I SA/Wr 106/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od marca 2018 r. do maja 2019 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez K. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o., uznając te transakcje za nierzeczywiste i stosując 100% sankcję VAT. Skarżąca argumentowała, że usługi zostały faktycznie wykonane, a organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i błędnie oceniły dowody. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak rzeczywistego wykonania usług udokumentowanych sporne fakturami, co skutkowało odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że w przypadku tzw. pustych faktur, organ nie musi udowadniać złej wiary podatnika. Jednakże, w kwestii ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że polskie przepisy dotyczące sankcji VAT (art. 112b i 112c ustawy o VAT) mogą naruszać zasadę proporcjonalności i neutralności VAT, ponieważ nie pozwalają na miarkowanie wysokości sankcji w zależności od konkretnych okoliczności sprawy. W związku z tym, Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem tych wytycznych, uchylając decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i prawa UE w kontekście sankcji VAT, zwłaszcza w przypadkach, gdy polskie przepisy nie pozwalają na miarkowanie ich wysokości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości miarkowania sankcji VAT przez organy podatkowe, co może ulec zmianie w wyniku nowelizacji przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może być przyznane na podstawie faktur dokumentujących czynności, które nie zostały faktycznie dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi. Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie dają uprawnienia do odliczenia wykazanego w nich podatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo wykazały, iż transakcje ujęte w spornych fakturach nie zostały wykonane przez wskazanych kontrahentów. Brak materialnych śladów po usługach oraz brak dowodów potwierdzających zapłatę i wykonanie usług przemawiały za stanowiskiem organów. W przypadku tzw. pustych faktur, organ nie musi udowadniać złej wiary podatnika.
Czy zastosowanie 100% sankcji VAT jest zgodne z zasadą proporcjonalności i prawem UE, gdy polskie przepisy nie pozwalają na miarkowanie jej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, automatyczne stosowanie 100% sankcji VAT, bez możliwości uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy i zasady proporcjonalności, może być niezgodne z prawem UE.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące sankcji VAT (art. 112b i 112c ustawy o VAT) mogą naruszać zasadę proporcjonalności, ponieważ nie dają organom podatkowym możliwości dostosowania kwoty sankcji do konkretnych okoliczności sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, nakazując organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wytycznych TSUE.
Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły zebrany materiał dowodowy?
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie ustalenia braku rzeczywistego wykonania usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podjęły wszelkie niezbędne czynności dowodowe, przesłuchały świadków, wezwały strony do składania wyjaśnień i oceniły dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych zostały uznane za bezzasadne w kontekście ustalenia braku rzeczywistych transakcji.
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje każdemu, kto jest nabywcą towaru i podatnikiem podatku od towarów i usług oraz otrzymał fakturę stwierdzającą to nabycie towarów lub usług, a nabycie ma związek ze sprzedażą opodatkowaną.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT w przypadku wykazania w deklaracji kwoty zobowiązania podatkowego niższej od należnej.
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa 100% stawkę sankcji VAT w przypadku, gdy nieprawidłowość wynika z obniżenia podatku naliczonego z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 90
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy proporcjonalnego odliczania podatku naliczonego.
k.p.a. art. 122
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów przedsięwzięcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 191
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady proporcjonalności i prawa UE w zakresie stosowania 100% sankcji VAT z uwagi na brak możliwości miarkowania jej wysokości przez organy podatkowe.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i oceny dowodów (uznane za bezzasadne w kontekście braku rzeczywistych transakcji). • Zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT) w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego (uznane za bezzasadne).
Godne uwagi sformułowania
faktury puste sensu stricto • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane • zasada proporcjonalności • niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym
Skład orzekający
Aneta Brzezińska
sprawozdawca
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący
Marta Semiczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i prawa UE w kontekście sankcji VAT, zwłaszcza w przypadkach, gdy polskie przepisy nie pozwalają na miarkowanie ich wysokości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości miarkowania sankcji VAT przez organy podatkowe, co może ulec zmianie w wyniku nowelizacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania sankcji VAT i zgodności polskich przepisów z prawem UE, co jest kluczowe dla wielu podatników. Wyrok podkreśla znaczenie zasady proporcjonalności w prawie podatkowym.
“Sąd uchyla 100% sankcję VAT! Czy polskie przepisy są niezgodne z prawem UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.