I SA/Lu 630/03

I SA/Lu 630/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Halina Chitrosz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 778/05 - Wyrok NSA z 2006-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 1997 nr 156 poz 1024
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od I do XII 1999 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. ISA/Lu 630/03
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , na zasadzie art. 233§1pkt.2lit."a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz.U.Nr 137, poz.926, z późn.zm. / - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], znak [...] w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 1999r. – uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił:
- za styczeń 1999r. – nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 4.392,00;
- za luty 1999r. – nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 5.040,00;
- za marzec 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 635,00;
- za kwiecień 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 5.133,00;
- za maj 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 5.430,00;
- za czerwiec 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 3.074,00;
- za lipiec 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 6.957,00;
- za sierpień 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 6.395,00;
- za wrzesień 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 9.290,00;
- za październik 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.836,00;
- za listopad 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 6.850,00;
- za grudzień 1999r. – zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.754,00.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej u L. P. przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za 1999r. doszło do zmiany rozliczenia w tym podatku w porównaniu z tym, które tenże zawarł w odpowiednich deklaracjach VAT-7. Zmiana ta została dokonana w konsekwencji nie okazania kontrolującemu przez podatnika wszystkich oryginałów faktur dokumentujących prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. L. P. taki stan rzeczy uzasadniał faktem kradzieży dokumentacji podatkowej, a swoje prawo do dokonania odliczeń w dalszym toku postępowania udowadniał duplikatami skradzionych faktur. Wszystkich duplikatów ostatecznie nie przedstawił.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie zarzucając organowi I instancji nie podjęcie wszystkich działań zmierzających do odtworzenia utraconych dokumentów oraz ograniczenie czasu potrzebnego do uzyskania duplikatów faktur.
Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania – Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w myśl generalnej klauzuli zawartej w art. 19 ust.1 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zgodnie z art. 19 ust.2 tej ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów zakresie usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust.2, a w przypadku importu – suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji, o których mowa w art. 11b ustawy.
Organ odwoławczy zważył także, iż stosownie do §54 ust.1pkt.3 rozporządzenia wykonawczego z 1997r. do ustawy o VAT – podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 55. W myśl przepisu § 56 ust.1 tego rozporządzenia - podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym je wystawiono.
Z treści tych przepisów wyprowadzono konkluzję, iż wykazanie i udowodnienie uprawnień do obniżenia podatku należnego jest obowiązkiem podatnika, jako wywodzącego dla siebie z tego faktu określone korzyści. W przypadku kontroli podatkowej – podatnik jest w szczególności zobowiązany do przedstawienia oryginałów faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikatów.
W przypadku utraty oryginałów faktur sprzedawca na wniosek nabywcy, ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury, zaznaczając, iż jest to "duplikat" /§55 w/w rozporządzenia /.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż uzyskanie duplikatów faktur jest tylko sprawą podatnika, a obowiązujące przepisy nie przewidują żądnych zwolnień w tym zakresie. Nie nakładają one także na organy podatkowe obowiązku odtwarzania zaginionych dokumentów .
Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej nie był zobowiązany do udzielania podatnikowi szeroko rozumianej pomocy w pozyskiwaniu duplikatów.
Zdaniem organu II instancji nie było żadnych przeszkód do zwrócenia się osobiście przez podatnika do niektórych kontrahentów, zwłaszcza tych mających swoje siedziby w okolicy. Z uwagi na brak zdecydowanych działań ze strony L. P. jego działanie oceniono jako opieszałe, w sytuacji gdy od czasu kradzieży dokumentów do czasu wydania decyzji przez organ I instancji minął okres 1,5 roku. Był to więc wystarczająco długi okres czasu na wystąpienie do wszystkich kontrahentów o wydanie duplikatów faktur. Do części z nich podatnik zwrócił się dopiero w listopadzie 2002r., a więc po upływie roku od kradzieży. W tej sytuacji obarczanie Inspektora obowiązkiem podejmowania nie skonkretyzowanych bliżej działań za podatnika zostało ocenione jako nieuzasadnione.
Organ odwoławczy wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdyby strona na przykład wykazała, iż jakiś podmiot odmówił wydania duplikatu faktury, to wówczas zwrócenie się o pomoc do Inspektora byłoby zasadne. Taka sytuacja jednak miejsca nie miała, a zatem zarzut, iż Inspektor nie ustosunkował się do wniosków zawartych w piśmie z dnia 12 marca 2003r. jest chybiony w sytuacji, gdy nadto pismo to żadnych wniosków nie zawierało.
Brak wskazania konkretnych kontrahentów, którzy odmówili wprost wydania duplikatów faktur spowodował, iż Inspektor ogólnie tylko poinformował, że odmowa wydania duplikatu podlega sankcjom karnoskarbowym i w żadnym razie nie może uzasadniać naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej.
Za nieuzasadniony został uznany zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż w szczególnej sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, stronie kilkakrotnie przedłużano termin załatwienia sprawy, w tym także do rozpatrzenia odwołania, umożliwiając tym samym pozyskanie jak największej liczby duplikatów utraconych dokumentów. Również w toku postępowania odwoławczego podatnik składał duplikaty faktur, co mimo upływu terminu, zostało uwzględnione i znalazło wyraz w uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i określeniu innej kwoty zobowiązania.
Z tych wszystkich względów Dyrektor Izby Skarbowej orzekł, jak w sentencji zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję L. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie "przeciwko ustaleniom decyzyjnym i całokształtowi przeprowadzonych postępowań organów zarówno pierwszej jak i drugiej instancji".
Nie wskazując na naruszenie konkretnych przepisów tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania skarżący swoje zarzuty skumulował do trzech zagadnień, a mianowicie: możliwości wykazania prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w inny sposób, w szczególności poprzez fakt, iż nie było ono kwestionowane przez organ podatkowy na etapie składania deklaracji VAT-7, konsekwentnie wskazywał na brak pomocy ze strony organów podatkowych w pozyskaniu duplikatów utraconych w wyniku kradzieży oryginałów faktur, a także podnosił, iż przepisy prawa nie określają w żaden sposób terminu, w ciągu którego duplikaty powinny być złożone.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004r. - na mocy przepisu art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.Nr 153, poz. 1271, z późn.zm. / - do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 /.
Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem / art. 1§ 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych / stwierdzić należy, iż nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Podkreślenia na wstępie wymaga, iż podatek od towarów i usług, będąc podatkiem od wartości dodanej, jest podatkiem, którego zasadniczą cechą konstrukcyjną jest ustanowione w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego, o którą podatnik ma prawo obniżyć ciążący na nim podatek należny, stanowi - w myśl art. 19 ust. 2 cyt. ustawy - suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, a w przypadku importu - suma kwot podatku wynikająca z dokumentów odprawy celnej.
Zgodnie z § 54 ust.1 pkt.3 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z późn. zm./ podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 55.
Wprawdzie w prawie podatkowym nie można stosować wprost art. 6 kc, jednak doktryna i orzecznictwo wypracowało stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy podatnik z jakiegoś faktu, zdarzenia wyprowadza skutki prawne, musi to udowodnić. Z taką sytuacją mamy do czynienia niewątpliwie w przypadku odliczania podatku naliczonego. / por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 marca 2002r., III RN 31/01, OSNP 2002/19/451; a także wyrok NSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2003r. III SA 1050/02, Monitor Podatkowy 2003/9/3, a także wyrok z dnia 22 sierpnia 2001r., I SA/Gd 1486/99, ONSA 2002/4/151/.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że do dokonania weryfikacji odliczenia podatku naliczonego nie wystarcza złożenie deklaracji VAT-7.
Muszą istnieć dowody, że dane transakcje są potwierdzone stosownymi dokumentami w rozumieniu § 54 ust. 1pkt. 3 rozporządzenia wykonawczego z 1997r. do ustawy o VAT, czyli oryginałami faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikatami, o których mowa w § 55.
Innymi słowy, jeżeli podatnik korzysta z przysługującego mu w myśl art. 19 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, musi spełnić wszystkie formalne wymagania określone przepisami art. 19 ust. 2, 3 i 3a ustawy o VAT oraz § 54 ust. 1pkt. 3, § 55ust. 1 i 2 i § 56 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z 1999r. do ustawy o VAT.
Jest oczywiste, że sytuacje losowe, takie jak: kradzież dokumentów, ich zniszczenie w razie klęsk żywiołowych, itp. dotykają niekiedy podatników. Właśnie takim przypadkom wyszedł naprzeciw ustawodawca konstruując przepis § 54 ust.1 pkt.3 w/w rozporządzenia pozwalający na zastąpienie utraconego oryginału faktury jej duplikatem / § 55 ust.1 i 2 w/w rozporządzenia/.
To rzeczą jednak podatnika, a nie organu podatkowego – wbrew temu, co twierdzi skarżący – jest w przypadku utraty oryginału faktury doprowadzenie do uzyskania jej duplikatu. Podatnicy wszak obowiązani są przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, fakturę korygującą lub notę / § 56 ust. 1 w/w rozporządzenia /. Podobną regulację zawiera także przepis art. 86§1 Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie wbrew twierdzeniom organu odwoławczego wyrażonego na stronie 3 uzasadnienia decyzji - przepis § 55 rozporządzenia wykonawczego z 1997r. nie stanowi wprost, iż w przypadku utraty oryginałów faktur z wnioskiem o ich ponowne wystawienie zwraca się nabywca, to jednak jest to oczywiste z punktu widzenia przepisu §37 tegoż rozporządzenia, który to przepis określa, kto jest uprawniony do otrzymywania faktur. Warto w tym miejscu dodać, iż taki zapis, na jaki powołuje się organ odwoławczy został zawarty dopiero w §51ust.1 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT z 1999r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2000r.
Ani przepisy ustawy o VAT, ani wydanych do niej aktów wykonawczych nie przewidują zwolnienia podatnika w wypadku kradzieży, czy innych zdarzeń losowych, na które nie miał on wpływu, od obowiązku udokumentowania w opisany wyżej sposób prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego.
W sprawie jest bezsporne, że podatnik nie przedstawił w trakcie kontroli duplikatów wszystkich zaginionych faktur. W toku postępowania, a w chwili obecnej – także w uzasadnieniu skargi przedstawia on konsekwentnie swój pogląd, iż organy podatkowe nie udzieliły mu wystarczającej pomocy w zgromadzeniu wszystkich duplikatów. Odnosząc się do tego zarzutu zważyć trzeba, co następuje:
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w Z. w dniu [...] uchyliła na mocy wydanej decyzji – decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legła ocena, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano między innymi na niekonsekwentne działanie Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie pozyskiwania dowodów w sprawie, co polegało na tym, iż dopuścił on jako dowody także potwierdzone kopie faktur i sam zobowiązał się do wystąpienia do kontrahentów strony o wydanie duplikatów faktur, a następnie nie przedsięwziął dalszych czynności.
W toku postępowania podatkowego kontynuowanego już po uchyleniu w/w decyzji organu I instancji - organ ten wzywał skarżącego kilkakrotnie do dostarczenia duplikatów faktur VAT stanowiących podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Miało to miejsce w dniu 28 października 2002r., 30 grudnia 2002r. / T.2 - k - 27; 47 /. Skarżącemu zapewniono możliwość zapoznania się z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie/ T.2, k – 112 /, a organ odwoławczy dwukrotnie przedłużał termin rozpatrzenia odwołania celem zagwarantowania stronie prawa wypowiedzenia się w sprawie dodatkowego postępowania wyjaśniającego / vide: postanowienia z dnia 18 lipca i 12 września 2003r. /.
Biorąc zaś pod uwagę okoliczność, iż odwołanie od decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji zostało wniesione w dniu 06 maja 2003r. / T.3, k – 12 /, zaś zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] / T.3, k – 84-89 /, podkreślenia wymaga, iż skarżący nawet w postępowaniu odwoławczym miał czas kilku miesięcy na uzupełnianie materiału dowodowego w zakresie składania duplikatów skradzionych faktur.
Utrzymywanie takiego stanu rzeczy, w którym podatnik będzie sukcesywnie dostarczał duplikaty faktur w nieskończoność jest niczym nieuzasadniona, pomijając już nawet fakt, iż zasadnie wywodzi skarżący, iż kwestii tej w żaden sposób nie regulują przepisy Ordynacji podatkowej. Jednak termin na złożenie duplikatów faktur - zdaniem Sądu - musi być zakreślony rozsądnymi granicami czasowymi. Dwa lata od czasu dokonania kradzieży, to wystarczający przedział czasu, w którym podatnik w swoim dobrze pojętym interesie powinien duplikaty faktur zgromadzić.
Sąd uznaje za stosowne wyrazić zapatrywanie, iż o ile podatnik mógł przypuszczać, po tym jak Inspektor Kontroli Skarbowej przejął w początkowej fazie postępowania inicjatywę w pozyskiwaniu duplikatów faktur, iż będzie on w dalszym ciągu w tym zakresie konsekwentnie działać, aż do faktycznego uzyskania takiego duplikatu, o tyle po uchyleniu decyzji organu I instancji takie przeświadczenie nie miałoby już żadnych uzasadnionych podstaw. Jeśli natomiast miał je on w dalszym ciągu, to było ono wysoce ryzykowne.
Jak to już bowiem wyżej wskazano – organ I instancji po uchyleniu decyzji – w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy w sposób jednoznaczny domagał się od strony złożenia duplikatów wszystkich faktur, co do których przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Nie ma zatem racjonalnego uzasadnienia ponowne odwoływanie się w skardze do działań Inspektora Kontroli Skarbowej i wywodzenie, że powinien on w dalszym ciągu kontynuować przedsięwzięte wcześniej czynności. W szczególności zaś – wbrew temu co sądzi skarżący – obowiązek taki nie wynikał dla Inspektora z decyzji Izby Skarbowej uchylającej jego pierwotne rozstrzygnięcie.
Niebagatelne znaczenie ma okoliczność, iż do czasu wydania zaskarżonej decyzji organ podatkowy uwzględniał wszystkie składane duplikaty faktur, jak również i to, że okres całego postępowania podatkowego trwał dwa lata.
Wbrew temu, co twierdzi L. P. w uzasadnieniu skargi – organ I instancji wzywał go do złożenia duplikatów faktur, jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji, a mianowicie w dniu 8 kwietnia i 22 kwietnia 2002r. / T.1, k – 88; 94 /. Co więcej, już z uzasadnienia protokołu z badania dokumentów i ewidencji z dnia 19 marca 200r., z którym skarżący był zapoznany / T.1, k – 63-66 / wynikało, iż aby skorzystać z prawa do dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony należy dysponować oryginałami faktur albo ich duplikatami. Nie ma tu znaczenia okoliczność, iż kradzieży dokumentów dokonano w dniu 9 października 2001r. / T.1, k – 26-27/ po wszczęciu postępowania kontrolnego w dniu 8 października 2001r. / T.1, k -11/. Był to niewątpliwie ten moment, w którym podatnik powinien przystąpić do gromadzenia duplikatów skradzionych dokumentów, zwłaszcza, że obie daty prawie się pokrywały.
Jakkolwiek w myśl przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, to jednak zasada ta nie oznacza obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przypadku – zgromadzenia duplikatów wszystkich utraconych faktur / por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1999 r., III SA 5688/98; wyrok NSA z dnia 06 czerwca 2000r., III SA 1252/99, LEX nr 43953 ).
Niewątpliwie sytuacja kradzieży dokumentów jest okolicznością dość dolegliwą dla podatnika, nie mniej jednak nie może ona prowadzić ani do przerzucenia obowiązku zgromadzenia duplikatów wszystkich utraconych faktur na organ podatkowy, ani też nie może takie pozyskiwanie trwać w nieskończoność.
Nie można się zgodzić z wywodami skargi, iż postawione w jej uzasadnieniu, na stronie 4 i 5 pytania pozostają bez odpowiedzi.
Otóż wbrew temu co podaje skarżący, sprzedawca ma obowiązek wystawić duplikat faktury w myśl § 51 ust.1 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT z 1999r. Niewykonanie zaś tego obowiązku jest czynem zabronionym wyczerpującym znamiona przepisu art. 62§1 kks.
W przypadku likwidacji podmiotu – taki obowiązek ciąży na likwidatorze / ewentualnie na przechowawcy dokumentów /, natomiast w przypadku ogłoszenia upadłości – na syndyku masy upadłości.
Odpowiedź na trzecie pytanie, a mianowicie, "czy niemożność uzyskania duplikatów pomimo wykonania zalecenia z przepisów rozporządzenia stanowi wystarczającą przesłankę do wykluczenia naliczonego podatku VAT, nawet jeżeli nie ma innych podstaw do negowania transakcji, czy rzetelności dowodów na etapie rozliczania podatku od towarów i usług w 1999r." – musi być pozytywna w sensie tak postawionego pytania, natomiast negatywna z punktu widzenia interesów podatnika.
Jeszcze raz trzeba z całą mocą podkreślić, iż przepis § 54 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 1997r. jednoznacznie stanowi, w jakich przypadkach podatnik może zrealizować swoje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony uzależniając je od posiadania wyłącznie: oryginałów faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikatów.
Ustawodawca zatem nie dopuścił wywodzenia tego prawa za pomocą innych dowodów.
Istotne w sprawie jest jednak i to, iż podatnik wiedząc już o konieczności przedstawienia organom podatkowym duplikatów faktur przez okres dwóch lat trwania postępowania co do wszystkich faktur tego nie uczynił. Jeśli monity pisemne były niewystarczające, powinien on przedsięwziąć bardziej radykalne kroki zwracając się do sprzedawców o wystawienie duplikatów.
Próba przerzucenia odpowiedzialności za taki stan rzeczy aktualnie na organy podatkowe musi zakończyć się niepowodzeniem.
W powyższym stanie faktycznym i prawnym Sąd stwierdza, iż nie doszło do naruszenia w niniejszej sprawie ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.
Weryfikacja składanych rozliczeń jest możliwa do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to jest do upływu 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku / art. 70§1 Ordynacji podatkowej /. Dlatego też podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, fakturę korygującą lub notę / § 56 ust. 1 w/w rozporządzenia; patrz również: przepis art. 86§1 Ordynacji podatkowej /.
Z przepisu art. 10 ust.2 tejże ustawy / w brzmieniu obowiązującym w roku 1999 / wynika, że zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości.
Oznacza to w sposób wyraźny, że ustawodawca przyznał organom podatkowym uprawnienie do badania rzetelności składanych przez podatników deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług. Z uwagi na to, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy ustawy o VAT łączą powstanie tego zobowiązania, organy te w takim przypadku mają uprawnienie do dokonania wymiaru kontrolnego podatku w ramach decyzji deklaratoryjnej określającej wielkość zobowiązania podatkowego podatnika oraz zakresu, w jakim nie zostało ono przez niego wykonane lub określenia wielkości zwrotu różnicy podatku. Zaznaczyć należy, że uprawnienie organu podatkowego do dokonania takiego wymiaru kontrolnego ograniczone jest jedynie czasokresem przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w art. 70§1 Ordynacji podatkowej.
Podatnik zdaje się nie rozróżniać momentu powstania zobowiązania podatkowego i prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z prawem organu podatkowego do dokonania weryfikacji wskazanych w deklaracji danych w okresie, o którym mowa w art. 70§1 Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną należało oddalić.