I SA/Wr 1239/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2013-11-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyosoby prawneprzedawnienieumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćOrdynacja podatkowakoszty uzyskania przychodówNSAWSA

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki, potwierdzając umorzenie postępowania podatkowego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z wcześniejszym wyrokiem sądu.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. jako bezprzedmiotowego. Postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Sąd administracyjny, związany wcześniejszym wyrokiem z 2012 r., uznał, że nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia, a tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skarga spółki została oddalona.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. wobec spółki "A" sp. z o.o. Postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej jako bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Wcześniejszy wyrok WSA we Wrocławiu z 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 907/12) uchylił poprzednie decyzje organów podatkowych, stwierdzając, że nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2003 r. z powodu braku powiadomienia strony o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. Sąd administracyjny, związany tym wyrokiem na mocy art. 153 P.p.s.a., uznał, że organy podatkowe prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Spółka argumentowała, że orzeczenie co do istoty sprawy, nawet po okresie przedawnienia, leży w jej interesie. Jednakże sąd podkreślił, że po upływie terminu przedawnienia organ nie może kształtować wielkości zobowiązania, a przedawnienie stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą bezprzedmiotowością postępowania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd oddalił skargę, podtrzymując stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania z powodu przedawnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem, stwierdził, że przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą bezprzedmiotowością postępowania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak skutecznego przerwania biegu przedawnienia skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, w stosunku do podatnika, co do którego wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, lub któremu zarzucono popełnienie takiego przestępstwa lub wykroczenia.

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

W przypadkach określonych w § 1 pkt 1-3, bieg terminu przedawnienia zawiesza się do dnia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania podatkowego. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku. Organ podatkowy, działając na podstawie art. 208 § 1 O.p., jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że orzeczenie co do istoty sprawy, nawet po okresie przedawnienia, leży w jej interesie i powinno zostać wydane. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, sprzeczną z zasadą prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia żądania.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu wobec "A" Sp. z o.o. (...) w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. oddala skargę. W sprawie nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia w związku z dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynnością procesową o której podjęciu bądź skutkach strona nie została powiadomiona, co powoduje, że już decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. została wydana w warunkach przedawnienia. Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Po upływie okresu przedawnienia, wbrew interesowi prawnemu podatnika – organ nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego, także określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona.

Skład orzekający

Daria Gawlak-Nowakowska

sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i bezprzedmiotowości postępowania podatkowego, a także zasady związania sądu administracyjnego własnym prawomocnym orzeczeniem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku skutecznego przerwania biegu przedawnienia z powodu braku powiadomienia strony. Interpretacja art. 208 § 1 O.p. jest ugruntowana w orzecznictwie NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego konsekwencji procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie pism i powiadamianie stron w postępowaniu.

Przedawnienie podatkowe: Kiedy postępowanie staje się bezprzedmiotowe, a organ musi umorzyć sprawę?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1239/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2013-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1085/14 - Wyrok NSA z 2016-01-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 208  par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant: Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01.01.2003 r. do 31.12.2003 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., nr [...] umarzającą na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2012 r. poz. 749, ze zm., zwanej dalej O.p.) jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu wobec "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (zwana dalej spółką, skarżącą, stroną) w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W zeznaniu CIT- 8 za okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r., złożonym w dniu 5 kwietnia 2004 r., spółka wykazała: dochód w wysokości 174.907,71 zł, podatek należny wysokości 47.224,00 zł i nadpłatę w kwocie 38.783,49 zł jako różnicę między sumą wpłaconych zaliczek a podatkiem należnym (86.007,49 zł - 47.224,00 zł).
W wyniku kontroli w zakresie prawidłowości rozliczania się budżetem państwa skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres wskazany w powyższym zeznaniu, zostało wszczęte wobec spółki postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. w dniu [...] r. decyzji nr [...] określającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 255.125,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do kwietnia 2003 r. oraz od lipca do grudnia 2003 r. w łącznej kwocie 13.344,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania spółki Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił wskazaną decyzję z dnia 5 czerwca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1917/09 odrzucił skargę spółki na powyższą decyzję.
Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. - w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania – decyzją z dnia [...] r., nr [...] określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 214.625,00 zł uznając, że skarżąca zaniżyła należne zobowiązanie podatkowe za badany okres rozliczeniowy poprzez odniesienie w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków niespełniających takich cech. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] ponownie uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, bowiem organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji organu drugiej instancji, wydanej w trybie art. 233 § 2 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 907/12, po rozpoznaniu skargi spółki, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że skarga okazała się uzasadniona, w szczególności zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i bezpodstawność orzekania w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia w związku z dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynnością procesową o której podjęciu bądź skutkach strona nie została powiadomiona, co powoduje, że już decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. została wydana w warunkach przedawnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 208 § 1 O.p. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu wobec skarżącej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) stwierdził, że mając na uwadze rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 907/12, iż zobowiązanie strony w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. uległo przedawnieniu, postępowanie w sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i rozpatrzenie sprawy co do jej istoty poprzez określenie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 w prawidłowej wysokości, tj. z uwzględnieniem wszystkich poniesionych w tym roku kosztów uzyskania przychodów, również tych błędnie uznanych przez spółkę za koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, czego domagała się spółka m.in. w odwołaniu od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., nr [...].Podniosła, że decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe stoi w sprzeczności z wykładnią prawa poczynioną przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09 oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12. Zdaniem strony orzeczenie co do istoty sprawy, także po okresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, leży w interesie podatnika, gdyż jest to dla niego korzystne.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 907/12 wskazał, że w przedmiotowej sprawie naruszono art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., ponieważ nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia w związku z dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynnością procesową, o której podjęciu bądź skutkach strona nie została powiadomiona, co powoduje, że już decyzja organu pierwszej instancji została wydana w warunkach przedawnienia. W tej sytuacji organ będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.). zobligowany był na podstawie art. 208 § 1 O.p. umorzyć wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., co spowodowało, że uległo ono przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r. Na potwierdzenie zasadności powyższego stanowiska organ odwoławczy powołał się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 i z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 774/05 i z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt FSK 1681/11. Wskazał, że nie uchybiając powinności stosowania stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., niniejszej sprawy nie można było merytorycznie rozpoznać z uwagi na upływ terminu przedawnienia, ani też wydać decyzji orzekającej co do istoty sprawy, zgodnie z wnioskiem spółki. Stwierdził, że żadnego z tych rozwiązań w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 Naczelny Sąd Administracyjny nie dopuścił, jednoznacznie przesądzając – w takiej właśnie sytuacji – o obowiązku umorzenia przez organ podatkowy postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem organu odwoławczego ww. przytoczone uchwały oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczą o bezzasadności zarzutu odwołania o sprzeczności decyzji umarzającej niniejsze postępowanie z wykładnią prawa poczynioną przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09 oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12. Organ odwoławczy podkreślił, że tezy powołanych przez stronę orzeczeń znalazły odzwierciedlenie w podjętym przez niego rozstrzygnięciu. Z treści uchwały z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09, stwierdzając jednoznacznie w tym zakresie, iż: "stanowisko to wspiera dodatkowo treść art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu pierwszej instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego, czy nastąpiło to po zapłacie, czy przed zapłatą podatku. Wyjątek w tym zakresie musi być wskazany jednoznacznie w ustawie, jak to ma miejsce np. w przypadku instytucji zwrotu nadpłaty, określonej w art. 79 Ordynacji podatkowej, gdzie w § 2 stwierdzono, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. A contrario wynika z tego, że w przypadku wniosku o nadpłatę złożonego przed upływem terminu przedawnienia, należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie w takim przypadku nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. Podkreśla to dodatkowo pogląd, że termin przedawnienia jest zastrzeżony dla podatników, których roszczenia wynikające z ich interesu prawnego – o ile zostaną zgłoszone przed upływem terminu przedawnienia – powinny zostać rozpatrzone nawet po jego upływie (...)".
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za 2003 r. zobligowany był do wydania decyzji umarzającej postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła "A"Sp. z o.o. z siedzibą w G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie- art. 70 § 1O.p., art. 208 § 1O.p., art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. i art. 21 § 3 O.p. poprzez ich błędną wykładnię, tj. w sposób sprzeczny z ustrojową zasadą prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją określającą prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, tj. w niniejszym przypadku uwzględniającą wszystkie koszty uzyskania przychodów poniesione przez spółkę w 2003 r., która to decyzja byłaby korzystna dla podatnika. Decyzja organu odwoławczego stoi w sprzeczności z wykładnią prawa dokonaną przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09 oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12. Orzeczenie co do istoty sprawy, także po okresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, w niniejszym przypadku leży w interesie podatnika (jest dla niego korzystne), a interes prawny podatnika warunkuje możliwość orzekania co do istoty sprawy także po okresie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Ponadto zarzuciła naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ nie zastosował wykładni prawa poczynionej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 w odniesieniu do obowiązku orzekania przez organy podatkowe w przypadku gdy podatnik wskazuje jednoznacznie, przed upływem terminu przedawnienia, na jego interes prawny w orzekaniu co do istoty sprawy - na co powoływała się spółka w złożonym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odwołaniu tym wskazała, że wniosła odwołanie od wydanej w toku niniejszego postępowania podatkowego decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., nr [...] w którym domagała się wydania przez organ podatkowy decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., tj. uwzględniającą przez organ podatkowy w kosztach uzyskania przychodów wydatków pominiętych przez skarżącą w kalkulacji podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r., tj. kosztów sądowych poniesionych na obronę źródła przychodów w wysokości 150.000 zł, kosztów podróży służbowych dotyczących organów spółki i związanych z prowadzeniem spraw spółki w wysokości 4.043 zł oraz kwotę 544.921 zł stanowiącą rezerwę na wierzytelności nieściągalne, obszernie uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podać, że istotny dla przedmiotowej sprawy jest fakt, iż sprawa podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. była rozstrzygana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który - po rozpoznaniu skargi spółki - wyrokiem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 907/12 uchylił uprzednio wydaną decyzję organu Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., nr [...] .
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie podatkowe w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 219 i n.). Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza więc kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organów podatkowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że tut. Sąd ponownie orzekając w sprawie jest związany wskazanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zauważyć należy, że w przedmiotowym wyroku z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 907/12 Sąd stwierdził, że "Skarga okazała się uzasadniona, w szczególności ten jej zarzut, który podnosił naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i bezpodstawność orzekania w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją. (...) Uzasadniając prawo do wydania decyzji w tej dacie organy podatkowe powołały się na art. 70 § 1 pkt 6 O.p. i dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynność wszczęcia dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w zeznaniu o wysokości dochodu CIT -8 za 2003 r., wywodząc, że stosownie do powołanego przepisu, stanowi ona okoliczność zawieszającą bieg terminu przedawnienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, co w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło. Swój pogląd wsparły na literalnej i jasno brzmiącej treści art. 70 § 1 pkt 6 O.p. Odnosząc się do przywołanych rozważań i faktów stwierdzić trzeba, że w sprawie nie jest sporne, iż przed dniem upływu przedłużonego (w związku z zawieszeniem na podstawie art. 70 § 1 pkt 2 O.p.) terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. do strony nie dotarła żadna informacja o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania z uwagi na wszczęcie wobec niej postępowania (dochodzenia) w sprawie popełnienia przestępstwa skarbowego. W tym zakresie czasowym nie dotarła też do strony sama informacja o wszczęciu i prowadzeniu względem niej postępowania karnoskarbowego. (...) W tych okolicznościach, mając na uwadze powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić trzeba, że w sprawie nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia w związku z dokonaną w dniu 12 października 2009 r. czynnością procesową, o której podjęciu bądź skutkach strona nie została powiadomiona, co powoduje, że już decyzja organu I instancji z dnia 30 listopada 2010 r. została wydana w warunkach przedawnienia. Stwierdzenie to skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, a to z uwagi na naruszenie art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (...) O ile uwzględniono zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., o tyle nie podziela Sąd zarzutów powoływanych w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, wskazujących na naruszenie art. 17 w zw. z art. 18a i art. 18b O.p.".
Z powołanego wyżej uzasadnienia wynika jednoznacznie bezpodstawność orzekania w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją. Konsekwencją powyższego było prawidłowe odwołanie się przez organ do art. 208 § 1 O.p. i umorzenie wszczętego z urzędu postępowania podatkowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., co spowodowało, że uległo ono przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r.
Zdaniem Sądu obecnie rozstrzygającego sprawę ocena w tej materii dokonana przez organ wraz z przywołaną podstawą prawną jest w pełni zgodna ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażonym w powołanym wyroku z dnia 26 września 2012 r.
Zauważyć należy, że wyrok ten jest prawomocny i jest wiążący zarówno dla organu podatkowego, jak i tut. Sądu rozpatrującego sprawę. Sąd obecnie rozstrzygający sprawę nie może poczynić ustaleń i wyrazić odmiennego poglądu. Jeżeli podatnik nie zgadzał się z ustaleniami i poglądami, poczynionymi w tym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, to miał prawo zaskarżyć go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie skorzystanie z tego prawa spowodowało, że poglądy, ocena prawna w uzasadnieniu prawomocnego wyroku są wiążące i nie podlegają zmianie na obecnym etapie postępowania.
Wskazać należy, że po upływie okresu przedawnienia, wbrew interesowi prawnemu podatnika – organ nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego, także określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Sytuacja taka, w świetle ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 208 § 1 O.p.jest niedopuszczalna, chyba że postępowanie podatkowe mimo upływu terminu przedawnienia nie staje się bezprzedmiotowe, co wynika z jednoznacznego przepisu ustawowego, wymagającego kontynuacji postępowania wszczętego z inicjatywy podatnika przed upływem tego terminu. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca, brak było podstaw do wydania decyzji co do istoty sprawy, czego domagała się skarżąca. Orzekanie w sprawie, w której zachodziła ujemna przesłanka procesowa jaką jest przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkujące bezprzedmiotowością postępowania stanowi o naruszeniu prawa. Z treści uchwały z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I FPS 5/09, stwierdzając jednoznacznie w tym zakresie, iż: "stanowisko to wspiera dodatkowo treść art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu pierwszej instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego, czy nastąpiło to po zapłacie, czy przed zapłatą podatku. Wyjątek w tym zakresie musi być wskazany jednoznacznie w ustawie, jak to ma miejsce np. w przypadku instytucji zwrotu nadpłaty, określonej w art. 79 Ordynacji podatkowej, gdzie w § 2 stwierdzono, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. A contrario wynika z tego, że w przypadku wniosku o nadpłatę złożonego przed upływem terminu przedawnienia, należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie w takim przypadku nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. Podkreśla to dodatkowo pogląd, że termin przedawnienia jest zastrzeżony dla podatników, których roszczenia wynikające z ich interesu prawnego – o ile zostaną zgłoszone przed upływem terminu przedawnienia – powinny zostać rozpatrzone nawet po jego upływie (...)".
W związku z tym, bezzasadne są zarzuty skargi, zarówno te dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i te o charakterze procesowym, które zmierzają do podważenia powyższego stanowiska. Zaskarżona decyzja nie narusza także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Podatkowe organy wykonały zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 26 września 2012 r. i w uzasadnieniu ponownie wydanych decyzji podały przesłanki, którymi kierowały się rozstrzygając sprawę, zasadnie uznając, że kwestia bezprzedmiotowości postępowania podatkowego została już przesądzona w prawomocnym wyroku Sądu.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI