I SA/Wr 1200/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-08-23
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATfakturafikcyjna transakcjaprzedawnieniezawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarbowekontrola skarbowazobowiązanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki w sprawie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej fikcyjną transakcję oraz potwierdził brak przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła prawa podatniczki A.W. do odliczenia podatku naliczonego VAT za I kwartał 2014 r. od faktury wystawionej przez R.J. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając fakturę za dokumentującą czynność, która nie została wykonana. Dodatkowo, organy ustaliły, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku ze śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Przedmiotem skargi A.W. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo strony do odliczenia podatku naliczonego od faktury wystawionej przez R. J. (firma A), uznając, że dokumentuje ona czynność, która nie została wykonana. Stwierdzono brak infrastruktury technicznej i pracowników u wystawcy faktury, a także brak wyjaśnień ze strony R. J. w toku postępowania. Dodatkowo, organ pierwszej instancji ustalił, że Prokuratura Regionalna wszczęła śledztwo wobec firmy skarżącej, co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. DIAS utrzymał decyzję w mocy, potwierdzając brak przedawnienia zobowiązania oraz brak podstaw do odliczenia podatku naliczonego, wskazując, że usługę wykonano we własnym zakresie, a nie przez R. J. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zarzut przedawnienia zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku ze śledztwem Prokuratury. Sąd podzielił również ustalenia organów dotyczące nierzetelności faktury, stwierdzając, że usługa udokumentowana fakturą nie została wykonana przez jej wystawcę, a konstrukcja stalowa została wykonana we własnym zakresie przez skarżącą. W konsekwencji, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługiwało.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku ze śledztwem Prokuratury Regionalnej.

Uzasadnienie

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W niniejszej sprawie śledztwo zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia, a podatniczka została o tym fakcie powiadomiona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

uVAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

uVAT art. 86 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

uVAT art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

o.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Pomocnicze

o.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ma obowiązek zawiadomić podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją w całości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Faktura dokumentująca fikcyjną transakcję nie daje prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Podatniczka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury. Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (m.in. brak przeprowadzenia dowodów, błędna ocena materiału dowodowego).

Godne uwagi sformułowania

faktura dokumentuje czynność, która nie została wykonana bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu nie było konieczności badania dobrej wiary strony uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Daria Gawlak-Nowakowska

sędzia

Iwona Solatycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych oraz prawa do odliczenia VAT od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które okazują się być nierzetelne, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców i doradców podatkowych.

Fikcyjna faktura VAT i zawieszenie przedawnienia – jak chronić swoje prawo do odliczenia?

Dane finansowe

WPS: 7913,84 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1200/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Iwona Solatycka
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1912/22 - Wyrok NSA z 2025-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86 ust. 1,  art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a,  art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Iwona Solatycka, , Protokolant: Specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 23 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 15 października 2021 r. znak 0201-10V-12.4103.13.2021 w przedmiocie rozliczenia w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. W. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 15 października 2021 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubinie (dalej: organ pierwszej instancji) z 23 października 2019 r. znak [...], określającą stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r.
Postępowanie przed organami.
Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji w toku postępowania podatkowego ustalił, że strona w I kwartale 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wykonywania zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji stalowych. Za okres objęty postępowaniem złożyła deklarację VAT-7K. Organ zakwestionował prawo strony do odliczenia podatku naliczonego od zakupu wykonania, transportu i montażu konstrukcji stalowej, udokumentowanej fakturą nr [...] z 17 marca 2014 r. wystawioną przez R. J. prowadzącego działalność pod nazwą A ustalając, że ww. faktura, którą ujęto w rejestrze zakupów dokumentuje czynność, która nie została wykonana. W ocenie organu I instancji, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że firma A nie posiadała infrastruktury technicznej do wykonania i montażu konstrukcji stalowej, ani nie posiadała pracowników do wykonania tej usługi. Zatrudniała natomiast jednego pracownika na stanowisku "obsługa biurowa". Ponadto, w dokumentacji księgowej firmy A brak było dowodów wskazujących na zlecenie tej usługi innemu podmiotowi, jak również brak dowodów nabycia materiałów na jej wykonanie. Sam R. J., w toku prowadzonego wobec niego postępowania podatkowego, nie złożył żadnych wyjaśnień w zakresie spornej usługi, ani nie kwestionował ustaleń zawartych w wydanej wobec niego decyzji w której stwierdzono, że usługę udokumentowaną fakturą VAT nr [...] z 17 marca 2014 r. uznano za "pustą" i od której nie podlega odliczeniu podatek należny. Biorąc pod uwagę te ustalenia, organ pierwszej instancji nie dał wiary zeznaniom strony ani M. W., że strona współpracowała z firmą A R.J. Dalej podniesiono również, że faktura wystawiona przez A miała być uregulowana gotówką, co nie jest regułą w kontaktach gospodarczych pomiędzy przedsiębiorcami. Organ wyjaśnił również, że w sprawie nie było konieczności badania dobrej wiary strony. Zakwestionowana faktura nie była bowiem jedyną, która została wystawiona na rzecz strony przez A, co stwierdzono w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec strony za okres od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. i zakończonym decyzją ostateczną. Organ dostrzegł również, że w toku postępowania strona powoływała się na T. K., jako osobę orientującą się w wykonaniu usługi udokumentowanej sporną fakturą, choć osoba ta nie była pracownikiem strony już od 2013 r. Dodatkowo, jak ustalił organ pierwszej instancji, Prokuratura Regionalna we Wrocławiu wszczęła wobec firmy strony (B A. W.) śledztwo w sprawie wystawiania dokumentów poświadczających nieprawdę tj. faktur VAT dokumentujących fikcyjne zdarzenia gospodarcze obejmujące okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r. Wobec informacji uzyskanej od Prokuratury organ pierwszej instancji pismem z 4 grudnia 2018 r. zawiadomił stronę, że na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800; dalej: o.p.), bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r. uległ zawieszeniu. Pismo doręczono stronie 11 grudnia 2018 r. Organ stwierdził również, ze usługa udokumentowana sporną fakturą, została następnie odprzedana przez stronę na rzecz firmy C Z. O. (faktura nr [...] z 31 lutego 2014 r.), jednakże z materiału dowodowego wynikało, że usługa ta została wykonana przez stronę we własnym zakresie. Organ pierwszej instancji stwierdził także, że strona nie zaewidencjonowała sprzedaży dostaw opodatkowanych stawką 23 % na łączną wartość 17 205 zł.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego DIAS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W pierwszej kolejności organ odwoławczy przeanalizował, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego i wskazał, że zobowiązanie strony w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. przedawniłoby się 31 grudnia 2019 r., gdyby nie fakt zawiadomienia strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r., które zostało doręczone stronie 11 grudnia 2018 r. Informację o toczącym się wobec strony śledztwie przekazała Prokuratura Regionalna we Wrocławiu. Ponadto, organy podatkowe uzyskały od Prokuratury informację, że postanowieniem z 13 maja 2020 r. stronie przedstawiono zarzuty obejmujące I kwartał 2014 r. Zdaniem DIAS żaden z przepisów prawa nie uzależnia spełnienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia od czynności postawienia zarzutów konkretnej osobie, czy też wszczęcia wobec niej postępowania karnego lub karnego skarbowego. Przyjmuje się, że wszczęcie postępowania powodującego skutek określony w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. następuje wraz z wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia i jest odnoszone do daty wydania tego postanowienia. Z informacji udzielonych przez Prokuraturę wynikało, że wszczęcie śledztwa wobec strony, obejmującego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów usług za I kwartał 2014 r. nastąpiło 27 kwietnia 2018 r. w związku z włączeniem materiałów dotyczących tego zobowiązania do śledztwa toczącego się wobec innych osób. DIAS nie stwierdził również instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego tj. ukierunkowanego wyłącznie na spowodowanie skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Tym samym DIAS stwierdził, że zobowiązanie strony nie przedawniło się. Analizując sprawę w kontekście prawa strony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury z 17 marca 2014 r. nr [...], wystawionej przez A R. J. DIAS wskazał, że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że R. J. miał być rzekomo podwykonawcą usługi zafakturowanej przez stronę na rzecz Z. O. prowadzącego C. Z materiału dowodowego wynika jednak w sposób jednoznaczny, że usługę wykonała sama strona (co potwierdzają m.in. zeznania świadków – pracowników strony). To zaś wyklucza jej wykonanie przez R. J. Zatem sporna faktura nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu transakcji, bowiem dokumentuje czynności, które faktycznie nie zostały wykonane. DIAS podzielił również wnioski zawarte w decyzji organu I instancji odnośnie niezaewidencjonowania przez stronę sprzedaży dostaw opodatkowanych stawką 23 % na łączną wartość 17 205 zł.
Postępowanie przed Sądem.
Od powyższej decyzji DIAS skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, że zgłasza zarzut przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. w związku z upływem terminu przedawnienia 31 grudnia 2019 r.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania:
1. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 235 i zw. z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie w całości decyzji organu I instancji i nieumorzenie postępowania w sprawie i nieumorzenie postępowania odwoławczego (uchwala NSA z 29 września 2014 r., sygn. FPS 4/13);
2. art. 70 § o.p. i art. 59 § 1 pkt 9 o.p. poprzez niezastosowanie oraz art. 70 § 6 pkt 1 o.p. poprzez błędną wykładnię w następstwie której doszło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu;
3. § 106 i § 107 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury z dnia 7 kwietnia 2016 r. (zwanego dalej "Regulaminem") poprzez błędną wykładnię, w następstwie której doszło do niewłaściwego ich zastosowania oraz art. 102 kodeksu karnego (dalej "kk") i art. 44 § 5 kodeksu karnego skarbowego ("kks") w związku z piątym zarzutem poprzez niezastosowanie, w następstwie czego doszło do bezpodstawnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT za I kwartał 2021 roku;
4. art. 187 § 1 w związku z art. 235 o.p.;
5. art. 187 § 3 w związku z art. 235 o.p. poprzez nieuwzględnienie faktu problemów strony z pamięcią, znanego Organowi i Naczelnikowi z urzędu;
6. art. 122 o.p. w związku z 235 o.p., w związku z ww. zarzutem czwartym i piątym poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
7. art. 121 o.p. w związku z art. 235 o.p. poprzez niedostateczne i niewystarczające informowanie strony o zakresie wszczętych postępowań przygotowawczych przez Prokuraturę Regionalną i Prokuraturę Rejonową;
8. art. 210 § 1 pkt 6) oraz § 4 o.p. w związku z art. 235 o.p. poprzez: a) błędne wskazanie w decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego strony z tytułu podatku VAT, b) wskazanie przyczyn, dla których organ odmówił zeznaniom strony i jej męża z naruszeniem przepisów wskazanych w ww. zarzutach, c) niedokładne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji — przy czym niekiedy doszło do rażącego naruszenia ww. przepisu, co zostało wykazane w niniejszej skardze;
9. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 września 2010 roku, I SA/Kr 794/10) polegający na wyprowadzeniu przez organ nieuzasadnionych i bezpodstawnych wniosków i ocen niezgodnych z przepisami prawa, zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, co potwierdzają również pozostałe zarzuty niniejszej skargi;
10. niedokonanie przez organ rzetelnej i wnikliwej kontroli wszystkich zarzutów strony zawartych odwołaniu pomimo tego, że organ uznał na stronie 13 decyzji, iż ciąży na nim taki obowiązek (fakt bezsporny).
11. art. 124 w związku z art. 235 o.p. w związku z pozostałymi zarzutami poprzez niedokładne i niepełne niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu przedmiotowej sprawy.
12. art. 200a § 1 pkt 1) w związku z art. 235 o.p. poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu rozprawy, pomimo tego, że zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania - w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki wskazane w 200a § 3 o.p. w związku z art. 235 o.p.;
13. art. 229 o.p. w związku z pozostałymi zarzutami poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;
14. art. 191 o.p. w związku z art. 235 o.p. - również z pozostałymi zarzutami - poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego;
15. art. 199a w związku z art. 235 o.p. poprzez niezastosowanie;
16. art. 193 § 4 w związku z art. 235 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie;
17. art. 193 § 1 - 3 w związku z art. 235 o.p. poprzez niezastosowanie;
18. art. 233 § 1 pkt 1) o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i pkt 3) o.p. poprzez niezastosowanie.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:
1. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w I kwartale 2014 roku (Dz.U. z 2011 r. poz. 1177, ze zm.; dalej: uVAT) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, ponieważ zebrany materiał dowodowy, należycie oceniony, nie dawał podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do strony zaszła sytuacja opisana w tym przepisie;
2. naruszenie art. 86 uVAT poprzez niezastosowanie, ponieważ zebrany materiał dowodowy, należycie oceniony, dawał podstawy do przyjęcia, że strona miała prawo do pełnego odliczenia przedmiotowego podatku VAT w całości.
Strona wniosła o uchylenie decyzji DIAS i organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w spawie, przeprowadzenie rozprawy, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów (tj. pisma Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu z 25 lutego 2019 roku, [...], pisma naczelnika do strony z 4 grudnia 2018 r. — Zawiadomienia, uzasadnienia postanowienia naczelnika o przedstawieniu stronie zarzutów z 23 sierpnia 2018 r., uzasadnienia postanowienia Prokuratury Regionalnej o przedstawieniu Stronie zarzutów z 3 lipca 2020 r., pisma pełnomocnika strony do naczelnika z 24 marca 2021 toku wraz z dowodem wysłania listem poleconym, pisma obrońcy strony do Prokuratury Regionalnej z 18 października 2021 r. wraz z dowodem wysłania listem poleconym). strona wniosła jednocześnie o wystąpienie przez Sąd do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu i Prokuratury Rejonowej w Lubinie o przekazanie kopii wskazanych dowodów, które są niezbędne w ojej ocenie do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Na rozprawie 23 sierpnia 2022 r. Sąd postanowił oddalić wniosek strony o dopuszczenie wnioskowanych dowodów. Pełnomocnik strony skarżącej w powołaniu na art. 105 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. zgłosił na rozprawie zastrzeżenie do ww. postanowienia. W ocenie pełnomocnika skarżącej są to bardzo ważne dowody, które zostały dołączone do skargi, są one niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy i nie powodują nadmiernego przedłużenia w rozpoznaniu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu ze złożonych kopii pism oraz o wystąpienie przez Sąd do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu i Prokuratury Rejonowej w Lubinie o przekazanie kopii wskazanych dowodów, który to wniosek Sąd na rozprawie postanowił oddalić.
Wskazać należy, że stosownie do art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na faktach udokumentowanych w aktach administracyjnych, a więc materiale dowodowym zgromadzonym przez organ w toku postępowania wyjaśniającego (wyrok NSA: z 9 lipca 2019 r., I GSK 1330/18, z 12 sierpnia 2020 r., I GSK 489/18, z 26 sierpnia 2020 r., I GSK 1822/19, z 26 stycznia 2022 r., I FSK 322/18). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku, a jego przeprowadzenie pozostawiono uznaniu sądu (wyrok NSA: z 30 lipca 2019 r., I GSK 1258/18, z 19 grudnia 2019 r., I GSK 1566/18, z 26 sierpnia 2020 r., I GSK 1822/19). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, celem wprowadzenia tej regulacji nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex 2021). Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (wyrok NSA: 9 lipca 2019 r., I GSK 1330/18, z 26 stycznia 2022 r., I FSK 1997/18). Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu następuje w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (wyrok NSA z 11 marca 2020 r., akt I GSK 222/18; z 28 sierpnia 2020 r., I GSK 199/18, z 16 listopada 2021 r., III FSK 2357/21, z 5 maja 2022 r., III FSK 527/21).
Zauważyć należy, że proces w sprawie przed organami administracji został zainicjowany 28 listopada 2018 r. Na poszczególnych etapach postępowania podatkowego przed organami obu instancji strona miała możliwość składania wszelkich wniosków dowodowych. Strona nie powołuje się przy tym na jakiekolwiek przeszkody w składaniu wniosków o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
Odnosząc się do poszczególnych wnioskowanych dowodów Sąd wziął pod uwagę, że:
1. pismo Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2019 roku, [...]- znajduje się w aktach sprawy (k. 66 akt administracyjnych)
2. pismo naczelnika do strony z dnia 4 grudnia 2018 r. - nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, skoro w aktach sprawy znajduje się pismo z 4 grudnia 2018 r. skierowane do strony informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r. wraz z dowodem jego doręczenia stronie 11 grudnia 2018 r. (k. 222-216 akt administracyjnych),
3. uzasadnienie postanowienia naczelnika o przedstawieniu stronie zarzutów z 23 sierpnia 2018 r. - nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, bowiem fakt prowadzenia postępowania karnego skarbowego przez naczelnika urzędu skarbowego nie miał wpływu na ocenę przesłanek przedawnienia zobowiązania podatkowego, a ocena ta związana jest ze śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną we Wrocławiu, zaś w aktach administracyjnych znajdują się stosowne dowody (np. k. 72, 74),
4. uzasadnienie postanowienia Prokuratury Regionalnej o przedstawieniu stronie zarzutów z 3 lipca 2020 r. na okoliczność, że zarzuty za miesiąc marzec 2014 r. zostały przedstawione po 31 grudnia 2019 r. - nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jest to okoliczność bezsporna, w szczególności wynikająca z postanowienia z 13 maja 2020 r. o przedstawieniu A. W. zarzutów (k. 118 akt administracyjnych),
5. pismo pełnomocnika strony do naczelnika z 24 marca 2021 r., w szczególności dotyczące przekazania organowi informacji o kłopotach strony z pamięcią oraz informacji o opinii biegłego wykonanej na zlecenie Prokuratury Rejonowej - nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, może stanowić wyłącznie dowód tego, że skarżąca prowadziła taką korespondencję z organem podatkowym, nadto w aktach administracyjnych znajduje się badanie sądowo-psychiatryczne z 27 listopada 2018 r. wykonane na zlecenie Prokuratury Rejonowej w Lubinie (k. 212-213).
6. pismo obrońcy strony do Prokuratury Regionalnej z 18 października 2021 r. - nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, może stanowić wyłącznie dowód tego, że skarżąca prowadziła korespondencję z Prokuraturą Regionalną.
W odniesieniu do wniosków o wystąpienie przez Sąd do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu i Prokuratury Rejonowej w Lubinie o przekazanie kopii wskazanych dowodów, to Sąd ocenił, że spowoduje to nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie.
Jeszcze raz wskazać należy, że co do zasady sąd administracyjny postępowania dowodowego nie prowadzi. Sąd orzeka podstawie akt sprawy, co należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach ustalonych na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a więc materiale dowodowym zgromadzonym przez organ w toku prowadzonego przez ten organ postępowania. Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów wyłącznie w zakresie w jakim jest to uregulowane w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a. tj., jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd jeszcze raz wskazuje, że uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku. Stwierdzić należy, że nawet jeżeli są spełnione pozytywne przesłanki otwierające drogę do przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów (tj. przesłanki istnienia wątpliwości, ich istotności i niezbędności przeprowadzenia dowodu dla ich wyjaśnienia) przy niewystąpieniu przesłanki negatywnej (nadmierne przedłużenie postępowania) to przeprowadzenie takiego postępowania pozostawiono uznaniu Sądu. W tej sprawie w ocenie Sądu, nie było powodów do odwoływania się do władzy dyskrecjonalnej Sądu, bowiem nie wystąpiły ww. przesłanki uzasadniające przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów oraz wystąpiła przesłanka negatywna.
Przedmiotem sporu między stronami jest to, czy zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. uległo przedawnieniu oraz czy strona nabyła usługę wykonania i dostawy oraz montażu konstrukcji stalowej. W ocenie organu ww. zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, bowiem przed upływem terminu przedawnienia doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia o czym strona została zawiadomiona. Organ uznał również, że strona nie nabyła ww. usługi. W ocenie skarżącej ww. zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, a sporna usługa została nabyta i wykonana.
W tak zakreślonym sporze rację należało przyznać organowi.
Rozpatrując najdalej idący zarzut, tj. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za I kwartał 2014 r. Sąd uznał, że właściwie organy podatkowe oceniły, że ww. termin nie upłynął bowiem przed jego upływem bieg tego terminu uległ zawieszeniu, o czym strona została powiadomiona przez organ podatkowy z zachowaniem reguł nakreślonych przepisami prawa.
Jak stanowi art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności spornego zobowiązania podatkowego upływał w 2014 r. wobec czego termin przedawnienia zobowiązania upływał z 31 grudnia 2019 r. Jak stanowi art. 70 § 6 pkt 1 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji został powiadomiony na mocy art. 133 § 3 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2016 r., poz. 2137, ze zm.; dalej: k.k.s.). przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu pismem z 13 listopada 2018 r. o prowadzonym wobec skarżącej śledztwie w sprawie karnej skarbowej. Z pisma wynika, że Prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu prowadzi śledztwo, w którym materiał dowodowy daje podstawy do przedstawienia zarzutów z art. 62 § 2 i art. 61 § 1 w związku z art 6 § 2, art. 7 § 1, art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5, art. 8 § 1 oraz art. 76 § 1 i art. 56 § 1 w związku z art. 6 § 2, art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5, art. 8 § 1 k.k.s., obejmujących okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r. między innymi osobom zarządzającym B A. W. W piśmie z 3 grudnia 2018 r. Prokurator poinformował, że śledztwo zostało wszczęte 8 września 2015 r., a materiały na podstawie których rozszerzony został zakres podmiotowy postępowania przygotowawczego dotyczący A. W. zostały włączone 27 kwietnia 2018 r. Z akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania karnego skarbowego prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu postanowieniem z 12 lipca 2018 r. oraz postanowieniem z 12 maja 2020 r. - o uzupełnieniu i zmianie postanowienia z 12 lipca 2018 r. - zostały przedstawione A. W. zarzuty.
W myśl art. 70c o.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
O dacie i powodach zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, w tym przedmiotowego zobowiązania podatkowego, powiadomiono stronę pismem z 4 grudnia 2018 r., które zostało jej doręczone 11 grudnia 2018 r.
Wobec powyższych ustaleń, właściwie w ocenie Sądu organy podatkowe uznały, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za I kwartał 2014 r. nie upłynął, bowiem przed 31 grudnia 2019 r. bieg tego terminu uległ zawieszeniu.
Sąd uznał również za prawidłową ocenę organu odwoławczego dokonaną w skarżonej decyzji, że w sprawie nie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. W uzasadnieniu decyzji DIAS wyjaśnił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego odnoszącego się do popełnienia przestępstwa wiążącego się z niewykonaniem zobowiązania objętego postępowaniem nastąpiło 27 kwietnia 2018 r., kiedy to do akt śledztwa wszczętego 8 września 2015 r. zostały włączone materiały na podstawie których rozszerzony został zakres tego postępowania. Moment wszczęcia śledztwa i jego rozszerzenia istotnie wyprzedzał czas, w którym upłynąłby podstawowy – tj. liczony wyłącznie na podstawie art. 70 § 1 o.p. - termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania (31 grudnia 2019 r.) Organ z tych okoliczności logicznie wywiódł, że nie wystąpiła okoliczność uzasadniającą wszczęcie postępowania karnego skarbowego z uwagi na bliski termin upływu okresu przedawnienia. DIAS zasadnie wskazał, że postępowanie w sprawie karnej skarbowej nie jest prowadzone przez NUS ani przez inny organ podatkowy, a wszczęte zostało przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu. Nadto organ wyjaśnił, że śledztwo nie zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem skierowanym przez NUS. Susznie również organ zauważył, że w toku postępowania karnego skarbowego prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu zostały przedstawione A. W. zarzuty.
W skardze strona kilkukrotnie powołuje zarzuty dotyczące podnoszonych w toku postępowania problemów strony z pamięcią i w tym kontekście wskazuje na naruszenie przez organ obowiązku dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia twierdzeń skarżącej o jej kłopotach z pamięcią oraz zignorowania wniosku o uzyskanie opinii w tym zakresie sporządzonej na wniosek Prokuratury Rejonowej w Lubinie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgromadził w toku postępowania odwoławczego oraz uwzględnił podejmując rozstrzygnięcie ww. orzeczenie biegłych. W odniesieniu do tych wielokrotnie artykułowanych zarzutów skarżącej oraz wyjaśnień organu Sąd uwzględnił, że jak wynika z akt administracyjnych pismem z 26 stycznia 2021 r. DIAS zwrócił się z wystąpieniem do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu dotyczącym prowadzonego postępowania karnego, w reakcji na które odpowiedzi udzieliło Centralne Biuro Śledcze Policji, które poinformowało, że wobec podejrzanej A. W. wykonano badanie sądowo-psychiatryczne, które nie wykazało przesłanek z art. 31 § 1 i 2 k.k. U badanej stwierdzono zaburzenia adaptacyjne o charakterze depresyjnym, które nie mają istotnego znaczenia orzeczniczego oraz nie stwierdzono innych zakłóceń czynności psychicznych. Stosowne orzeczenie sądowo-psychiatryczne datowane na 27 listopada 2018 r. wykonane na polecenie Prokuratury Rejonowej w Lubinie przez biegłych psychiatrów zostało przesłane w załączeniu do ww. pisma wraz z informacją o zgodzie prokuratora nadzorującego postępowanie na wykorzystanie przekazanego dokumentu. Ww. pismo wraz z opinią sądowo-psychiatryczną zostało włączone do akt sprawy (karty 211-213 akt administracyjnych). W świetle powyższego te zarzuty strony Sąd ocenił jako nieuzasadnione.
Strona podniosła również zarzut naruszenia art. 198 § 1 o.p. przez pominięcie sformułowanego w odwołaniu zarzutu przeprowadzenia oględzin miejsca, w którym posadowiono sporną konstrukcję stalową. Przywołać więc należy brzmienie art. 198 § 1 o.p. który stanowi, że organ podatkowy może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Z przepisu więc wynika, że przeprowadzenie oględzin pozostawiono uznaniu organu podatkowego, o ile ten dostrzeże potrzebę przeprowadzenia takiego dowodu. Stawiając zarzut naruszenia tego przepisu strona uzasadnia go tym, że nie można wykluczyć, że po dokonaniu oględzin wyszłyby na jaw nowe okoliczności mogące mieć wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Jak organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji odnosząc się do tożsamego zarzutu sformułowanego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, organy nie kwestionowały faktu wykonania konstrukcji, a jedynie uznały, że usługi jej wykonania i montażu nie wykonał podmiot, który wystawił fakturę dotyczącą tej konstrukcji W świetle powyższego, tj. dyskrecjonalnej władzy organu w zakresie przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz niezwerbalizowania przez skarżącą w skardze żadnych okoliczności, które miałby być wyjaśnione przez przeprowadzenie tego dowodu, ww. zarzut Sąd ocenił jako nieuzasadniony.
W skardze strona podniosła zarzut dotyczący zaniechania przez organy zgromadzenia dowodu w postaci przesłuchania R.J. Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze o przesłuchanie R. J. w charakterze świadka pismem z 21 grudnia 2018. r. W celu przesłuchania świadka wystosowano do niego dwa wezwania, na które świadek się nie stawił. Organ wyjaśnił przy tym, że skoro z przyczyn od niego niezależnych przesłuchanie się nie odbyło to oceny rzetelności transakcji i faktury jej dokumentującej organy podatkowe dokonały ustalając stan faktyczny sprawy na podstawie innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu. W świetle powyższego zarzut strony dotyczący zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, nie jest uzasadniony, bowiem organy podjęły czynności w kierunku przeprowadzenia tego dowodu. Uwypuklić należy, że skoro materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na ustalenie stanu faktycznego sprawy – a Sąd uznaje, w tym zakresie ocenę dokonaną przez organ za właściwą - to zaprzestanie przez organ prowadzenia działań mających na celu przeprowadzenie tego dowodu, wobec obstrukcji wzywanego, nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu dot. zakwestionowania przez organ nabycia przez stronę spornej usługi i jej wykonana przez R. J., to w ocenie Sądu organy słusznie uznały, że udokumentowana sporną fakturą usługa nie została zrealizowana przez jej wystawcę, a strona wykonała konstrukcję stalową we własnym zakresie. Wobec poczynionych ustaleń dokonanych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w szczególności:
– zeznań skarżącej i zeznań męża skarżącej, a w nich w szczególności powoływania się na okoliczności związane z istotnym zaangażowaniem w przedsięwzięcie jako reprezentującego stronę T. K., który jak ustalono w tym czasie nie był pracownikiem skarżącej,
– zeznań pracowników skarżącej, z których w szczególności wynikało, że wykonywali na rzecz skarżącej prace na terenie Pompowni G. związane z montażem konstrukcji stalowej (K. K., J. L., R. D.), nie potwierdzili udziału podwykonawców i zaprzeczyli znajomości firmy A R. J. (J. L., K. K.),
– umowy z Z. O., szczegółowo regulującej relacje stron związane z dostawą i montażem konstrukcji stalowej, w tym obowiązki dokumentacyjne i odpowiedzialność, i brak pisemnej umowy z R. J.,
– przedłożonych przez stronę dokumentów związanych z realizacją usługi przez R. J. oraz okolicznościach, które miały towarzyszyć wykonaniu usługi, w tym zamówienia, karty pomiarów grubości powłoki malarskiej, protokołu częściowego odbioru, dowodu wpłaty,
– sposobu skalkulowania ceny za usługę odpowiadającego sposobowi kalkulacji ceny przyjętym w umowie z Z. O.,
– nabyciem przez stronę w okresie objętym postępowaniem stali w ilości zbliżonej do wagi wykonanej na podstawie umowy z Z. O. konstrukcji stalowej oraz ustaleniu, że skarżąca prowadziła działalność w zakresie prefabrykacji i montażu konstrukcji stalowych,
– faktu, że R. J. – którego zadeklarowanym przedmiotem działalności było wyposażanie samochodów, handel oponami i maszynami do serwisów samochodowych oraz usługi sprzątania - nie zatrudniał pracowników, nie miał majątku, zaplecza technicznego do wykonania konstrukcji stalowej, nie miał w dokumentacji księgowej, dokumentów potwierdzających zakup materiałów z których miałaby być wykonana konstrukcja, bądź wykonania usługi przy udziale podwykonawcy,
– faktu, że faktura wystawiona przez R. J. została oceniana jako nierzetelna przez właściwy dla niego organ podatkowy, który uznał w ostatecznej decyzji z 20 czerwca 2018 r., że ten nie wykonał spornej usługi,
we wzajemnym ich powiązaniu organ wykluczył udział R. J. w wykonaniu i montażu konstrukcji stalowej. W świetle wyżej opisanych dowodów i poczynionych przez organy podatkowe na ich podstawie ustaleń, w ocenie Sądu organy właściwie oceniły, że sporna faktura nie dokumentuje usług, które zostały wykonane przez jej wystawcę. Organy podatkowe słusznie uznały, że konstrukcja stalowa została wykonana na rzecz Z. O. przez skarżącą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poprzez zatrudnionych pracowników.
Ponosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego strona wskazła na naruszenie przez organ skarżoną decyzja art. 86 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) uVAT. Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 uVAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jak stanowi ust. 2 pkt 1 lit. a powołanego artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Natomiast w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a uVAT. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że warunkiem obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest posiadanie przez podatnika faktury dokumentującej rzeczywistą transakcję nabycia towarów lub usług. Dla wywołania skutków w podatku od towarów i usług charakterystycznych dla czynności opodatkowanej, czynność musi cechować się "stroną materialną" oraz "stroną formalną". Bez "strony formalnej", tj. odpowiedniego udokumentowania, czynność wywoła wprawdzie skutek w postaci powstania obowiązku podatkowego, ale nie da nabywcy towaru lub usługi prawa do odliczenia podatku, z uwagi na wynikający ze szczególnego przepisu wymóg dysponowania odpowiednią dokumentacją. Czynność nie posiadająca "strony materialnej", tj. taka, która ma jedynie swój obraz w dokumentacji, lecz nie została w rzeczywistości przeprowadzona, nie zrodzi ani obowiązku podatkowego, ani prawa do odliczenia podatku. (zob. P. Karwat, Glosa do wyroku NSA z 14 czerwca 2006 r., sygn. akt I FSK 996/05, OSP 2007 nr 10 poz. 116, Lex). Dysponowanie bowiem przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy, przy czym ustalenie, czy wystawca faktury zadeklarował wykazany w niej podatek i dokonał jego rozliczenia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę, czy wykazana na niej czynność miała charakter rzeczywisty czy fikcyjny (wyrok NSA z 13 października 2009 r., I FSK 829/08).
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że skoro DIAS dowiódł, że faktura nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, prowadzenie ustaleń i rozważań na temat dobrej wiary skarżącego pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Słusznie zatem organ uznał, że skoro skarżąca samodzielnie wykonała kwestionowaną konstrukcję stalową, trudno uznać, że nie była świadoma fikcyjności faktury otrzymanej od R.J. W konsekwencji właściwie organ skonstatował, że w sprawie nie było wymagane badanie działania strony w dobrej wierze, w szczególności ocena staranności. W przypadku, gdy – jak w rozpoznawanej sprawie – ustalone zostanie, że wystawieniu faktury nie towarzyszyło wykonanie usługi, należy uznać, że podatnik był tego faktu świadomy. Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy braku podstaw do odliczenia, skoro wystawieniu tej faktury nie towarzyszyło żadne świadczenie usług przez podmiot ją wystawiający (zob. wyroki NSA: z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1687/13; z 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 390/13; z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1527/17; z 19 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 2147/16; z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 403/17; z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt 793/18; z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1591/18).
Mając na uwadze właściwie ustalony przez DIAS stan faktyczny w sprawie, organ prawidłowo zastosował powołane wyżej przepisy prawa materialnego.
Konkludując, w ocenie Sądu organy w zgodzie z przepisami prawa przeprowadziły postępowanie dowodowe, zebrały dowody konieczne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, prawidłowo te dowody oceniły i właściwie na tej podstawie ustaliły stan faktyczny sprawy.
Uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o tym, że organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpatrzył sprawę we wszystkich jej aspektach. Wywody organu odnoszą się do dowodów znajdujących się w aktach sprawy – w tym dokumentów i zeznań świadków - argumentacja organu jest logiczna, spójna i nie nosi cech dowolności. Organ dokonał swobodnej oceny dowodów ale granicy swobodnej oceny nie przekroczył.
Następnie – tj. ustaleniu stanu faktycznego sprawy – organ dokonał procesu subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego, a poczynione rozważania dotyczące ustalonego stanu faktycznego oraz przepisów prawa właściwie przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy organ w ocenie Sądu prawidłowo uznał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby R. J. zrealizował, a strona nabyła od R. J., usługę wykonania i dostawy oraz montażu konstrukcji stalowej. Właściwie więc organ uznał, że strona nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 7 913,84 zł wynikającej z faktury VAT z 17 marca 2014 r. nr [...] wystawionej przez R.J.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzutami skargi nie zostały objęte ustalenia organu i konsekwencje tych ustaleń mające odzwierciedlenie w skarżonej decyzji, z których wynikało, że organ stwierdził, że strona nie zaewidencjonowała sprzedaży dostaw towarów, przez co zaniżyła podstawę opodatkowania oraz podatek należny. Sąd nie dostrzegł, aby w zakresie tych ustaleń i ich skutków znajdujących odzwierciedlenie w skarżonej decyzji naruszała ona prawo.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI