I SA/Wr 1192/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zajęcia wynagrodzenia i rachunku bankowego, uznając, że zarzuty dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną.
Skarżący D.S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę i wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym wszczęcie egzekucji przed doręczeniem tytułu wykonawczego i upomnienia, a także zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy jedynie prawidłowości dokonania samej czynności i zastosowanego środka.
Sprawa dotyczyła skargi D.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności z rachunku bankowego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 26 § 5 ust. 1 u.p.e.a. (wszczęcie egzekucji przed doręczeniem tytułu wykonawczego), art. 80 § 1-3 u.p.e.a. (przeprowadzenie czynności egzekucyjnej przed doręczeniem tytułu wykonawczego), art. 15 § 1 u.p.e.a. (brak upływu terminu od doręczenia upomnienia) oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. (zastosowanie zbędnych i zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych). Zarzucono również naruszenie zasad k.p.a. (praworządność, zaufanie, proporcjonalność, informacja, przekonywanie) oraz przepisów Konstytucji RP (zasada zaufania do państwa i prawa, naruszenie własności). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 u.p.e.a., ma charakter subsydiarny i pozwala na badanie jedynie prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym niedoręczenia upomnienia czy tytułu wykonawczego przed zajęciem, wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną i powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały środki egzekucyjne (zajęcie wynagrodzenia i rachunku bankowego) zgodnie z obowiązującymi przepisami, a skarżący nie wykazał istnienia mniej uciążliwych, a jednocześnie skutecznych środków egzekucyjnych. W związku z tym, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z poszanowaniem prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy jedynie prawidłowości dokonania samej czynności egzekucyjnej i zastosowanego środka.
Uzasadnienie
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i pozwala na badanie jedynie prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Kwestie dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (60)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 1 i 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1-3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a tiret 2 i 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 4 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw art. 13 § 1, 2 pkt 1, 5
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 1 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a tiret 2 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw art. 13 § 1, 2 pkt 1, 5
u.p.e.a. art. 26 § 5 ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 26 § 5 ust. 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji przed doręczeniem tytułu wykonawczego. Naruszenie art. 80 § 1-3 u.p.e.a. poprzez przeprowadzenie czynności egzekucyjnej przed doręczeniem tytułu wykonawczego. Naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez brak upływu terminu od doręczenia upomnienia. Naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbędnych i zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Naruszenie zasad k.p.a. (praworządność, zaufanie, proporcjonalność, informacja, przekonywanie). Naruszenie przepisów Konstytucji RP (zasada zaufania do państwa i prawa, naruszenie własności).
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynność egzekucyjną stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia dolegliwość egzekucji (która niewątpliwie jest) nie przesądza jednak o tym, że doszło do zastosowania wobec Zobowiązanego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego
Skład orzekający
Daria Gawlak-Nowakowska
przewodniczący sprawozdawca
Dagmara Dominik-Ogińska
sędzia
Piotr Kieres
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami na postępowanie egzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania egzekucyjnego w administracji i ograniczeń w podnoszeniu zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważne proceduralne ograniczenia w prawie administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak sądy interpretują zakres środków ochrony prawnej.
“Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice ochrony prawnej.”
Dane finansowe
WPS: 107 041,51 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1192/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-09-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Dominik-Ogińska Daria Gawlak-Nowakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Kieres Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 54 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Piotr Kieres, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 października 2021 r., nr 0201-IEE2.711.163.2021.4.IW w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 października 2021 r., nr 0201-IEE2.711.163.2021.4.IW Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 18 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia D. S. (dalej: Strona, Skarżący, Zobowiązany) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. (dalej: organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 6 września 2021 r., nr 0219-SEE.711.346.2021.POST o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracą oraz wierzytelności z rachunku bankowego dokonane zawiadomieniami z 30 czerwca 2021 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ I instancji prowadzi wobec Strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 0219-723.536084.2021 obejmującego zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2017 r. w kwocie należności głównej 107.041,51 zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny: zawiadomieniem z 30 czerwca 2021 r., nr 0219-SEE.711.36872117.2021.1.MALMA dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] SA oraz zawiadomieniem z 30 czerwca 2021 r., nr 0219-SEE.711. 368714O3.2021.1.MALMA dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w [...]. Zawiadomienia o zajęciu doręczono Zobowiązanemu 26 lipca 2021 r. Pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r. pełnomocnik Strony złożył skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności przysługujących Stronie ze stosunku pracy w [...] oraz w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] SA. Zobowiązany zarzucił naruszenie przepisów u.p.e.a. poprzez: wszczęcie egzekucji, które nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 ust. 1 u.p.e.a.), prowadzenie postępowania egzekucyjnego wbrew przepisom ustawy - przeprowadzenie czynności egzekucyjnej przed doręczeniem stronie tytułu wykonawczego umożliwiającego wszczęcie postępowania (art. 80 § 1-3 u.p.e.a.), wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo braku upływu terminu 7 dni od doręczenia upomnienia (art. 15 § 1 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbędnego i zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego połączonego z zajęciem wynagrodzenia za pracę (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Ponadto zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez: prowadzenie niniejszego postępowania egzekucyjnego bez spełnienia ustawowych przesłanek umożliwiających wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego - zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), prowadzenie niniejszego postępowania w sposób niewspółmierny do zakresu obowiązku ciążącego na Stronie co przejawia się w dokonaniu zajęć wszelkich możliwych składników majątkowych - zasada pogłębienia zaufania oraz proporcjonalności (art. 8 § 1 k.p.a.), wyprzedzenie formalnie prawidłowych czynności inicjujących postępowanie egzekucyjne - naruszenie zasady udzielenia informacji (art. 9 k.p.a.), nie wyjaśnienie stronie zasadności dokonania czynności egzekucyjnych - zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP, poprzez: prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do państwa i prawa, prowadzenie niniejszego postępowania w sposób, który narusza własność i prawa majątkowe strony. W zakresie prawidłowości dokonanej czynności organ egzekucyjny wypowiedział się w powołanym na wstępie postanowieniu, w którym oddalił zgłoszoną skargę. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podkreślił, że w ramach skargi wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. można oceniać jedynie okoliczności związane z prawidłowością dokonania danej czynności egzekucyjnej, gdyż celem skargi jest wyeliminowanie uchybień, które pojawiły się przy realizacji czynności oraz zbadanie czy zastosowany środek egzekucyjny nie jest zbyt uciążliwy dla zobowiązanego. Poza zakresem skargowym pozostają natomiast okoliczności, które odnoszą się do wadliwości postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał, że zastosował środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 2 i 4 u.p.e.a., tj. egzekucję z wynagrodzenia za pracę oraz rachunku bankowego. Odnosząc się wprost do zakwestionowanych czynności organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę tryb postępowania wskazany w art. 72 § 1 i 4 u.p.e.a. został zastosowany prawidłowo. Wszelkie wymogi przewidziane dla przeprowadzonego zajęcia wynagrodzenia za pracę zostały spełnione. O podjęciu tej czynności zobowiązany został poinformowany prawidłowo (zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Zobowiązanemu 26 lipca 2021 r., natomiast pracodawcy 9 lipca 2021 r.). Odnośnie zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym organ I instancji stwierdził, że tryb postępowania wskazany w art. 80 u.p.e.a. został zastosowany prawidłowo. Wszelkie wymogi przewidziane dla przeprowadzonego zajęcia rachunku bankowego zostały spełnione. O podjęciu czynności zobowiązany został poinformowany prawidłowo (zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanemu 26 lipca 2021 r., natomiast do banku 9 lipca 2021 r.). Powyższe zawiadomienia zawierały wszystkie elementy przewidziane w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do kwestii uciążliwości środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne. O wyborze środków egzekucyjnych zadecydowała wysokość zaległości objętej ww. tytułem wykonawczym oraz brak możliwości zastosowania innych środków przewidzianych w art. 1a pkt.12 u.p.e.a. Zastosowano środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, najmniej uciążliwe dla Zobowiązanego (art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Na skutek wniesionego zażalenia, organ odwoławczy wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że procedura wykorzystana przy dokonaniu zaskarżonych czynności została zastosowana prawidłowo. Tytuł wykonawczy, na podstawie którego dokonano przedmiotowych zajęć był aktualny. O prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym Zobowiązany został poinformowany (odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 26 lipca 2021). Zajęć dokonano na podstawie zawiadomień o zajęciu, które spełniają wymogi wskazane w art. 67 u.p.e.a., a druki zawiadomień odpowiadają wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. 2021 r., poz. 176). Organ odwoławczy podkreślił, iż Skarżący wskazując, że dokonane czynności egzekucyjne są zbyt uciążliwe, na potwierdzenie swojej tezy ani w złożonej skardze, ani w zażaleniu nie przedstawił innego składnika majątkowego, z którego egzekucja byłaby skuteczna, a jednocześnie mniej uciążliwa dla Skarżącego. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym doszło do naruszenia zasady stosowania środków najmniej uciążliwych, skoro nie ma innego majątku pozwalającego na skuteczne egzekwowanie zaległości. Dolegliwość egzekucji (która niewątpliwie jest) nie przesądza jednak o tym, że doszło do zastosowania wobec Zobowiązanego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazano także, że według aktualnie obowiązujących przepisów prawa w skardze na czynność egzekucyjną można podnieść wyłącznie okoliczności dotyczące dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka, co oznacza, że kwestie niezwiązane z podjętą czynnością jak zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też prawidłowość jego prowadzenia nie mogą być zbadane w tym postępowaniu. Kwestie dotyczące niedoręczenia upomnienia oraz niedopuszczalność egzekucji zostaną zbadane w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zaskarżył w całości powołane na wstępie postanowienie organu odwoławczego. Zarzucił naruszenie: 1. przepisów u.p.e.a., a mianowicie: a. art. 26 § 5 ust. 1 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na nie uchyleniu podjętych czynności egzekucyjnych i nie umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ze względu na wszczęcie egzekucji, które nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, podczas gdy zgodnie z dyspozycją art, 26 § 5 ust. 1 u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i nie da się tego błędu skorygować argumentem, że egzekucja ostatecznie okazała się skuteczna; b. art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ wydający zaskarżone postanowienie uchybienia polegającego na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wbrew przepisom ustawy, poprzez przeprowadzenie czynności egzekucyjnej przed doręczeniem stronie tytułu wykonawczego umożliwiającego wszczęcie niniejszego postępowania egzekucyjnego; c. art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na mylnym przyjęciu, że organ egzekucyjny prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne, pomimo braku upływu terminu 7 dni od doręczenia upomnienia, podczas gdy zgodnie z dyspozycją przedmiotowego przepisu postępowanie egzekucyjne może być wszczęte wyłącznie po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu upomnienia; jednocześnie organ wydający zaskarżone postanowienie błędnie przyjął, że powyższy termin nie jest terminem procesowym, podczas gdy w świetle wykładni literalnej przepisu, dorobku judykatury oraz doktryny przedmiotowy termin wskazany w upomnieniu jest terminem procesowym; d. art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez niedostrzeżenie, że w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego zastosowano zbędne i zbyt uciążliwe środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego połączonego z zajęciem wynagrodzenia za pracę; 2. naruszenie przepisów k.p.a., a mianowicie: a. art. 6 k.p.a. - zasady praworządności, poprzez niedostrzeżenie, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne było wszczęte i prowadzone bez spełnienia ustawowych przesłanek umożliwiających wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego; b. art. 8 § 1 k.p.a. - regulującego zasadę pogłębiania zaufania oraz proporcjonalności poprzez niedostrzeżenie, że niniejsze postępowanie egzekucyjne było i jest prowadzone w sposób niewspółmierny do zakresu obowiązku ciążącego na stronie na podstawie tytułu wykonawczego co przejawiało się m.in. w dokonaniu zajęć wszelkich możliwych składników majątkowych i wierzytelności należących do Strony, co sparaliżowało bieżącą działalność strony oraz naraziło zobowiązanego na niewspółmierną szkodę; c. art. 9 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ wydający zaskarżone postanowienie uchybienia polegającego na naruszeniu zasady udzielania informacji, poprzez wyprzedzenie formalnie prawidłowych czynności inicjujących postępowanie egzekucyjne (np. prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego), czynnościami materialnotechnicznymi takimi jak m.in. zajęcie rachunku bankowego należącego do Strony; d. art. 11 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ wydający zaskarżone postanowienie uchybienia polegającego na naruszeniu zasady przekonywania, poprzez nie wyjaśnienie stronie zasadności dokonanych czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia rachunku bankowego przed datą doręczenia stronie tytułu wykonawczego; 3. naruszenia prawa materialnego,. tj. przepisów Konstytucji RP. a mianowicie: a. art. 7 poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do państwa i prawa i utrwalenie przedmiotowego uchybienia w zaskarżonym postanowieniu; b. art. 64 ust. 1 -3 poprzez prowadzenie niniejszego postępowania w sposób, który narusza własność i prawa majątkowe strony i utrwalenie przedmiotowego uchybienia w zaskarżonym postanowieniu. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa i zwrotem kosztów wpisu sądowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała aby zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracą oraz wierzytelności z rachunku bankowego, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), do postępowań wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 13 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy do egzekucji z pieniędzy, wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ponadto stosownie do art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej, do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA). W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne, to jest działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcie wynagrodzenia za pracę. Skarżący w niniejszym postępowaniu, jak też w skardze eksponuje przede wszystkim kwestie związane z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jak też prawidłowością jego prowadzenia. Jednakże żądania Skarżącego w tym zakresie wykraczają poza ramy postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a., odpowiadają bowiem w istocie innemu środkowi zaskarżenia, tj. zarzutowi. Zarzuty stanowią zaś odrębny od skargi na czynność egzekucyjną środek ochrony prawnej. Tym samym zarzuty te nie mogły być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, bowiem rozpatrzenie takiego żądania byłoby próbą obejścia prawa i naruszyłoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. oraz kontroli uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Wszystkie okoliczności opisane w treści skargi niezwiązane wprost z zakwestionowaną czynnością egzekucyjną nie mogły być objęte postępowaniem skargowym, gdyż wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, mając na uwadze wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że prawidłowo organ uznał w zaskarżonym postanowieniu, iż podnoszona przez Skarżącego argumentacja odnosząca się do wadliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz jego prowadzenia nie mogła być przedmiotem oceny w obecnie kontrolowanym postępowaniu skargowym. Organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo dokonał oceny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, jak też zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej. Nie budzi wątpliwości, że na takie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., wśród których znajduje się m.in. egzekucja z wierzytelności z rachunków bankowych oraz egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, co wynika z art. 72 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 30 czerwca 2021 r., nr 0219- SEE.711.36871403.2021.1 .MALMA, dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego o nr 0219-723.536084.2021 zostało doręczone Zobowiązanemu 26 lipca 2021 r., natomiast pracodawcy 9 lipca 2021 r. Zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w art. 80 § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 u.p.e.a.). Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 30 czerwca 2021 r., nr 0219- SEE.711.36872117.2021.l.MALMA dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] SA. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego o nr 0219-723.536084.2021 zostało doręczone Zobowiązanemu 26 lipca 2021 r., natomiast do banku 9 lipca 2021 r. W ocenie Sądu w ramach zastosowanych środków egzekucyjnych zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Zaskarżone czynności egzekucyjne dokonane zostały dokonane zgodnie z przewidzianą w ww. przepisach procedurą. Powyższe zawiadomienia zawierały również wszystkie, przewidziane w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a., elementy. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego jest możliwe tylko w przypadku istnienia w tym względzie realnej możności wyboru. Organ egzekucyjny mając do wyboru różne skuteczne środki, powinien zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, spośród tych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Tymczasem Skarżący nie wskazał żadnego, innego alternatywnego środka egzekucyjnego (innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję), koncentrując się przede wszystkim na kwestionowaniu prawidłowości wszczęcia oraz prowadzenia samego postępowania egzekucyjnego. Trudno w tej sytuacji uznać, aby organ egzekucyjny w niniejszej sprawie zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, jak też zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak natomiast stanowi art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na mocy art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych przepisów k.p.a. Organy działając na podstawie przepisów prawa, dokonały istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Ponadto zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji zawierają konieczne elementy wynikające z art. 124 § 1 k.p.a., jak i spełniają wymagania w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, zgodnie z § 2 tego przepisu. Należy tym samym stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów u.p.e.a. Sąd nie dostrzegł też naruszenia wskazywanych w skardze zasad postępowania administracyjnego czy przepisów Konstytucji. Natomiast pozostałe zarzuty formułowane w skardze nie mogą być przedmiotem kontroli tutejszego Sądu po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. albowiem obejmują swym zakresem inny środek zaskarżenia jakim są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI