I SA/WR 1275/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając za zasadne zakwestionowanie przez organy podatkowe kosztów uzyskania przychodu związanych z fikcyjnymi usługami.
Sprawa dotyczyła skargi J. i K. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały koszty uzyskania przychodu z tytułu usług świadczonych przez firmę B, uznając je za fikcyjne. Podatnicy zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów podatkowych za prawidłowe i oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi J. i K. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały koszty uzyskania przychodu spółki cywilnej A, w której skarżący prowadzili działalność gospodarczą, w części dotyczącej faktur wystawionych przez firmę B. Stwierdzono, że usługi udokumentowane tymi fakturami nie zostały faktycznie wykonane, a A. F., prowadzący firmę B, przyznał, że faktury były sporządzane na żądanie wspólników spółki A. Podatnicy zarzucali organom podatkowym naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, a także wybiórcze traktowanie materiału dowodowego. Sąd administracyjny, po analizie zebranego materiału dowodowego, uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, opierając się na zeznaniach A. F. oraz innych dowodach wskazujących na fikcyjność usług, takich jak brak uzasadnienia gospodarczego, rozbieżność między ilością wystawionych faktur a sprzedanymi produktami, czy nierzetelność dokumentów wypłat. Sąd podkreślił, że choć na organie ciąży obowiązek wyjaśnienia sprawy, to podatnik ma obowiązek współdziałania i przedstawienia dowodów obalających argumentację organu. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania dowodowego ani nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, a ich rozstrzygnięcie było zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu, jeśli nie zostały rzeczywiście poniesione w celu osiągnięcia przychodu i nie zostały udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały koszty uzyskania przychodu, ponieważ materiał dowodowy, w tym zeznania wystawcy faktur, wskazywał na fikcyjność usług. Brak było dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług i poniesienie wydatków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.o.r. art. 20 § ust. 2
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 21 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 22 § ust. 1
Ustawa o rachunkowości
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 196
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 150
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność usług udokumentowanych fakturami firmy B na podstawie zeznań A. F. i innych dowodów. Wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie postępowania dowodowego i oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie przedstawiły dowodów świadczących o niewykonaniu usług przez firmę B. Organy podatkowe nie uwzględniły możliwości ręcznego klejenia opakowań. Organy podatkowe błędnie analizowały źródła finansowania inwestycji. Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121 § 1, 122, 180, 187 § 1, 191, 193 § 1).
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe nie naruszyły powyższych reguł postępowania w przekonaniu Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie naruszyły powyższych reguł postępowania ocena tych dowodów oraz sformułowane na ich podstawie wnioski nie noszą przy tym, w opinii Sądu, znamion dowolności nie mogą stanowić podstawy zapisów w księdze rachunkowej takie dowody księgowe, które nie są zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej jaką dokumentują, a więc są nierzetelne
Skład orzekający
Andrzej Szczerbiński
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Lidia Błystak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakwestionowania kosztów uzyskania przychodu z tytułu fikcyjnych usług, ocena dowodów w postępowaniu podatkowym, zasady stosowania przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o rachunkowości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego z 1999 roku. Interpretacja przepisów może być rozwijana w nowszym orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywiste poniesienie kosztów uzyskania przychodu, nawet jeśli istnieją formalne dokumenty. Jest to istotne dla przedsiębiorców i księgowych.
“Fikcyjne faktury: jak organy podatkowe i sąd rozliczyły koszty, których nie było?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1275/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-01-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Szczerbiński /przewodniczący/ Katarzyna Borońska /sprawozdawca/ Lidia Błystak Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 742/06 - Wyrok NSA z 2007-06-01 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 14 poz 176 art. 22 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Michał Kazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J. i K. Ż. na Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę. Uzasadnienie K. Ż. prowadził w 1999r. działalność gospodarczą v formie spółki cywilnej A, opodatkowaną na zasadach ogólnych, prowadząc pełną księgowość (księgi rachunkowe). W zeznaniu podatkowym za 1999 r., złożonym wspólnie z żoną J. wykazał (jako jedyne źródło przychodu) dochód z działalności gospodarczej w wysokości [...], podatek należny w kwocie [...]. Po przeprowadzeniu w Spółce w 2003 r. kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał dnia [...] decyzję nr WR [...], którą określił J. i K. Ż. zobowiązanie podatkowe za 1999 r. w wysokości [...]. Stwierdzono bowiem zawyżenie kosztów uzyskania przychodu w spółce A w łącznej wysokości [...] m.in. na skutek zaliczenia przez wspólników spółki do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z 26 faktur wystawionych przez firmę B A. F. w łącznej wysokości [...] netto. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. stwierdził, iż usługi tytułem których firma B wystawiła przedmiotowe faktury nie zostały faktycznie wykonane na rzecz wspólników spółki A. Zakwestionowano także część wydatków na kwotę [...], wynikających z faktury z dnia [...] nr [...] wystawionej przez firmę C - z tytułu wykonania usług wytłoczenia i wysztancowania [...] kolorowych arkuszy. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy zakwestionowali prawidłowość pomniejszenia kosztów uzyskania przychodów o część kwoty wynikającej z faktury wystawionej przez firmę C. Bezpodstawnie też, ich zdaniem, podważono wiarygodność faktur wystawionych przez firmę B, gdyż: organ nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, iż A. F. nie wykonał usług widniejących na wystawionych przez niego fakturach, stosując porównanie cen za klejenie pudełek z firmą D nie uwzględniono faktu, iż firma ta dysponuje specjalistycznymi maszynami, a zlecone przez wspólników firmie opakowania były opakowaniami zwróconymi drukarni w ramach reklamacji przez odbiorców; nie wzięto również pod uwagę ile czasu zajmuje ręczne klejenie a ile przy zastosowaniu specjalistycznych maszyn; bezzasadne organ posiłkował się w przedmiotowej sprawie analizą bilansu za 1999r. Zdaniem strony organ podatkowy celowo i świadomie pominął przedstawione przez nią dowody, traktując materiał zebrany w sprawie w sposób wybiórczy tzn. oparł się na zeznaniach A. F. (osadzonego w areszcie śledczym) i niektórych zeznaniach świadków, nie dając przy tym wiary zeznaniom strony oraz pomijając fakt dokonania przez A. F. zgłoszenia identyfikacyjnego na formularzu NIP-1, świadczący o prowadzeniu przezeń działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika strony decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tj. art.120; art.121 § 1; art.122; art. 123'§ 1; 124; 127; 180; art. 181; art. 187; art. 193 § 1; art. 194 § 1; art. 196 oraz art. 210 § 4 poprzez działanie z pominięciem przepisów prawa i w sposób budzący wątpliwość co do rzetelności postępowania i zaufania do organów podatkowych, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomijanie dowodów przedstawionych przez stronę (księgi, deklaracje, informacje podatkowe, zeznania świadków i inne) co było wyrazem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając jako organ odwoławczy, uchylił w części decyzję organu I instancji i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. na kwotę [...]. Uznał bowiem za koszty uzyskania przychodu Spółki sporną kwotę [...] tzn. różnicę między kwotą uznaną przez organ podatkowy pierwszej instancji ([...]) a wynikającą z faktury wystawionej przez firmę C w dniu [...] nr [...]. Podtrzymując natomiast stanowisko pierwszej instancji co do fikcyjności usług udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę B Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że prowadzący tę firmę A.F. w toku przesłuchania przeprowadzonego w przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej oświadczył, że nie wykonywał żadnych usług na rzecz A sp. jawna, a wystawione przez niego faktury sporządzono "na żądanie i pod dyktando" wspólników. Co prawda zarejestrował działalność gospodarczą i wynajmował nawet pomieszczenie o pow. [...] m przy ul. Ś., jednak faktycznie nie prowadził tam działalności, a za wystawianie faktur otrzymywał średnio 5-10% wartości, na jaką opiewała faktura. Organ wskazał, że choć wspólnicy oraz pracownicy Spółki, przesłuchiwani w charakterze świadków, kwestionowali twierdzenia A.F., jednak nie potrafili wskazać ani adresu jego firmy (nikt nie był w tej firmie), ani miejsca prowadzenia działalności; nie potwierdzili również, iż to A.F. bądź też osoby przez niego zatrudnione wykonywały usługi widniejące na fakturach (klejenie pudełek), przypuszczali jedynie, że usługi mogły być zlecane chałupnikom. Wykonania usług przez firmę B" nie potwierdzały również zeznania złożone przez świadków wskazanych przez wspólników, w tym także zatrudnionych łub prowadzących działalność w branży poligraficznej, którzy jedynie wskazywali, że widywali A. F. w drukarni A, także z wysztancowanymi arkuszami do klejenia pudełek. Jeden ze świadków z branży potwierdził, że A.F. wykonywał dla niego usługi, na użyczonych mu maszynach, które przypuszczalnie wykorzystywał również do wykonywania usług dla innych podmiotów. Jeden ze świadków prowadzący działalność w tej samej branży (wspólnik firmy D) zeznał, iż wykonywał w 1999r. na rzecz spółki A usługi klejenia pudełek, a także poprawiania uprzednio klejonych przez kogoś innego pudełek. Księgowa spółki oświadczyła, że osobiście wypłacała gotówkę na podstawie przedstawionych jej faktur A.F. lub przekazywała pieniądze wspólnikom, którzy w jej obecności dokonywali wypłaty należności. W decyzji powołano się nadto na inne, niż zeznania świadków i wyjaśnienia stron, dowody lub okoliczności, potwierdzające, zdaniem organu, fikcyjność usług dokumentowanych fakturami firmy B - wskazując m.in. na: - nieujęcie przez spółkę A w ewidencji zakupu wszystkich faktur wystawionych B - co mogło świadczyć o ich wykorzystywaniu przez wspólników w zależności od "zapotrzebowania" na koszty w danym miesiącu; * w 1999r. spółka sprzedała [...] sztuk pudełek, gdy tymczasem wystawione przez Pana A. F. faktury opiewają na [...] sztuk, przy zerowym remanencie końcowym; * brak uzasadnienia gospodarczego dla korzystania z usług firmy B, w której koszt sklejenia 100 pudełek był prawie 6-krotenie wyższy niż w firmie D, dokonującej dla spółki klejenia pudełek przy pomocy specjalistycznych maszyn o wartości [...]; * brak możliwości sklejenia przez A. F. np. w styczniu 1999 r. [...] szt. pudełek w sytuacji gdy w okresie tym spółka dysponowała wyłącznie [...] arkuszami, z których można było wykonać maksymalnie [...] pudełek (z jednego arkusza 5 szt.); brak udokumentowania poniesienia spornych kosztów. Ponadto wskazano, że z przedłożonych w toku kontroli dowodów KW wynikało, iż w 1999r. Pan A. F. pokwitował odbiór [...], gdy tymczasem spółka A zaksięgowała jako wypłatę kwotę [...] - co potwierdzało zeznanie złożone przez Pana A.F., iż otrzymywał on część z kwoty widniejącej na fakturze. Organ odwoławczy zauważył ponadto, iż brak podpisu osoby otrzymującej należność na dowodzie wypłaty stoi w sprzeczności z regulacją zawartą w art. 21 ust. 1 pkt 5 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (Dz.U. z 1994r. nr 121, poz. 591 ze zm.), zgodnie z którą dowód winien być podpisany przez odbiorcę gotówki. Uwzględniając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art.22 w związku z art. 23) oraz ustawy o rachunkowości (art. 20 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1) wydatki mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów, jeżeli jednocześnie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym ze źródłem przychodów, i zostały rzeczywiście poniesione w celu jego osiągnięcia, a fakt ten został udokumentowany w sposób nie budzący wątpliwości - o czym nie świadczył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Na podstawie dokonanych ustaleń organ odwoławczy uznał, iż prawidłowo ustalono w decyzji I instancji, że nie możne decydować o zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych spornymi fakturami fakt dokonania przez A.F. rejestracji w Urzędzie Statystycznym, czy też zgłoszenia NIP-1 w Urzędzie Skarbowym. Podatnik nie przedłożył natomiast, poza podważonymi fakturami i nieprawidłowo sporządzonymi dowodami KW, żadnych innych dokumentów potwierdzających wykonanie usług, których dotyczyły te faktury. Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego posiłkowania się przez organ I instancji bilansem Spółki za 1999 r. organ odwoławczy stwierdził, iż celem powyższego było wyłącznie wskazanie, iż w roku tym wspólnicy zwiększyli swój majątek trwały o kwotę [...]. Biorąc pod uwagę fakt, iż z wykazanego dochodu spółka przeznaczyła [...] na inwestycje oraz zaciągnęła kredyt w wysokości [...] stwierdzono, iż poczynione inwestycje nie znajdują pokrycia w dochodzie spółki wykazanym w zeznaniu podatkowym w wysokości [...], w tym przypadającego na stronę skarżącą -w wysokości [...]. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik J. i K. Ż. powielił zarzuty zawarte w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucili, że decyzja odbiega od stanu faktycznego, że oparta nie została na rzetelnym i logicznym uzasadnieniu prawno podatkowego stanu faktycznego, ponieważ organy podatkowe poza zeznaniami świadka Pana A. F. nie przedstawiły żadnych dowodów świadczących, że podmiot B nie wykonał usług - czym naruszono art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie ustaliły również, że strona nie posiadała specjalistycznych maszyn do klejenia opakowań, pominięto opis technologii klejenia opakowań przy użyciu maszyn specjalistycznych oraz klejenia opakowań w sposób ręczny. Zarzucono też, że organy podatkowe nie uwzględniły, iż na źródła finansowania inwestycji składają się nie tylko dochody i kredyt lecz również amortyzacja środków trwałych, która jest kosztem uzyskania przychodów lecz nie stanowi wydatku. W ocenie strony gdyby organy podatkowe dokonały poprawnej analizy przepływu gotówki (środków pieniężnych) z uwzględnieniem zasad prawa bilansowego, to nie byłoby problemu z ustaleniem źródeł finansowania inwestycji. Podniesiono w skardze, że w zaskarżonej decyzji podano nieprawdziwe dane, z których organ wnioskował o fikcyjności transakcji - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również zmieniono znaczenie rzeczywistych dowodów źródłowych, nie uwzględniono np. dowodu w postaci potwierdzenia salda z podmiotem B na dzień [...], które podpisane zostało przez A.F. Organy podatkowe, zdaniem skarżących, naruszyły przepisy art. 120, 121 § 1 122, 180, 187 § 1, 191 i 193 § 1 Ordynacji podatkowej nie dokonując należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględniając dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności ksiąg podatkowych oraz zeznań świadków, wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i jego stronniczą ocenę, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego poprzez błędne uzasadnienie decyzji w odniesieniu do podstawy prawnej w zakresie art. 22 § 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji. Za bezzasadny uznał organ zarzut skargi, iż decyzję wydano z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Unormowania art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej nie oznaczają jednakże nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów mogących mieć znaczenie dla sprawy i nie zwalniają strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Co do zarzutu nieuwzględnienia potwierdzonego przez A.F. salda organ podniósł, że dołączona do odwołania kserokopia "potwierdzenia salda" na [...] nie jest dokumentem potwierdzającym faktyczne dokonanie transakcji, o której była mowa w decyzji, jak bowiem wykazano w postępowaniu A. F. podpisywał różne dokumenty w tym faktury za wykonanie usług, których w rzeczywistości nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. W ramach sądowej kontroli decyzji administracyjnej sąd bada zarówno prawidłowość zastosowania regulacji materialno-prawnych, jak też i przestrzeganie przez organ administracji norm postępowania w procesie rozstrzygnięcia sprawy, a w ramach tego - również przepisów dotyczących postępowania dowodowego oraz dokonanej przez organy oceny dowodów. Bez wątpienia pierwszoplanowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ma właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei wymaga zebrania jak najpełniejszego materiału dowodowego i dokonania jego oceny. Tylko bowiem w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny możliwe jest zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. Dążąc do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy organ podatkowy, w myśl art. 180 Ordynacji podatkowej, obowiązany jest jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero po zgromadzeniu wszystkich dowodów z zachowaniem powyższej zasady oraz ocenie ich wiarygodności organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z przyjętą ogólną zasadą postępowania podatkowego ocena materiału dowodowego, dokonywana przez organ podatkowy jest oceną swobodną - co oznacza, że rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ podatkowy nie jest związany żadnymi sztywnymi zasadami, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. W tym względzie realizacja zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z regulacji art. 191 Ordynacji podatkowej wymaga uwzględnienia określonych reguł tej oceny, a także norm procesowych dotyczących środków dowodowych, tak by nie przekształciła się w ocenę dowolną, nie dającą się logicznie uzasadnić w świetle całości materiałów zebranych w sprawie. W przekonaniu Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie naruszyły powyższych reguł postępowania. W szczególności należy ocenić, że w postępowaniu został zgromadzony obszerny materiał dowodowy, a organy wykazały inicjatywę w poszukiwaniu dowodów i dociekaniu okoliczności wątpliwych, jak również - wbrew zarzutom skargi -dopuściły wszelkie dowody zgłaszane przez strony postępowania. Poza bowiem kwestionowanymi przez skarżących zeznaniami A.F., w postępowaniu przesłuchano świadków zgłoszonych przez wspólników spółki A, a także samych wspólników, przyjęto i poddano ocenie także inne zgłaszane przez skarżących dowody. Ocena tych dowodów oraz sformułowane na ich podstawie wnioski nie noszą przy tym, w opinii Sądu, znamion dowolności, ale zostały dokonane w oparciu o wszechstronną analizę całości okoliczności spraw}/, z uwzględnieniem zasad logiki i po rozważeniu wszelkich argumentów, także podnoszonych przez skarżących. Słusznie uznały organy podatkowe, iż w świetle jednoznacznych wypowiedzi A. F. o niewykonaniu spornych usług, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej i znajdujących potwierdzenie w ustaleniach co do praktycznej możliwości ich wykonania (brak maszyn, warunków lokalowych, mocy przerobowych) zeznania świadków co do tego iż widywali go oni w firmie A nie mogły dowodzić faktu wykonania tych usług, wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności konkretyzujących okoliczności jego pobytu w drukami. To, że w ogóle bywał w Spółce nie było natomiast kwestionowane, zważywszy, że według swojego oświadczenia pobierał wynagrodzenie za wystawione "na żądanie" faktury. Jak słusznie przy tym ocenił Dyrektor Izby Skarbowej, zeznania świadków, w tym pracowników drukarni oraz wskazanych osób z branży poligraficznej co do wykonania przez A. F. spornych usług oparte były na przypuszczeniach, nie zaś na rzeczywistej wiedzy tych osób o dokonanych z firmą B transakcjach, a także podstawowej wiedzy o samej firmie B — choćby w zakresie jej adresu, miejsca wykonywania działalności. Organy podatkowe zarazem kwestionując wykonanie usług klejenia pudełek przez –A.F. szeroko uzasadniły swój wniosek powołując - poza zeznaniami samego A. F. - szereg innych okoliczności, takich jak: nieujęcie przez spółkę A w ewidencji zakupu wszystkich faktur wystawionych przez firmę B, brak uzasadnienia gospodarczego dla korzystania z usług firmy B, wobec 6-krotenie wyższych kosztów tych usług niż usług firmy dokonującej dla spółki klejenia pudełek przy pomocy specjalistycznych maszyn, rozbieżność między ilością pudełek klejonych przez A. F. -według spornych faktur, a ilością tego samego rodzaju sprzedanych pudełek, przy zerowym , remanencie końcowym, brak rzetelnych i wiarygodnych dowodów wypłaty należności wynikających z zakwestionowanych faktur. W tym miejscu wypada zauważyć, że również powoływane w zaskarżonej decyzji okoliczności takie jak: niezachowanie wymogów w zakresie regulowania należności za pośrednictwem rachunku bankowego, brak na dowodzie wypłaty (KW) podpisu osoby otrzymującej wypłatę, jak również fakt zaksięgowania wypłaty w kwocie wyższej, niż wynikająca z pokwitowania, świadczą nie tylko o naruszeniu przez spółkę A przepisów w zakresie dokumentowania wydatków, ale także o nierzetelności dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Jak wskazano w decyzji, w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczych. Dowody te winny być rzetelne, czyli zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczych, którą dokumentują, kompletne, winny także zawierać co najmniej dane określone w art. 21 przedmiotowej ustawy (a do tych należy m.in. "podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki majątkowe" - art. 21 ust. 1 pkt 5). Jakkolwiek wyłącznie formalna wadliwość dokumentu nie przesądza, że stwierdzony nim wydatek nie został poniesiony i nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, to jednak dla uznania dla uznania tego wydatku za koszt konieczne jest, by z pozostałych okoliczności sprawy można było jasno wywieść zarówno fakt jego poniesienia, jak i związek z przychodem. W wyroku z dnia 9 czerwca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "Nie mogą stanowić podstawy zapisów w księdze rachunkowej takie dowody księgowe, które nie są zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej jaką dokumentują, a więc są nierzetelne przez to na przykład, że wskazują na udział w tej operacji gospodarczej strony, która w niej nie brała udziału lub operację tę opisują w sposób niezgodny z rzeczywistością, wskazując na sprzedaż towaru lub usługi innych niż w rzeczywistości miały miejsce." Całokształt okoliczności wskazanych i omówionych w zaskarżonej decyzji, w zestawieniu z wadliwością dowodów zapłaty upoważniał, w opinii Sądu, organy podatkowe do uznania, że sporne wydatki nie zostały w rzeczywistości poniesione, a co za tym idzie - dowody ich dotyczące były nierzetelne i nie mogły stanowić podstawy ujęcia ich w księgach podatkowych oraz zarachowania do kosztów uzyskania przychodów na podstawie powołanego w decyzji art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 90, poz. 416 z późn. zm.) Konkluzja taka została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Także więc w tej mierze nie można podzielić zarzutów skargi co do braku uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niepowołania podstawy prawnej decyzji:. Za bezzasadne trzeba uznać zarzuty skarżących w kwestii naruszenia przez organy podatkowe art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzedstawienie innych, niż zeznania A.F. dowodów niewykonania spornych usług, niewykazanie, w jaki inny sposób były w firmie A klejone przedmiotowe pudełka czy tez brak poprawnej analizy procesu produkcji przedmiotowych pudełek. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że choć bezsprzecznie to na organie podatkowym ciąży obowiązek podjęcia wszelkich działań celem właściwego ustalenia stanu faktycznego, to nie można z niego wywodzić nakazu nieograniczonego poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bez współudziału podatnika - zwłaszcza obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy wydatkami, a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów tych nie dostarczył sam podatnik (yide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 1999 r. , sygn. akt III SA 5688/98; LEX nr 38711). W sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn kwestionuje wiarygodność dokumentów księgowych podatnika - a jak wywiedziono powyżej, w przedmiotowej sprawie organ podatkowy szeroko uzasadnił swoje wnioski powołując różne argumenty - to wówczas na podatniku spoczywa ciężar wskazania dowodów co do okoliczności przeczących stanowisku organu bądź obalających jego argumentację. Przedstawione natomiast przez skarżących zarzuty do uzasadnienia zaskarżonej decyzji opierają się przede wszystkim na negacji ustaleń organów, nie stanowią natomiast wiarygodnego i logicznego wyjaśnienia w kwestiach powołanych przez organ jako dowody fikcyjności usług A. F. Zarzuty co do braku w decyzji analizy procesu produkcji, w tym sposobu klejenia ręcznego pudełek nie zasługują na uznanie biorąc pod uwagę, że w istocie skarżący próbują jedynie wskazać na istnienie potencjalnych możliwości i sposobów wykonania pudełek techniką ręczną nie przedstawiając jednak żadnych dowodów świadczących o takim ich wykonaniu, ani - co najistotniejsze - o udziale firmy B w takim czy innym procesie produkcji. Konkludując, w opinii Sądu podniesione przez skarżących zarzuty naruszenia przez organy podatkowe norm postępowania dowodowego, jak też wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Nie doszło także do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, a przedstawione w zaskarżonej decyzji motywy rozstrzygnięcia znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz przyjętych regułach jego oceny. Z tych względów, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI