I SA/Wr 1319/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-03
NSApodatkoweŚredniawsa
cłodług celnynielegalne wprowadzenie towarunależyta starannośćKodeks celnyhandel zagranicznyodzieżobuwiepostępowanie celnedomniemanie prawne

WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że ilość i rodzaj ujawnionej odzieży i obuwia wskazywały na przeznaczenie do działalności gospodarczej, a podatnik nie udowodnił legalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny ani dochowania należytej staranności.

Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu długu celnego na ujawnioną odzież i obuwie, twierdząc, że zostały one nabyte legalnie i stanowią jego własność osobistą. Argumentował, że uniewinnienie w sprawie karnej skarbowej potwierdza jego należyta staranność. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ilość i rodzaj towaru jednoznacznie wskazywały na przeznaczenie handlowe, a skarżący nie przedstawił dowodów na legalne pochodzenie towaru ani nie wykazał należytej staranności przy jego nabyciu, co uzasadniało zastosowanie domniemania nielegalnego wprowadzenia towaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o stwierdzeniu powstania długu celnego wobec towarów pochodzenia zagranicznego (odzież i obuwie) i naliczeniu dodatkowej opłaty celnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu celnego, w tym art. 9 § 2 i art. 210, a także powagę rzeczy osądzonej, wskazując na uniewinnienie w sprawie karnej skarbowej. Twierdził, że zakwestionowana odzież i obuwie są jego własnością osobistą, a zagubienie rachunków nastąpiło podczas przeszukania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów celnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 9 § 2 Kodeksu celnego, który stanowi, że towary, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, uważa się za nielegalnie wprowadzone, jeśli w trakcie kontroli nie można ustalić nadania im przeznaczenia celnego. Sąd uznał, że ilość i rodzaj ujawnionego towaru (m.in. kilkaset sztuk odzieży i obuwia) jednoznacznie wskazywały na przeznaczenie handlowe. Podkreślono, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na legalne pochodzenie towaru ani na dochowanie należytej staranności przy jego nabyciu, a jego wyjaśnienia dotyczące pochodzenia towaru były niespójne. Sąd stwierdził, że uniewinnienie w postępowaniu karnym skarbowym nie ma wpływu na powstanie długu celnego, gdyż dłużnikiem może być również osoba, która nie dochowała należytej staranności. Wobec braku dowodów obalających domniemanie nielegalnego wprowadzenia towaru, sąd uznał decyzję organów celnych za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ilość i rodzaj ujawnionych towarów jednoznacznie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ilość (kilkaset sztuk odzieży i obuwia) oraz sposób przechowywania (w workach foliowych) wskazują na przeznaczenie handlowe, a nie osobiste.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 9 § § 2

Kodeks celny

Jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, uważa się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny.

k.c. art. 210 § § 3

Kodeks celny

Określa krąg podmiotów uznanych za dłużników celnych, w tym osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony, wiedząc lub mogąc się dowiedzieć o jego nielegalnym pochodzeniu przy zachowaniu należytej staranności.

Dz.U. 1997 nr 23 poz 117

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Pomocnicze

k.c. art. 9 § § 1

Kodeks celny

Nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2.

k.c. art. 35 § § 2

Kodeks celny

k.c. art. 36

Kodeks celny

k.c. art. 37

Kodeks celny

k.c. art. 39 § par. 2

Kodeks celny

k.c. art. 180 § par. 2

Kodeks celny

k.c. art. 210 § par. 1

Kodeks celny

Nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym powoduje powstanie długu celnego.

k.c. art. 273

Kodeks celny

Prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania celnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145-150

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 229 § § 3

Kodeks karny

k.k.s. art. 91 § § 3

Kodeks karny skarbowy

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ilość i rodzaj ujawnionych towarów (odzież i obuwie) jednoznacznie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Skarżący nie przedstawił dowodów na legalne pochodzenie towaru ani na dochowanie należytej staranności przy jego nabyciu. Uniewinnienie w postępowaniu karnym skarbowym nie ma wpływu na powstanie długu celnego. Nawet w handlu bazarowym wymagane jest udokumentowanie pochodzenia towaru i zachowanie zasad handlu.

Odrzucone argumenty

Zakwestionowana odzież i obuwie są osobistą własnością skarżącego. Uniewinnienie w sprawie karnej skarbowej potwierdza należytą staranność skarżącego. Zgubienie rachunków nastąpiło podczas przeszukania przeprowadzonego przez organy celne. Ustalenia biegłych dotyczące nowości towarów są błędne (rzeczy mają 2-3 lata). Naruszenie art. 210 Kodeksu celnego i zasady powagi rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

ilość i rodzaj ujawnionego towaru niewątpliwie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom zostało nadane przeznaczenie celne, uważa się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny ciężar przeprowadzenia takiego dowodu przerzucony został jednak powyższym przepisem na osobę zainteresowaną obaleniem domniemania nie zachował należytej staranności przy nabywaniu towaru pochodzenia zagranicznego wyrok w procesie karnym nie rozstrzyga jednocześnie o sytuacji prawnej ww. towaru i nie tworzy sytuacji rzeczy osądzonej

Skład orzekający

Anna Moskała

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Strzebińczyk

członek

Krystyna Anna Stec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 9 § 2 Kodeksu celnego dotyczącego domniemania nielegalnego wprowadzenia towaru, wymogu należytej staranności przy nabywaniu towarów pochodzenia zagranicznego, a także odrębności postępowania celnego od karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia dużej ilości towarów handlowych bez dokumentacji pochodzenia. Interpretacja pojęcia 'należytej staranności' może być różnie stosowana w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie pochodzenia towarów, nawet w handlu bazarowym, i jakie mogą być konsekwencje braku należytej staranności. Pokazuje też rozróżnienie między postępowaniem celnym a karnym.

Handel bazarowy a dług celny: Czy brak rachunków to pewna kara?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1319/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Strzebińczyk
Krystyna Anna Stec
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
GSK 969/04 - Wyrok NSA z 2005-01-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 9 par. 1, art. 35 par. 2, art. 36, art. 37, art. 39 par. 2, art. 180 par. 2, art. 210 par. 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 2
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą stwierdzono powstanie długu celnego wobec towarów pochodzenia zagranicznego w postaci obuwia i odzieży i naliczono dodatkową opłatę celną.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] uregulował sytuację prawną towarów wprowadzonych na polski obszar celny i nie zgłoszonych do odprawy celnej w postaci odzieży i obuwia, a ujawnionych u skarżącego.
W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, iż została ona wydana z naruszeniem art. 9 § 2 i art. 210 Kodeksu celnego. Wskazano, że przedmiotowa decyzja narusza powyższe przepisy oraz powagę rzeczy osądzonej. Dowolnie bowiem przyjęto, że zakwestionowana odzież i obuwie są pochodzenia zagranicznego, a wyrok w sprawie karnej skarbowej uniewinniający skarżącego rozstrzygnął kwestię winy i jego zamiaru. Również ocena należytej staranności nie powinna być dokonywana w oderwaniu od obiektywnych możliwości ustalania pochodzenia towaru w handlu bazarowym. Zabezpieczone rzeczy nie są rzeczami nowymi, są to modele sprzed 2-3 lat i stanowią osobistą własność skarżącego i jego rodziny. Powyciąganie rzeczy z worków przez funkcjonariuszy w czasie zabezpieczania rzeczy, spowodowało, że zagubione zostały rachunki dokumentujące ich nabycie. Skarżący zakwestionował także rzetelność opinii biegłych, a zwłaszcza przyjętych cen.
Rozpatrując powyższe odwołanie Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w czasie przeszukania w dniu [...] posesji należącej do skarżącego przez funkcjonariuszy celnych i funkcjonariuszy policji z Komendy Miejskiej Policji z sekcji Walki z Przestępstwami Gospodarczymi ujawniono i zabezpieczono różnorodną odzież znanych firm zagranicznych tj. kurtki skórzane, buty, garnitury itp. Odzież znajdowała się w różnych częściach domu, była zapakowana w worki foliowe i reklamówki. Wartość zabezpieczonego towaru oszacowano na kwotę [...].
Prokuratura Rejonowa W. K. ze sprawy zarejestrowanej pod nr [...] wyłączyła materiały dotyczące przestępstwa karnego skarbowego i przekazała do Urzędu Celnego we W. celem dalszego prowadzenia. Natomiast sama wniosła do Sądu akt oskarżenia przeciwko S. K. z art. 229 § 3 kk. Sprawa obietnicy udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom publicznym w wysokości [...] w zamian za odstąpienie od czynności służbowej zakończyła się wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. K., którym to uznano S. K. winnym popełnienia czynu z art. 229 § 3 Kodeksu karnego.
Urząd Celny we W. prowadził dochodzenie karne skarbowe oraz wniósł do Sądu akt oskarżenia przeciwko S. K., stawiając mu
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03
3
zarzut paserstwa celnego z art. 91 § 3 kodeksu karnego skarbowego. Sąd Rejonowy dla W.-K. uniewinnił S. K. od tego zarzutu. Wydał także, na wniosek obrońcy, postanowienie o zwrocie oskarżonemu zabezpieczonych dowodów rzeczowych w postaci odzieży i obuwia oraz 2 samochodów i dowodów rejestracyjnych. Tym samym nastąpiło zwolnienie towarów z zajęcia w postępowaniu karnym skarbowym.
Jednocześnie Urząd ustalił iż istnieją przesłanki do podjęcia postępowania celnego zmierzającego do wyjaśnienia czy pozostały towar, którego ilość i rodzaj wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, otrzymał dopuszczalne przeznaczenie celne. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wszczęto postępowanie administracyjne. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] dokonano zajęcia wskazanego towaru w postępowaniu administracyjnym zgodnie z legitymacją zawartą w art. 241 § 1 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków (również długu celnego) i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania, Kodeks celny w art. 9 § 1 stanowi, że wprowadzenie towaru nastąpiło nielegalnie.
Jednocześnie w art. 9 § 2 Kodeksu celnego ustawodawca wprowadził następującą regulację prawną: "jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, uważa się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny".
W niniejszej sprawie, organa celne i policyjne faktycznie ujawniły, iż S. w K. posiadał i przechowywał odzież damską i męską oraz obuwie, którego ilość i rodzaj niewątpliwie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to jest [...] odzieży oraz [...] pary obuwia. Należy podkreślić, że niezależnie od ilości i rodzaju ujawnionego towaru, jego przeznaczenie do działalności gospodarczej dodatkowo potwierdzają okoliczności związane z ujawnieniem i zabezpieczeniem ww. towaru:
- towar przechowywany był na posesji S. K. w foliowych
workach i reklamówkach, co nie jest przyjętym sposobem przechowywania
używanej odzieży osobistej,
- S. K. wyjaśniał w trakcie postępowania karnego
skarbowego, że ww. towar nabywał od stycznia do grudnia 2001 roku w celu
uruchomienia i zarejestrowania działalności gospodarczej i działalność tą
faktycznie zarejestrował po ujawnieniu towaru,
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 4
- proponując funkcjonariuszom znaczną korzyść majątkową za
odstąpienie od czynności służbowych, S. K. nie zachowywał się
jak obywatel niesłusznie pomówiony o naruszenie obowiązujących przepisów
prawa,
- powołani w sprawie rzeczoznawcy w swoich opiniach zwrócili uwagę
na zgniecenia i zabrudzenia wynikające z niewłaściwego przechowywania
odzieży, ale jednocześnie uznali zatrzymaną odzież za nadającą się do
wprowadzenia do obrotu handlowego po opakowaniu i ometkowaniu. Tym
samym za niewiarygodne należało przyjąć wyjaśnienia, że zabezpieczona odzież
służyła do użytku osobistego S. K. Przykładowo zatrzymano aż
[...] sztuk garniturów męskich nieużywanych w różnych rozmiarach.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował domniemanie prawne wprowadzone przez ustawodawcę w art.9 § 2 Kodeksu celnego. Ponieważ zaistniały niewątpliwie przesłanki w postaci ustalenia, że podczas kontroli celnej ujawniony został towar w rodzaju i ilościach wskazujących na przeznaczenie do działalności gospodarczej, co więcej, przeznaczenie towaru do działalności gospodarczej zostało potwierdzone przez samego S. K. W konsekwencji organ celny przyjął, że towar wprowadzony został na polski obszar celny nielegalnie. Dla przyjęcia takiego domniemania wystarczającym było ustalenie przez organy kontrolne, że w trakcie kontroli nie można było ustalić, że ujawnionym towarom pochodzenia zagranicznego nadano przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego.
Tak jak każde domniemanie prawne, domniemanie wynikające z art. 9 § 2 Kodeksu celnego może zostać obalone poprzez udowodnienie, że zabezpieczony towar nie był przeznaczony do działalności gospodarczej albo że został legalnie wprowadzony na polski obszar celny. Ciężar przeprowadzenia takiego dowodu przerzucony został jednak powyższym przepisem na osobę zainteresowaną obaleniem domniemania. W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. S. K., kwestionując zastosowanie art. 9 § 2 Kodeksu celnego, nie wykazał on, że przepis ten zastosowany został nieprawidłowo.
Argumentacja, że rzeczy wyprodukowane przed 2-3 laty należy uznać za rzeczy nie będące rzeczami nowymi a tym samym będące rzeczami używanymi, jest w ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. argumentacją nie potwierdzoną ustaleniami faktycznymi. Wszystkie rzeczy są rzeczami nowymi i zdatnymi do obrotu handlowego. Powołani przez organ celny biegli ustalili, że ślady używalności występują tylko na niektórych parach butów. Należy podkreślić, że S. K. był obecny osobiście podczas przeprowadzania oceny towarów i w tym momencie nie wskazał, które konkretnie sztuki odzieży stanowią jego odzież osobistą. Zauważyć też należy, że składając odwołanie, Strona domaga się zwrotu całości towaru a nie poszczególnych sztuk.
Zarzut zgubienia przez funkcjonariuszy celnych rachunków powkładanych rzekomo do worków, w ocenie organu odwoławczego należy
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
5
uznać za zarzut bezpodstawny. Sam S. K. gubi się w swoich wyjaśnieniach. Raz stwierdza, że towar zakupił na targowisku we W. i z uwagi na brak obiektywnych możliwości ustalania pochodzenia towaru w handlu bazarowym nie ma możliwości udokumentowania pochodzenia towaru. Drugi raz podnosi, że z uwagi na zamiar zarejestrowania działalności gospodarczej posiadał rachunki - część rachunków znajdowała się razem z zabranym towarem a następnie została zagubiona przez funkcjonariuszy celnych. Jednocześnie S. K. nie okazał żadnego innego rachunku na zakupione rzeczy. Wynikałoby z tego, że oprócz "części rachunków" przechowywanych z towarem nie ma innej "części", która umożliwiałaby zalegalizowanie transakcji handlowych.
Świadkowie powołani przez S. K. – S. O. i R. Sz.- potwierdzili tylko, że znają. S. K., spotykali się towarzysko na targowisku "N. Ł." i widzieli jak S. K. dokonywał zakupów pojedynczych rzeczy od osób prowadzących na targowisku działalność gospodarczą.
Organ celny nie kwestionował faktu prowadzenia przez S. K. działalności handlowej na targowisku miejskim i przeprowadzenie dowodu na tą okoliczność było zbędne. Z drugiej strony przywołani przez S. K. świadkowie sami nie przeprowadzali ze S. K. transakcji handlowych ani też nie byli w stanie potwierdzić konkretnie pochodzenia zabezpieczonego towaru.
Przedmiotem toczącego się postępowania celnego było uregulowanie sytuacji prawnej konkretnej partii ujawnionego towaru. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej we W. uznał za niecelowe przeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez S. K. w postaci przesłuchania ww. świadków przez organ drugiej instancji.
Nie może zgodzić się także z argumentacją pełnomocnika strony dotyczącą naruszenia przepisu art. 210 Kodeksu celnego oraz zasady powagi rzeczy osądzonej. Postępowanie celne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego skarbowego. Przepis art. 273 Kodeksu celnego stwierdza: "prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej'". Celem postępowania karnego skarbowego jest ustalenie czy miało miejsce popełnienie czynu przestępnego, ustalenie sprawcy tego czynu, oraz kwestii winy sprawcy i ewentualnie wymierzenie sprawcy odpowiedniej kary. Przedmiotem postępowania celnego jest tylko uregulowanie sytuacji towaru będącego przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą.
Dlatego też nietrafny jest. pogląd wyrażony przez Stronę, że wyrok w procesie karnym rozstrzyga jednocześnie o sytuacji prawnej ww. towaru i tworzy sytuację rzeczy osądzonej. Oczywiście dowody uzyskane w postępowaniu karnym skarbowym są elementem materiału dowodowego
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
6
uzyskanego w postępowaniu celnym i podlegają ocenie w tym postępowaniu na zasadach ustaw Kodeks celny i Ordynacja podatkowa.
W myśl postanowień art. 38 Kodeksu celnego, jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny (bez zgłoszenia do odprawy celnej) organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów.
Nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym powoduje, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, powstanie długu celnego. Ustawodawca w art. 210 § 3 Kodeksu celnego określił krąg podmiotów, które uznane zostały za dłużników:
* osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia,
* osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne
* osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają podlegający należnościom celnym przywozowym towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
Dla uznania posiadacza towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny za dłużnika zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy nabywając przedmiotowy towar wiedział on, że jest to towar wprowadzony nielegalnie i o ile nie posiadał takiej wiedzy, to czy przy zachowaniu należytej staranności mógł się o tym dowiedzieć. Samo pojęcie "należyta staranność" nie zostało zdefiniowane w prawie celnym. Na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że staranność jest należyta, jeżeli odpowiada staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju, czyli odpowiada stopniowi uważanemu przez ogół za konieczny.
Z akt sprawy wynika, że były podstawy do przyjęcia, że S. K. nie spełnił wymogu dochowania należytej staranności przy nabywaniu towaru pochodzenia zagranicznego. Organ odwoławczy nie może zgodzić się ze stwierdzeniem Strony, że przy specyfice handlu bazarowego S. K. nie musiał stosować się do elementarnych zasad obowiązujących w handlu.
Podkreślono, że S. K. nie nabył na bazarze pojedynczej używanej rzeczy na swoje potrzeby. Zgromadził on towar w ilościach niewątpliwie handlowych. Sam S. K. broni się argumentacją że towar zgromadził aby otworzyć działalność handlową Przy tego typu działalności S. K. nie może okazać żadnej dokumentacji handlowej, nie może wskazać dostawców towaru ani udokumentować źródła pochodzenia towaru, nie wspominając już o tym że nie dysponuje żadnymi rozliczeniami handlowymi.
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
7
W handlu bazarowym uczestniczą nie tylko osoby fizyczne dokonujące kupna lub sprzedaży pojedynczych rzeczy ale także podmioty prowadzące na bazarach działalność gospodarczą. Podmioty te mają zalegalizowaną działalność, prowadzą dokumentację handlową i wystawiają rachunki, również VAT.
Dyrektor Izby Celnej we W. podzielił zatem pogląd pierwszej instancji, że S. K. nie spełnił wymogu dochowania należytej staranności przy nabywaniu towaru pochodzenia zagranicznego.
Za bezpodstawny uznano także zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwie przeprowadzonej ekspertyzy towarów. Organ celny w trakcie postępowania celnego powołał biegłych - osoby dysponujące właściwymi kwalifikacjami do przeprowadzenia oceny zabezpieczonego towaru. Powołanie biegłych i przeprowadzenie ekspertyz odbyło się zgodnie z wymogami określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej. Strona miała możliwość uczestniczenia w przeprowadzonych czynnościach i ze swojego prawa skorzystała.
W swoim odwołaniu skarżący wyraża ogólne niezadowolenie z wyników uzyskanej oceny towarów. Na poparcie swojego niezadowolenia nie przedstawia jednak żadnych dowodów w postaci opinii innych uprawnionych rzeczoznawców.
W skardze na tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 9 § 2, art. 210 § 1 pkt 1, § 2 i 3 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej, skarżący domagał się stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu podniósł, że ustalenia poczynione w sprawie karnej skarbowej doprowadziły do uniewinnienia go od zarzutu z art. 86 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. Wskazał, że rozpatrywanie występków z art. 86 § 3 i art. 91 K.k.s. nie może nastąpić w oderwaniu od art. 9 § 2 Kodeksu celnego oraz art. 210 § 3 pkt 3 tej ustawy. Faktem obiektywnym i wynikającym z uniewinnienia jest istnienie po stronie skarżącego należytej staranności w prowadzonych przez niego zakupach towarów. W tych okolicznościach nie można postawić skarżącemu zarzutu niezachowania należytej staranności w czasie nabywania przedmiotowych rzeczy. Ocena należytej staranności nie może być dokonywana w oderwaniu od obiektywnych możliwości ustalenia na bazarach czy tym bardziej w sklepach, czy sprzedawane towary zostały legalnie wprowadzone na polski obszar celny. Zakwestionował również ustalenia poczynione przez powołanych w sprawie biegłych, którzy uznali za nowe - rzeczy, które miały już dwa lub trzy lata (stare modele). Za naruszające przepis art. 121 Ordynacji podatkowej uznał również pominięcie dowodów ze świadków wnioskowanych przez niego oraz przyjęcie, że nie posiadał żadnych rachunków, gdy tymczasem do zagubienia rachunków doszło podczas dokonanego przez organy przeszukania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
sygn. akt 3 I SA/Wr 1319/03 8
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia motywy Sąd w mniejszym składzie w pełni podziela.
Decydującym dla oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia jest przepis art. 9 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku więc stwierdzenia, w toku kontroli celnej, że towar wprowadzono z naruszeniem przepisów o wprowadzaniu towaru albo że towar nie został przedstawiony organowi celnemu mamy do czynienia z nielegalnym wprowadzeniem towaru. W § 2 tego przepisu zamieszczono zapis, że odnoszący się do sytuacji, gdy mamy do czynienia z towarami, których rodzaj i ilość wskakują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, wówczas, jeżeli w trakcie kontroli nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom zostało nadane przeznaczenie celne, uważa się, że te towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. Należy zwrócić uwagę, że zarówno "rodzaj i ilość" towaru muszą wskazywać na przeznaczenie do działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, wbrew twierdzeniom strony, że ujawniony u skarżącego towar był przeznaczony do działalności gospodarczej. Twierdzenia strony są zresztą niespójne w tym zakresie.
Słusznie zauważyły organy obu instancji, iż wynikające z tego przepisu domniemanie może być obalone przez stronę postępowania. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby to domniemanie obalić. Jego twierdzenia, iż do zagubienia dowodów nabycia towaru doszło w trakcie przeszukania przeprowadzonego przez organy stoją w sprzeczności zarówno z
sygn. akt 31 SA/Wr 1319/03
9
okolicznościami dokumentującymi to przeszukanie jak i z twierdzeniami samego skarżącego, który podnosił, iż nabywał towary na bazarach bez rachunków, dostawał z zagranicy itp. Również przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków (nie powtórzone przez organ odwoławczy) nic do sprawy nie wniosły. Także zarzuty podnoszone w stosunku do opinii biegłego nie zasługują na uwzględnienie. To że ujawniona odzież i obuwie były modelami sprzed dwóch czy trzech lat nie świadczy o tym, że utraciły one wartość handlową. Także ilość, rozmiary i różnorodność towarów nie pozwalają na przyjęcie, że były to rzeczy przeznaczone do użytku osobistego skarżącego czyjego rodziny.
Należy podkreślić, że rzeczą osoby, która posiada towary, których rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie tych towarów do działalności gospodarczej jest właściwe udokumentowanie ich pochodzenia. Tego zaś skarżący nie uczynił. Z momentem więc ujawnienia takiego towaru powstaje z mocy prawa dług celny.
Zgodnie z art. 210 § 3 dług celny w przywozie powstaje w wypadku osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny podlegający należnościom celnym i które wiedziały łub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, iż takiej należytej staranności skarżący nie zachował.
Dla oceny prawidłowości podjętego przez organy celne rozstrzygnięcia nie ma też znaczenia fakt, że skarżący został uniewinniony od czynu nazywanego paserstwem celnym. Wyrok ten nie ma wpływu na powstanie długu celnego, gdyż dłużnikiem może być także osoba, która nie dochowała należytej staranności przy wejściu w posiadanie lub w momencie nabycia towaru wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji
wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI