I SA/Wr 108/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-12-16
NSApodatkoweŚredniawsa
klasyfikacja taryfowacłozgłoszenie celneprzetwory spożywczeniemowlętasojaprawo celnepostępowanie dowodoweWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł dotyczącą taryfikacji towaru "B. sojowe", uznając, że organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła sporu o prawidłową klasyfikację taryfową towaru "B. sojowe". Skarżąca spółka kwestionowała decyzję organów celnych, które uznały kod PCN 1901 10 00 0 za nieprawidłowy, proponując kod 2106 90 98 0. Spółka argumentowała, że towar powinien być klasyfikowany jako przetwór z mączki sojowej (pozycja 1901), podczas gdy organy celne wskazywały na jego charakter jako przetworu spożywczego gdzie indziej niewymienionego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego przez organy celne, które nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dotyczyła skargi spółki A sp. z o.o. (obecnie B sp. z o.o.) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. uznającą zgłoszenie celne dla towaru "B. sojowe" za nieprawidłowe w zakresie taryfikacji. Organy celne obu instancji uznały, że właściwym kodem taryfy celnej jest 2106 90 98 0 (przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione), podczas gdy spółka wnosiła o zastosowanie kodu 1901 10 00 0 (przetwory dla niemowląt przygotowane do sprzedaży detalicznej). Spółka zarzucała organom celnym naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną wykładnię przepisów Taryfy celnej oraz Ordynacji podatkowej. Argumentowała, że towar, będący preparatem dla niemowląt z alergią na białka mleka krowiego, powinien być klasyfikowany do pozycji 1901, ponieważ jego zasadniczymi składnikami są izolat białka sojowego (przetwór z mączki sojowej) i syrop glukozowy (postać skrobi). Podkreślała, że dla tej pozycji nie jest wymagana zawartość mleka, a jedynie przetworów z mąki, mączki lub skrobi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy celne nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie zebrały opinii biegłego, która byłaby niezbędna do prawidłowego ustalenia, czy izolat białka sojowego i syrop glukozowy mogą być uznane za przetwory z mączki lub skrobi w rozumieniu przepisów Taryfy celnej. Brak ten uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i tym samym skuteczne wykluczenie możliwości klasyfikacji towaru do pozycji 1901. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 120, 122 i 187 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało uchylenie decyzji organu odwoławczego. W konsekwencji, Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, do prawidłowego ustalenia, czy izolat białka sojowego i syrop glukozowy mogą być uznane za przetwory z mączki lub skrobi w rozumieniu przepisów Taryfy celnej, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wykluczenie pozycji 1901.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że dla prawidłowej klasyfikacji towaru "B. sojowe" kluczowe jest ustalenie, czy jego składniki (izolat białka sojowego, syrop glukozowy) spełniają kryteria przetworów z mączki lub skrobi zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej. Organy celne nie przeprowadziły w tym zakresie wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie uzyskały opinii biegłego, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Taryfa celna art. 1901 10 00 0

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Taryfa celna art. 2106 90 98 0

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Taryfa celna art. 3504 00 00 0

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Taryfa celna art. 1901

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz.1271 ze zm. art. 97 § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 85 § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 13

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 262

Ustawa - Kodeks celny

Ord. pod. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 121 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Taryfa celna art. 3004

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Wyjaśnienia do Taryfy celnej

Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej

ORINS art. 3 (b)

Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej

ORINS art. 1

Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie uzyskały opinii biegłego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego charakterystyki i pochodzenia składników towaru "B. sojowe". Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego stanowi naruszenie przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

brak wyczerpania środków zaskarżenia uchybienie terminowi nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów okazały się trafne uchyla ona zarówno przepisom postępowania jak i narusza prawo materialne w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego Należności celne przywozowe są bowiem wymagalne według stanu towaru (...) w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. wyjaśnienia do której mają charakter norm prawnych możliwość zatem przypisania danego towaru do kodu PCN 2106 jest bezsprzecznie uzależniona od wcześniejszego wykluczenia innych pozycji Taryfy celnej nie jest wymagane by tego rodzaju preparat dla niemowląt zawierał w swym składzie mleko nie może mieć wpływu na ocenę i rozstrzygnięcie sprawy nie spełnia wymogów wiążącej polskie organy celne opinii Światowej Organizacji Celnej nie może budzić wątpliwości – na tle twierdzeń strony skarżącej oraz sformułowań w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, iż w omawianej sytuacji sama znajomość tylko składu "B. sojowego" nie będzie okolicznością wystarczającą dla przesądzenia, czy izolat białkowy mieści się w pojęciu "mączki sojowej" tudzież przetworu z tej mączki w rozumieniu uwagi (II)A, zaś syrop glukozowy – w zakresie pojęciowym "skrobi nieprzetworzonej, wstępnie zżelowanej lub rozpuszczonej" nie stanowiąc zarazem produktu skrobiowego "bardziej przetworzonego" w ujęciu uwagi (II)B. Na te okoliczności organy celne nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego. Samodzielnie dokonany przez organy celne wywód w zakresie technologicznego sposobu pozyskiwania, funkcji i charakterystyki izolatu białkowego oraz syropu glukozowego – bez dysponowania wiedzą specjalistyczną popartą dowodem z opinii biegłego – nie może z oczywistych względów wypełnić braków w materiale dowodowym sprawy i wykracza nadto poza granice zasady swobodnej oceny istniejących w sprawie dowodów sformułowaną w art.191 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy to materiał kompletny na wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, pozwalające na poczynienie ustaleń stanu faktycznego stosownie do stanu hipotetycznego, wynikającego z normy prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Swobodna ocena dowodów nie jest samowolą, gdy dokonana jest zgodnie z normami prawa procesowego i z zachowaniem określonych reguł

Skład orzekający

Bogumiła Kalinowska

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Łysikowska

członek

Anna Moskała

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia dowodu z opinii biegłego w sprawach celnych i podatkowych, konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, interpretacja przepisów Taryfy celnej dotyczących przetworów spożywczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klasyfikacji towaru "B. sojowe" i interpretacji konkretnych pozycji Taryfy celnej. Wnioski dotyczące postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy celnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego, zwłaszcza w kontekście specjalistycznej wiedzy (np. składu chemicznego, procesów technologicznych). Podkreśla znaczenie dowodu z opinii biegłego.

Kiedy brak opinii biegłego może uchylić decyzję celną? Sąd wskazuje na kluczowe błędy organów.

Dane finansowe

WPS: 2832 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 108/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Bogumiła Kalinowska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Łysikowska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska(sprawozdawca), Sędziowie - Sędzia NSA Henryka Łysikowska, - Sędzia NSA Anna Moskała, Protokolant Paulina Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółki z o.o. w O. obecnie B spółka z o.o. w O. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.832 zł (słownie: dwa tysiące osiemset trzydzieści dwa zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...], Nr [...] uznał zgłoszenie celne dokonane przez A spółkę z o .o. w O.- obecnie B spółka z o. o. - za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji towaru o nazwie B. sojowe uzasadniając w swej decyzji, iż wnioskowany przez spółkę kod PCN 1901 10 00 0 jest nieprawidłowy, właściwym natomiast jest kod PCN 2106 90 980 Taryfy celnej.
Odwołując się od powyższej decyzji spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz naruszenia zasad postępowania, zawartych w art. 120, 122 oraz 124 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa. Określając jako niezrozumiałe motywy, dla których rozważania organu dotyczą wyłącznie przetworów mlecznych z pominięciem innych grup przetworów w sytuacji, gdy do pozycji 1901 10 00 0 kwalifikuje się m.in. przetwory spożywcze dla niemowląt, przygotowane z mąki, co oznacza mąki, mączki i granulki pochodzenia roślinnego, objęte innymi działami, jak mąka sojowa – spółka zarzuciła, że dokonane przez organ celny ustalenia nie zostały poprzedzone właściwym postępowaniem wyjaśniającym i dowodowym, zaś kwalifikacja przedmiotowego towaru do pozycji 2106 90 98 0 jako przetworu spożywczego gdzie indziej nie wymienionego, pozbawiona jest podstaw materialnoprawnych. Spółka wywodziła, że poprawniejszą kwalifikację B. sojowego stanowiłoby przyporządkowanie tego towaru pozycji 3504 00 00 0 zważywszy na brzmienie reguły 3 (b) ORINS. Komponentem decydującym o zasadniczym charakterze B. sojowego jest izolowane białko soi, wobec czego kwalifikacja winna być właściwa dla tego składnika towaru. Ponadto strona wskazywała, że skoro B. sojowe odpowiada pod względem składu i funkcji towarowi o nazwie H. SL – kwalifikowanego do kodu PCN 1901 10 00 0 zgodnie z opinią klasyfikacyjną, tym samym nie zachodzą przesłanki do odmiennego traktowania towarów prawie identycznych, a jedynie sprowadzonych przez różnych importerów.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania – Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył, iż bezspornym jest, że wg certyfikatu producenta, ulotek informacyjnych sprowadzony preparat zawiera w swym składzie m.in. syrop glukozowy, izolat białka sojowego, oleje roślinne, aminokwasy, kwas cytrynowy, składniki mineralne, kleik ryżowy i cukier. Jest wolny od białek mleka krowiego i laktozy, przeznaczony dla niemowląt z alergią na białka mleka krowiego, galaktozemią oraz nietolerancją laktozy i sacharozy.
W przedmiocie wskazanej w odwołaniu jako alternatywnej taryfikacji towaru do kodu PCN 3504 00 00 0 organ odwoławczy przyjął, że omawiany produkt w kodzie tym nie może się mieścić, gdyż stanowi mieszaninę kilku surowców, w tym - izolatu białka. Białka objęte Działem 35 Taryfy celnej nie tworzą zaś mieszanin, lecz są substancjami.
W kwestii pozycji 3004 Taryfy celnej zauważono, że obejmuje ona "Leki (z wyjątkiem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006 ) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej". Jednakże uwaga 1 do działu 30 Taryfy celnej wyłącza szereg towarów z działu 30, stanowiąc w punkcie (a), iż: "Dział ten nie obejmuje żywności i napojów (takich jak odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne)". Zgodnie z tą uwagą , jak i komentarzem w Wyjaśnieniach należy klasyfikować sporny towar do pozycji 2106 jako produkt o charakterze dietetycznym, nie należy on bowiem do produktów leczniczych z uwagi na dostępność w otwartej sprzedaży oraz stosowanie również u dzieci zdrowych.
Przywołując zasadę taryfikacji towarów, wynikającą z reguły l ORINS uznano dalej w motywach rozstrzygnięcia, iż sprzeczne z tą regułą byłoby zakwalifikowanie spornego towaru do pozycji 1901 Taryfy celnej, gdyż nie odpowiada on charakterystyce towarów objętych wskazaną pozycją. W szczególności bowiem – wywodził organ - nie jest B. sojowe preparatem z mleka lub z mąki, lecz zawiera jedynie izolat białka sojowego (otrzymywany w wyniku bardzo złożonego procesu technologicznego), jak również jego składnikiem nie jest mleko, ani jego przetwory objęte pozycjami 0401 i 0404.
W konsekwencji, mając na uwadze skład surowcowy, właściwości oraz zastosowanie spornego towaru organ II instancji uznał, że B. sojowe spełnia wymagania pozycji 2106 Taryfy celnej, obejmującej zgodnie z jej brzmieniem "przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone". Organ podkreślił, przy tym , że w Wyjaśnieniach podano listę przykładowych produktów przypisywanych do pozycji 2106, a wśród nich wymienia się także te, które stanowią uzupełnienie diety na bazie ekstraktów roślinnych. Na poparcie tej tezy organ przywołał , że Światowa Organizacja Celna (WCO) pismem z dnia [...]. (Nr [...]) potwierdziła zasadność klasyfikowania produktów podobnych ze względu na skład – o nazwie "I." i "B. sojowy" - do pozycji 2106 90 Taryfy celnej.
Od tej decyzji spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we W., domagając się uchylenia decyzji obu instancji, formułując zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Taryfy celnej oraz zarządzenia Prezesa GUC w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej, przez błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie podpozycji 1901 10000 oraz opinii klasyfikacyjnej do tej podpozycji, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie podpozycji 2106 90 98 0, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jak również błędną wykładnię postanowień podpozycji 3504 00 000,
- naruszenia zasad postępowania, w szczególności przepisów art. 120, 121§1, 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Skarżąca spółka zarzuciła w szczególności, że organ odwoławczy nie zastosował wiążącego zapisu z wyjaśnień do Taryfy celnej, w myśl którego do podpozycji 1901 10 00 0 należy klasyfikować także produkty takie jak: "H. O", "H. l", "H. 2", "H. MCT", "H. SL", "Pre-A." i "Pre-M." "H. SL" - identyczne ze spornym towarem tak pod względem składu jak i przeznaczenia. Stąd też w ocenie skarżącej spółki organ odwoławczy zobowiązany był do zastosowania wobec B. sojowego kodu PCN analogicznego, jak względem "H. SL", czyli 1901 10 00 0. Zdaniem Spółki zaskarżona decyzja z powyższych względów narusza art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Strona skarżąca podtrzymała swe twierdzenia formułowane w toku postępowania celnego, że dla zachowania charakteru przetworu z mączki sojowej dany towar nie musi zawierać tej mączki w swym składzie. Wystarczające jest, zdaniem spółki, by towar był przetworem z takiej mączki (tj. uzyskanym na jej bazie). W tej materii, w przekonaniu skarżącej spółki niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni ścieśniającej co do opisu pozycji 1901 zawierającej zwrot " przetwory spożywcze z ...". Skoro – jak dowodziła strona skarżąca - przedmiotowy towar zawiera izolat białka sojowego stanowiący efekt technologicznej obróbki mączki sojowej, a nadto składnikiem spornego produktu jest syrop glukozowy - będący przetworem skrobi, tym samym sporny produkt odpowiada brzmieniu tej pozycji. Jak zarzuciła strona skarżąca – co do kwestii pochodzenia izolatu białkowego (z mączki sojowej) oraz syropu glukozowego będącego postacią skrobi organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, nie przejawiając w tej mierze jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej, czym naruszył szereg norm postępowania, a w szczególności winien był dopuścić dowód z opinii biegłego.
Gdyby zaś towar nie podlegał kwalifikacji do pozycji 1901 , zdaniem strony skarżącej należałoby wówczas przyjąć, iż odpowiednia jest pozycja 3504 w świetle reguły 3b ORINS. Organ II instancji całkowicie bowiem pominął okoliczność, że izolat białka sojowego jest komponentem decydującym o zasadniczym charakterze spornego produktu.
Odnosząc się do przywołanego w zaskarżonej decyzji pisma jednego z Dyrektorów WCO z dnia [...] – skarżąca zauważyła, że nie powinno i nie mogło mieć ono wpływu na ocenę i rozstrzygnięcie sprawy. Przytoczone pismo nie spełnia wymogów wiążącej polskie organy celne opinii Światowej Organizacji Celnej, które podejmowane są kolegialnie i w sposób bardzo sformalizowany. Opinie sekretariatu WCO nie mają mocy wiążącej, sekretariat nie jest bowiem uprawniony do ich wydawania. Uprawnienie takie posiada jedynie Komitet i Rada WCO.
W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec przeprowadzonej reformy sądownictwa administracyjnego przedmiotowa skarga, choć wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. , jako właściwy (rzeczowo i miejscowo), z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego zasługiwał na uwzględnienie, mimo iż nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów okazały się trafne. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała jednak, że uchybia ona zarówno przepisom postępowania jak i narusza prawo materialne w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W sprawie, przedmiotem której jest taryfikacja, okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia, a zatem wymagającą prawidłowego ustalenia, jest przede wszystkim stan towaru (art.85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny - Dz.U.Nr 23, poz 117 ze zm.). Należności celne przywozowe są bowiem wymagalne według stanu towaru (...) w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie przy tym z art.13 cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych (§1), klasyfikację określa kod taryfy celnej towarów zawarty taryfie celnej (§5 i 6), wyjaśnienia do której mają charakter norm prawnych (§7). W tym zakresie - w stanie prawnym stosownym do daty zgłoszenia celnego – materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia stanowią przepisy aktów wykonawczych do Kodeksu celnego, a to przepisy rozp. RM z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz.1047) – zwane dalej Taryfą celną i zarządzenie Prezesa GUC z dnia 17.09.1997r.-Wyjaśnienia do Taryfy celnej (M.P. Nr 76, poz. 715) - zwane dalej Wyjaśnieniami.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego przez stronę skarżącą towaru pod nazwą "B. sojowe". Organy celne obu instancji uznały zgłoszenie celne obejmujące tenże preparat za nieprawidłowe z powodu wskazania – w ich ocenie – niewłaściwego kodu PCN 1901 10 00 0 zamiast 2106 90 98 0.
Zastosowana przez organy celne pozycja 2106 zawiera według Taryfy celnej "przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone". Potwierdza to także komentarz zawarty w wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stwierdzono w nim bowiem, że przedmiotowa pozycja obejmuje wymienione przetwory spożywcze, pod warunkiem, że nie są one objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze. Z takim zastrzeżeniem do pozycji 2106 zalicza się – przetwory przeznaczone do spożycia przez ludzi, zarówno bezpośrednio, jak i po obróbce (takiej jak gotowanie, rozpuszczanie lub zagotowanie w wodzie, mleku itd.), przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, stosowane do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Omawiana pozycja obejmuje przetwory składające się z mieszanin związków chemicznych (kwasów organicznych, soli wapniowych itd.) ze środkami spożywczymi ( mąką, cukrem, mlekiem w proszku itd.), stosowane zarówno jako składniki produktów spożywczych, jak też dla polepszenia ich niektórych właściwości (wyglądu, trwałości itd.). Dodatkowo – przy przedstawionym dalej przykładowym wyliczeniu poszczególnych wyrobów w uwagach zawartych w wyjaśnieniach do Taryfy celnej w pkt (1) wskazano, że proszki na bazie mąki, mączki, skrobi, ekstraktu słodowego lub towarów objętych pozycjami 0401 do 0404 zawierające lub nie dodatek kakao, są objęte pozycją 1806 lub 1901.
Na tle przytoczonych regulacji możliwość zatem przypisania danego towaru do kodu PCN 2106 jest bezsprzecznie uzależniona od wcześniejszego wykluczenia innych pozycji Taryfy celnej, to znaczy ustalenia, że importowany produkt nie jest wymieniony ani włączony do jakiejkolwiek innej pozycji. Dla celów zaklasyfikowania spornego "B. sojowego" należałoby wobec tego wyeliminować pozostałe pozycje Taryfy celnej, w szczególności deklarowaną przez stronę skarżącą o kodzie PCN 1901. Analizując treść tej pozycji należy wskazać, iż dotyczy ona – zgodnie z jej brzmieniem - zasadniczo trzech rodzajów produktów:
l/ ekstraktu słodowego,
2/ przetworów spożywczych z mąki, mączki, skrobi lub ekstrakty słodowego, nie zawierających kakao lub zawierających mniej niż 40% wagowych kakao obliczonych według całkowicie odtłuszczonej bazy, gdzie indziej nie wymienionych, ani nie wyłączonych,
3/ przetworów spożywczych z towarów objętych pozycjami od 0401 do 0404, nie zawierających kakao lub zawierających mniej niż niż 5 % wagowych kakao obliczonych według całkowicie odtłuszczonej bazy, gdzie indziej nie wymienionych, ani nie wyłączonych.
W Taryfie celnej w ramach omawianego kodu PCN 1901, a zatem odnośnie wszystkich grup przytoczonych wyżej artykułów spożywczych, wyszczególnionych zostało kilka podpozycji, w tym o kodzie PCN 1901 10, określoną jako "przetwory dla niemowląt przygotowane do sprzedaży detalicznej". W kontekście okoliczności, iż importowany produkt pod nazwą "B. sojowe" jest artykułem przeznaczonym dla niemowląt, a strona skarżąca utrzymuje, iż właściwą jest w tym przypadku podpozycja 1901 10, wypada podnieść wbrew przekonaniu organów celnych, iż dla potrzeb klasyfikacji do tej podpozycji nie jest wymagane by tego rodzaju preparat dla niemowląt zawierał w swym składzie mleko, gdyż pozycja 1901 – co wynika wprost z jej brzmienia - odnosi się nie tylko do przetworów z produktów mleczarskich, tzn. objętych kodami PCN od nr 0401 do 0404, lecz również pozostałych, jak ekstrakt słodowy lub przetwory z mąki, mączki, skrobi. Notabene – komentarz zamieszczony w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej zawiera odrębne uwagi do wszystkich trzech grup artykułów i w każdej z nich /(I), (II), (III)/ jest mowa o produktach dla niemowląt. I tak w uwadze (I) zapisano, że ekstrakty słodowe są stosowane głównie do przygotowywania produktów używanych między innymi w żywieniu niemowląt, w uwadze (II) odnoszącej się do drugiej grupy przetworów objętych pozycją 1901 z mąki, mączki lub skrobi wskazano, że przetwory te są często stosowane w produkcji żywności dla niemowląt przez proste zmieszanie lub gotowanie na mleku lub w wodzie, a zatem i tu również nie wprowadzono wymogu zawartości wyrobów mlecznych w składzie danego preparatu, o czym świadczy użycie spójnika "lub". Jedynie w ostatniej z wymienionych grup artykułów wymagana jest zawartość składników mlecznych, ponieważ odnoszą się one do przetworów spożywczych z towarów objętych pozycjami od nr 0401 do 0404 - występujących w postaci produktów mleczarskich. Potwierdzeniem takiego rozumowania są postanowienia Taryfy celnej, gdyż Dział 19 tego aktu prawnego dotyczy, jak zatytułowano - przetworów ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka. Na argumentację powyższą nie może mieć wpływu opinia klasyfikacyjna zamieszczona w Tomie V Wyjaśnień do Taryfy celnej, zgodnie z którą preparaty z mleka przeznaczone dla niemowląt w opakowaniach do sprzedaży detalicznej, zawierające lub nie dodatki zbożowe lub owocowe, klasyfikuje się do kodu PCN 1901 10 00 0 z jednoczesnym zdefiniowaniem , iż są to preparaty na bazie mleka krowiego, w którym dokonano zmiany składu mleka krowiego. Należy bowiem zauważyć, iż cytowana opinia swym zakresem przedmiotowym nie dotyczy generalnie produktów dla niemowląt, lecz klasyfikuje tylko te, które zostały sporządzone na bazie mleka krowiego, usuwając potencjalne wątpliwości do jakiego kodu PCN mogą być zaliczone. Wniosek wysnuwany na jej podstawie, iż tym samym specyfiki przeznaczone dla niemowląt nie sporządzone na bazie mleka są wyłączone z kodu PCN 1901 - nie znajduje oparcia w treści postanowień Taryfy celnej oraz wyjaśnień do niej.
W przedstawionym świetle należałoby zatem ustalić, czy dla celów pozycji 1901 "B. sojowe" - pozostając niespornie preparatem bezmlecznym - spełnia pozostałe wymagania przewidziane dla tej pozycji, a w szczególności, czy mieści się w drugiej części objętych nią produktów w rodzaju "przetworów spożywczych z mąki, mączki, skrobi lub ekstraktu słodowego".
Pojęcie tej grupy przetworów zostało doprecyzowane bliżej w uwadze (II) Wyjaśnień do Taryfy celnej, przez uściślenie, że niniejsza pozycja obejmuje szereg przetworów spożywczych na bazie mąki lub mączki, skrobi lub ekstraktu słodowego, które wywodzą swoje zasadnicze właściwości od tych surowców bez względu na to, czy te składniki dominują wagowo lub objętościowo, czy też nie. Inne natomiast substancje takie jak mleko, cukier, jaja, kazeina, witaminy, owoce, olej itd. mogą być dodane do tych głównych składników w celu polepszenia ich wartości dietetycznej. Dla celów tej pozycji wskazano dalej w uwadze określonej jako (A), że terminy "mąki", "mączki" oznaczają nie tylko mąki i mączki zbożowe objęte działem 11, ale także spożywcze mąki, mączki, granulki pochodzenia roślinnego objęte innymi działami, takie jak mąka sojowa. Z kolei w uwadze (B) zaznaczono, że termin "skrobia" obejmuje zarówno skrobie nieprzetworzone, jak też skrobie, które zostały wstępnie zżelowane lub rozpuszczone, lecz nie obejmuje produktów skrobiowych bardziej przetworzonych, takich jak maltodekstryny.
Jak wynika z akt sprawy "B. sojowe" jest mieszanką wielu składników: syropu glukozowego, izolatu białka sojowego, olejów roślinnych (palmowy, rzepakowy, kokosowy, słonecznikowy, kukurydziany), aminokwasów (L-metionina, tauryna, karnityna), kwasu cytrynowego, składników mineralnych. Bezspornie też jest to preparat wolny od białek mleka krowiego i laktozy, przeznaczony dla niemowląt od l miesiąca życia z alergią na białka mleka krowiego oraz nietolerancją laktozy, sacharozy i galaktozy. "B. sojowe" zaleca się do żywienia niemowląt w przypadku braku pokarmu naturalnego lub jako pożywienie uzupełniające stosowane w połączeniu z pokarmem naturalnym. Preparat może być również samodzielnym posiłkiem, jak również służyć do przygotowania kleików i kaszek bezmlecznych oraz innych dań bezmlecznych.
Strona skarżąca wywodzi, iż zasadniczymi elementami składnikowymi omawianego towaru są - pozyskiwany z mączki sojowej i stanowiący jej przetwór izolat białkowy oraz syrop glukozowy jako postać skrobi. Według przedstawionego wyżej opisu zatem niewątpliwie dla przyjęcia, iż przedmiotowy towar posiada cechy, o których mowa w rozumieniu Wyjaśnień do Taryfy celnej, należałoby ustalić, czy jego istotne w składzie komponenty - odnośnie roli spełnianej ze względu na charakter ostatecznego produktu - w rzeczy samej mogą być uznane za przetwory z mączki lub skrobi.
W ocenie Sądu na tę okoliczność stosowanych ustaleń faktycznych brak.
Nie może bowiem budzić wątpliwości – na tle twierdzeń strony skarżącej oraz sformułowań w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, iż w omawianej sytuacji sama znajomość tylko składu "B. sojowego" nie będzie okolicznością wystarczającą dla przesądzenia, czy izolat białkowy mieści się w pojęciu "mączki sojowej" tudzież przetworu z tej mączki w rozumieniu uwagi (II)A, zaś syrop glukozowy – w zakresie pojęciowym "skrobi nieprzetworzonej, wstępnie zżelowanej lub rozpuszczonej" nie stanowiąc zarazem produktu skrobiowego "bardziej przetworzonego" w ujęciu uwagi (II)B. Na te okoliczności organy celne nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego. Samodzielnie dokonany przez organy celne wywód w zakresie technologicznego sposobu pozyskiwania, funkcji i charakterystyki izolatu białkowego oraz syropu glukozowego – bez dysponowania wiedzą specjalistyczną popartą dowodem z opinii biegłego – nie może z oczywistych względów wypełnić braków w materiale dowodowym sprawy i wykracza nadto poza granice zasady swobodnej oceny istniejących w sprawie dowodów sformułowaną w art.191 Ordynacji podatkowej.
Takich opinii jednakże - tj. opinii na wskazane wyżej okoliczności - w niniejszej sprawie nie zebrano. Jak jednak wynika z akt sprawy organ celny zwracał się wprawdzie o ich wydanie, o czym mowa na stronie 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednakże sporządzone opinie są niepełne i nie udzielają odpowiedzi na powyżej wskazane wątpliwości. W konsekwencji trzeba bezsprzecznie przyznać, że ustaleń faktycznych w tym kierunku nie prowadzono, o czym świadczy również fakt, że nie dokonano w istocie żadnego ustosunkowania się do zebranych opinii w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ poddał ocenie jedynie opinie przedłożone w toku postępowania przez stronę skarżącą, które jak zarzucono w skardze dotyczyły zresztą innych niż B. sojowe preparatów spornych.
W ocenie Sądu stanowi to o uchybieniu przepisów proceduralnych. Wskazać przy tym należy, że prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy to materiał kompletny na wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, pozwalające na poczynienie ustaleń stanu faktycznego stosownie do stanu hipotetycznego, wynikającego z normy prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Tylko materiał kompletny umożliwia ocenę dowodów mieszczącą się w granicach prawem przewidzianej swobody. Swobodna ocena dowodów nie jest samowolą, gdy dokonana jest zgodnie z normami prawa procesowego i z zachowaniem określonych reguł, dotyczących m.in. mocy dowodowej poszczególnych dowodów (z uwzględnieniem art.180, 181, 194 § 1 Ordynacji podatkowej). Wskazane reguły rzutują na ocenę znaczenia i wartości dowodów, która w sposób poddający się kontroli musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art.210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej) - czego w niniejszej sprawie nie dopełniono.
Tym samym, organy z naruszeniem wymogów Ordynacji podatkowej nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych i nie można wobec tego przyjąć by na tle niepełnego materiału dowodowego skutecznie wykluczyły wobec przedmiotowego towaru klasyfikowanie go do pozycji o kodzie PCN 1901, co jest warunkiem koniecznym do ewentualnego uznania za właściwą pozycję 2106.
Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 i 152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wobec wniosku Dyrektora Izby Celnej we W. o połączenie toczących się przed tut. Sądem spraw do wspólnego rozpoznania - a to celem orzeczenia o kosztach jak za jedną sprawę - wyjaśnienia wymaga, że co do zasady, połączenie spraw do wspólnego rozpoznania nie rzutuje na wysokość zwracanych kosztów postępowania. Połączenie spraw, nawet do łącznego rozstrzygnięcia (art.111 ustawy) nie czyni bowiem z połączonych spraw jednej, nowej sprawy. "Łączny" wyrok wydany w takim przypadku winien zatem zawierać osobne rozstrzygnięcia - dla każdej z połączonych spraw - także co do kosztów postępowania.
Orzekając w niniejszej sprawie o kwocie zwracanych stronie skarżącej kosztów postępowania Sąd zauważa, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak regulacji (na podobieństwo art.102 kpc czy art.55 uchylonej ustawy o NSA) umożliwiających sądowi wojewódzkiemu zasądzenie tylko części kosztów (np. z uwagi na tożsamości skarg w licznych, toczących się postępowaniach). Nie budzi przy tym wątpliwości składu orzekającego, że przepis art.97 §2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r.,Nr 153, poz.1271 ze zm.) nie pozwala na zastosowanie art.55 ustawy o NSA.