I SA/Wr 1173/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2009-04-30
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweodsetki za zwłokękoszty egzekucyjneprzedawnienieOrdynacja podatkowaspółka z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za koszty postępowania egzekucyjnego, uznając je za przedawnione wraz z głównym zobowiązaniem.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności E. P., członka zarządu spółki "A" sp. z o.o., za zaległości podatkowe spółki, w szczególności za odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając, że zarówno odsetki, jak i koszty postępowania egzekucyjnego związane z tymi odsetkami, uległy przedawnieniu. Sąd podkreślił akcesoryjny charakter tych należności i niemożność przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią, gdy pierwotne zobowiązanie wygasło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu "A" sp. z o.o. za zaległości z tytułu odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odpowiedzialności za odsetki, stwierdzając, że zobowiązanie to przedawniło się z dniem 31 grudnia 2007 r. Sąd uznał, że ponieważ odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego mają charakter akcesoryjny, nie można przenieść odpowiedzialności za nie na osobę trzecią, jeśli pierwotne zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej odsetek i umorzył postępowanie w tym zakresie. Sąd nie podzielił stanowiska organu, że mimo przedawnienia zobowiązania z tytułu odsetek, nadal możliwe jest dochodzenie kosztów egzekucyjnych od członka zarządu, uznając to za naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedzialność członka zarządu za koszty postępowania egzekucyjnego jest akcesoryjna i wygasa wraz z przedawnieniem zobowiązania głównego, z którym te koszty są związane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego mają charakter należności pochodnych. Upływ terminu przedawnienia i wygaśnięcie zobowiązania podatkowego uniemożliwia dochodzenie od podatnika tych należności, a tym samym przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 107 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, w tym za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

o.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki.

o.p. art. 118 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa termin (5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość) do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. Akcesoryjny charakter odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego, która wygasa wraz z przedawnieniem zobowiązania głównego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu podatkowego dotyczące możliwości dochodzenia kosztów egzekucyjnych mimo przedawnienia zobowiązania głównego. Argumenty organu podatkowego o braku przesłanek uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności podatkowej E. P. jako członka zarządu (niebadane przez sąd z uwagi na przedawnienie).

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny. Upływ terminu przedawnienia i wygaśnięcie z tego tytułu zobowiązań podatkowych uniemożliwia dochodzenie od podatnika zarówno tych zobowiązań jak i należności pochodnych, w tym odsetek za zwłokę od tych zobowiązań i kosztów egzekucyjnych. Brak możliwości dochodzenia od podatnik przedawnionego zobowiązana oraz należności pochodnych od takiego zobowiązania uniemożliwia przeniesienie odpowiedzialności za te zobowiązania i należności pochodne na osobę trzecią.

Skład orzekający

Maria Tkacz-Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Tomasz Świetlikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady akcesoryjności odpowiedzialności za koszty egzekucyjne i odsetki za zwłokę, które wygasają wraz z przedawnieniem głównego zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia, w szczególności przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia i odpowiedzialności osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie momentu przedawnienia zobowiązań podatkowych i jego konsekwencje dla odpowiedzialności osób trzecich, w tym członków zarządu. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Przedawnienie odsetek i kosztów egzekucyjnych zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1173/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-04-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom
Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1613/09 - Wyrok NSA z 2011-01-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 107, art. 116, art. 118
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu "A" sp. z o.o. w J. G. za zaległości z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002r, które nie weszły w skład podatku należnego za 2002 r. i za koszty postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G., decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] r.:
- uchylił w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E. P., jako członka zarządu "A" spółki z o.o. w J.G. za zaległość z tytułu odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2002 r., które nie weszły w skład podatku należnego za rok podatkowy 2002 i umorzył postępowanie w tym zakresie;
- w pozostałej części, dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 82, 28 zł, utrzymał decyzję w mocy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm.)
Decyzja, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wydana została w wyniku uchylenia poprzednich decyzji organów obu instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1263/06. W przywołanym orzeczeniu Sąd wskazał, że organy podatkowe nie rozważyły w sposób wystarczający, czy w okresie pełnienia przez E. P. funkcji członka zarządu "A" spółki z o.o. w J. G. istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub złożenie podania o wszczęcie postępowania układowego, czym naruszyły art. 116 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Ponadto, Sąd stwierdził, że analizując przesłanki wyłączenia odpowiedzialności osoby trzeciej, organy podatkowe pominęły fakt wydania w dniu [...] r. decyzji o wszczęciu procesu restrukturyzacji zaległości podatkowych Spółki, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), a także fakt, że postępowanie restrukturyzacyjne wobec spółki zostało umorzone dopiero w dniu [...] r., tj. już po upływie okresu pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że organ podatkowy winien zbadać, kiedy sytuacja finansowa i majątkowa Spółki nakładała na zarząd Spółki obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego i czy okoliczności te wystąpiły w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu tej Spółki. Ponownie rozpoznając sprawę, organy podatkowe zobowiązane były ustosunkować się do postanowienia Sąd Rejonowy w J. G. z dnia [...] r., sygn. akt [...] , w którym m. in. oddalono wniosek "B" w W. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez E. P. jako członka zarządu "A" sp. z o.o. w J.G. Brak rozważenia wskazanych kwestii, w ocenie Sądu, skutkował naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E. P. jako członka zarządu "A" Sp. z o. o. w J. G. wraz z pozostałymi członkami zarządu B. K. – S. i B.R. za zaległość tej spółki z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 16.814 zł od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2002 r., które nie weszły w skład podatku należnego za rok podatkowy 2002 i za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 82,28 zł. Jednocześnie organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej odpowiedzialności E. P. jako osoby trzeciej za zaległość spółki "A" z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 689,43 zł od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2002 r., które weszły w skład podatku należnego za rok podatkowy 2002.
Uzasadniając podjętą decyzję, organ podatkowy wskazał na brak przesłanek przemawiających za wyłączeniem odpowiedzialności skarżącego za wskazane należności Spółki "A".
W odwołaniu E. P. wniósł o uchylenie decyzji w całości i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 21, art. 59, art. 68, art. 70 oraz art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując art. 180, art. 187, art. 188 i art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że organ I instancji bezzasadnie odmówił dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków B. K.-S. oraz B. R. na okoliczność ustalenia zakresu reprezentacji "A" sp. z o.o. w J. G. oraz składania przez wskazane osoby fałszywych zeznań w przedmiocie sytuacji finansowej Spółki w postępowaniu obejmującym restrukturyzację zadłużenia Spółki. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji pominął także inne dokumenty stanowiące istotny dowód w sprawie, to jest dokumenty potwierdzające bezprawne przejmowanie przez aktualny zarząd Spółki należności z tytułu kaucji gwarancyjnych, dokumenty wykazujące istnienie należności Spółki od kontrahentów zagranicznych z tytułu zwalnianych kaucji oraz dokumenty z toczącego się postępowania karnego dowodzące wyprowadzania majątku Spółki. Dokumenty te potwierdzają należyte wykonywanie przez E. P. obowiązków członka zarządu.
Strona zarzuciła ponadto organowi podatkowemu pominięcie wniosku w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego w związku ze składaniem fałszywych zeznań i przedkładaniem fałszywych dokumentów w postępowaniu restrukturyzacyjnym przez B. K.-S. oraz B. R.
Ponadto, zdaniem strony, w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu Spółki nie istniały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania układowego bądź zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, czego dowodem było prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego wobec Spółki.
Strona dopatrywała się również wystąpienia przesłanki przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E. P. jako członka zarządu Spółki "A" za zaległość tej spółki z tytułu odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2002 r., które nie weszły w skład podatku należnego za 2002 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Organ, powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 marca 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 1263/06), stwierdził że bieg terminu przedawnienia zobowiązania Spółki z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. rozpoczął się 31 grudnia 2002 r. Zobowiązanie z tytułu ww. zaliczek nie zostało zapłacone w terminie płatności i z dnami 21 grudnia 2002 r. stało się zaległością podatkową od której należne były odsetki za zwlokę. Byt prawny zaliczek ustał z końcem 2002 r., jednak decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. określił Spółce odsetki za zwlokę od ww. zaległości w zaliczkach. Celem wyegzekwowania tych należności wydane zostały w dniu [...] r., tytuły wykonawcze, ale wobec niezastosowania środka egzekucyjnego nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Uwzględniając powyższe, organ uznał, że na skutek upływu terminu przedawnienia zobowiązanie z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości z zaliczkach na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. wygasło z dniem 31 grudnia 2007 r. i po tym dniu nie ma podstaw do orzeczenia w tym zakresie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu "A" spółki z o.o. w J.G.
Jednocześnie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu Spółki za kosztów postępowania egzekucyjnego, jakie powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Spółki w celu wyegzekwowania odsetek za zwlokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. Organ stwierdził, że odnośnie należności z tytułu kosztów egzekucyjnych nie został określony termin przedawnienia, a zatem możliwe jest orzeczenie o odpowiedzialności E. P. jako członka zarządu Spółki za należne od Spóki koszty egzekucyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także, że E. P. pełnił funkcje członka zarządu "A" sp. z o.o. w J.G. w okresie od [...] marca 2001 r. do [...] października 2003 r., czyli wówczas, gdy powstała zaległość Spółki z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. ( tj. z upływem 20 grudnia 2002 r.), a ogólny stan zaległości podatkowych Spółki (kwota 1.366,914 zł) oraz kwota uzyskana ze sprzedaży samochodów należących do Spółki i z zajęcia wierzytelności Spółki uzasadniały przyjęcie, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził także, że E. P. w toku postępowania nie wykazał, że spełnił którąkolwiek z przesłanek, wynikających z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, zwalniających członka zarządu spółki z odpowiedzialności za zobowiązania tej spółki.
W ocenie organu, analiza sytuacji finansowej Spółki "A", dokonana w oparciu o bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony przez Spółkę, uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości już w styczniu 2002 r. Członek zarządu, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, powinien zatem wykazać, że złożył wniosek o ogłoszenie upadłości bądź zawarcie układu w terminie 14 dni po zaistnieniu przesłanek do złożenia przedmiotowego wniosku. W rozpoznawanej sprawie wniosek taki nie został złożony, a E. P. nie wykazał okoliczności uniemożliwiających takie działanie.
Przesłanka braku winy skarżącego, jak stwierdził organ odwoławczy, nie wynika również ze złożonego w dniu [...] r. wniosku o restrukturyzację należności podatkowych Spółki i prowadzonego w tym przedmiocie postępowania, ponieważ działania zmierzające do ewentualnego uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki należało podjąć już na początku 2002 r.
Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej w związku z odmową dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków B. K.-S. oraz B. R., organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny ponieważ okoliczności mające zostać wykazane tymi dowodem nie mają znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, co potwierdził WSA w wyroku z dnia 13 marca 2007 r. Nieuzasadnione, zdaniem organu odwoławczego, były także pozostałe zarzuty odwołania, dotyczące odmowy przeprowadzenia wskazanych przez stronę dowodów, z tego względu, że dotyczą one okoliczności nie mających wpływu na wynik toczącego się postępowania.
W ocenie organu odwoławczego, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut dotyczący odmowy przeprowadzenia dowodu z dokumentów świadczących o posiadaniu przez Spółkę mienia w postaci zwrotu kaucji gwarancyjnych od niemieckiego kontrahenta "C". Z dokumentów wynika bowiem jedynie, że Spółka "A" podjęła działania mające na celu zawarcie ugody, na mocy której otrzymałaby od "C" kwotę w wysokości 20.000 euro. Wskazanie spornych należności nie stanowi, zdaniem organu, wypełnienia normy wynikającej z art. 116 Ordynacji podatkowej, w świetle której członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki przez wskazanie mienie z którego możliwa jest egzekucja. W aktualnym na dzień rozpoznania sprawy stanie faktycznym skarżący nie mógł jednoznacznie określić czy Spółka posiada mienie mogące być przedmiotem skutecznej egzekucji. Stanowisko to zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] r. (sygn.
akt [...]), z którego wynika, że nadzorca sądowy ustalił, iż Spółka "A" nie posiada jakiegokolwiek majątku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, E. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie wskazanych przez stronę dowodów, co uniemożliwiło ujawnienie okoliczności będących przesłankami uwolnienia skarżącego z odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zdaniem skarżącego, w roku 2002 nie istniały przesłanki zobowiązujące skarżącego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowanie układowego, zaś dokonana przez organy podatkowe analiza sytuacji finansowej Spółki została wykonana nierzetelnie i z pominięciem istotnych wskaźników decydujących o płynności finansowej Spółki.
Zdaniem skarżącego, organy w sposób nieuprawniony odmówiły przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków B. K.-S. oraz B. R. i tym samym nie rozpoznały w całości materiału dowodowego w sprawie. Ponadto organy niezasadnie odmówiły włączenia w poczet dowodów dokumentów, w tym potwierdzających wyprowadzenie majątku Spółki "A" przez aktualnych członków zarządu tej Spółki oraz wskazujących na istniejące zobowiązania innych podmiotów gospodarczych wobec Spółki. Dokumenty te, w ocenie skarżącego, stanowią istotny materiał dowodowy świadczący o jego należytym wywiązywaniu się z obowiązków członka zarządu spółki, a co za tym idzie braku wystąpienia przesłanek do jego odpowiedzialności za zaległe zobowiązanie podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w skardze nie zawarto żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę stanowiska przedstawionego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że z dniem 1 stycznia 2003 r. dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) regulujących odpowiedzialność podatkową osób trzecich, jednak w myśl art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz.1387) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie zmian. W związku z powyższym, do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości powstałe do tej daty należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązujących przed 1 stycznia 2003 r.
Zaskarżona decyzja dotyczy obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za koszty egzekucyjne, jakie organ poniósł w celu wyegzekwowania od "A" sp. z o.o. w J. G. należności z tytułu odsetek za zwlokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad i grudzień 2002 r.
Jednocześnie w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że ponieważ przed wydaniem tej decyzji doszło do przedawnienia zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. nie można obciążać osoby trzeciej (członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnościa) należnością z tytułu odsetek za zwlokę od zobowiązania które wygasło na skutek przedawnienia i uchylając decyzje organu I instancji w tej części umorzył postępowanie. Rozstrzygnięcie takie, w ocenie Sądu, jest w pełni zasadne.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obwiązującym w 2002 r.) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:
- podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów,
- odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,
- nie zwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek,
- koszty postępowania egzekucyjnego.
Decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie można wydać jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej). Uwzględniając, że odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, wydanie decyzji o odpowiedzialności nie będzie możliwe w przypadku wygaśnięcia zaległości podatkowej ciążącej na pierwotnym dłużniku. Okoliczność ta może wpływać na termin do wydania decyzji o odpowiedzialności. Termin ten wynosi on 5 lat, jednak nie jest możliwe wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w przypadku wygaśnięcia pierwotnego stosunku zobowiązaniowego.
Obciążenie osoby trzeciej odpowiedzialnością z tytułu zarówno odsetek od zaległości podatkowych, jaki i z tytułu kosztów egzekucyjnych, w ocenie Sądu, jest możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej zobowiązanie, z którym związane są odsetki za zwlokę oraz koszty egzekucyjne nie wygasło przez przedawnienie. Zarówno odsetki za zwłokę, jak i koszty egzekucyjne mają charakter należności pochodnych. Upływ terminu przedawnienie i wygaśniecie z tego tytułu zobowiązań podatkowych uniemożliwia dochodzenie od podatnika zarówno tych zobowiązań jak i należności pochodnych, w tym odsetek za zwłokę od tych zobowiązań i kosztów egzekucyjnych, jakie poniósł organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania zaległości podatkowej. Brak możliwości dochodzenia od podatnik przedawnionego zobowiązana oraz należności pochodnych od takiego zobowiązania uniemożliwia przeniesienie odpowiedzialności za te zobowiązania i należności pochodne na osobę trzecią.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością, zgodnie z art. 107 i art. 116 Ordynacji podatkowej, obejmuje nie tylko zaległe zobowiązania podatkowe spółki, ale także odsetki za zwlokę od zaległości podatkowych i koszty egzekucyjne, jeśli przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu zaległe zobowiązania wobec spółki nie wygasły przez przedawnienie.
W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że należność "A" spółki z o.o. w J. G. z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 2002 r. wygasła przez przedawnienie z dniem 31 grudnia 2007 r. i po tym dniu nie jest możliwe wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej E.P., członka zarządu tej Spółki, za te należności. Należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w kwocie 82,28 zł, których organ dochodzi nadal od skarżącego, jako członka zarządu Spółki, powstały w związku z podjętymi przez organ egzekucyjny czynnościami, zmierzającymi do wyegzekwowania od Spółki należności w tytułu odsetek za zwlokę od zaległości w ww. zaliczkach na podatek dochodowy za 2002 r.
Uwzględniając przedstawione wyżej rozważania, dotyczące charakteru należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, Sąd nie podziela stanowiska organu, że mimo przedawnienia zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości w zaliczkach, nadal możliwe jest dochodzenie kosztów egzekucyjnych od Spółki, a tym samym przeniesienie odpowiedzialności z tego tytułu na skarżącego jako członka zarządu Spółki (por. wyrok z dnia 7.03.2007 r. sygn. akt III SA/Wr 4190/06, publ. LEX nr 341345).Organ podatkowy przyjmując, że możliwe jest przeniesienie na skarżącego odpowiedzialności z tytułu kosztów egzekucyjnych, mimo przeszkód prawnych (przedawnienie zobowiązania, z którym koszty były związane), w ocenie Sądu, naruszył art. 107 § 1 i § 2, art. 116 i art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, dokonał bowiem błędnej wykładni tych przepisów. Wobec braku podstaw do obciążenia skarżącego należnością z tytułu kosztów egzekucyjnych, poniesionych w związku z dochodzeniem przedawnionych już zobowiązań Spółki, Sąd nie ustosunkował się do twierdzeń organu o braku przesłanek uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności podatkowej E. P. jako członka zarządu "A" spółki z o.o. w J. G. Okoliczności te nie mają bowiem znaczenia w rozpoznawanej sprawie.
Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w zakresie wstrzymania wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku uzasadnia art. 152 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI