Orzeczenie · 2016-12-29

I SA/Wr 1146/16

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2016-12-29

NSApodatkoweWysokawsa

nadpłatazwrot podatkupodatek dochodowyPITprzedawnieniehipoteka przymusowaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweWSAniekonstytucyjność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku B. M. o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 41.084,65 zł. Skarżąca argumentowała, że wpłaty dokonane w latach 2014 i 2015 na poczet zaległości podatkowych i odsetek były nadpłatą, ponieważ zobowiązania te uległy przedawnieniu. Podkreśliła, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12) stwierdził niekonstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, co jej zdaniem dotyczy również art. 70 § 8 OP, a zatem zabezpieczenie hipoteką nie wyłącza przedawnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wpłaty były należne, ponieważ zobowiązanie było zabezpieczone hipoteką przymusową, a przepis art. 70 § 8 OP wyłącza przedawnienie w takich przypadkach. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy proceduralne, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 OP, podczas gdy wniosek nie był bezprzedmiotowy, a jego zasadność wymagała merytorycznego rozpoznania. Ponadto, sąd stwierdził, że organy dokonały wadliwej wykładni prawa materialnego, błędnie interpretując art. 70 § 8 OP. Sąd podzielił stanowisko skarżącej i orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że przepis ten, podobnie jak art. 70 § 6 OP, jest niezgodny z Konstytucją i nie może stanowić podstawy do uznania zobowiązań zabezpieczonych hipoteką za nieprzedawnione. Sąd podkreślił, że taka wykładnia naruszałaby zasadę równości i sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście niekonstytucyjności i przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów dotyczących przedawnienia.

Zagadnienia prawne (4)

Czy odmowa wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty jest dopuszczalna, gdy wniosek nie jest bezprzedmiotowy, a jego zasadność wymaga merytorycznego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalna, gdy wniosek strony nie jest bezprzedmiotowy, a jego zasadność wymaga przeprowadzenia merytorycznego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły art. 165 i 165a Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty, ponieważ nie można stwierdzić bezprzedmiotowości żądania przed jego oceną. Wniosek strony wszczął postępowanie, które powinno zostać merytorycznie rozpatrzone.

Czy zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlegają przedawnieniu w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową nie mogą być uznane za nieprzedawnione na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko skarżącej i orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, podobnie jak art. 70 § 6 OP, jest niezgodny z Konstytucją i nie może stanowić podstawy do wyłączenia przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką. Taka wykładnia naruszałaby zasadę równości i sprawiedliwości społecznej.

Czy organ podatkowy może samodzielnie zmodyfikować kwotę nadpłaty wskazaną we wniosku strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy jest związany żądaniem strony co do przedmiotu i wysokości, i nie może bez wezwania do sprecyzowania wniosku uznać, że dotyczy on innej kwoty niż wskazana przez stronę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie organów dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w kwocie 41.084,65 zł było wadliwe, ponieważ nie odpowiadało żadnemu z wniosków strony, która wskazała na kwoty 15.420,00 zł lub 44.765,00 zł. Organ miał obowiązek odnieść się do żądania strony lub wezwać ją do jego sprecyzowania.

Czy organ podatkowy rozpoznał wszystkie wnioski strony dotyczące zwrotu nadpłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie rozpoznał wniosku dotyczącego zwrotu nadpłaty w kwocie 15.420,00 zł.

Uzasadnienie

Sąd zauważył, że organ nie rozstrzygnął w żaden sposób drugiego wniosku zawartego w piśmie strony z dnia 8 lutego 2016 r., dotyczącego zwrotu nadpłaty w kwocie 15.420,00 zł, co oznacza, że wniosek ten nie został rozpoznany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. w całości.

Przepisy (16)

Główne

OP art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją, nie może stanowić podstawy do uznania zobowiązań zabezpieczonych hipoteką za nieprzedawnione.

OP art. 165

Ordynacja podatkowa

OP art. 165a

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

OP art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 62 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 34

Ordynacja podatkowa

OP art. 258 § 1

Ordynacja podatkowa

u.k.w.h. art. 69

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7