I SA/Wr 1024/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że nabycie ekspektatywy spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nie spełnia przesłanki 'nabycia' w rozumieniu przepisu o zwolnieniu z podatku dochodowego.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w przedmiocie prawa do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów ze sprzedaży nieruchomości, w sytuacji gdy uzyskane środki zostały przeznaczone na nabycie ekspektatywy spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Podatnik argumentował, że uiszczenie wkładu budowlanego w terminie spełnia przesłanki zwolnienia. Minister Finansów uznał, że nabycie ekspektatywy nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do lokalu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i podatkowego. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Ministra, oddalając skargę.
Przedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Ministra Finansów dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnik nabył lokal mieszkalny, a następnie go zbył, uzyskując przychód. W terminie złożył oświadczenie o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe, zawierając umowę o budowę lokalu mieszkalnego ze spółdzielnią i terminowo wpłacając cały wkład budowlany. Pytał, czy w związku z tym przysługuje mu zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Minister Finansów uznał, że podatnik nabył jedynie ekspektatywę nabycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, a nie sam lokal, co nie spełnia przesłanki 'nabycia' w rozumieniu przepisu o zwolnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że pojęcie 'nabycia' w prawie podatkowym, zwłaszcza w kontekście przepisów wprowadzających zwolnienia, powinno być interpretowane zgodnie z jego znaczeniem językowym i cywilistycznym, co oznacza definitywne uzyskanie tytułu własności, a nie tylko nabycie roszczenia o przyszłe nabycie. Samo uiszczenie wkładu budowlanego i zawarcie umowy o budowę nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do lokalu w terminie wymaganym przez przepisy podatkowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie ekspektatywy nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do lokalu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i podatkowego, które wymaga definitywnego uzyskania tytułu własności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, że pojęcie 'nabycia' w kontekście zwolnienia podatkowego powinno być rozumiane jako definitywne uzyskanie tytułu własności, a nie tylko nabycie roszczenia o przyszłe nabycie. Ekspektatywa nie gwarantuje ostatecznego nabycia lokalu, co jest sprzeczne z celem zwolnienia mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe dotyczy przychodów wydatkowanych na nabycie budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub gruntu pod budowę, nie później niż w terminie 2 lat od dnia sprzedaży. Nabycie to musi oznaczać definitywne uzyskanie tytułu własności, a nie tylko nabycie ekspektatywy.
Pomocnicze
u.s.m. art. 21
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przepis ten określa warunki ustanowienia odrębnej własności lokalu przez spółdzielnię po jego wybudowaniu, co jest warunkiem definitywnego nabycia.
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Wymaga umowy w formie aktu notarialnego o skutku rozporządzającym dla przeniesienia własności nieruchomości.
O.p. art. 14 § c § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie ekspektatywy spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przez zapłatę wkładu budowlanego w terminie spełnia przesłankę 'nabycia' na potrzeby zwolnienia podatkowego.
Odrzucone argumenty
Nabycie ekspektatywy nie jest równoznaczne z definitywnym nabyciem prawa do lokalu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i podatkowego. Celem zwolnienia jest wsparcie nabywania nieruchomości na własność, a nie spekulacji ekspektatywami. Organ podatkowy nie odniósł się do powoływanego orzecznictwa sądowego.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'nabycie' nie może być rozumiane inaczej niż jako uzyskanie tytułu w postaci prawa własności nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca przepisów wprowadzających zwolnienie podatkowe ekspektatywa to oczekiwanie prawne, prawo podmiotowe 'tymczasowe', którego treścią jest jedynie przygotowanie i zabezpieczenie nabycia określonego prawa majątkowego
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Ciołek
sędzia
Marek Olejnik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nabycia' na potrzeby zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. w kontekście nabywania lokali spółdzielczych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2007 r. oraz specyficznej sytuacji nabycia ekspektatywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z inwestycjami mieszkaniowymi i interpretacją przepisów o zwolnieniach podatkowych, co jest interesujące dla szerokiego grona podatników i prawników.
“Czy wpłata na budowę mieszkania to już 'nabycie' lokalu? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie dla zwolnienia podatkowego.”
Dane finansowe
WPS: 160 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1024/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2011-10-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Barbara Ciołek Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Olejnik Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 427/12 - Wyrok NSA z 2014-02-26 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 14 poz 176 art. 21 ust. 1 pkt 32 a Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów, udzielona w zakresie wykładni przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.: dalej – u.p.d.o.f.). na tle następującego stanu faktycznego: W dniu 26 października 2006 r. wnioskodawca – B. S. nabył lokal mieszkalny wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Nieruchomość tę wraz przysługującym udziałem w prawie użytkowania wieczystego wnioskodawca zbył – w drodze umowy sprzedaży – w dniu 3 grudnia 2008 r., uzyskując z tego tytułu przychód w kwocie 160.000,00 zł. W terminie (16 grudnia 2010 r.) złożył oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe. Jak wynika z informacji podanych we wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej, w dniu 2 lutego 2010 r. B. S. zawarł ze spółdzielnią mieszkaniową umowę o budowę lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym pomieszczeniem piwnicznym i balkonem. Termin zakończenia prac budowlanych został zaplanowany na dzień 31 marca 2011 r. Zgodnie z umową, po ich zakończeniu strony miały zawrzeć - w formie aktu notarialnego - umowę przyrzeczoną, o skutku rzeczowym w postaci przeniesienia odrębnej własności w/w lokalu na wnioskodawcę. Wstępny koszt inwestycji budowlanej strony określiły na kwotę 135.858,50 zł a wnioskodawca zobowiązał się do wniesienia wkładu budowlanego na następujących zasadach: - do 5 marca 2010 r. w kwocie 40.757,55 zł ( I rata) - do 31 maja 2010 r. w kwocie 33.964,62 zł (II rata) - do 31 sierpnia 2010 r. w kwocie 33.964,63 zł (III rata) - do 30 listopada 2010 r. w kwocie 27.171,70 zł (II rata) Wnioskodawca terminowo uiścił wszystkie raty z tytułu wkładu budowlanego. Wskazując na powyższe sformułował pytanie do organu podatkowego, czy w związku z pokryciem wkładu wbudowanego w terminie dwóch lat od uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przysługiwać mu będzie prawo do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Prezentując własne stanowisko w sprawie skarżący twierdził, że stan faktyczny opisany we wniosku uprawnia go do zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.do.f., albowiem została zrealizowana hipoteza tego przepisu, tj. wnioskodawca w terminie dwóch lat od uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości środki pieniężne otrzymane na tej podstawie przeznaczył na nabycie kolejnego lokalu mieszkalnego, a zatem, zrealizował cel mieszkaniowy, stanowiący podstawę do zwolnienia w oparciu o w/w przepis. W uzupełnieniu prezentowanego stanowiska wnioskodawca powołał orzecznictwo sądowe. Minister Finansów w wydanej w dniu [...] interpretacji podatkowej stanowisko podatnika przedstawione we wniosku uznał za nieprawidłowe. Przypominając treść art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f. organ podatkowy podkreślał, że wskazane w tym przepisie przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego mają charakter katalogu zamkniętego, a z uwagi na rodzaj w/w przepisu (wprowadzającego zwolnienie podatkowe) nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca tych przesłanek. Zdaniem organu, wnioskodawca w opisanym stanie faktycznym nabył jedynie ekspektatywę nabycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, a zatem, prawo do uzyskania własności lokalu po jego wybudowaniu, zaś przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f. prawo do zwolnienia podatkowego uzależnia od definitywnego nabycia lokalu mieszkalnego w terminie dwóch lat od uzyskania przychodu. Konkludując organ podatkowy stwierdził, że wnioskodawca nie nabył prawa do zwolnienia podatkowego, albowiem nie zrealizował podstawowego warunku od spełnienia którego ustawodawca uzależnił prawo do zwolnienia od podatku w związku z przychodem uzyskanym ze źródła o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) do c), a mianowicie, nie nabył nieruchomości lokalowej w znaczeniu przepisów prawa cywilnego. Jak podniósł Minister Finansów, prawny skutek nabycia zostałby zrealizowany, gdyby w przepisanym terminie doszło do zrealizowania normy z art. 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.: dalej u.s.m.), albowiem tylko na tej na tej podstawie mogło dojść do powstania prawa do odrębnej własności lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej z zachowaniem wymogu uprzedniego wezwania organu wydającego interpretację do usunięcia naruszenia prawa, skarżący podniósł zarzuty: - naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 r.) poprzez przyjęcie, że podatnikowi nie przysługuje prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego pomimo wydatkowania przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na cel przewidziany w tym przepisie; - art. 14 c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.: dalej O.p.) poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji powodów dla których organ podatkowy pominął, wskazywane we wniosku o jej udzielnie, orzecznictwo sądowe. W oparciu o tak konstruowane zarzuty skargi skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej interpretacji podatkowej i zwrot poniesionych kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego skarżący podkreślał, że spełnił wymóg przeznaczenia uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe i dotrzymał ustawowego, dwuletniego terminu na przeznaczenie uzyskanych środków pieniężnych na ten właśnie cel, a więc wypełnił zakres treściowy od którego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f. uzależniał prawo podatnika do ulgi. Zdaniem skarżącego, dla oceny, kiedy doszło do przeznaczenia środków pieniężnych na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. decydujące znaczenie ma data rzeczywistego pokrycia wkładu, albowiem – jak podniósł – ekspektatywę nabycia odrębnej własności lokalu skarżący nabył już z dniem zawarcia ze spółdzielnią mieszkaniową umowy o budowę takiego lokalu, co oznacza, ze "nie musiał on [...] w celu nabycia [..] ekspektatywy uiszczać na rzecz spółdzielni mieszkaniowej jakichkolwiek wpłat, albowiem prawo to nabył przez sam fakt zawarcia umowy". W uzasadnieniu zarzutów skargi o charakterze procesowym skarżący ponownie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1997 r., sygn. akt FPS 9/96 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 3 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1692/97, podnosząc, że organ podatkowy nie odniósł się do powodów dla których nie podzielił prezentowanego w nich kierunku orzecznictwa. Swoje stanowisko uzupełnił o wyroki sądów administracyjnych, zawierających rozważania odnośnie do skutków pomijania orzecznictwa sądowego przez organy podatkowe. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczył wykładni nieobowiązującej już regulacji z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. (Dz. U. z 2006 r. Nr 46, poz. 328 ze zm.), w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 r., która w stanie faktycznym sprawy miała zastosowanie na mocy art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) z uwagi na datę nabycia nieruchomości (przed 31 grudnia 2006 r.), z której przychód (z (tytułu późniejszego zbycia) miał zostać objęty zwolnieniem podatkowym. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, ustawodawca za wolne od podatku uznał przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) do c) u.p.d.o.f. w części wydatkowanej na nabycie na terytorium RP nie później niż w okresie 2 lat od dnia sprzedaży – budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz na budowę, rozbudowę lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, celem wprowadzenia zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. było zachęcenie podatników do nabywania – w miejsce zbywanych nieruchomości i praw majątkowych – innych nieruchomości i praw, mających zaspokoić ich indywidualne potrzeby mieszkaniowe. U podstaw ratio legis leżało założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane bezpośrednio lub także pośrednio (kredyty, pożyczki, także odsetki od tychże) na realizację nowego – szeroko rozumianego – celu mieszkaniowego. Chodziło jednocześnie o wsparcie budownictwa mieszkaniowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 863/08; orzeczenie dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Wskazując wyraźny cel wprowadzonego zwolnienia ustawodawca nie wprowadził jednocześnie ogólnej zasady zwolnienia wszelkich przychodów podatnika wydatkowanych na cele mieszkaniowe, lecz dokonał ich swoistej specyfikacji, ograniczając je przedmiotowo, jak i czasowo, w postaci wyznaczenia dwuletniego terminu na ich nabycie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 804/10; orzeczenie dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym sprawy, poza sporem pozostawała okoliczność, iż zakresem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. objęto przeznaczenie środków pieniężnych na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jak również, organ podatkowy nie kwestionował tego, że skarżący spełnił wymóg przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia na cel mieszkaniowy o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. Istota sporu koncentrowała się natomiast wokół tego, czy w stanie faktycznym sprawy spełniona został przesłanka "nabycia" w rozumieniu tego przepisu, przy zastrzeżeniu zachowania dwuletniego terminu o jakim mowa w/w przepisie, a ściślej, czy skutek "nabycia" można przypisać do samego tylko faktu zawarcia umowy ze spółdzielnią mieszkaniową o budowę lokalu mieszkalnego oraz pokrycia przez skarżącego w całości wkładu budowlanego do dnia 3 grudnia 2010 r. (upływ dwuletniego terminu liczonego od uzyskania przychodu na podatnie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) u.p.d.o.f.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej interpretacji podatkowej Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów uznając w konsekwencji, że przeprowadzona przez ten organ wykładnia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f., w szczególności w kontekście ustawowej przesłanki "nabycia", jest prawidłowa. Wprawdzie zarówno analizowany przepis, jak i ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia "nabycie", to niewątpliwie, jak słusznie przyjął organ podatkowy, pojęcie to nie może być rozumiane inaczej niż jako uzyskanie tytułu w postaci prawa własności. Za taką wykładnią przemawiają argumenty dwojakiego rodzaju. Pierwszy, ściśle związany z prawem podatkowym, wynika z charakteru przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f., tj. przepisu wprowadzającego zwolnienie podatkowe, oraz obowiązującego na tym gruncie zakazu stosowania rozszerzającej wykładni przepisów, co oznacza powinność uznania w tym względzie prymatu wykładni językowej (gramatycznej) nad wykładnią funkcjonalną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 778/05; orzeczenie dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Sens wykładni językowej trafnie ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1979/99 (opubl. Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003, nr 2, poz. 43) wyjaśniając, że ten rodzaj wykładni zawsze powinien kształtować kierunek interpretacji prawa podatkowego, a przypadku wykładni przepisów wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe pełnić rolę wiodącą, wyznaczając granice interpretacji w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Odwołując się do słownika języka polskiego, "nabyć" to otrzymać coś na własność za pieniądze lub przez wymianę (por. Słownik języka polskiego pod red. Elżbiety Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002). Drugi argument nawiązuje do zasady, zgodnie z którą, w procesie stosowania prawa podatkowego, wszędzie tam, gdzie ustawodawca podatkowy nie tworzy instytucji i pojęć swoistych dla tego prawa, należy posługiwać się pojęciami i zasadami ukształtowanymi w prawie cywilnym (por. prof. Ryszard Mastalski "Autonomia prawa podatkowego a spójność i zupełność systemu prawa", Przegląd Podatkowy nr 10 z 2003 r., s. 15). W kontekście tym nie może zaś być wątpliwości, że pojęcie "nabycia" ma cywilistyczny rodowód. Wprawdzie prawo cywilne nie definiuje tego pojęcia, niemniej, odnośnie przesłanki nabycia nieruchomości (wyłączając spadkobranie i zasiedzenie) wyraźnie stanowi ustawodawca w art. 158 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) o wymogu zawarcia umowy w formie aktu notarialnego o skutku rozporządzającym, tj. definitywnie przenoszącym własność na nabywcę, a nie tylko zobowiązującym. Dodatkowo, ustawodawca cywilny wprowadza niedopuszczalność nabycia nieruchomości pod warunkiem lub zastrzeżeniem terminu (art. 157 w/w ustawy). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego podanego we wniosku o udzielnie interpretacji podatkowej, sam wnioskodawca przyznał, że zawarcie umowy o skutku rzeczowym miało nastąpić dopiero po zakończeniu prac budowlanych, co według planowanego terminu miało przypaść na koniec marca 2011 r., a zatem, po upływie 3 miesięcy od końca terminu do jakiego powinno było nastąpić nabycie, by przychód osiągnięty przez skarżącego z tytułu sprzedaży poprzedniej nieruchomości korzystał ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. Ustosunkowując się do stanowiska skarżącego, który skutek nabycia w rozumieniu analizowanego przepisu odnosił jednak już tylko do samego faktu pokrycia wkładu budowlanego należy podnieść, że taka interpretacja nie mogła zasługiwać na uwzględnienie, jako ze pokrycie wkładu budowlanego nie prowadziło jeszcze do nabycia własności w postaci własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego, a jedynie, skarżący nabył w ten sposób ekspektatywę w postaci roszczenia o ustanowienie w przyszłości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (przy zastrzeżeniu warunku w postaci pokrycia całości wkładu budowlanego), co słusznie zauważył Minister Finansów. Prawny charakter ekspektatywy stanowił przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 778/05 (orzeczenie dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl) w którym Sąd ten wyjaśniał, że "ekspektatywa" to oczekiwanie prawne, prawo podmiotowe "tymczasowe", którego treścią jest jedynie przygotowanie i zabezpieczenie nabycia określonego prawa majątkowego. Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że ekspektatywę taką nabył on już z chwilą zawarcia samej tylko umowy o budowę lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej. Stanowisku strony skarżącej przeczy w tym względzie treść art. 4 ust. 3 u.s.m., który nabycie takiej ekspektatywy wiąże właśnie z wniesieniem wkładu budowlanego, a nie tylko z samym zawarciem umowy o budowę lokalu mieszkalnego. Podobnie, nie znajduje w przepisach prawa pogląd prezentowany przez skarżącego, że z chwilą pokrycia wkładu budowlanego nabył on prawo odrębnej własności lokalu spółdzielczego. Dla powstania takiego skutku prawnego wymagana jest bowiem realizacja przepisu art. 21 u.s.m., który stanowi, że spółdzielnia ustanawia na rzecz członka odrębną własność lokalu najpóźniej w terminie 3 miesięcy po jego wybudowaniu, a jeżeli na podstawie odrębnych przepisów wymagane jest pozwolenie na użytkowanie – najpóźniej w terminie 3 miesięcy od uzyskania takiego pozwolenia (zd. 2 art. 21 u.s.m. stanowi, że na żądanie członka spółdzielni ustanawia się takie prawo także w chwili, gdy ze względu na stan realizacji inwestycji możliwe jest przestrzenne oznaczenie lokalu). Dodatkowo, przy uwzględnieniu dyspozycji art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z zm.; forma aktu notarialnego dla umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu oraz konstytutywny wpis w księdze wieczystej) Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, dopiero z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokalu można mówić o nabyciu takiego lokalu. Stanowisko Sądu w myśl którego, sama tylko ekspektatywa nabycia lokalu nie stanowi przesłanki warunkującej zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.do.f. koresponduje z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1201/10 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 472/11 (orzeczenia dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można wreszcie, w przypadku nabycia ekspektatywy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, mówić o spełnieniu celów , jakie legły u podstaw zwolnienia , o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 a u.p.d.o.f. Ekspektatywa nie musi bowiem faktycznie doprowadzić do realizacji transakcji przeniesienia prawa własności lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielni odrębnej własności lokalu – skoro może ona być przedmiotem obrotu lub gdy dochodzi np. do rozwiązania umowy albo odstąpienia od niej, ewentualnie nawet zaprzestania realizacji inwestycji mającej za przedmiot wzniesienie budynku z lokalami mieszkalnymi. Reasumując, stanowisko Ministra Finansów, odmawiające skarżącemu prawa do zastosowania zwolnienia podatkowego w sprawie z uwagi na to, że w wymaganym przez ustawę podatkową, dwuletnim terminie liczonym od uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, skarżący nabył jedynie ekspektatywę do nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jest prawidłowe. Do nabycia prawa w stanie faktycznym sprawy, konieczna była, jak to już zostało podkreślone, realizacja hipotezy z art. 21 u.s.m., do której, jak wynika z treści wniosku, nie doszło w terminie mającym znaczenie dla zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. Odnosząc się do podniesionego w skardze naruszenia art. 14 c § 1 O.p. należy wskazać, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ podatkowy udzielający interpretacji podatkowej w sprawie nie naruszył reguł obowiązujących przy wydawaniu tego rodzaju aktów, jak również, słusznie uznał, że powoływane przez stronę orzeczenia sądowe pozostają bez związku z rozpatrywaną sprawą. W nawiązaniu do argumentacji tej części skargi należy przypomnieć, że interpretacja indywidualna udzielana jest w ramach stanu faktycznego nakreślonego przez składającego wniosek a zakres interpretacji przepisów prawa ograniczony jest zawsze do odpowiedzi na konkretnie zadane pytanie. Poddany ocenie Ministra Finansów stan faktyczny dotyczył prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 a) u.p.d.o.f. w sytuacji gdy w wymaganym terminie skarżący nabył ekspektatywę do nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, tymczasem, problem przedstawiony w uchwale z dnia 17 lutego 1997 r. , sygn. akt FPS 9/96 dotyczył skutków relacji czasowych pomiędzy nabyciem prawa własności po upływie wymaganego u.p.d.o.f. terminu a wydaniem decyzji wymierzającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI