I SA/WR 1038/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2020-06-10
NSApodatkoweWysokawsa
VATPolicjazadania statutoweorgany władzy publicznejinterpretacja podatkowarefakturowaniezwrot kosztówpomoc prawna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając, że rozliczenia między jednostkami Policji za wykonane zadania statutowe nie podlegają VAT.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku VAT, gdzie Komenda Wojewódzka Policji pytała, czy refakturowanie kosztów poniesionych przy wykonywaniu zadań statutowych na rzecz innych jednostek Policji powinno być dokumentowane fakturą VAT. Dyrektor KIS uznał, że tak, powołując się na możliwość wykonywania podobnych czynności przez podmioty prywatne. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że Policja w tym zakresie działa jako organ władzy publicznej, a rozliczenia mają charakter publicznoprawny, nie podlegający VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Komendy Wojewódzkiej Policji na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżąca Policja wykonywała zadania statutowe na rzecz innych jednostek Policji, takie jak holowanie pojazdów czy pokrycie kosztów paliwa, i rozliczała się poprzez refakturowanie poniesionych wydatków. Wnioskodawca stał na stanowisku, że czynności te, wykonywane w ramach pomocy prawnej i wynikające z przepisów prawa, nie są działalnością gospodarczą i nie podlegają VAT, powołując się na art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, który wyłącza organy władzy publicznej z grona podatników VAT, z wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Dyrektor KIS uznał jednak, że czynności te podlegają VAT, ponieważ podobne zadania mogą być wykonywane przez podmioty prywatne, a rozliczenia stanowią wynagrodzenie. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, podzielając stanowisko Policji. Sąd podkreślił, że Policja w tym zakresie działa jako organ władzy publicznej, a nie przedsiębiorca, a rozliczenia mają charakter zwrotu poniesionych wydatków, a nie wynagrodzenia. W związku z tym, czynności te nie podlegają opodatkowaniu VAT i nie powinny być dokumentowane fakturami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozliczenia te nie podlegają opodatkowaniu VAT i nie powinny być dokumentowane fakturami VAT.

Uzasadnienie

Policja w zakresie wykonywania zadań statutowych na rzecz innych jednostek Policji działa jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT. Rozliczenia te mają charakter zwrotu poniesionych wydatków, a nie wynagrodzenia, i są oparte na przepisach prawa, a nie umowach cywilnoprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłączenie organów władzy publicznej z grona podatników VAT w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika VAT, obejmująca osoby prawne i jednostki organizacyjne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa, że odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju są opodatkowane VAT.

Ustawa o Policji art. 1 § ust. 1

Podstawa prawna wykonywania zadań przez Policję.

Ustawa o Policji art. 7 § ust. 1 pkt 2

Zakres zadań Policji.

Ustawa o Policji art. 14 § ust. 1

Zadania Policji w zakresie postępowania przygotowawczego.

k.p.k. art. 298

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 311 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325a § § 1

Kodeks postępowania karnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje skargi na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 57a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie interpretacji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie interpretacji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

O.p. art. 14b § § 1

Ordynacja podatkowa

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 14b § § 2

Ordynacja podatkowa

Zakres wniosku o interpretację (stan faktyczny lub zdarzenia przyszłe).

O.p. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

Wymogi wniosku o interpretację (opis stanu faktycznego, własne stanowisko).

O.p. art. 14c § § 1

Ordynacja podatkowa

Treść interpretacji indywidualnej (opis stanu faktycznego, ocena stanowiska wnioskodawcy).

O.p. art. 14c § § 2

Ordynacja podatkowa

Wskazanie prawidłowego stanowiska w interpretacji.

Ustawa o finansach publicznych

Definicja jednostki budżetowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Policja w zakresie wykonywania zadań statutowych na rzecz innych jednostek Policji działa jako organ władzy publicznej, a nie przedsiębiorca. Rozliczenia między jednostkami Policji za wykonane zadania statutowe mają charakter zwrotu poniesionych wydatków, a nie wynagrodzenia. Czynności wykonywane przez Policję w ramach pomocy prawnej są realizowane na podstawie przepisów prawa, a nie umów cywilnoprawnych, co wyłącza je z opodatkowania VAT na podstawie art. 15 ust. 6 u.p.t.u.

Odrzucone argumenty

Dyrektor KIS argumentował, że czynności wykonywane przez Policję mogą być wykonywane przez podmioty prywatne, co uzasadnia traktowanie Policji jako podatnika VAT. Dyrektor KIS uznał, że rozliczenia między jednostkami Policji stanowią wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu VAT.

Godne uwagi sformułowania

nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego i musi być ona wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej. Decydujące jest to, czy organ władzy publicznej wykonując te zadania działa w charakterze władczym, korzystając ze swoich kompetencji (w ramach imperium) oraz, czy podejmując dane czynności, działa jako uczestnik obrotu na konkurencyjnym rynku i funkcjonuje w warunkach konkurencji. nie jest możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi. otrzymywany przez stronę skarżącą zwrot wydatków za udzielanie pomocy prawnej ma charakter publicznoprawny i pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący sprawozdawca

Jadwiga Danuta Mróz

sędzia WSA

Maria Tkacz-Rutkowska

sędzia WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 6 ustawy o VAT w kontekście rozliczeń między jednostkami organizacyjnymi tego samego typu (np. Policji) oraz charakteru czynności wykonywanych w ramach zadań statutowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Policji, ale może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych lub organów władzy publicznej wykonujących podobne zadania w ramach pomocy prawnej lub współpracy międzyresortowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów VAT w nietypowej sytuacji, jaką są rozliczenia między jednostkami Policji, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w VAT i administracyjnym.

Policja kontra VAT: Czy służby mundurowe muszą płacić podatek od własnych rozliczeń?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1038/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2020-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz
Maria Tkacz-Rutkowska
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1232/20 - Postanowienie NSA z 2024-05-22
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 106
art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2020 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację II. zasądza na rzecz Skarżącej od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 697,00 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2019 r. Komenda Wojewódzka Policji we W. (dalej: Strona, Wnioskodawca, Skarżąca) wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie sposobu dokumentowania rozliczeń z innymi jednostkami Policji w związku z wykonywaniem na ich rzecz zadań zleconych.
We wniosku wskazała, że jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, dalej: "ustawa o VAT") w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych z wyłączeniem zadań statutowych nałożonych odrębnymi przepisami prawa.
W ramach realizowanych zadań statutowych Strona wykonuje czynności zlecone przez inne jednostki Policji, do ich wykonania wykorzystywane są pojazdy służbowe a czynności przeprowadza się na terenach właściwych dla innych Komend Wojewódzkich Policji. Taka kolej rzeczy skutkuje zwiększeniem kosztów zużycia paliwa, parkowania oraz holowania. Rozliczanie między jednostkami policji w zakresie statutowych czynności następuje poprzez refakturowanie poniesionych kosztów.
Do czynności zleconych Wnioskodawcy przez inną jednostkę Policji w ramach realizowanych zadań statutowych - będących przedmiotem interpretacji - zalicza się usługi holowania i parkowania pojazdów przechowywanych do celów dochodzeniowo-śledczych, pokrycie kosztów zużycia paliwa oraz badań osób zatrzymanych przed ich umieszczeniem w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych.
Czynności zlecone wykonywane są na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 i w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o Policji oraz na podstawie art. 298, art. 311 § 2 i art. 325a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego oraz przepisów Zarządzenia nr 4 Komendanta Głównego Policji z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo - śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym (Dz. Urz. KGP z 2017 r. poz. 9 ze zm.).
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy wykonując zadania statutowe wynikające z ustawy o Policji zlecone przez inną jednostkę Policji właściwym jest, że Wnioskodawca rozlicza się z tą jednostką Policji poprzez wystawienie faktury VAT?
Przedstawiając własne stanowisko Strona podkreśliła znaczenie przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT który wprost wskazuje na krąg podmiotów niebędących podatnikami z wyłączeniem czynności wykonywanych w ramach umów cywilnoprawnych. Uzależnia on podmiotowość podatnika w w/w ustawie od charakteru stosunku prawnego w ramach którego świadczenie jest wykonywane. Jednocześnie odnosząc się do unijnych regulacji tj. art. 4 ust. 5 Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE.L. 1977.145.1 z dnia 13 czerwca 1977 r. dalej: "IV Dyrektywa") z którego wynika iż krajowe, regionalne i lokalne organy władzy i inne instytucje prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z prowadzoną przez nie działalnością oraz transakcjami, które zawierają jako władze publiczne nawet jeśli pobierają należności pieniężne w związku z działalnością. Istotnym elementem stosunku prawnego wynikającego z relacji między organem władzy publicznej a podmiotem na rzecz którego, organ wykonuje dane czynności są źródło i charakter owego stosunku. Zwraca się także uwagę na swobodę stron do kształtowania treści stosunku prawnego oraz czy przedmiotowa swoboda jest ograniczana przez przepisy prawa administracyjnego.
Strona powołała się także na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w którym to Trybunał podkreślił, że dla zastosowania art. 4 ust. 5 IV Dyrektywy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek tj. działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego oraz musi być wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej.
Dalej, Wnioskodawca podkreślił, że realizując ustawowe zadania nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej nakierowanej na uzyskanie zarobku a tylko taka powoduje że organ musi być uznany za podatnika podatku VAT. Ponadto zaznaczył, iż Komendy Policji są jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa. Wskazał, że wykonuje zadania w ramach przysługującej jej władzy publicznej. Działając na zlecenie innych jednostek Policji zachowuje się jak organ władzy publicznej a nie jak podmiot gospodarczy.
Zaznaczył, że nie jest możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Podstawą kształtowania stosunków prawnych między jednostkami Policji są przepisy powszechnie obowiązujące, a nie wola Stron.
Zdaniem Skarżącej, fakt porozumienia się dwóch jednostek Policji w ramach pomocy prawnej w związku z wykonywaniem czynności dotyczących realizacji ustawowych zadań nie może być rozumiane jako zawarcie i wykonanie umowy cywilnoprawnej. Do czynności wykonywanych na zlecenie innych jednostek Policji ma zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a czynności te według Strony nie powinny być dokumentowane fakturami VAT.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ, organ I instancji) w dniu [...] 2019 r. wydał interpretację indywidualną w przedmiotowej sprawie, nie zgadzając się ze stanowiskiem Wnioskodawcy.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podkreślił że, zakres opisanych czynności, które Strona wykonuje na zlecenie innych jednostek Policji za które należne jest wynagrodzenie wpisują się w jej działalność.
Dalej, uznał że przedmiotowe czynności wykonywane są w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na fakt ,iż identyczne zadania mogą być wykonywane przez podmioty prywatne. Organ podkreślił, że w zakresie tych czynności Wnioskodawca nabywa usługi oraz paliwo od usługodawców będących podmiotami komercyjnymi.
W przedmiotowym stanie faktycznym w ocenie organu dochodzi do czynności podlegających opodatkowaniu, bowiem mają miejsce czynności między odrębnymi podmiotami, które wykonywane są odpłatnie. Co więcej, w zakresie przenoszenia na inną jednostkę Policji wydatków związanych z realizacją zadań w opisanym zakresie, Skarżąca działa w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym, w tym przypadku zdaniem organu mają zastosowanie przepisy ogólne dotyczące opodatkowania czynności zawarte w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT oraz zasady dotyczące dokumentowania przez podatników czynności podlegających opodatkowaniu. Co oznacza, że czynność przeniesienia w/w wydatków na inną jednostkę Policji, winna zostać udokumentowana fakturą wystawioną przez Stronę. Nie zgadzając się z przedmiotową interpretacją, Wnioskodawca w dniu 18 listopada 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej interpretacji zarzucił:
- naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT przez niewłaściwe przyjęcie jego zastosowania polegające na przyjęciu, że Wnioskodawca działa w charakterze podatnika w związku z czym znajdą zastosowanie przepisy ogólne dotyczące opodatkowania czynności zawarte w przedmiotowym przepisie;
- naruszenie przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT przez niewłaściwą ocenę co do zastosowania polegającą na niewyłączeniu z grona podatników podatku VAT Skarżącej w zakresie realizowanych zadań. Uzasadniając treść żądania Strona podkreśliła, że jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa co za tym idzie jest osobą prawną oraz działa jako jednostka budżetowa w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Jest czynnym podatnikiem VAT tylko w zakresie zawieranych umów cywilnoprawnych. Jednakże działając na zlecenie innych jednostek Policji – zachowuje się jak organ publiczny z uwagi na zakres wykonywanych czynności tj. czynności związane z postępowaniem przygotowawczym. Podejmowane działania stanowią wyłączną kompetencję jednostek Policji oraz nie powodują zakłóceń konkurencji. Z tego powodu, zdaniem Wnioskodawcy nie zasługuje na aprobatę twierdzenie organu dotyczące możliwości wykonywania owych czynności przez podmioty prywatne. Należy podkreślić, że nie jest możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej między jednostkami Policji. Podstawą realizacji czynności zlecanych przez inne jednostki Policji są przepisy powszechnie obowiązujące a nie wola Stron – jak w przypadku umów.
Zdaniem Skarżącej, porozumienia między jednostkami Policji w zakresie wykonywania określonych czynności w ramach zadań ustawowych, nie powinny być oceniane jako zawarcie i wykonanie umowy cywilnoprawnej. Wszelkie rozliczenia między jednostkami sprowadzają się do zwrotu poniesionych wydatków, który nie może zostać uznany jako forma wynagrodzenia. W odpowiedzi na przedmiotową Skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą prawną wniosku, z którym Wnioskodawca wystąpił do organu, był art. 14b § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek taki może dotyczyć zarówno zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.), powinien jednak wyczerpująco je opisywać oraz zawierać własne stanowisko skarżącego co do zaistniałego problemu (art. 14b § 3 O.p.). Z kolei interpretacja indywidualna powinna zawierać wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (art. 14c § 1 O.p.), a w przypadku, gdy stanowisko wnioskodawcy okazało się nieprawidłowe – także wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.).
We wniosku wszczynającym postępowanie Komenda Wojewódzka Policji we W. powzięła wątpliwość co do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług przy wykonywaniu zadań statutowych, wynikających z ustawy o Policji w ramach pomocy prawnej, zleconej przez inną jednostkę Policji. Chodzi tu o sytuacje gdy realizując zadania zlecone, wykonywane w ramach pomocy prawnej dla innej jednostki Policji, Komenda we W. dokonuje przykładowo: usługi holowania i parkowania pojazdów przechowywanych do celów dochodzeniowo-śledczych, pokrycie kosztów zużycia paliwa oraz badań osób zatrzymanych przed ich umieszczeniem w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych.
Po wykonaniu tego rodzaju czynności w ramach pomocy prawnej, Komenda na podstawie wyłącznie wewnętrznych wytycznych występuje do dysponenta II stopnia o zmianę planu finansowego, poprzez przeniesienie środków pomiędzy dysponentami III stopnia. W opinii Wnioskodawcy jest to związane wyłącznie z działalnością statutową Policji a zatem zastosowanie ma art. 15 ust. 6 ustawy o VAT który wyłącza z grona podatników podatku VAT organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy w zakresie zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa dla realizacji, których zostały one powołane z wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Organ natomiast przyjął, że wymienione we wniosku czynności nie wpisują się w działalność podmiotu jako organu władzy publicznej, gdyż identyczne zadania mogą być wykonywane przez podmioty prywatne. W związku z powyższym zastosowanie znajdą przepisy ogólne dotyczące opodatkowania czynności zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT oraz zasady dotyczące dokumentowania przez podatników czynności, podlegających opodatkowaniu, co do których, uregulowania zostały zawarte w art. 106a-106q ustawy o VAT, co oznacza że czynność przeniesienia poniesionych wydatków na inną jednostkę policji powinna zostać udokumentowana przez wystawienie faktury.
Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności odnieść się należy do treści mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, na które powoływały się obie strony postępowania.
Zgodnie z regulacją art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Natomiast stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższa regulacja wyłącza więc spod opodatkowania organy władzy publicznej w zakresie realizowanych przez nie zadań, nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem jednak czynności dokonanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Cytowany przepis wykładany literalnie uzależnia podmiotowość podatnika w podatku od towarów i usług od charakteru stosunku prawnego, w ramach którego świadczenie jest dokonywane. Świadczenia w ramach stosunków administracyjnoprawnych (publicznoprawnych) pozostają zgodnie z tą regulacją poza sferą opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Powołany przepis nie może też być interpretowany w oderwaniu od regulacji wspólnotowej, tj. art. 4 ust 5 Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U.UE.L.1977.145.1 z dnia 13 czerwca 1977r.), zwanej dalej "VI Dyrektywą", którego stanowi implementację. Zgodnie z jego treścią, krajowe, regionalne i lokalne organy władzy i inne instytucje prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują i transakcjami, które zawierają jako władze publiczne, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub inne płatności w związku z taką działalnością lub transakcjami. Na gruncie Dyrektywy 112 funkcjonuje analogiczna regulacja w art. 13 ust 1. W kontekście powołanych przepisów kwestia podmiotowości organów władzy publicznej w podatku od towarów i usług uzależniona jest od dwóch czynników. Działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego i musi być wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, w kontekście wykładni art. 15 ust. 6 u.p.t.u., na dwie istotne kwestie: źródło i charakter stosunku prawnego łączącego organ władzy publicznej z podmiotem na rzecz którego spełniane jest świadczenie (wykonywana czynność) oraz charakter prawny pobieranej opłaty (czy jest to opłata zbliżona do daniny publicznej czy też jest to cena ustalana w realiach rynkowych). Istotne także jest, czy strony danego stosunku prawnego mają pełną swobodę co do ustalania jego treści, czy też swoboda ta ograniczona jest przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014r. sygn. I FSK 1644/13, wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2014r. sygn. I SA/Po 1041/14 czy wyrok WSA w Krakowie z 22 września 2015r. sygn. I SA/Kr 1246/15, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydujące jest to, czy organ władzy publicznej wykonując te zadania działa w charakterze władczym, korzystając ze swoich kompetencji (w ramach imperium) oraz, czy podejmując dane czynności, działa jako uczestnik obrotu na konkurencyjnym rynku i funkcjonuje w warunkach konkurencji.
W analogiczny sposób do kwestii podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie podatku od wartości dodanej wypowiadał się wielokrotnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wskazywał, że dla zastosowania art. 4 ust. 5 VI Dyrektywy (obecnie art. 13 ust. 1 Dyrektywy 112) konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego i musi być ona wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej. Jak wskazał Trybunał - dla prawidłowej wykładni art. 15 ust. 6 ustawy o VAT istotne jest także to, iż zasadą, w świetle artykuł 13 ust. 1 Dyrektywy 112, jest wyłączenie organów władzy publicznej z powszechności opodatkowania, co jest uzasadnione faktem wykonywania przez nie zadań z zakresu sfery imperium realizowanej w innym, właściwym dla organów władzy reżimie prawnym, któremu nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Zakresem wyłączenia objęta jest zatem ta działalność, której wykonywanie poddane jest przepisom prawa publicznego. Natomiast z zakresu zwolnienia wyłączona jest ta działalność, której wykonywanie poddane jest przepisom prawa prywatnego.
Na gruncie badanej sprawy, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że Policja, realizując zadania ustawowe nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nakierowanej na uzyskanie zarobku, a tylko taka powoduje, że organ może być uznany za podatnika podatku VAT, zgodnie z art.15 ust. 1 i ust.2 ustawy o VAT. Komendy Policji stanowią jednostki organizacyjne Skarbu Państwa. Nie są odrębnymi osobami prawnymi. Działają jako jednostki budżetowe – w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Są czynnym podatnikiem VAT ale w zakresie zawieranych umów cywilnoprawnych, w związku z którymi ten status uzyskują. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że działając na zlecenie innych jednostek Policji zachowuje się, jak organ władzy publicznej, a nie jak podmiot gospodarczy (przedsiębiorca), ponieważ czynności wykonywane w postępowaniach przygotowawczych należą tylko do kompetencji organów Policji i nie powodują zakłóceń konkurencji, a sposób ich realizacji przez Komendę oraz wewnętrzne rozliczenia finansowe z tego tytułu określone zostały na podstawie przepisów wewnętrznych. Argumentacja organu sprowadza się do nieuzasadnionego uproszczenia, że zadania jednostek Policji mogą być wykonywane przez inne działające na rynku podmioty komercyjne. W konsekwencji nie jest możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi, w szczególności pomiędzy np. komendami wojewódzkimi policji. Podstawą kształtowania swego rodzaju stosunków prawnych między nimi są przepisy powszechnie obowiązujące a nie wola stron, jak w przypadku umów. Z tego punktu widzenia fakt, że jedna jednostka Policji w ramach pomocy prawnej, porozumiała się z inną jednostką Policji na temat wykonania jakichś czynności w ramach realizacji ustawowych zadań Policji nie może być oceniane, jako zawarcie i wykonywanie umowy cywilnoprawnej. Pomoc prawna nie jest bowiem realizowana na podstawie jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej lecz jest w istocie wykonywaniem statutowej działalności Policji, na co słusznie, z odniesieniem do stosownych przepisów wskazywała strona skarżąca. Organy i urzędy administracji publicznej w zakresie, w jakim nie wykonują czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych nie mogą być zatem traktowani jako podatnicy podatku od towarów i usług. Nie do zaakceptowania jest lansowana przez organ dokonujący interpretacji teza wedle której surogatem takiej umowy cywilnoprawnej są uzgodnienia pomiędzy jednostkami Policji: zlecającej i wykonującej pomoc prawną. Sam organ nawet wskazuje, iż uzgodnienia te czynione są na podstawie zarządzenia Komendanta Policji. Nie jest też uzasadnione przyjęcie, iż jednostka wykonująca pomoc prawną otrzymuje od zlecającej wynagrodzenie. Jak wskazano bowiem w stanie faktycznym wniosku, jest to tylko i wyłącznie zwrot poniesionych wydatków, który w okolicznościach sprawy nie może być uznany za formę wynagrodzenia.
W związku z powyższym – zdaniem Sądu – w stosunku do czynności wykonywanych na zlecenie innych jednostek Policji ma zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W konsekwencji czynności wykonywane na rzecz innych jednostek Policji nie powinny być dokumentowane fakturami VAT. Zasadne były zatem sformułowane w skardze zarzuty naruszenia w zaskarżonej interpretacji (w zaskarżonym zakresie) przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwą ocenę, co do zastosowania, polegającą na przyjęciu, że Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu działa w charakterze podatnika podatku VAT i w związku z tym znajdują zastosowanie przepisy ogólne dotyczące opodatkowania czynności zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jak również przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez jego niewłaściwą ocenę, co do zastosowania, polegającą na niewyłączeniu z grona podatników podatku VAT Komendy w zakresie realizowanych przez nią zadań, nałożonych odrębnymi przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe uznano, że otrzymywany przez stronę skarżącą zwrot wydatków za udzielanie pomocy prawnej ma charakter publicznoprawny i pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT a zatem czynności wykonywane na rzecz innych jednostek Policji nie powinny być dokumentowane fakturami VAT.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a i art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., Sad uchylił zaskarżoną interpretację przepisów prawa podatkowego , uznając, iż została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Wobec uwzględnienia skargi oraz w związku z wnioskiem skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania złożonym w skardze, Sąd orzekł o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretujący - stosownie do art. 153 p.p.s.a - obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, wykładnię przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI