I SA/Wr 1144/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H. i L.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o odmowie umorzenia zaległości podatkowych. Podatnicy argumentowali, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego była wadliwa, ponieważ organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie ocenił ich trudnej sytuacji osobistej (inwalidztwo, podeszły wiek) i został sporządzony przez pracownika podlegającego wyłączeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ma na celu jedynie ustalenie występowania wad enumeratywnie wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponowną merytoryczną ocenę sprawy. Sąd uznał, że powołane przez stronę przepisy (art. 67 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Op.) nie skutkują nieważnością decyzji, a dążenie strony do ponownej analizy materiału dowodowego w postępowaniu nadzwyczajnym jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił również, że decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy, a odmienny wynik oceny materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności. Zarzut naruszenia art. 153 PPSA również został uznany za nieuzasadniony, gdyż sądy nie nakazały umorzenia zaległości, a jedynie ponownej oceny sytuacji strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaGranice postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz charakter prawny ulg uznaniowych w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatników ubiegających się o umorzenie zaległości podatkowych i próby podważenia decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może służyć ponownej merytorycznej ocenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w tym ocenie zasadności odmowy umorzenia zaległości podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu jedynie ustalenie, czy decyzja obarczona jest wadami określonymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie zastąpienie zwyczajnego postępowania odwoławczego.
Czy naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, takich jak art. 67 § 1 (przekroczenie granic uznania administracyjnego), art. 187 § 1 (nieuwzględnienie sytuacji osobistej) czy art. 191 (dowolna ocena materiału dowodowego), może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 7 Op.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wskazane przepisy prawa nie stanowią wprost, że określona w nich wadliwość decyzji powoduje jej nieważność.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 247 § 1 pkt 7 Op. może być podstawą stwierdzenia nieważności tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie wskazuje, że dana wada skutkuje nieważnością decyzji. Przepisy art. 67 § 1, 187 § 1 i 191 Op. nie zawierają takiej sankcji.
Czy zaniechanie organu w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego (art. 153 PPSA) może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania w ramach skargi na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie nakazały umorzenia zaległości, a jedynie ponownej oceny sytuacji strony, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może zastąpić postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sądy nie nakazały umorzenia zaległości, a jedynie ponownej oceny sytuacji. Ponadto, sąd w postępowaniu skargowym na decyzję o stwierdzeniu nieważności nie może badać przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przepisy (9)
Główne
Op art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis określający enumeratywnie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
Op art. 67 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący umorzenia zaległości podatkowych, który ma charakter uznaniowy i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku przekroczenia granic uznania.
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący obowiązku zebrania i oceny materiału dowodowego, który nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów, który nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Op art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wznowienia postępowania administracyjnego.
PPSA art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący związania sądu i organu wykładnią prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający przesłanki uwzględnienia skargi.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Przepis określający zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący zwolnień z podatku.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ pierwszej instancji prawa materialnego (art. 67 § 1 Op.) przez przekroczenie granic uznania administracyjnego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 187 § 1 i art. 191 Op.) przez pozostawienie bez oceny sytuacji osobistej strony. • Wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu (art. 130 § 1 pkt 5 Op.). • Zaniechanie wykonania wyroku NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II FSK 465/06 w zakresie ponownej oceny sytuacji osobistej. • Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od postępowania zwyczajnego (...) postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może być poświęcone ponownej ocenie przez organ wyższej instancji zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych • przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 pkt 7 Op może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność • odmienny wynik oceny materiału dowodowego przez organ podatkowy, niespełniający oczekiwań strony, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej • decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową
Skład orzekający
Henryka Łysikowska
przewodniczący
Anetta Chołuj
członek
Ewa Kamieniecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Granice postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz charakter prawny ulg uznaniowych w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatników ubiegających się o umorzenie zaległości podatkowych i próby podważenia decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między zwykłym postępowaniem odwoławczym a nadzwyczajnym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy można podważyć decyzję podatkową po latach? Sąd wyjaśnia granice stwierdzenia nieważności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.