I SA/Wr 1131/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2017-01-04
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od spadkówdarowiznydługi spadkowenakłady na majątekwspólność majątkowarozwódspółdzielcze prawo do lokaluuzasadnieniedowody

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika w sprawie podatku od spadków i darowizn, uznając, że nakłady byłej żony na majątek wspólny po rozwodzie nie stanowią długów spadkowych, jeśli nie zostały odpowiednio udokumentowane.

Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, gdzie skarżący M.M. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe. Kluczowym zagadnieniem było uznanie nakładów byłej żony spadkodawcy (M.Z.) na spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, poczynionych po rozwodzie, za dług spadkowy. Organy podatkowe i sąd uznały, że brak odpowiedniego udokumentowania tych nakładów i roszczeń uniemożliwia ich uwzględnienie przy obliczaniu podstawy opodatkowania.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która ustaliła skarżącemu M.M. zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 5.594 zł. Spór dotyczył uwzględnienia jako ciężaru spadkowego nakładów poczynionych przez M.Z. (byłą żonę spadkodawcy) z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, po orzeczeniu rozwodu. Skarżący argumentował, że te nakłady stanowią dług spadkowy, który powinien pomniejszyć podstawę opodatkowania. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznały jednak, że brak jest wystarczających dowodów potwierdzających istnienie takich długów. Sąd podkreślił, że aby nakłady mogły zostać uznane za długi spadkowe, muszą być one odpowiednio udokumentowane, a osoba powołująca się na nie musi dysponować tytułem prawnym do ich dochodzenia. Przedłożone dokumenty, w tym umowa o dział spadku i zniesienie wspólności, nie stanowiły wystarczającego dowodu na istnienie nieuregulowanych zobowiązań spadkodawcy wobec byłej żony. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostaną odpowiednio udokumentowane i nie wykaże się istnienia roszczenia wobec spadkodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby nakłady mogły zostać uznane za długi spadkowe, muszą być one odpowiednio udokumentowane, a osoba powołująca się na nie musi dysponować tytułem prawnym do ich dochodzenia. Przedłożone dokumenty nie potwierdziły istnienia nieuregulowanych zobowiązań spadkodawcy wobec byłej żony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.s.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Podstawa opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

u.p.s.d. art. 7 § ust. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Do długów i ciężarów zalicza się m.in. koszty postępowania spadkowego, obowiązki wykonania zapisów i poleceń, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 17a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

Określa, co wchodzi w skład spadku i jakie obowiązki przechodzą na spadkobierców.

k.r.o. art. 45

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy roszczeń między małżonkami o zwrot nakładów na majątek wspólny.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły masę spadkową i jej wartość. Nakłady poczynione przez M.Z. po rozwodzie nie zostały odpowiednio udokumentowane jako dług spadkowy. Brak dowodów na istnienie roszczeń M.Z. wobec spadkodawcy z tytułu nakładów.

Odrzucone argumenty

Nakłady M.Z. na majątek wspólny po rozwodzie stanowią dług spadkowy podlegający odliczeniu. Zastosowanie art. 45 k.r.o. do nakładów poczynionych po rozwodzie.

Godne uwagi sformułowania

nie ulega jednak wątpliwości, że aby takie roszczenia mogły stanowić element obniżający podstawę opodatkowania, osoba która się na takie roszczenia czy nakłady powołuje musi wskazać czy dysponować tytułem prawnym do ich dochodzenia, a ponoszone nakłady muszą być skonkretyzowane co do ich rodzaju i wysokości. Samo oświadczenie spadkobiorców, w tym również złożone przed notariuszem nie stanowi dowodu potwierdzającego istnienie długów spadkowych. Istnienie długów i ciężarów spadku winno być udowodnione w sposób nie budzący wątpliwości co do ich rzeczywistego istnienia.

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący sprawozdawca

Anetta Chołuj

sędzia

Dagmara Dominik-Ogińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności udokumentowania długów spadkowych, w tym roszczeń z tytułu nakładów poczynionych przez byłego małżonka po rozwodzie, w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rozliczeniami majątkowymi po rozwodzie i nabyciem spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dowodowe w postępowaniu podatkowym dotyczącym spadków, szczególnie w kontekście rozliczeń majątkowych po rozwodzie. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i podatkowym.

Jak udokumentować nakłady po rozwodzie, by obniżyć podatek od spadku?

Dane finansowe

WPS: 182 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1131/16 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2017-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Dagmara Dominik-Ogińska
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
II FSK 1651/17 - Wyrok NSA z 2017-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 86
art. 7 ust. 1, ust. 3
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. w Wydziale I sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] (dalej: organ II instancji, DIS, organ odwoławczy) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- K. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] ustalającą M.M. (dalej: skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od spadów i darowizn w kwocie 5.594 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z.W. Wydział I Cywilny stwierdził spadek po zmarłym w dniu [...] Z.D. na podstawie ustawy nabyli siostrzeńcy spadkodawcy – M.M., T.M., W.M. po 1/3 części każdy z nich. W dniu 13 listopada 2015 r. do urzędu Skarbowego W - K wpłynęło zeznanie skarżącego o nabyciu rzeczy i praw majątkowych po zmarłym Z.D. Do opodatkowania zgłoszono udział w ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nr [...] o pow. użytkowej 73,00m2, położonego we W. przy ul. [...] o wartości 182.500 zł, z czego udział spadkobiercy – 1/3 części spadku, po odliczeniu długów i ciężarów w wysokości 146.000 zł, wskazanych w zeznaniu podatkowym SD-3, jako ½ nakładu M.Z. (poprzednio D.) z majątku osobistego na majątek wspólny jej i Z. D., tj. ½ z 80% wkładu budowlanego wniesionego przez M.Z. po ustaniu małżeństwa z Z.D. do W. Spółdzielni Mieszkaniowej w związku z ustanowieniem spółdzielczego własnościowego prawa do ww. lokalu mieszkalnego - określono na kwotę 12.167 zł.
W powołanej na wstępie decyzji organ I instancji ustalając wskazaną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn nie uwzględnił jako ciężaru nakładu poniesionego przez M.Z. po rozwodzie ze spadkodawcą.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odwołał się do treści art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2015r, poz. 86 ze zm., dalej: u.p.s.d.) i wskazał, że masą spadkową po zmarłym Z.D. jest udział ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego we W. przy [...] o wartości rynkowej 182.500 zł. Zauważył, że na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia 10 czerwca 1980r. ww. mieszkanie własnościowe zostało przydzielone M.D. W lokalu miał prawo zamieszkiwać obok ww. także jej mąż Z.D. (spadkodawca). W dniu 29 lipca 1981r. zapadło prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu przez rozwód zawartego w dniu [...] małżeństwa zawartego pomiędzy Z.D. a M.D. W postanowieniu dodatkowo określono sposób korzystania przez byłych małżonków ze wspólnego mieszkania. W zaświadczeniu z dnia 17 grudnia 2015r. Spółdzielnia Mieszkaniowa W.- P. wskazywała, że z jej dokumentacji wynika, że spółdzielcze własnościowe prawo do ww. mieszkania przysługiwało byłym małżonkom. Zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając zapisy art. 138 ustawy z dnia 27 lutego 1961r. o spółdzielniach i ich związkach (obowiązującej w chwili sporządzenia przydziału lokalu); ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 21); art. 43 § 2 i art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedłożone dokumenty wskazują, że każdemu z byłych małżonków przypadł ½ udziału w ww. prawie majątkowym.
Z kolei co się tyczy długów i ciężarów spadkowych to wskazano, że w myśl art. 7 ust. 1 u.p.s.d., art. 922 k.c., art. 45 kro mowa tutaj o długach związanych z nabyciem spadku jakimi są obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków prawnych pozostających w mocy mimo jego śmierci, które z tą datą przeszły na spadkobierców. Takie długi i ciężary wykonane przed powstaniem obowiązku podatkowego potrąca się według ich faktycznej wartości z dnia ich poniesienia. Skarżący określił jako długi i ciężary w wysokości 146.000 zł, tj. ½ nakładu poniesionego przez M.Z. po rozwodzie ze spadkodawcą Z.D. z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci 80% wkładu budowlanego z tytułu ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Ową wartość ustalono w oparciu o aktualną wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (365.000 zł x 80%). Zdaniem organu odwoławczego z żadnego dołączonego do zeznania dokumentu nie wynikało, że M.Z. wystąpiła wobec spadkodawcy z jakimkolwiek roszczeniem finansowym w związku z dokonaniem w latach 1981-1990 wpłat z tytułu uzupełnienia wkładu budowlanego na ww. lokal, będący wspólną własnością jej i spadkodawcy, ani żeby spadkodawca miał jakiekolwiek nieuregulowane zobowiązanie finansowe, które winni spłacić spadkobiercy i które obciążałyby nabyte rzeczy lub prawa majątkowe. Zatem nie było podstaw aby uwzględnić ww. kwotę jako dług spadkowy. Uwzględniono jedynie kwotę zadłużenia ww. lokalu z tytułu opłat eksploatacyjnych i kosztów utrzymania. Wskazano też, że to na M.D. jako członku spółdzielni ciążył obowiązek uczestniczenia w kosztach budowy, eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnych poprzez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych oraz uiszczenie innych opłat zgodnie z postanowieniami statutu spółdzielni. Wpłaty przez nią ponoszone na rzecz spółdzielni uiszczane były na jej rzecz i nie można przyjąć, aby z tego na dzień nabycia spadku ciążył na spadkobiercach dług w wysokości 146.000 zł. Ponadto podniesiono, że uiszczona uprzednio kwota 199.805 starych złotych – odpowiada kwocie 19,99 nowych zł (na tę kwotę przedłożono dokument) i w żaden sposób nie ma ona wpływu na ustalenie zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono ww. decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie:
- art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) w zw. z art. 191 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na dokonaniu błędnych i niekompletnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, całkowicie oderwanych od materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, z których organ podatkowy wyeliminował okoliczności związane z poniesieniem przez M.Z. (poprzednio D.), po rozwodzie ze spadkodawcą Z.D. nakładów z majątku osobistego (odrębnego) na majątek wspólny, a to na pokrycie 80% wkładu budowlanego, tj. kwoty 376.400 zł z tytułu ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku we W. przy ul. [...];
- art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 u.p.s.d. w zw. z art. 45 § 1 i art. 46 kro a także art. 207 kc. W zw. z art. 226 k.c., art. 567 § 1 k.p.c. w zw. z art. 686 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, że nakłady poniesione przez M.Z., po rozwodzie ze spadkodawcą Z.D., na pokrycie 80% wkładu budowlanego, tj. kwoty 376.400 zł z tytułu ustanowienia ww. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, tj. nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny (współwłasność ułamkową) nie stanowią długów i ciężarów, które obciążyłyby spadek po zmarłym spadkodawcy, podczas, gdy nie ulega wątpliwości, ze skoro takie nakłady zostały poniesione to jako roszczenie oparte na przepisach art. 45 kro stanowią dług, który pomniejsza czystą wartość całego spadku do kwoty 36.500 zł, która odniesiona do przysługującego skarżącemu udziału w spadku wynoszącego 1/3 określa podstawę opodatkowania w niniejszej sprawie na kwotę 12.167 zł.
Wniesiono na podstawie art. 106 § 3 ppsa oraz art. 227 kpc i art. 245 kpc w zw. z art. 106 § 5 ppsa o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wezwania do działu spadku z dnia 11 lipca 2016r. na okoliczność wystąpienia przez M.Z. wobec spadkobierców z wezwaniem do działu spadku przy uwzględnieniu przysługujących jej roszczeń finansowych związanych z dokonaniem w latach 19981 – 1990 wpłat z tytułu uzupełnienia wkładu budowlanego na ww. lokal mieszkalny, będący wspólną własnością jej i spadkodawcy, w które to powołane nakłady wynikają w sposób jednoznaczny tak co do zasady, ja i co do wysokości z przedłożonych akt postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji i zobowiązanie organu podatkowego pierwszej instancji do wydania w terminie 30 dni decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe po myśli skarżącego ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazano też, że przedłożenie na etapie skargi pisma, które nie zostało złożone organowi podatkowemu w toku postępowania podatkowego jest spóźnione i nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Pismo to nie potwierdza istnienie ciężaru spadkowego i niejasnym jest czy przedmiotowe wezwanie zostało doręczone adresatom (brak potwierdzenia odbioru).
Pismem procesowym z dnia 16 kwietnia 2016r. złożono wniosek dowodowy o dopuszczenie dokumentów: umowy działu spadku i umowy zniesienia wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu z dnia 7 września 2016r.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) dopuścił jako dowód w sprawie dokumenty przedłożone przez stronę skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w tak zakreślonych graniach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Spór w sprawie dotyczy kwestii istnienia długów spadkowych, które winny być uwzględnione przy obliczeniu podstawy opodatkowania. Według strony skarżącej nabyty spadek obciążają długi i ciężary w wysokości 146.000 zł, tj. ½ nakładu poniesionego przez M.Z. po rozwodzie ze spadkodawcą Z.D. z majątku osobistego na majątek wspólny, w postaci 80% wkładu budowlanego z tytułu ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Natomiast organ podatkowy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy, w tym dokumenty przedłożone przez stronę nie potwierdzają, aby na spadkodawcy ciążyły wskazywane przez stronę zobowiązania finansowe, które mogłyby stanowić długi spadku.
W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, ustaliły zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez stronę spadku. Wbrew twierdzeniu skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności art. 7 ust. 1 u.p.s.d. dotyczącego ustalenia podstawy opodatkowania.
W sprawie prawidłowo ustalono masę spadkową według stanu z dnia nabycia (23 stycznia 2010 r.), prawidłowo także określono jej wartość oraz uwzględniono przy ustalaniu zobowiązania kwotę zadłużenia lokalu z tytułu opłat eksploatacyjnych i kosztów utrzymania wynikającą z zaświadczenia wydanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową W.- P. z dnia [...] obciążającą masę spadkową - te zagadnienia pozostają bezsporne.
Zdaniem Sądu uzasadnione było również nie uwzględnienie przez organ podatkowy wskazywanych przez stronę długów i ciężarów spadku związanych z nakładami czynionymi na przedmiot spadku przez M.Z. (poprzednio D.), które nie zostały rozliczone ze spadkodawcą.
Stosownie do art. 7 ust. 1 u.p.s.d. podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Art. 7 ust. 3 u.p.s.d. stanowi z kolei, że do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.
Wskazać należy, co jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że na gruncie art. 7 ust. 3 u.p.s.d. pojęcie długów i ciężarów obejmuje swym zakresem wszelkie roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem spadku, łącznie z roszczeniami względem spadkodawcy w związku z poczynionymi i nierozliczonymi nakładami na przedmiot spadku, które z chwilą śmierci spadkodawcy przeszły na spadkobierców. Nie ulega jednak wątpliwości, że aby takie roszczenia mogły stanowić element obniżający podstawę opodatkowania, osoba która się na takie roszczenia czy nakłady powołuje musi wskazać czy dysponować tytułem prawnym do ich dochodzenia, a ponoszone nakłady muszą być skonkretyzowane co do ich rodzaju i wysokości.
Wynika to z art. 17a zdanie 2 u.p.s.d. zgodnie z którym do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania, a także § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 września 2011 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 216, poz. 1276 - dalej jako: rozporządzenie), zgodnie z którym podatnicy podatku od spadków i darowizn obowiązani są dołączyć do zeznania dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania potwierdzające istnienie długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy lub prawa majątkowe.
A zatem strona postępowania w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn, wskazująca na fakt istnienia długów spadku w postaci nieuregulowania przez spadkodawcę zobowiązań finansowych, które winni obecnie spłacić spadkobiercy i które obciążają nabyte rzeczy lub prawa, ma obowiązek nie tylko sprecyzowania wysokości tych długów, ale także udokumentowania ich istnienia oraz obowiązku spłaty.
Innymi słowy warunkiem uznania, że nakłady poczynione na objęty spadkiem przedmiot - udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu przez M.Z. (poprzednio D.), które nie zostały rozliczone między ww. a spadkodawcą, stanowią długi spadku, jest stosowne ich udokumentowanie.
Akta sprawy potwierdzają, że organy podatkowe obu instancji niewątpliwie umożliwiły stronie w toku prowadzonego postępowania przedstawienie dokumentów i innych dowodów potwierdzających istnienie długów i ciężarów, wzywając stronę do ich przedłożenia.
Strona wskazała dokumenty w postaci: aktu małżeństwa, wyroku orzekającego rozwód w 1981 r., zaświadczenia o korzystaniu przez M.D. z pożyczki mieszkaniowej z zakładu pracy w 1980 r., przydział lokalu mieszkalnego dla M.Z., pisma W. Spółdzielni Mieszkaniowej z 1980 r. dotyczące rozliczenia wkładu budowlanego, pisma z ww. Spółdzielni z 1983 r. dotyczące rozliczenia kosztu budowy, z 1989 r. potwierdzenie wpłaty kwoty 199.805 zł (starych), z 1990 r. dotyczące rozliczenia wkładu budowlanego. Jednocześnie strona wskazała, że innymi dowodami nie dysponuje.
Podziela Sąd stanowisko organu podatkowego, że przedłożone przez stronę dokumenty nie dają podstaw do uznania, że spadek obciążały długi, które winny być uwzględnione przy ustaleniu podstawy opodatkowania.
Z wyroku Sądu Rejonowego dla W.- K. z [...] sygn. akt [...] (prawomocnego 20 sierpnia 1981 r.) wynika, że małżeństwo między spadkodawcą a M.D. zostało rozwiązane przez rozwód oraz, że Sąd ustalił sposób korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. W sprawie nie ma wątpliwości, że między małżonkami w czasie trwania małżeństwa istniała małżeńska wspólność majątkowa, oraz że w związku z rozwodem wspólność ustawowa ustała oraz że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu stanowiło składnik majątku wspólnego. Przy czym, co w ocenie Sądu należy podkreślić małżonkowie nie dokonali w związku z rozwodem podziału majątku wspólnego, jak również nie uczynili tego później. A zatem na moment śmierci spadkodawcy majątek małżeński nadal pozostawał niepodzielony. Zauważa Sąd, że z żadnego z dowodów zebranych w sprawie nie wynika w ogóle, co składało się na majątek wspólny małżonków, oprócz ww. prawa objętego spadkiem.
Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że na obecnym etapie strona powołuje się na czynienie przez M.Z. nakładów, na majątek wspólny małżonków, już po orzeczeniu rozwodu, ze środków pochodzących z jej majątku, co w żaden sposób nie zostało udowodnione. W ocenie Sądu sam dokument z dnia 29 października 1989 r. (już po rozwodzie) potwierdzający wpłatę do Spółdzielni przez M.Z. kwoty 199.805 zł (starych) stanowiącej uzupełnienie wkładu mieszkaniowego, nie może stanowić o istnieniu roszczeń finansowych M.Z. względem byłego męża - spadkodawcy z tytułu nakładów na przedmiot spadku, które winny stanowić długi spadku.
Podobnie dopuszczone przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dokumenty, w tym akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] stanowiący Umowę o dział spadku oraz Umowę zniesienia wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, nie stanowią dowodów potwierdzających, że spadkodawca miał wobec byłej żony nieuregulowane zobowiązania finansowe, które mają obowiązek spłacić spadkobiercy, w tym strona. Samo oświadczenie spadkobiorców, w tym również złożone przed notariuszem nie stanowi dowodu potwierdzającego istnienie długów spadkowych. Z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego strony mogą ukształtować w sposób skuteczny i wyczerpujący ich wzajemne roszczenia i rozliczenie z tytułu spadku, jednakże poprzez samo oświadczenie złożone przed notariuszem strona nie może kształtować swoich obowiązków podatkowych. Istnienie długów i ciężarów spadku winno być udowodnione w sposób nie budzący wątpliwości co do ich rzeczywistego istnienia.
Dla uznania racji skarżącego konieczne było zatem przedstawienie dowodów potwierdzających, że nakłady czynione przez M.Z. czynione były z jej majątku na przedmiot spadku i że posiadała ona w związku z tym bezsporne roszczenia względem spadkodawcy o określonej wysokości. Strona takich dowodów nie przedłożyła. Samo potwierdzenie wpłaty danej kwoty w 1989 r. oraz umowa o dział spadku i zniesienie wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w której zawarto oświadczenia o wysokości nakładów i sposobie ich rozliczenia nie mogą zastąpić jednoznacznych dowodów, które pozwoliłyby w sposób wolny od wątpliwości na ustalenie, że spadek obciążają długi.
W świetle ustalonych okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że postępowanie oraz dokonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego odpowiada zasadom określonym w ustawie Ordynacja podatkowa. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby spadek obciążały długi w postaci nieuregulowanych zobowiązań finansowych spadkodawcy, które winni spłacić spadkobiercy.
W rezultacie za prawidłowe należało uznać stanowisko organu co do podstawy opodatkowania i ustalonego zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI