I SA/WR 1368/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów rolnych posiadanych przez przedsiębiorcę, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1998 r., argumentując, że część jej gruntów powinna być opodatkowana podatkiem rolnym. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że posiadanie koncesji na działalność gospodarczą przesądza o opodatkowaniu wszystkich gruntów podatkiem od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego i potrzebę dokładniejszego zbadania, czy grunty te faktycznie były użytkowane rolniczo.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki A Sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1998 r. Spółka twierdziła, że część posiadanych przez nią gruntów, mimo że znajdowały się na terenie działalności gospodarczej i były objęte koncesją, powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Organy podatkowe, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, opierając się na argumentacji, że posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę, który dysponuje koncesją na działalność gospodarczą, przesądza o jego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, niezależnie od faktycznego sposobu użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy prawa procesowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej. Sąd wskazał, że organy nie zebrały wystarczających dowodów, aby jednoznacznie stwierdzić, czy sporne grunty rolne zostały faktycznie wyłączone z produkcji rolnej na skutek prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślono, że kluczowe jest ustalenie faktycznego sposobu użytkowania gruntów, a nie tylko samego faktu posiadania ich przez przedsiębiorcę. Sąd nakazał organom ponowne zbadanie sprawy z uwzględnieniem wszystkich dowodów, w tym tych wskazanych przez skarżącą, dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub leśnej na spornych terenach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Grunty rolne mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy zostaną wyłączone z produkcji rolnej na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Samo posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę i posiadanie koncesji nie jest wystarczające do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeśli grunty te są faktycznie użytkowane rolniczo.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntu. Organy podatkowe nie zebrały wystarczających dowodów, aby wykazać wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej na skutek działalności gospodarczej. Należy zbadać, czy na spornych gruntach prowadzono działalność rolniczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3, 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Op. art. 122
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o podatku rolnym
u.p.r. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku rolnym
u.p.o.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 5 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Op. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op. art. 191
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 6
p.g.g. art. 6 § pkt 8
Ustawa Prawo Geologiczne i Górnicze
u.l.
Ustawa o lasach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie zebrały wystarczających dowodów, aby wykazać, że grunty rolne zostały wyłączone z produkcji rolnej na skutek działalności gospodarczej. Konieczne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i zweryfikowanie twierdzeń strony o prowadzeniu działalności rolniczej. Posiadanie koncesji na działalność gospodarczą nie przesądza automatycznie o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wszystkich posiadanych gruntów, jeśli część z nich jest faktycznie użytkowana rolniczo.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych opierająca się na samym fakcie posiadania gruntu przez przedsiębiorcę i posiadania koncesji jako wystarczającej przesłance do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
"Aby ustalić, iż grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy uprzednio stwierdzić, że nie jest on objęty przepisami o podatku rolnym." "O tym, że przedsiębiorca może posiadać grunty podlegające podatkowi rolnemu lub leśnemu i w związku z tym w ogóle niepodlegające podatkowi od nieruchomości, przekonuje także wnioskowanie a contrario z przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 omawianej ustawy, który w przeciwnym wypadku byłby zbędny, co byłoby niezgodne z założeniem racjonalnego ustawodawcy." "Zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne, z produkcji rolnej." "W każdej sprawie przesądzające dla oceny, czy grunt rolny został wyłączony z rolniczego eksploatowania z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą decydować będą zaistniałe okoliczności faktyczne, takie jak cel i okoliczności nabycia gruntów, historia ich użytkowania, profil prowadzonej działalności, plany ich wykorzystywania w przyszłości." "Zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (...) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym."
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Szczerbiński
sędzia
Anetta Chołuj
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów rolnych posiadanych przez przedsiębiorców, znaczenie zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w 1998 r. (choć interpretacja przepisów jest uniwersalna). Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy podatkowe i jak łatwo można naruszyć prawa strony przez pochopne rozstrzygnięcie. Jest to klasyczny przykład konfliktu między formalnym statusem gruntu a jego faktycznym wykorzystaniem.
“Czy posiadanie koncesji oznacza podatek od nieruchomości dla wszystkich gruntów?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1368/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-12-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Szczerbiński Anetta Chołuj Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 94 poz 431 art. 1 ust. 1 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym. Dz.U. 1991 nr 9 poz 31 art. 3 ust. 1,2,3, art. 5 ust. 3,5 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 122 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant: Anna Kruś po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. w O. K. kwotę 5.422 zł (pięć tysięcy czterysta dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] Zakłady A sp. z o.o. w O. K. zwróciły się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1998 r. wskazując, iż część posiadanych przez nią gruntów winna podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym oraz leśnym. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie udzielonej koncesji ważnej do 31.12.2016 r. W związku z powyższym na mocy przepisów art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od posiadanych gruntów winna odprowadzać podatek od nieruchomości wg stawki przewidzianej dla działalności gospodarczej, bez względu na kwalifikację ww. gruntów w ewidencji gruntów. W odwołaniu od tej decyzji spółka potrzymała twierdzenie, iż część posiadanych gruntów ma charakter gruntów rolnych i leśnych, wobec czego winny podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do zamiany rozstrzygnięcia organu I instancji. Kolegium ustaliło, że skarżąca była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w gminie S. Ś. w obrębie R. (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],..[...]) i S. Ś. (działka nr [...]). Grunty wchodzące w ich skład w ewidencji gruntów sklasyfikowane były jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytki rolne oraz grunty leśne. Spółka prowadziła działalność gospodarczą na podstawie koncesji Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa obowiązujących do 31.12.2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że podstawowym kryterium dla oceny czy dany grunt jest związany z działalnością gospodarczą, a w konsekwencji opodatkowany podatkiem od nieruchomości, stanowi okoliczność posiadania go przez przedsiębiorcę. Nie jest zatem istotne czy na gruncie tym faktycznie jest realizowana działalność gospodarcza. Dodatkowo organ podatkowy powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych wyrok NSA z dnia 15.12.2004 r. (sygn. FSK 806/2004) oraz wyrok z dnia 17.07.2003 r. (I SA/Wr 755/01) dotyczące zbliżonych spraw, w których Sąd stwierdził, iż grunty objęte koncesją podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, iż z zebranych dowodów wynikało, że skarżąca na zajmowanych gruntach nie prowadziła działalności rolnej i leśnej. Powołał się na postanowienie organu I instancji z dnia [...], którym wezwano spółkę do przedstawienia dowodów potwierdzających zasadność opodatkowania gruntów podatkiem rolnym (leśnym), na co nie uzyskano żądanych dowodów. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego okolicznością przesądzającą o opodatkowaniu wszystkich gruntów podatkiem od nieruchomości był fakt objęcia gruntów koncesją, co świadczy o ich związku z działalnością gospodarczą. Kwalifikacji tej nie zmienia przejściowe niewykorzystywanie gruntu dla potrzeb działalności gospodarczej, co niejednokrotnie potwierdzało orzecznictwo sądów administracyjnych. Ponadto sporne nieruchomości położone są w strefie zakładów górniczych oraz obszarów górniczych, ustanowiono na nich także strefy rozrzutu odłamków skalnych, co dodatkowo świadczy o związaniu tych gruntów z prowadzoną działalnością. Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 9.09.2002 r. (sygn. akt FPK 5/02), z treści której wywiodło, że grunt leśny podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym jeżeli jest wyłącznie związany z prowadzeniem gospodarki leśnej, co w sprawie nie występuje. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zarzuciła niezastosowanie się przez organy podatkowe do wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 23.07.2003 r., sygn. akt I SA/Wr 596/01 dotyczącym przedmiotowej sprawy, jak również diametralną zmianę stanowiska prezentowanego w poprzednich decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego (uchylających decyzję organu I instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania). Zdaniem strony wszystkie posiadane przez nią grunty związane z działalnością gospodarczą opodatkowane są podatkiem od nieruchomości, zaś grunty rolne i leśne winny podlegać materii odrębnych ustaw. Powoływane przez organy podatkowe orzeczenia sądów dotyczą innej sprawy i nie mogą mieć odniesienia do rozpoznawanej sytuacji. Spółka wskazywała, iż sprawa toczy się już 6 lat w trakcie, których każda z instancji wydała trzy decyzje, na obecnym etapie skarżąca podtrzymuje wszystkie dotychczasowe zarzuty i stwierdzenia, dodatkowo wskazując na brak logiki i błędną ocenę sprawy. Organ podatkowy uznał bowiem, że skarżąca posiada grunty rolne, jednakże dopiero od 2000 r. (od momentu zawarcia umowy z dotychczasowym wieloletnim użytkownikiem tych gruntów), tymczasem żaden przepis nie uzależnia statusu gruntu od zawarcia umowy. Skarżąca sporne grunty posiada nieprzerwanie od lat 80-tych i od co najmniej 20 lat są one użytkowane rolniczo, co potwierdzają przedłożone w toku postępowania administracyjnego oświadczenia, w tym także kierownika działu spraw pracowniczych, z których wynika, że użytkowników było więcej, zaś dokumenty w tym względzie znajdują się w Urzędzie Miejskim S. Ś. Spółka wskazała także na załączone do skargi pismo potwierdzające wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych na obszarze posiadanych gruntów leśnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzją w świetle tak przyznanych kompetencji stwierdzić należy, iż narusza ona przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia jakim podatkiem winny być opodatkowane posiadane przez skarżącą grunty, które jak wynika z ewidencji gruntów stanowiły również użytki rolne i grunty leśne. Zgodnie z utrwalonym w piśmiennictwie i orzecznictwie poglądem, w razie wątpliwości co do zakresu opodatkowania gruntu podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości kwestią zasadniczą i wstępną jest ustalenie, czy nie podlega on opodatkowaniu podatkiem rolnym. Wyłączenie go spod działania ww. ustawy uprawnia do zastosowania opodatkowania podatkiem od nieruchomości. "Aby ustalić, iż grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy uprzednio stwierdzić, że nie jest on objęty przepisami o podatku rolnym i leśnym" (wyroki NSA: sygn. akt SA/Lu 85/92, SA/Ka 1038/92 i III SA 1599/92 - niepubl.). Dla porządku tylko przypomnieć należy, iż warunkiem zasadniczym z punktu widzenia przyjętych rozważań (niekwestionowanym w niniejszej sprawie) jest właściwa klasyfikacja gruntów jako rolnych czy też leśnych, ujęta w ewidencji. Przechodząc zatem do analizy stanu prawnego istotnego dla sprawy stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają określone w ustawie grunty gospodarstw rolnych. Jednocześnie przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy stanowił, iż nie podlegają opodatkowaniu grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Tak więc ustawa wyłączała spod opodatkowania grunty zajęte na działalność gospodarczą inną niż rolnicza. Z kolei regulacje ustawy z dnia 9.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na 1998 r. stanowiły w art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nieobjęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym oraz grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz niesklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza. W ust. 2 i ust. 3 zawarto istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy definicje działalności rolnej i leśnej. Jednocześnie art. 5 ust. 3 tej ustawy wskazuje, iż za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności: 1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi, 2) grunty pod budowlami i urządzeniami, 3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne, 4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne: a) na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, b) do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego. Z treści powyżej przytoczonych przepisów wynika, iż opodatkowane podatkiem rolnym będą grunty, które nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolna ani z nią niezwiązane. Oba pojęcia nie są tożsame i winny być, zdaniem Sądu rozróżniane, co niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8.09.2005 r. sygn. akt III SA/Wa 346/2005, http://www.netax.pl/osp/wyroki/OWSA/Wa/III%20SA/ 2005/00346.htm). Wydaje się, iż pojęcie gruntów zajętych na działalność gospodarczą dotyczy sytuacji, w których na gruntach tych jest lub będzie prowadzona działalność gospodarcza i w tym zakresie podatnik podjął działania zamierzające do realizacji swych planów, choć czasowo mogą pozostawać one nieeksploatowane. W przypadku zaś gruntów związanych z działalnością gospodarczą, należy przyjąć, iż chodzi o grunty powiązane w jakikolwiek sposób (nawet pośrednio) z prowadzoną działalnością. A więc sytuacja, w której podjęta działalność została zaniechana lub nie była w ogóle podejmowana działalność rolna. Przy czym w odniesieniu do przedsiębiorców, w przypadku każdego innego gruntu niż rolny, istnieje domniemanie, iż związek z działalnością realizowany jest przez sam fakt posiadania gruntu. W przypadku gruntów rolnych, domniemanie to jest w sposób istotny ograniczone, co wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 4, a przede wszystkim z art. 5 ust. 5 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. "O tym, że przedsiębiorca może posiadać grunty podlegające podatkowi rolnemu lub leśnemu i w związku z tym w ogóle niepodlegające podatkowi od nieruchomości, przekonuje także wnioskowanie a contrario z przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 omawianej ustawy, który w przeciwnym wypadku byłby zbędny, co byłoby niezgodne z założeniem racjonalnego ustawodawcy. Rozpoznanie konkretnej sprawy więc musi być poprzedzone ustaleniem, czy grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym oraz - gdyby nawet były objęte tymi przepisami - czy nie spełniają jednego z kryteriów przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy, uzasadniającego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości." (por. uchwała 5 sędziów NSA z dnia 2.04.2001 r., sygn. akt FPK 3/00, ONSA 2001/4/150). Zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne, z produkcji rolnej. W każdej sprawie przesądzające dla oceny, czy grunt rolny został wyłączony z rolniczego eksploatowania z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą decydować będą zaistniałe okoliczności faktyczne, takie jak cel i okoliczności nabycia gruntów, historia ich użytkowania, profil prowadzonej działalności, plany ich wykorzystywania w przyszłości. Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż nie zostały zebrane dowody umożliwiający jednoznaczne stwierdzenie, że przyjęta przez organy podatkowe klasyfikacja jest prawidłowa. Organy podatkowe uznały bowiem, iż wystarczającym dla wyłączenia spod opodatkowania podatkiem rolnym jest jedynie posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę dysponującego koncesją na wydobywanie kruszcu. Umknęło jednakże organom obu instancji, iż owa koncesja nie obejmuje całości posiadanych przez skarżącą gruntów. Jak wynika z akt spółka dysponowała obszarem o pow. [...], zaś koncesja obejmowała obszar [...]. Zatem prawidłowe, w zaistniałym stanie faktycznym, będzie opodatkowanie podatkiem od nieruchomości terenów objętych koncesją, w tym obrębie spółka prowadziła wydobycie, co wynika z akt sprawy. Przy czym jak słusznie wskazały organy podatkowe czasowe zaprzestanie działalności (wstrzymanie wydobycia) na danym obszarze nie świadczy o braku związku z prowadzoną działalnością i nie wyłącza opodatkowania takiego gruntu podatkiem od nieruchomości wg stawek najwyższych, a taka sytuacja miała miejsce w obrębie R. Wątpliwości jednakże budzi zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów poza obszarem objętym koncesjami. Jak wynika z akt, zagadnienie związku tych gruntów z działalnością gospodarczą było już przedmiotem badania przez organy podatkowe, jednakże w ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy jak i jego ocena budzą wątpliwości. Słusznie twierdzi organ podatkowy, iż grunty te mogą być związane z działalnością, przyjmując, iż związek ten nie musi być bezpośredni. W ich obrębie znajduje się bowiem teren górniczy, a więc, zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo Geologiczne i Górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 ze zm.), przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (m.in. obszar rozrzutu odłamków, co związane jest z wydobyciem kruszcu). Jednakże, jak wynika z powołanych na wstępie przepisów, grunt rolny może być opodatkowany podatkiem od nieruchomości jedynie wówczas, gdy zostanie wyłączony na cele nierolnicze lub nieleśne na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Interpretując a contrario przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 oraz art. 5 ust. 5 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli grunt rolny stanowiący własność przedsiębiorcy jest użytkowany rolniczo (prowadzona jest na nim działalność rolnicza w rozumieniu art. 3 ust. 2 ww. ustawy), nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji nie jest jasne czy na spornych gruntach prowadzona była w 1998 r. działalność rolna. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcia na przesłance posiadania gruntu przez przedsiębiorcę. W ocenie Sądu wskazane okoliczności, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś formułowanych przez skarżącą pism i wniosków, nie są wystarczająco wyjaśnione. Jak wynika z akt sprawy, spółka od samego początku podnosiła, iż na posiadanych gruntach prowadzona była działalność rolnicza, czego organy podatkowe w istocie nie zweryfikowały. Postępowanie organów podatkowych ograniczyło się do wezwania spółki o przedłożenie umów i innych konkretnie wskazanych w tym piśmie dokumentów. W odpowiedzi na co spółka nie przedłożyła żądanych dowodów podnosząc, iż poza umową z R. Kobiałką, innych nie posiada. Jednocześnie wskazała, iż działalność rolna na spornych terenach była prowadzona nieprzerwanie od połowy lat 80 –tych, wskazując na sposób ich eksploatacji i fakt, iż jednym z użytkowników był Ryszard Kobiałka (posiadany przez niego grunt został przez organy podatkowe uznany za użytkowany rolnie w rozliczeniu za 2001 r. – w tym bowiem roku podpisano z nim formalną umowę). Istotne jest również, iż w piśmie tym spółka wskazała (imiennie) jeszcze inne osoby prowadzące działalność rolną na spornych gruntach, mogące udzielić informacji w tym względzie deklarując wolę przekazania dalszych informacji, o ile tylko organ podatkowy uzna to za uzasadnione. Wskazała także spółka na dokumenty będące w posiadaniu komórki organizacyjnej ds. rolnictwa w Urzędzie Gminy S. Ś. Przedłożyła także dokumenty dotyczące pozyskiwania drewna i prowadzenia gospodarki leśnej na spornych gruntach. Jednakże do tych dowodów organ podatkowy nie odniósł się na żadnym etapie postępowania, tymczasem z punktu widzenia rozważanej sprawy mogą mieć one zasadnicze znaczenie. Zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 50 ze zm. - zwana dalej Op.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach ordynacji podatkowej nakazując organom podatkowym zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op.). Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych wyrażona w art. 122 Op. zasada prawdy obiektywnej (przewijająca się przez wszystkie procedury prawne przed organami publicznymi stosującymi prawo w Polsce w indywidualnych sprawach) jest naczelną zasadą postępowania podatkowego. Ustalenie stanu faktycznego zgodnie z tą zasadą jest koniecznym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. Chodzi nie tylko o ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale także o prawidłową ocenę prawną prawotwórczych faktów (por. wyrok NSA z dnia 26.10.2005 r., sygn. akt I FSK 188/05, LEX nr 173261). Niepełne, a więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego nie może służyć prawidłowej jego subsumcji do odpowiednich norm prawa materialnego. Dopiero, gdy stan faktyczny ustalony zostanie z zachowaniem dyrektyw płynących z art. 122, 187 § 1 i art. 191 Op., będzie można ocenić, w jaki sposób skonfrontowano stan faktyczny z normami prawa materialnego, a więc czy dokonano prawidłowej, czy też błędnej ich wykładni (wyrok NSA z dnia 22.02.2005 r., sygn. akt FSK 1444/04, PP 2006/6/53). Aby dojść do prawdy obiektywnej organy podatkowe nie mogą ograniczać zakresu środków dowodowych. Jakiekolwiek ograniczanie środków dowodowych, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi zagrożenie dla realizacji zasady prawdy materialnej i może wynikać tylko z przepisów ustawowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.08.2004 r., sygn. akt III SA 1482/03, LEX 162203). Z treści art. 122 Op. wynika, że organ podatkowy nie może wydać rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o domniemane okoliczności faktyczne w sytuacji, gdy w sprawie istnieją dowody potwierdzające istnienie okoliczności faktycznych, których treść jest wręcz przeciwna do treści okoliczności domniemywanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.02.2004 r., sygn. akt III SA 1837/02, LEX nr 180511). Uznając zatem, iż organy podatkowe naruszyły powołane wyżej przepisy prawa procesowego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, zasadnym stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podatkowe winny, w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić, czy na spornych gruntach była prowadzona działalność rolnicza lub leśna, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyniąc zadość przedstawionym wyżej wymogom procedury, przeprowadzając sygnalizowane przez skarżącą dowody. Odnosząc się natomiast do powoływanych przez organy podatkowe orzeczeń sądów administracyjnych (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.07.2003 r., sygn. akt I SA/Wr 755/01 i NSA z dnia 15.12.2004 r., sygn. akt FSK 805/04), stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu nie mogą mieć odniesienia do niniejszej sprawy, a to z uwagi na odmienność stanu fatycznego. Omawiane rozważania odnoszą się do interpretacji przepisów ustawy o podatku rolnym i podatku od nieruchomości, z uwagi jednakże na tożsamość rozwiązań prawnych znajdą zastosowanie także w zakresie dotyczącym relacji przepisów ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444 ze zm.) do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przy czym na marginesie już tylko wskazać należy, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za działalność leśną, w rozumieniu ustawy, uważa się działalność posiadaczy i zarządców lasów w zakresie urządzania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Chodzi zatem o czynności charakteryzujące się cyklicznością podejmowanych działań, nie zaś jednorazowymi zabiegami wymaganymi prawem. Stwierdzone nieprawidłowości polegające na naruszeniu przepisów prawa procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżącą koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.Nr 163 poz. 1394 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI