I SA/Wr 1146/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika R. B. o dopuszczenie go do udziału w czynności przesłuchania R. B. w charakterze świadka w postępowaniu podatkowym. Pełnomocnik argumentował, że R. B. jest podejrzanym w innym postępowaniu karnym, co uzasadnia prawo do obrony i udział pełnomocnika. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia pełnomocnika, uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują takiej możliwości dla świadka, a rola świadka polega na osobistym przekazywaniu wiedzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały tryb odmowy wszczęcia postępowania (art. 165a OP). Sąd uznał, że kwestia dopuszczenia pełnomocnika świadka powinna być rozpatrywana w ramach postępowania dowodowego w sprawie głównej (dotyczącej spółki "A" S.A.), jako zagadnienie proceduralne, a nie jako podstawa do odmowy wszczęcia odrębnego postępowania. Sąd podkreślił, że charakter przesłuchania świadka wyklucza udział pełnomocnika, gdyż świadek składa zeznania osobiście, a jego wypowiedź powinna być swobodna i wolna od ingerencji osób trzecich. Sąd oddalił również argumentację o naruszeniu prawa do obrony, wskazując, że różne role procesowe nie mogą być zrównywane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawach podatkowych oraz zasad udziału pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, w szczególności w kontekście przesłuchania świadka.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia pełnomocnika świadka, zamiast rozpatrzyć ją w ramach postępowania głównego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o dopuszczenie pełnomocnika świadka do udziału w przesłuchaniu świadka w postępowaniu podatkowym powinien być rozpatrzony w trybie odmowy wszczęcia postępowania, czy w ramach postępowania dowodowego w sprawie głównej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o dopuszczenie pełnomocnika świadka do udziału w przesłuchaniu świadka powinien być rozpatrzony w ramach postępowania dowodowego w sprawie głównej, a nie jako podstawa do odmowy wszczęcia odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zastosowały art. 165a Ordynacji podatkowej (odmowa wszczęcia postępowania). Kwestia dopuszczenia pełnomocnika świadka jest zagadnieniem proceduralnym, wpadkowym, związanym z postępowaniem dowodowym w sprawie głównej, a nie podstawą do wszczęcia nowego postępowania.
Czy udział pełnomocnika świadka w czynności przesłuchania świadka w postępowaniu podatkowym jest dopuszczalny na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział pełnomocnika świadka w czynności przesłuchania świadka w postępowaniu podatkowym nie jest dopuszczalny, gdyż charakter tej czynności wymaga osobistego stawiennictwa świadka i wyklucza ingerencję osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości działania świadka przez pełnomocnika podczas przesłuchania. Charakter przesłuchania świadka polega na osobistym przekazaniu wiedzy, a obecność pełnomocnika mogłaby zakłócić swobodną wypowiedź świadka.
Czy odmowa dopuszczenia pełnomocnika świadka do udziału w przesłuchaniu narusza prawo do obrony świadka, który jest podejrzanym w innej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa dopuszczenia pełnomocnika świadka nie narusza prawa do obrony, ponieważ różne role procesowe (świadek w postępowaniu podatkowym, podejrzany w karnym) nie mogą być zrównywane, a prawo do obrony przysługuje w postępowaniu, w którym ma się status podejrzanego/oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że fakt, iż świadek jest podejrzanym w innej sprawie, nie uzasadnia rozciągnięcia uprawnień procesowych przysługujących mu w tamtym postępowaniu na postępowanie podatkowe, w którym występuje w charakterze świadka.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
OP art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 216 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 138a § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy możliwości działania strony postępowania przez pełnomocnika.
OP art. 155 § 1
Ordynacja podatkowa
Możliwość wezwania strony do osobistego stawiennictwa, gdy jest to niezbędne.
OP art. 196
Ordynacja podatkowa
u.k.a.s. art. 208 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP
Konstytucja RP
k.p.k. art. 87 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe błędnie zastosowały tryb odmowy wszczęcia postępowania zamiast rozpatrzyć wniosek w ramach postępowania dowodowego w sprawie głównej.
Odrzucone argumenty
Prawo do obrony świadka R. B. (podejrzanego w innej sprawie) uzasadnia dopuszczenie jego pełnomocnika do udziału w przesłuchaniu w postępowaniu podatkowym. • Brak przepisów Ordynacji podatkowej wykluczających udział pełnomocnika świadka jest równoznaczny z dopuszczeniem takiej możliwości. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
zasadniczą wadą rozstrzygnięć zapadłych w sprawie zainicjowanej wnioskiem R. B. o dopuszczenie jego pełnomocnika do przesłuchania w charakterze świadka, jest wydanie ich w błędnym trybie i w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. • Kwestia dopuszczenia pełnomocnika do przesłuchania świadka, będącego jego klientem nie wynika z przepisów prawa materialnego. W tym zakresie nie wszczyna się także osobnego postępowania, w którym rozstrzygana jest powyższa kwestia. • W przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenia treści żądania, organ podatkowy nie przystępuje do formalnego badania wniosku a zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania. • Występowanie w sprawie w charakterze świadka wyłącza udział jego pełnomocnika podczas przesłuchania. • Fakt, iż występuje on w różnych rolach procesowych (postępowanie karne i postępowanie podatkowe) nie jest przesłanką do rozciągnięcia uprawnień przysługujących mu jako podejrzanemu, na postępowanie podatkowe.
Skład orzekający
Piotr Kieres
przewodniczący
Aleksandra Sędkowska
sędzia
Jadwiga Danuta Mróz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawach podatkowych oraz zasad udziału pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, w szczególności w kontekście przesłuchania świadka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia pełnomocnika świadka, zamiast rozpatrzyć ją w ramach postępowania głównego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym, związanej z prawem do obrony i udziałem pełnomocnika. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład istotnej interpretacji przepisów przez sąd administracyjny.
“Czy pełnomocnik może bronić świadka w postępowaniu podatkowym? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.