu oczywiście wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż w toku prowadzonego postępowania podjęto niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrano dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. Wydana na ich podstawie decyzja odmawiająca w części umorzenia zaległości podatkowych nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. W procesie dochodzenia do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił również całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek. Wreszcie Sąd przyjął, że w ramach swego uznania organy podatkowe nie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej, regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym. Sąd wziął pod uwagę także fakt, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę musi być należycie uzasadniona. Argumentacja przyjęta przez organy podatkowe mieściła się w granicach zakreślonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej.
Należy również wskazać, iż podnoszony przez stronę argument jakoby posiadany przez niego środek transportu stanowił zapas mobilizacyjny mógłby być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w odrębnym postępowaniu w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych, nie może być natomiast uzwględniony w postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości w ww. podatku.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.