I GZ 166/25

I GZ 166/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 40 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 469/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w M. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 7 grudnia 2023 r. nr DIR-IX.6343.30.2023.3 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 469/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę P. Sp. z o.o. w M. (skarżąca, spółka) na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (organ, Minister) z dnia 7 grudnia 2023 r., nr DIR-IX.6343.30.2023.3 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarga wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja doręczona została pełnomocnikowi skarżącej spółki 11 grudnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm. - k. 2449). Termin do wniesienia skargi upływał zatem 10 stycznia 2024 r. Przedmiotowa skarga została nadania 11 stycznia 2024 r. (k. 11 akt sądowych).
WSA w Warszawie podniósł, że w treści skargi spółka zarzuciła organowi naruszenia art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez zaniechanie przez Ministra doręczenia decyzji bezpośrednio stronie, w sytuacji gdy w dniu wydania decyzji w sprawie za stronę nie działał już pełnomocnik, a informacja w tym przedmiocie wpłynęła do akt sprawy, co spowodowało skrócenie 30-dniowego terminu na przygotowanie skargi. W odpowiedzi na skargę organ nadmienił, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony występującemu w sprawie – adw. A. M. w dniu 11 grudnia 2023 r. Organ stwierdził ponadto, że dopiero 15 stycznia 2024 r. czyli ponad miesiąc od dnia doręczenia decyzji, adw. A. M. zawiadomił organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (co nastąpiło już w dniu 19 października 2023 r.).
WSA w Warszawie stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 22 lutego 2023 r. udzielone adw. A. M. (k.2389). Wskazał, że jedynym pismem zawiadamiającym o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez adw. A. M. jest pismo tego pełnomocnika z dnia 10 stycznia 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 15 stycznia 2024 r. (k. 2450-2453). Podkreślił, że kolejność pism w aktach administracyjnych została uwidoczniona nie tylko poprzez daty tych pism, daty pieczęci organu, ale także numerację kart akt administracyjnych dokonaną przez organ. Ponadto w piśmie z dnia 10 stycznia 2024 r. adw. A. M., stwierdził, że 20 października 2023 r. złożył oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Do pisma załączył oświadczenie z 19 października 2023 r. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, które zostało skierowane jedynie do skarżącej spółki. Tym samym nie załączył jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zawiadomił, już wcześniej (przed dniem 10 stycznia 2024 r.), także organ. Brak jest również jakiegokolwiek pisma samej spółki, która informowałaby organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
W ocenie Sądu I instancji, z przytoczonych powyżej informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, a także z analizy akt administracyjnych wynika, że jedynym pismem informującym o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez adw. A. M. było pismo z dnia 10 stycznia 2024 r. Wpłynęło ono do organu w dniu 15 stycznia 2024 r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji i po doręczeniu jej adw. A. M. Do skargi nie został załączony jakikolwiek dokument, z którego wynikałoby, że sama spółka lub też adw. A. M. w formie pisemnej poinformowali organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przed wydaniem zaskarżonej decyzji lub bezpośrednio po jej wydaniu.
Sąd I instancji dodał, że obecny pełnomocnik spółki adw. P. Z. przy piśmie Sądu z 12 marca 2024 r. otrzymał także odpis odpowiedzi organu na skargę, w której organ wypowiedział się co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji adw. A. M. (11 grudnia 2023 r.) oraz okoliczności, iż organ został zawiadomiony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dopiero w dniu 15 stycznia 2024 r. Obecny pełnomocnik spółki po otrzymaniu ww. pisma organu nie odniósł się jednak do twierdzeń dotyczących daty zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa oraz daty doręczenia decyzji adw. A. M. Dlatego też zachodzą podstawy do uznania, że do organu przed wydaniem zaskarżonej decyzji i bezpośrednio po jej wydaniu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adw. A. M.
Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo organ dokonał doręczenia tej decyzji ustanowionemu w sprawie na mocy pełnomocnictwa z dnia 22 lutego 2023 r. adw. A. M. W opisanej sytuacji doręczenie zaskarżonej decyzji adw. A. M. w dniu 11 grudnia 2023 r. było prawidłowe. Wniesienie skargi w dniu 11 stycznia 2024 r. zostało dokonane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. skargę odrzucił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając postanowienie w całości oraz wnosząc w całości o jego uchylenie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi, podczas gdy z uwagi na brak prawidłowego doręczenia skarżącej decyzji organu II instancji termin wskazany w art. 53 § 1 p.p.s.a. nie rozpoczął biegu, a zatem strona nie mogła uchybić terminowi do wniesienia skargi,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż decyzja organu II instancji została prawidłowo doręczona, podczas gdy uznać należało, iż wobec doręczenia jej i podjęcia tej korespondencji przez osobę nieuprawnioną brak było podstaw do uznania, iż rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi przez stronę.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum. Podniesiono m.in., że z akt sprawy wynika, iż były pełnomocnik wypowiedział skarżącej pełnomocnictwo 20 października 2023 r. pismem datowanym na 19 października 2023 r. Zatem jeszcze przed wydaniem przez organ II instancji decyzji. Wobec doręczenia decyzji organu II instancji podmiotowi nieuprawnionemu uznać należy, że bieg terminu na wniesienie skargi nie rozpoczął się, a w konsekwencji brak było podstaw do uznania, że strona uchybiła terminowi do złożenia skargi. W ocenie skarżącej, doręczenie decyzji byłemu pełnomocnikowi już powinno zostać uznane za nieskuteczne i nie wywoływać skutków dla strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku wniesienia jej po tym terminie, Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Termin, o którym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym. Oznacza to, że nie może być on skracany ani przedłużany przez sąd, ani przez organ odwoławczy. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do modyfikacji długości terminu ustawowego. Jest to również termin prekluzyjny, co oznacza, że sąd administracyjny uwzględnia jego upływ z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę, jako spóźnioną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Termin ten ma charakter procesowy - w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie skarżącemu (postanowienie NSA z 25.9.2013 r. II GSK 1765/13, Legalis 914073; postanowienie WSA w Warszawie z 12.12.2005 r. III SA/Wa 1962/05, Legalis 298172; T. Woś w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 458, 464-465, uw. 1, 6 do art. 53 ; tenże, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, 2009, s. 178; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 408, nb 1 do art. 53).
Podkreślić należy, że skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia niniejszej skargi, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2024 r. odmówił jej przywrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I GZ 167/25 oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.
Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z przepisu tego wynika, że jeżeli skarżąca ustanowiła pełnomocnika, to obowiązkiem organu jest doręczanie wszystkich pism temu pełnomocnikowi. Obowiązkiem strony należycie dbającej o własne sprawy było zatem niezwłoczne zawiadomienie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i konieczności kierowania pism organu na jej adres lub adres jej nowego pełnomocnika.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu o odrzuceniu skargi, Sąd I instancji słusznie uznał, że skarga została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Z akt administracyjnych sprawy (k. 2450-2453) wynika, że dopiero w dniu 15 stycznia 2024 r. do organu wpłynęło zawiadomienie adw. A. M. z dnia 10 stycznia 2024 r. o wypowiedzeniu jemu pełnomocnictwa do dalszego reprezentowania spółki. Sąd I instancji zauważył, że w piśmie tym adw. A. M. wyjaśnił, że 20 października 2023 r. złożył oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Do pisma załączył oświadczenie z 19 października 2023 r. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, które zostało skierowane jedynie do skarżącej spółki.
Słusznie Sąd I instancji zauważył, że ww. pełnomocnik nie załączył jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zawiadomił, już wcześniej (przed dniem 10 stycznia 2024 r.), także organ. Brak jest również jakiegokolwiek pisma samej spółki, która informowałaby organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin do wniesienia skargi słusznie należało liczyć od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi spółki - adw. A. M. Zaskarżona decyzja (wydana w dniu 7 grudnia 2023 r.) została prawidłowo przesłana pełnomocnikowi skarżącej spółki – adw. A .M. i prawidłowo doręczona ww. pełnomocnikowi w dniu 11 grudnia 2023 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 2449 akt administracyjnych). Wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, doręczenie to było skuteczne.
Należy podkreślić, że zawiadomienie adw. A. M. z dnia 10 stycznia 2024 r. o wypowiedzeniu jemu pełnomocnictwa do dalszego reprezentowania spółki wpłynęło do organu dopiero 15 stycznia 2024 r., a zatem – jak słusznie zauważył Sąd I instancji - po wydaniu zaskarżonej decyzji (którego wydanie nastąpiło 7 grudnia 2023 r.) oraz po doręczeniu decyzji adw. A. M. (którego doręczenie nastąpiło 11 grudnia 2023 r.).
Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem 10 stycznia 2024 r. Skarga nadania w przedmiotowej sprawie 11 stycznia 2024 r. (koperta k. 11 akt sądowych), została wniesiona z uchybieniem terminu, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po terminie i w konsekwencji zasadnie podlegała odrzuceniu.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.