I SA/WR 1273/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-01-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówspółka cywilnafikcyjne fakturyrzetelność dokumentówkontrola skarbowauzasadnienie decyzjipostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatników, uznając za niezasadne zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fikcyjnymi fakturami.

Sprawa dotyczyła sporu podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok. Podatnicy zaliczyli do kosztów uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi przez firmę, której właściciel przyznał, że działalność była fikcyjna, a faktury wystawiał na życzenie. Organ odwoławczy częściowo uwzględnił odwołanie, ale ostatecznie sąd administracyjny oddalił skargę, uznając dowody za niewiarygodne i brak związku z przychodami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. i A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok. Spór dotyczył zakwestionowania przez organy podatkowe zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przez spółkę cywilną kwot wynikających z faktur wystawionych przez firmę "C" A. F. oraz faktury firmy "B". Organ I instancji uznał wydatki związane z fakturami firmy "C" za fikcyjne, ponieważ właściciel firmy, A. F., zeznał, że nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, a jedynie wystawiał faktury na życzenie wspólników spółki, otrzymując za to prowizję. Stwierdzono, że firma "C" nie posiadała zaplecza technicznego ani pracowników do wykonania usług. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w części decyzję organu I instancji, uwzględniając odwołanie podatników w zakresie faktury firmy "B", jednak podtrzymał stanowisko dotyczące faktur firmy "C", uznając je za nierzetelne. W skardze do WSA podatnicy zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwestionując sposób zebrania i oceny dowodów, w tym zeznań A. F. oraz brak analizy dowodów potwierdzających wykonanie usług. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że podatnicy mają obowiązek należytego udokumentowania poniesionych wydatków i wykazania ich związku z przychodami. W ocenie sądu, zeznania A. F. były spójne z ustaleniami faktycznymi, a fakt, że nie były dla niego korzystne (przyznawał się do popełnienia przestępstw), świadczył o ich prawdziwości. Sąd uznał również, że sposób wypłaty środków (gotówką, bez pokwitowań) oraz rozbieżności w ilości zleconych i wykonanych usług budziły wątpliwości co do rzeczywistego poniesienia wydatków. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, uznając, że przeprowadzono wszelkie możliwe dowody i dokonano ich oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie wydatki nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli dowody wskazują na fikcyjność transakcji i brak związku z przychodami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnicy mają obowiązek udokumentowania poniesienia wydatków i ich związku z przychodami. W sytuacji, gdy właściciel firmy wystawiającej faktury przyznał, że działalność była fikcyjna, a faktury wystawiał na życzenie za prowizją, a także brak było zaplecza technicznego i dowodów na wykonanie usług, wydatki te nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.s. art. 24 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kontroli skarbowej

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1 i 2, § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 55

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1-3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fikcyjność faktur wystawionych przez firmę "C" A. F. z uwagi na zeznania właściciela, brak zaplecza technicznego i dowodów wykonania usług. Niewiarygodność zeznań księgowej, która wypłacała znaczne kwoty gotówką bez pokwitowań. Rozbieżności między ilością zleconych usług a faktyczną sprzedażą i stanem zapasów. Wysoka cena usług firmy "C" w porównaniu do innych firm.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. Niewłaściwa analiza dowodów i pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę. Błędna analiza bilansu spółki i kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

firmę zarejestrował wskazując jej siedzibę w małym mieszkaniu swoich rodziców fikcyjne faktury za wynagrodzeniem 5-10% wynikającej z nich kwoty wypisywał na życzenie i pod dyktando różnych osób nie mogła być uznana za wiarygodnego świadka, jeśli się weźmie pod uwagę realia obrotu gospodarczego

Skład orzekający

Andrzej Szczerbiński

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Borońska

członek

Lidia Błystak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, ocena wiarygodności dowodów w postępowaniu podatkowym, w tym zeznań świadków przyznających się do fikcyjnych działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnymi fakturami i brakiem rzeczywistej działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzekome koszty uzyskania przychodów, analizując dowody i zeznania świadków, co jest kluczowe dla każdego przedsiębiorcy.

Fikcyjne faktury jako koszt uzyskania przychodu? Sąd wyjaśnia, kiedy takie wydatki są nie do obrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1273/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Szczerbiński /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Lidia Błystak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1409/06 - Wyrok NSA z 2007-06-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Michał Kazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J. i A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. powołując się na art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004r. nr 8, poz. 65 ze zm.), art. 21 § 1 pkt 1 i 2, § 3, art. 53 i art. 55 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 6, a także art. 22 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm.) określił A. i J. T., którzy skorzystali z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków, zobowiązanie w podatku dochodowym za 1999r. w wysokości [...]zł w sytuacji, gdy w złożonym zeznaniu wykazali oni podatek w kwocie [...]zł. Zakwestionowano bowiem wysokość kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez A. T. w ramach spółki cywilnej z K. Ż. A we W., w której wspólnicy mieli po [...]% udziałów. Organ I instancji uznał, że niezasadnie zaliczono do kosztów uzyskania przychodów w tej firmie kwotę [...]zł wynikającą z faktury z dnia [...]. nr [...], wystawionej przez firmę "B" oraz wydatki w kwocie [...]zł, wynikające z [...] faktur wystawionych przez firmę C" A. F., które oceniono jako fikcyjne i nie dotyczące usług rzeczywiście wykonanych.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. uwzględnił w części odwołanie podatników i decyzją z dnia [...]. nr [...]uchylił w części decyzję organu I instancji i określił ich zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości [...]zł uznając, iż bez wystarczających podstaw zakwestionowano zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów Spółki wydatek wynikający z faktury B" z dnia [...]. Podtrzymał natomiast stanowisko odnośnie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów Spółki A kwoty [...]zł wynikającej z [...] faktur wystawionych przez firmę C" A. F.. Stwierdzono bowiem, że ten ostatni nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej, nie zatrudniał pracowników, nie miał żadnych maszyn poligraficznych lub introligatorskich, a fikcyjną firmę zarejestrował w dwupokojowym mieszkaniu swoich rodziców. Sam A. F. zeznał przesłuchany w charakterze świadka, że zakwestionowane faktury wystawiał na życzenie i według danych przekazanych przez wspólników Spółki, otrzymując za to wynagrodzenie w wysokości 5-10% kwot wynikających z tych faktur.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatników wniósł o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 180, 187 § 1, 191, 193 § 1 i art. 210 Ordynacji podatkowej przez działanie z pominięciem przepisów prawa, niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę oraz dopuszczenie jako dowodu zeznań świadka A. F., osadzonego w Areszcie Śledczym. Naruszono w związku z tym również art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nieprzedstawienie w decyzji logicznie uzasadnionych faktów, które uznano za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. W istocie według skargi oprócz zeznań A. F. nie było żadnych dowodów świadczących o tym, że usługi nie były przez jego firmę "C wykonane. Nie dokonano poprawnej analizy procesu klejenia pudełek, który Spółka A zleciła firmie C", nie ustalono, że pudełka klejone były w samej Spółce, a jednocześnie nie kwestionowano, że dysponowała ona nimi, nie wzięto pod uwagę, że firma C nie mając specjalistycznych maszyn do klejenia mogła stosować wyższe ceny za tę usługę niż firma D", która miała specjalistyczne urządzenia do klejenia opakowań, dokonano błędnej analizy bilansu Spółki za 1999r. uznając w związku z tym, że wydatki inwestycyjne wspólników nie miały pokrycia w ich dochodach. Również Spółka A nie miała specjalistycznych maszyn do klejenia opakowań, gdyż maszyny takie kosztują około [...]zł. Dowody źródłowe i zeznania świadków potwierdzają świadczenie usług przez kontrahentów drukarni, ponieważ faktyczna ilość arkuszy wysztancowanych przez firmę B" odpowiada danym wynikającym z wystawionych przez nią faktur.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że szczegółowa argumentacja skargi, odwołująca się do zakupu usług laminowania arkuszy niebieskich i zielonych, dotyczy przede wszystkim faktury firmy B", a zarzut w tej części sformułowany już w odwołaniu, został uwzględniony w zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że podstawą zapisów w księgach mogą być tylko dowody księgowe rzetelne i kompletne. Tymczasem faktury wystawione przez firmę C" A. F. budziły wątpliwości, a sam jej właściciel, przebywający w Areszcie Śledczym we W. i przesłuchany w dniu [...]. jako świadek przedstawił w swoich zeznaniach okoliczności ich wystawienia w sposób, wynikający z innych zebranych dowodów. Stwierdził, że zgłosił co prawda prowadzenie działalności gospodarczej do ewidencji w Urzędzie Miejskim, ale jako miejsce jej prowadzenia wskazał mieszkanie swoich rodziców we W. o powierzchni [...] m2. Pod koniec 1999r. wynajmował pomieszczenie o powierzchni około [...] m2 przy ul. Ś. we W., ale nie prowadził tam żadnej działalności, a fikcyjne faktury za wynagrodzeniem 5-10% wynikającej z nich kwoty wypisywał na życzenie i pod dyktando różnych osób, między innymi wspólników Spółki cywilnej A. Zarzut pominięcia dowodów wnioskowanych przez stronę nie jest uzasadniony, bowiem w toku postępowania przesłuchano nie tylko A. T. i K. Ż., ale również wskazanych przez nich czterech świadków – pracowników, właściciela firmy "B" oraz sześć innych osób. Sami wspólnicy zeznali, że nie byli nigdy w siedzibie firmy "C", nie byli też w stanie stwierdzić, że widzieli aby A. F. bądź osoby przez niego zatrudnione wykonywały usługi klejenia pudełek, których dotyczyły faktury. Księgowa spółki, będąca siostrą jej wspólnika K. Ż. zeznała, że dostawała faktury z firmy "C" i wypłacała gotówką jej właścicielowi, ale nie brała pokwitowań, widziała też, że wspólnicy w ten sam sposób dokonywali wypłat na jego rzecz. Podniesiono nadto, że w ewidencji zakupu nie ujęto wszystkich faktur wystawionych przez A. F., a tylko [...] co mogło świadczyć o dopasowywaniu fikcyjnych kosztów do rozliczeń w poszczególnych miesiącach, że koszt sklejenia 100 pudełek według tych faktur wynosił [...]zł, gdy jednocześnie korzystano z usług firmy D", która to samo robiła za [...]zł, że Spółka wykazała sprzedaż w 1999r. [...] pudełek, gdy sam A. F. wystawił faktury dotyczące klejenia [...]pudełek, a zlecano te usługi również innym firmom, przy tym remanent na koniec roku wykazał stan pudełek zerowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych powołanej na wstępie, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Aby wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zaliczyć w sposób uzasadniony do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności, podatnik ma obowiązek należycie udokumentować, że je rzeczywiście poniósł, a nadto wykazać w razie ewentualnej kontroli podatkowej, że miały one lub przy racjonalnej ocenie okoliczności mogły mieć związek z przychodami. Tymczasem Spółka wykazała w roku podatkowym 1999 sprzedaż [...]pudełek – opakowań do kosmetyków, na koniec roku w magazynie nie miała ani jednego pudełka, a jednocześnie zaliczyła do kosztów wydatki na sklejenie [...]takich pudełek przez firmę C" A. F., w których cena za takie usługi była ponad pięciokrotnie wyższa, niż wynikająca z faktur wystawianych przez inne firmy, z których usług tego rodzaju w 1999r. korzystano. Sam A.F. zeznał, że zarejestrował firmę i uzyskał numer NIP, aby wystawiać faktury, za co otrzymywał od 5 do 10% wynikających z nich kwot, ale nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej. Nie miał też żadnych maszyn, w tym maszyn do klejenia pudełek. Firmę zarejestrował wskazując jej siedzibę w małym mieszkaniu swoich rodziców i wynajmował co prawda w końcu 1999r. niewielkie, o powierzchni około [...]m2 pomieszczenie przy ul. Ś. we W., ale tam również działalności gospodarczej nie prowadził.
Oceniając te zeznania stwierdzić trzeba, że zbieżne są one ze wszystkimi ustalonymi w sposób niewątpliwy okolicznościami faktycznymi, przy czym o ich prawdziwości zdaniem organów podatkowych świadczyło między innymi to, że nie były one korzystne dla samego A. F., który przyznawał się przecież w ten sposób do popełnienia przestępstw. Jednocześnie kwoty wynikające z faktur nie były wypłacane przez Spółkę, w której skarżący A. T. był wspólnikiem, za pośrednictwem rachunku bankowego, ale miały być przekazywane gotówką. Część tylko tych kwot A. F. pokwitował na dowodach [...], co zdaniem organów podatkowych potwierdza, iż otrzymywał tylko część kwot wynikających z fikcyjnych faktur, mających uzasadnić poniesienie przez Spółkę "A" kosztów, których w rzeczywistości nie było. Trudno te argumenty w sposób uzasadniony kwestionować. Jednocześnie zauważyć można, że księgowa, która twierdzi, że znaczne kwoty pieniędzy przekazywała A. F. po przyniesieniu przez niego faktur, nie żądając żadnego pokwitowania, nie może być uznana za wiarygodnego świadka, jeśli się weźmie pod uwagę realia obrotu gospodarczego.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być uznany za uzasadniony, skoro przeprowadzono przed podjęciem rozstrzygnięcia wszelkie możliwe dowody, szczegółowo je oceniono, a zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Brak jest w aktach postępowania materiałów świadczących o tym, by oddalono wniosek dowodowy strony o przesłuchanie konkretnego świadka lub nie dbano o umożliwienie jej zgodnie z przepisami udziału w tym postępowaniu.
Nie jest zarozumiała szczegółowa i szeroka argumentacja skargi dotycząca faktury firmy B z dnia [...]., skoro wydatki wynikające z tej faktury zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, który dla dokonania tej korekty uchylił w części w sposób opisany na wstępie decyzję organu I instancji.
Ponieważ z opisanych powodów nie stwierdzono, by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych w skardze lub innych obowiązujących przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 151 tej ustawy wniesioną skargę oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI