I SA/Wr 1308/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając błędną interpretację przepisów o umorzeniu zobowiązań.
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. dla E. K. i R. K. Organy podatkowe zakwestionowały dochody z udziałów w spółce komandytowej oraz zaliczenie odsetek do kosztów uzyskania przychodów. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniu stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że przejęcie zobowiązań przez inną spółkę nie stanowi umorzenia w rozumieniu przepisów podatkowych, a tym samym nie generuje przychodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E. K. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Organy podatkowe zakwestionowały dochody R. K. z udziałów w spółce komandytowej A., stwierdzając nieujęcie przychodów ze sprzedaży rynku oraz umorzenia zobowiązań z tytułu kredytów. Zakwestionowano również zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odsetek za zwłokę i nie zapłaconych odsetek. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT, w tym niedokładne zbadanie stanu faktycznego, błędną wykładnię przepisów dotyczących przychodów oraz podważali ważność umowy spółki i zeznania podatkowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie uznały przejęcie przez spółkę B S.A. zobowiązań z tytułu kredytu za umorzenie zobowiązania w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT. Sąd podkreślił, że prawo cywilne nie definiuje pojęcia "umorzenia zobowiązania" jako jego przejęcia przez osobę trzecią, a takie przejęcie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Sąd uznał również, że spółka komandytowa dokonała sprzedaży rynku, uzyskując przychód w postaci zwolnienia ze zobowiązań, a zarzuty dotyczące ważności umowy i reprezentacji spółki były niezasadne. Sąd nie dopatrzył się również dowolności w ocenie dowodów przez organy podatkowe w kwestii podpisu E. K. na zeznaniu rocznym. Rozstrzygnięto o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, przejęcie zobowiązania przez osobę trzecią nie jest "umorzeniem zobowiązania" w rozumieniu przepisów podatkowych, ponieważ nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania w taki sam sposób jak umorzenie w prawie cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że prawo cywilne nie definiuje "umorzenia zobowiązania" jako jego przejęcia przez osobę trzecią. Przejęcie długu regulowane jest przepisami Kodeksu cywilnego (art. 519-526) i nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, w przeciwieństwie do umorzenia rozumianego jako wygaśnięcie lub ustanie bytu zobowiązania. Podobnie przepisy Ordynacji podatkowej traktują umorzenie jako wygaśnięcie zaległości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody obejmują otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z działalności gospodarczej to kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.
u.p.d.o.f. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wartość umorzonych zobowiązań nie stanowi przychodu, jeśli przejęcie długu przez osobę trzecią nie jest równoznaczne z umorzeniem.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej.
k.h. art. 84 § 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy
Ograniczenie prawa reprezentowania spółki jest bezskuteczne wobec osób trzecich.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów, w tym odsetek za zwłokę i nie zapłaconych odsetek.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
k.c. art. 519 § 2
Kodeks cywilny
Przejęcie długu przez osobę trzecią.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego zbadania stanu faktycznego.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania dowodowego.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Ocena materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wykonalności uchylonej decyzji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6
Minimalna wysokość kosztów zastępstwa procesowego.
k.h. art. 144
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy
Stosowanie przepisów o spółce jawnej do spółki komandytowej.
k.h. art. 83
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy
Prawo reprezentowania spółki przez komplementariusza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez organy podatkowe – przejęcie zobowiązania przez osobę trzecią nie jest umorzeniem w rozumieniu przepisów podatkowych. Nieważność umowy spółki komandytowej z uwagi na brak umocowania do zaciągania zobowiązań przekraczających określony limit bez zgody komandytariusza (choć sąd ostatecznie uznał umowę za ważną wobec osób trzecich).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnej oceny dowodów przez organy podatkowe w zakresie ustalenia stanu faktycznego (ostatecznie uznane za niezasadne przez sąd). Zarzuty dotyczące ważności umowy spółki i reprezentacji komplementariusza (ostatecznie uznane za niezasadne przez sąd wobec osób trzecich). Zarzuty dotyczące niekonsekwentnych i niespójnych oświadczeń E. K. w sprawie zeznania podatkowego (ostatecznie uznane za zasadne przez sąd w kontekście oceny dowodów).
Godne uwagi sformułowania
"Na gruncie prawa cywilnego nie sposób postawić znaku równości między umorzonymi zobowiązaniami a czynnością przejęcia zobowiązań (przejęcia długu)" "Ograniczenie prawa reprezentowania spółki jest bezskuteczne wobec osób trzecich" "Przejęcie długów w trybie art. 519 § 2 pkt 1 kc oznacza natomiast zwolnienie z długu dotychczasowego dłużnika i wstąpienie w jego obowiązki, za zgodą wierzyciela, osoby trzeciej." "Także więc na gruncie przepisów podatkowych należność "umorzona" to tak należność która przestała istnieć."
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
sędzia
Marek Olejnik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"umorzenia zobowiązania\" w kontekście podatkowym i jego odróżnienie od przejęcia długu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia zobowiązań w ramach transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowej różnicy między umorzeniem a przejęciem długu w prawie cywilnym i podatkowym, co jest istotne dla wielu transakcji gospodarczych. Interpretacja sądu jest precyzyjna i opiera się na analizie przepisów.
“Przejęcie długu to nie umorzenie – kluczowa różnica dla podatników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1308/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-02-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ireneusz Dukiel Marek Olejnik Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 1164/06 - Wyrok NSA z 2007-10-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 90 poz 416 art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 6 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Dnia 20 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca ) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant: Anna Szokalska Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006 roku sprawy ze skarg E. K. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 4 115,00 (cztery tysiące sto piętnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia [...]r. nr [...]określającą E. K. i R.K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Organ I instancji, zakwestionował dochody uzyskane przez R. K. z udziałów w spółce komandytowej A. Stwierdzono, iż w księgach rachunkowych tej spółki nie ujęto przychodów w łącznej kwocie [...]zł, w tym przychodu w kwocie [...]zł z tytułu sprzedaży rynku spółce B S.A. we W. oraz przychodu w kwocie [...]zł z tytułu umorzenia zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów w C. Ponadto stwierdzono, iż do kosztów uzyskania przychodów zaliczono odsetki za zwłokę od należności budżetowych oraz nie zapłacone odsetki od zobowiązań, które w myśl przepisów art. 23 ust. 1 pkt 18 i pkt 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416) nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- Ś. decyzją z dnia [...]r. określił E. i R.K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości [...]zł. W odwołaniu z dnia [...]r. Pani E. K. zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej przez niedokładne zbadanie stanu faktycznego w sprawie i pobieżną ocenę materiału dowodowego, - art. 6 ust. 2 oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że w sposób zgodny z prawem i skuteczny dochody jej męża zgłoszono do opodatkowania we wspólnym zeznaniu rocznym. W uzasadnieniu podatniczka twierdziła, iż oświadczenie o podpisywaniu wspólnych zeznań złożyła w dobrej wierze, jako że w czasie trwania małżeństwa podpisywała wspólne zeznania jednak po ponad 5 latach mogła nie pamiętać, których lat zeznania dotyczyły, natomiast zeznanie PIT-33 za 1998 r. nie zostało przez nią podpisane - swój podpis uważa za podrobiony. Jednocześnie zarzuciła, że nie wyrażała zgody na zawarcie przez małżonka umowy spółki komandytowej, podobnie jak nie wyrażała zgody na zawarcie umowy z dnia [...]r. mówiącej o sprzedaży przez A na rzecz Bu rzeczy ruchomych, praw i umów z klientami przez przelanie wierzytelności, co powoduje bezskuteczność umowy. R. K. w oddzielnie złożonym odwołaniu zarzucił: - błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez uznanie, że spółka A zaniżyła należne przychody o kwotę [...]zł, - błędną wykładnię art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez uznanie, że spółka A zaniżyła należne przychody o kwotę [...]zł - przepisów art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wywodził, że oświadczenie E. K. o podrobieniu jej podpisu na zeznaniu rocznym jest niewiarygodne, gdyż zostało złożone dopiero po otrzymaniu odpowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...]na skargę na działanie Urzędu Skarbowego W.-Ś., w której podatniczka potwierdziła fakt podpisania wspólnego PIT-u zastrzegając wyłącznie, że cały jej "udział w rozliczeniu roku 1998 polega na podpisaniu wspólnego PIT-u, który sporządziła matka mojego męża Pani H. K." i nie uczestniczyła w jakikolwiek sposób w działalności gospodarczej męża. Natomiast w toczącym się postępowaniu w zakresie prawidłowości rozliczenia E. i R. K. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok, po stawieniu się w Urzędzie Skarbowym W.-Ś. i zapoznaniu z materiałami dowodowymi zgromadzonymi w postępowaniu podatkowym podatniczka odmówiła podpisania sporządzonego na tę okoliczność protokołu, a zastrzeżenia do materiału dowodowego, w tym również do znajdującego się w aktach zeznania podatkowego zgłosiła dopiero w piśmie z dnia [...]r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż kwestionując wiarygodność swojego podpisu dopiero w piśmie z dnia [...]r. podatniczka zastrzegła, iż nie wie czyj to jest podpis oraz nie sformułowała zarzutów wobec współmałżonka. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że oboje małżonkowie K. żądają uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, a więc w istocie nie kwestionują prawidłowości złożonego zeznania podatkowego. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez R. K. Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że umowa zawarta w dniu [...]r. pomiędzy "A" Spółką Komandytową R.K., J.B. w D. a B" S.A. we W. dotyczy przejęcia działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę A" przez B" S.A. poprzez m. in. sprzedaż składników przedsiębiorstwa zarówno materialnych jak i niematerialnych. W poszczególnych punktach tej umowy wyraźnie określono w jakim zakresie i za jaką kwotę przenoszona jest na rzecz B" S.A. własność rzeczowych składników majątkowych (środków trwałych i wyposażenia) wycenionych na kwotę netto [...]zł, rynku obsługiwanego przez A" wycenionego na [...]zł (punkt III podpunkt I), wierzytelności pieniężnych wynikających z działalności A", których wysokość określono na kwotę [...]zł (załącznik nr [...]) oraz zobowiązanie się B" S.A. do przejęcia długów i zobowiązań A w tym zobowiązań wynikających z umów kredytowych. Treść umowy została - zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – potwierdzona w ugodzie z dnia [...]r. Potwierdzeniem realizacji w 1998 r. umowy zarówno w zakresie sprzedaży rzeczowych składników majątku, z której przychód wykazano w księgach spółki A jak i sprzedaży rynku, są księgowania dokonane przez drugiego kontrahenta. Z zapisów zawartych w księgach rachunkowych B" S.A. wynika bowiem, że pod datą [...]r. zaksięgowano zapłatę z tytułu zakupu od "A" obsługiwanego rynku w kwocie [...] zł, która wynika z przejęcia zobowiązań tej spółki. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zasadnie organ I instancji zakwalifikował uzyskany przez spółkę A" przychód z tytułu sprzedaży rynku do przychodów z działalności gospodarczej zdefiniowanych w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Z prawidłowe uznał także Dyrektor Izby Skarbowej zaliczenie do przychodu 1998 r. wartości kredytu i odsetek których obowiązek spłaty przejęła spółka B S.A.. Wywodził, że na gruncie prawa cywilnego umorzenie zobowiązania (ciążącego na dłużniku) nie zostało zdefiniowane zatem mając na uwadze przepisy Kodeksu cywilnego należy przez umorzenie rozumieć zarówno przejęcie długu przez osobę trzecią jak i zwolnienie przez wierzyciela. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przepis art. 508 kc stanowi, iż zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Przejęcie długów w trybie art. 519 § 2 pkt 1 kc oznacza natomiast zwolnienie z długu dotychczasowego dłużnika i wstąpienie w jego obowiązki, za zgodą wierzyciela, osoby trzeciej. Dokonanie zatem przejęcia długu przez osobę trzecią to (w odniesieniu do dotychczasowego kredytobiorcy) jego umorzenie w rozumieniu przepisów podatkowych. Ponieważ w wyniku realizacji umowy z firmą B S.A. firma ta rzeczywiście przejęła zobowiązanie z tytułu kredytu zaciągniętego w C S.A. skutkiem wyrażenia przez wierzyciela tj. bank zgody na wstąpienie B S.A. w miejsce Abyło wygaśnięcie dotychczasowego zobowiązania A (art. 508 kc) a zwolnione-umorzone kwoty są przychodem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za prawidłowe uznał także Dyrektor Izby Skarbowej pozostałe ustalenie organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik zarzucał naruszenie: - art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 14 ust.1 tej ustawy przez bezpodstawne zastosowanie tych. przepisów w sprawie, - art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezpodstawne uznanie, iż spółka komandytowa A, zaniżyła przychód o kwotę [...]zł z tytułu przejętych przez B S.A. zobowiązań z tytułu umowy kredytowej zawartej z C S. A. - art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa przez niewłaściwą ocenę dowodów dostępnych w sprawie, - art. 122 ustawy- Ordynacja podatkowa w związku z art. 187 § 1 tej ustawy przez odstąpienie od prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co wyraziło się w bezkrytycznym przyjęciu za dowód w sprawie wyniku kontroli z dnia [...]nr [...], czym naruszono również zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 127 ustawy - Ordynacja podatkowa, - przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. pominięcie koniecznych czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, czy zeznanie zostało faktycznie złożone przez oboje małżonków. Podatnik wywodził, że umowa na gruncie przepisów prawa cywilnego jest nieważna, bowiem podpisał ją jedynie jeden komplementariusz spółki komandytowej, J. B., który nie miał umocowania do zaciągania zobowiązań przekraczających kwotę [...]złotych bez zgody komandatariusza. Twierdził także, że z umowy wynika, iż wartość "rynku" w rzeczywistości była ujęta w księgach rachunkowych nabywcy jako kwota odpowiadająca przejętym od A zobowiązaniom. W tej sytuacji nie sposób mówić o sprzedaży rynku oraz o uzyskaniu z tego tytułu przez spółkę A przychodu należnego w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skoro przedmiotem transakcji nie była sprzedaż aktywów przedsiębiorstwa spółki, ale jej pasywów. Odnośnie natomiast przejęcia przez B S.A. zobowiązania z tytułu umowy kredytowej skarżący wywodził, że na gruncie gramatycznej wykładni art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy podatkowej nie sposób postawić znaku równości między umorzonymi zobowiązaniami a czynnością przejęcia zobowiązań (przejęcia długu), skutkiem czego spółka została zwolniona z obowiązku ich wykonania (spłaty). Na gruncie prawa cywilnego, różnica między umorzeniem zobowiązania a przejęciem długu jest wyraźna i jednoznaczna. Nie ogranicza się ona jedynie do sfery podmiotowej - umorzenie jest bowiem jednostronną czynnością wierzyciela skierowaną wobec dłużnika, opartą o konstrukcję oświadczenia woli, zaś zwolnienie z długu jest czynnością trójstronną (dłużnik, wierzyciel, osoba trzecia) i następuje w warunkach, o których mowa wyraźnie w tytule IX K.c, dział II "Zmiana dłużnika", a więc na warunkach określonych przez art. 519 §2 K.c. i nast.. Ponieważ zaś ustawodawca nie określił w ramach przedmiotu opodatkowania przejęcia długu jako zdarzenia prawnego powodującego powstanie obowiązku podatkowego, nie można twierdzić, że skarżący uzyskał przychód. Ponadto Skarżący zarzucał, że organy podatkowe obu instancji odmówiły wykonania wnioskowanych czynności dowodowych zmierzających do jednoznacznego ustalenia, czy faktycznie E. K. złożyła swój podpis na zeznaniu rocznym za rok 1998. Wyjaśnienia organów podatkowych, powołujące się na "spóźnienie" się z oświadczeniem w tym zakresie i brakiem wyraźnego oskarżenia Skarżącego, godzą w zasadę swobodnej oceny dowodów z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa, bowiem w stanie sprawy nie są to okoliczności pozwalające na jednoznaczne stwierdzenie, czy podpis tej osoby faktycznie został złożony, zaś z daty złożenia wniosku dowodowego oraz okoliczności nie mającej związku z udowadnianym faktem nie można w żaden sposób wnosić, iż jego wykonanie doprowadzić by mogło do wykazania okoliczności już wcześniej udowodnionej lub przyznanej. Skarżąca E. K. w odrębnej skardze wywodziła, że nie czuje się kompetentna do wypowiadania się jako strona w sprawie zobowiązania podatkowego za 1998 rok ponieważ w 1998 r. nie pracowała zawodowo i nie prowadziła jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Twierdziła także, że nie wyrażała zgody na zawarcie umowy spółki, a także umowy z dnia [...]r. Zawarcie umowy spółki przez osobę fizyczną, pozostającą w związku małżeńskim wymaga zgody małżonka. Powołując się na zawartą umowę o rozdzielności majątkowej i wszczętą sprawę rozwodowa wnosiła o wyłączenie jej z udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności gdy organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego. Organy błędnie uznały, że w wyniku przejęcia przez B SA zobowiązań z tytułu kredytu doszło do umorzenia zobowiązania A wobec C, a więc powstał przychód w rozumieniu art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przede wszystkim wskazać należy, że prawo cywilne nie definiuje pojęcia "umorzenia zobowiązania". W kodeksie cywilnym o umorzeniu zobowiązania jest mowa w art. 498 § 2 i 506 § 1. Zgodnie z art. 498 § 2 "na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej." Zgodnie zaś z art. 506 § 1 "Jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa". Z brzmienia obu tych przepisów wynika, że "umorzenie" rozumiane jest jako "wygaśnięcie", "ustanie bytu" zobowiązania. Podobne znaczenie pojęciu "umorzenie" nadaje Ordynacja Podatkowa. Zgodnie z jej art. 59 § 1 pkt 8 "Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek: umorzenia zaległości;" Zgodnie zaś z art. Art. 67a. § 1 "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe,". Także więc na gruncie przepisów podatkowych należność "umorzona" to tak należność która przestała istnieć. Także zgodnie z Wielkim Słownikiem Języka Polskiego umorzyć umarzać to "zrezygnować (rezygnować) całkowicie lub częściowo ze ściągania jakichś należności pieniężnych; Umorzyć komuś dług; Umorzenie podatku, należności." Tak też należy rozumieć art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pod pojęciem wartości umorzonych zobowiązań, należy rozumieć wartość zobowiązań które utraciły swój byt prawny na skutek czynności dwustronnych lub jednostronnej decyzji wierzyciela. Nie można natomiast mówić, iż dochodzi do "umorzenia" czyli "utraty bytu" zobowiązania na skutek jego przejęcia przez osobę trzecią.. Skutki takiej czynności reguluje Kodeks cywilny w art. 519 do 526. Z przepisów tych nie wynika, aby przejęte zobowiązanie przestawało istnieć, bądź by zmianie ulegał przedmiot zobowiązania. Nie można więc mówić w tym wypadku o "umorzeniu" zobowiązania. Słuszny jest więc zarzut skarżącego, że brak było w jego wypadku podstaw do zastosowania art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast bez oceny jaki był tytuł przejęcia zobowiązania, nie można twierdzić, że podatnik uzyskał przychód. Z tych też w względów decyzja w tej części nie może być uznana za prawidłową. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty skarg. Przede wszystkim prawidłowo organy skarbowe uznały, że spółka komandytowa dokonała sprzedaży rynku uzyskując z tego tytułu przychód. Z umowy z dnia [...]wynika jednoznacznie, że B S.A. przejął rynek usług telekomunikacyjnych i wszelkie wierzytelności przysługujące A. "W zamian" przejął zobowiązania spółki, zwalniając ją tym samym z obowiązku zapłaty. Ponieważ zgodnie z art. 11 ust 1ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 pkt 6, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Uznać należy, że podatnik z tytułu przeniesienia praw do rynku uzyskał przychód w naturze w postaci zwolnienia ze zobowiązań. Nie są także zasadne zarzuty dotyczące ważności zawartej umowy. A" Spółka Komandytowa R. K., J. B. jako spółka podlegała w 1998 r. rygorom rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.), który w art. 144 wyraźnie stanowi, iż "o ile dział niniejszy (tj. Dział X. Spółka komandytowa) nie zawiera przepisów odmiennych, do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej." Zgodnie z art. 144 i 83 Kodeksu handlowego komplementariusz ma prawo reprezentować spółkę. Zgodnie zaś z art. 84 § 2 prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. Ograniczenie prawa zastępstwa jest skuteczne tylko w stosunku wewnętrznym, wspólnik jest więc odpowiedzialny za szkodę, jaką spółce wyrządzi, zaciągając dla niej zobowiązanie z naruszeniem postanowienia umownego; ograniczenie prawa reprezentowania spółki jest natomiast bezskuteczne wobec osób trzecich, nie można więc ze skutkiem wobec tychże postanowić, że wspólnik nie ma prawa reprezentowania spółki w pewnym miejscu, w pewnym czasie lub co do pewnych interesów. Wobec osób trzecich jest ograniczenie prawa reprezentowania spółki bezskuteczne, choćby one nawet posiadały wiadomość o ograniczeniu, zawartym w umowie spółki. Słusznie też organy skarbowe uznały, że oświadczenia skarżącej E. K. dotyczące jej udziału w sporządzaniu zeznania rocznego są nie konsekwentne i niespójne a także pozostają w sprzeczności z innymi podejmowanymi przez nią czynnościami, w tym wnioskami odwołania. Takie rozbieżności dawały podstawę do oceny twierdzeń skarżącej jako niewiarygodnych. W ocenie sadu organy nie przekroczyły w tym zakresie granic swobodnej oceny dowodów. Ocena materiału dowodowego zastrzeżona jest dla organu podatkowego. Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne (art. 191 Ordynacji podatkowej) wyłącza możliwość odmiennej, niż dokonał to organ orzekający w postępowaniu, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny. (wyrok NSA O/Z w Lublinie z dnia 10.09.1999 r., sygn. I SA/Lu 734/98, LEX nr 42717). Ponieważ – zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dowolność taka nie wystąpiła, nie można twierdzić iż organy skarbowe naruszyły w tym zakresie przepisy proceduralne. Nie jest też trafny zarzut oparcia się wyłącznie na ustaleniach protokołu kontroli. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organy skarbowe prowadziły własne postępowanie dowodowe a ponadto dysponowały wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu kontrolnym Jednakże – jak wskazano powyżej, na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi. oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka czy i w jakim zakresie może ona być wykonywana.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI