I SA/Wr 1222/04

I SA/Wr 1222/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz
Katarzyna Borońska
Lidia Błystak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 895/06 - Wyrok NSA z 2007-07-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3 ust. 1 pkt 3-4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta (2-im.) Mróz Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant: Aleksandra Madej Po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
2
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Prezydent W. na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej i art. 2-4 i 6 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) ustalił P. R.podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł. , w tym kwota [...]zł. odnosiła się do "gruntów pozostałych" tj. ułamkowej części gruntu pod budynkiem, której strona jest użytkownikiem wieczystym od 1998 r. W rubryce dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości z tytułu "gruntów pozostałych" wpisał organ w decyzji -"Pozostałe grunty, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego".
Wnioskiem z dnia [...]r. P. R. wyjaśniła, że nie prowadzi odpłatnej działalności pożytku publicznego i w związku z tym zwróciła się o skorygowanie naliczonego podatku od nieruchomości za 2004 r. o kwotę [...]zł. W piśmie z dnia [...]r. wskazała, że wniosek z dnia [...]r. traktuje jako odwołanie od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej organ dubluje podatek za wieczyste użytkowanie gruntu, kwalifikując go po raz drugi jako podatek od nieruchomości od "pozostałych gruntów" na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Odwołując się do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskazał organ, że podatnikiem podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi gruntów. Sprawę opłat za użytkowanie reguluje art. 71 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. Nr 46, poz. 546 ze zm.) stanowiąc, że za oddanie nieruchomości gruntowej w wieczyste użytkowanie pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne (ust. 1). Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za każdy rok (ust. 4). Wyjaśnił organ, że stronę obciążają z tytułu użytkowania wieczystego dwa zobowiązania, jedno cywilnoprawne - z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, drugie - publicznoprawne wynikające z faktu ustawowego objęcia podatkiem od nieruchomości gruntów będących w użytkowaniu wieczystym. W tym stanie prawnym i faktycznym nie można uznać za uzasadniony zarzutu o dublowaniu się zobowiązań. Wskazał organ na przepis art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który w niniejszej sprawie ma zastosowanie, z którego wynika, że w
Sygn. akt ISA/Wr 1222/04
3
przypadku wyodrębnienia własności lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiącego współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Jak wynika ze znajdującego się w aktach wykazu nieruchomości podpisanego przez stronę, stanowiącego deklarację, o której mowa w art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, wykazała w nim strona [...]m2 powierzchni mieszkalnej oraz [...]m2 gruntów pozostałych, a w piśmie z dnia [...]r. stwierdziła, że nie zaszły żadne zmiany mające wpływ na wysokość podatku od nieruchomości.
W skardze od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego P.R. wniosła o jej uchylenie i rozpatrzenie sprawy co do istoty. Podniosła strona, że została poszkodowana jako podatnik poprzez podwójne opodatkowanie w przedmiocie opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu i drugi raz podatkiem od nieruchomości za ten sam grunt. Zarzuciła, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zastosował jednak inny przepis, bowiem organ I instancji jako podstawę prawną wskazał przepis art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, natomiast organ II instancji wskazał jako tę podstawę - przepis art. 3 ust. 1 pkt. 3 tej ustawy. Zdaniem skarżącej organ nie może, na podstawie dwóch różnych ustaw, żądać dwa razy opłaty za ten sam przedmiot użytkowy, w tym samym zakresie użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację. Dodał organ, że organ I instancji prawidłowo jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 2 -4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niewystarczającym dla uchylenia decyzji organu I instancji było wskazanie w jej uzasadnieniu art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy, którą to omyłkę Kolegium naprawiło wskazując w uzasadnieniu decyzji prawidłowy przepis art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy, jako stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, odnoszący się wprost do użytkowania wieczystego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz 1269), sprawowana przez sądy administracyjne
kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.
Sygn. akt ISA/Wr 1222/04
4
U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak wynika ze wskazanych przepisów, sąd administracyjny
uchyla zaskarżone decyzje w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które
miało wpływ na wynik sprawy, względnie naruszenie prawa procesowego, jeżeli mogło ono
mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ błędnie przyjął,
że określony przepis prawa materialnego obowiązuje lub nie obowiązuje w danej sprawie,
albo niewłaściwie zinterpretował treść lub znaczenie tego przepisu, w konsekwencji wadliwie
została ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie. Zgodnie z przepisem art.
145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie
decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego może nastąpić tylko wtedy, gdy naruszenie
to miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl przepisu cyt., art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c)
ustawy, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenia przepisów
postępowania należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa
procesowego na treść decyzji czy postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku
administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie stwierdza Sąd, że nie
narusza ona prawa w sposób, który miałby lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika ze stanowiska skarżącej, przedmiotem sporu jest obciążenie jej podatkiem od
nieruchomości, mimo, że podlega ona obciążeniu opłatą od wieczystego użytkowania, co
skarżąca kwalifikuje jako podwójne opodatkowanie.
Jak wynika z akt sprawy, nie stanowi sporu kwestia posiadania przez skarżącą prawa
wieczystego użytkowania ułamkowej części gruntu pod budynkiem, związanego z odrębną
własnością lokalu mieszkalnego.
Wątpliwości skarżącej budzi obciążenie jej podatkiem od nieruchomości od ułamkowej części
gruntu, co do którego przysługuje jej prawo wieczystego użytkowania, z tytułu którego
poniosła opłatę.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym w skardze wyjaśnić
należy charakter obu obciążeń.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji organu I instancji skarżąca opłaca podatek od
nieruchomości w dwojakiej postaci:
1) podatek od części mieszkalnych budynku - [...]m2,
2) podatek od wieczystego użytkowania gruntu - [...]m2.
Kwestię podatku od nieruchomości, który jest najważniejszym źródłem publicznoprawnych dochodów gmin, reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Sygn. akt ISA/Wr 1222/04
5
(j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Jest to podatek rzeczowy, koncentrujący się na
samej własności lub posiadaniu gruntów i budynków. Zgodnie z treścią art. 3 tej ustawy,
podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki
organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in.
użytkownikami wieczystymi gruntów (ust. 1 pkt 3).
Skoro niesporne jest, że skarżąca jest, z tytułu posiadanego prawa własności wyodrębnionego
lokalu mieszkalnego, wieczystym użytkownikiem ułamkowej części gruntu, w wymiarze jaki
wskazała w wykazie nieruchomości ([...]m2), nie ulega wątpliwości, że podlega
obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości również od tej części, a nie
tylko z tytułu udziału we współwłasności w budynku, w którym znajduje się jej lokal
mieszkalny.
Zupełnie inną kwestią jest obciążenie skarżącej opłatą od wieczystego użytkowania z tytułu
posiadanego przez nią prawa wieczystego użytkowania ułamkowej części gruntu
znajdującego się pod budynkiem, jako prawa związanego z odrębna własnością lokali
mieszkalnych znajdujących się w tym budynku.
Przepis art. 233 kodeksu cywilnego daje użytkownikowi wieczystemu możliwość korzystania
z gruntu z wyłączeniem innych osób w granicach określonych przez ustawy i zasady
współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Z
kolei z art. 238 k.c. wynika, że użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swego
prawa opłatę roczną.
Powtórzeniem tej kodeksowej zasady jest przepis art. 71 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi, że
za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i
opłaty roczne. Ustęp 4 tego artykułu nakłada na użytkowników wieczystych obowiązek
uiszczenia opłat rocznych do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok.
Opłata roczna od użytkowania wieczystego jest świadczeniem pieniężnym o charakterze
cywilnoprawnym.
Tak więc każde z omawianych świadczeń ma swe źródło w innej ustawie.
Opłata roczna obciążająca użytkownika wieczystego jest świadczeniem okresowym
(swoistym czynszem), związanym z korzystaniem z cudzej rzeczy, zobowiązującym
użytkownika wieczystego przez czas trwania jego prawa, mającym swoje źródło w przepisach
ustawy - kodeks cywilny i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a podatek od
nieruchomości jest świadczeniem publicznoprawnym, którego źródłem jest ustawa o
Sygn. akt ISA/Wr 1222/04
6
podatkach i opłatach lokalnych, obciążająca tym podatkiem m. in. wieczystych
użytkowników gruntu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co
czyni skargę nieuzasadnioną.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej odnoszącego się do kwestii powołania przez organ I
instancji innego przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 3 ust. 1 pkt 4), aniżeli
uczynił to organ odwoławczy (art. 3 ust 1 pkt 3), wskazać należy, że zgodnie z zasadą
dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć
sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, bowiem "Istota administracyjnego toku
instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli
zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (.)"
(wyrok NSA z dnia 22.3.1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95 - ONSA 1997, Nr 1, poz. 35).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało i przeanalizowało prawidłowy przepis
stanowiący podstawę obciążenia skarżącej podatkiem od nieruchomości z tytułu wieczystego
użytkowania gruntu.
Nie można uznać zatem wskazanego uchybienia jako naruszenia przez organy podatkowe
przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 powołanej
na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi, oddalił skargę.