I SA/WR 1020/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) we Wrocławiu, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca, będąca właścicielką nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą zaległości podatkowe jej zmarłego męża, podniosła zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku (przedawnienia) oraz nieistnienia zobowiązania z tytułu odsetek. Organ egzekucyjny pierwszej instancji częściowo uwzględnił zarzuty, a DIAS uchylił to postanowienie, uznając, że skarżącej jako dłużnikowi rzeczowemu nie przysługują zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ prawo to przysługuje wyłącznie zobowiązanemu (jej zmarłemu mężowi). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie DIAS. Sąd uznał, że DIAS błędnie zinterpretował przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W szczególności, sąd odwołał się do art. 27i § 3 u.p.e.a., który stanowi, że nabywca rzeczy lub prawa majątkowego obciążonego hipoteką przymusową uczestniczy w egzekucji na prawach zobowiązanego. Sąd podkreślił, że oznacza to przyznanie dłużnikowi rzeczowemu środków ochrony prawnej analogicznych do tych przysługujących zobowiązanemu, w tym prawa do wnoszenia zarzutów przeciwko egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) oraz wniosków o umorzenie postępowania (art. 59 u.p.e.a.), również z powodu przedawnienia zobowiązania. Sąd wskazał, że negowanie tych uprawnień przez organ odwoławczy ograniczałoby środki ochrony prawnej skarżącej i naruszało zasady praworządności oraz zaufania do władzy publicznej. Sąd zasądził od DIAS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie prawa dłużnika rzeczowego do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym z powodu przedawnienia, na podstawie art. 27i § 3 u.p.e.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem nowelizacji przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dłużnik rzeczowy nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą zaległości podatkowe zmarłego zobowiązanego ma prawo do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dłużnik rzeczowy ma prawo do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym dotyczących wygaśnięcia obowiązku (np. z powodu przedawnienia), na mocy art. 27i § 3 u.p.e.a., który stanowi, że uczestniczy on w egzekucji na prawach zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 27i § 3 u.p.e.a. przyznaje dłużnikowi rzeczowemu środki ochrony prawnej analogiczne do tych przysługujących zobowiązanemu, co obejmuje prawo do wnoszenia zarzutów i wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności jest jedną z przyczyn, które skutkują koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny.
Uzasadnienie
Sąd powołał orzecznictwo wskazujące, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, gdy zaistnieją przeszkody uniemożliwiające lub czyniące niecelowym dalsze prowadzenie postępowania, a upływ terminu przedawnienia jest taką przeszkodą.
Czy dłużnik rzeczowy może podnieść zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dłużnik rzeczowy, uczestnicząc w postępowaniu na prawach zobowiązanego, może podnieść zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro dłużnik rzeczowy ma prawo do wnoszenia zarzutów z powodu wygaśnięcia obowiązku, a przedawnienie jest taką przyczyną, to może on skutecznie podnieść zarzut przedawnienia.
Przepisy (35)
Główne
u.p.e.a. art. 27i § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dłużnik rzeczowy uczestniczy w egzekucji z rzeczy lub prawa majątkowego obciążonych hipoteką przymusową na prawach zobowiązanego, co oznacza przyznanie mu analogicznych środków ochrony prawnej.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej przysługują zobowiązanemu.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jedną z podstaw zarzutu jest wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego może być złożony, gdy wystąpiły przeszkody o charakterze trwałym uniemożliwiające lub czyniące niecelowym dalsze prowadzenie postępowania.
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązań podatkowych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 65 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy obciążenia nieruchomości hipoteką.
u.p.e.a. art. 56 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 110c § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27j
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo sprzeciwu dłużnika rzeczowego.
O.p. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność spadkobierców.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 102
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Czynności w trakcie zawieszenia postępowania.
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa do dziedziczenia.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik rzeczowy ma prawo do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 27i § 3 u.p.e.a. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Skarżąca, jako dłużnik rzeczowy, może podnieść zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja DIAS, że dłużnik rzeczowy nie ma prawa do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik rzeczowy uczestniczy na prawach zobowiązanego • środki ochrony prawnej analogiczne jak zobowiązanemu • upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności jest jedną z przyczyn, które skutkują koniecznością umorzenia postępowania
Skład orzekający
Jarosław Horobiowski
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Kieres
sędzia
Łukasz Cieślak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa dłużnika rzeczowego do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym z powodu przedawnienia, na podstawie art. 27i § 3 u.p.e.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem nowelizacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w egzekucji administracyjnej, które ma istotne implikacje dla ochrony praw właścicieli nieruchomości obciążonych hipotekami zabezpieczającymi cudze długi. Wyjaśnia, jakie środki ochrony prawnej przysługują dłużnikom rzeczowym.
“Dłużnik rzeczowy walczy o swoje prawa w egzekucji: czy można kwestionować dług, którego się nie zaciągnęło?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.